Vischrumoer. Het is eigenlijk jammer, dat de Raad Zaterdag niet maar direct een beslissing nam inzake het voorstel van Burgemeester en Weihouders om aan de „Centrale" ten behoeve van hare bemoeiingen voor den vischhandel een voorschot te verleenen van fl5OO. De raadsleden zullen er wel al een gevestigde opinie over hebbe.4, denken we, en dr. Takkenberg, die eerst nog eens de ingekomen adressen tegen het voorstel kalmpjes wil nalezen Voor hij eene beslissing neemt, staat, dunkt ons, hierin vrijwel alleen. Want het wil ons voorkomen, dat die adressen, ook al behandelen zij de zaak nog zoo uitvoerig, de kwestie wel ingewikkelder kunnen maken, maar aan de hoofdzaak, waar het op aan komt, wel niet veel zullen veranderen. Die hoofdzaak is zóo eenvoudig, dat wij het zouden betreuren als men door veel geschrijf of lange eiiscussiën er ging bijhalen, wat aan de zaak toch eigenlijk niets loc- of afdoet. Natuurlijk kan men er wel allerlei politieke en sociale kwesties aanhangen, men kan praten van middcnstandsbeweging, van tïoncurrcntie van overheidswege en zooveel meer; maar o. i. is dat in dit geval glad verkeerd, om ele heel eenvoudige reden, dat de steun, welke in dit geval voor een zaak ten algemeenen nutte worelt gevraagd, eigenlijk neerkomt op een gewonen kassiersdienst. Dit is zoo duidelijk, dat men niet eens financiëele specialiteit behoeft te zijn om dit te kunnen conslalcercn. lm dan loopt ten slotte de heele voordracht ook nog over een betrekkelijk geringe som, een bedrag van f 1500, waarvoor de gemeente 4Va procent rente zal genieten. Ja, als men zwaar gaat betoogen, dat de gemeente niet als geldschieter heeft op te trede», of als uien wildo aantoonen, dat bedrijfskapitaal in deze tijden ine*er rente moet doen dan 4% procent, dan had het nog eenige reden, wanneer de credietinstellingen hier ter steile,, die gewoonlijk sTulke zaakjes opknappen, zich bij den Raad over deze concurrentie gingen beklagen en betoogen, dat alleen hun het recht toekwam om bedrijfskapitaal te verschaffen; maar uit de omstandigheid, dat geen dezer credietinstellingen zich heeft geroerd, mag men toch wel afleiden, dat zij hun bedrijf door dit geval absoluut niet bedreigd achten. Maar heeft de middenstand, die gewoonlijk ter onderscheiding van een nog grooteren middenstand van ambtenaren en gezeten werklieden in openbaren of particulieren dienst dc „handeldrijvende" genoemd wordt, dan maar genoegen le nemen, met deze nieuwe concurrentie? Hebben inzonderheid de vischhandelaren hier ter stede het maar aan te zien, wanneer met hulp van de gemeente hun klanten goedkoopere visch kunnen koopen? Kom, laai men die dingen nu toch niet overdrijven. Visch is een goed eten en voedzaam ook Maar 't is niet meer zooals het vroeger was. Voor een paar eeuwen at ons volk veel meer visch dan tegenwoorelig en zelfs voor 'n dertig jaren kregen we hier in Groningen nog veel vaker versche visch op tafel dan nu. En als nu een vereeniging, dia werkt tot bloei van de stad, bij den Raad aanklopt en vraagt: Etlelachtbaren, helpt ons een handje, dat we in deze dure tijden, nu er duizenden zijn, d.e er niet aan kunnen elenken om meer dan eens per weck eens een stukje vleesch te krijgen, en dan nog vaak paardevleesch; nu er ook zeer velen zijn, die als mijnheer en juffrouw moeten leven, hooge huur moeten betalen, maar de meid moeten afschaffen, omdat 't zoo duur komt ze ook in de kost te hebben; nu er dus behoefte is aan goedkooper v0ed5e1.....; moet men, zoo zouden wij willen vragen zulk een vereeniging dan maar dadelijk den voet elwars zetten uit concurrentie vrees ? We eten meer vleeseJi dan visch. Dat is vroeger anders geweest en het Nederlandsche volk was in de 17de eeuw volstrekt niet slapper dan tegenwoordig. Kan er dus iets gedaan worden om visch weer zijn plaats als volksvoedsel te doen innemen, dan moet men dit toejuichen en niet gaan tegenwerken. Ook de middenstandsorganisaties niet. Er zijn volgens 't adresboek thans in onzs stad 23 vischhandelaren, waaronder ook gerekend moeten worden verschillende handelaren, die zoo good als nooit versche zeevisch verkoopen. Er zijn er daarentegen 106 slagers, waarbij niet gerekend zijn al de. cotmestibleshandelaars, waar men conserven kan krijgen Dat is toch geen verhouding, die goed is, als men let op de waarde van visch als voedsel. Worden nu, als daar twaalf nette karretjes met eerlijke weegschalen door de stad rijden om voorloopig versche rivier- en binnenvisch te verkoopen, die men maar bij een heel enkelen vischhandelaar krijgen kan, die 23 vischhandelaren zoo verdrukt? Wij zouden juist zeggen, dat de concurrentie, zoo die er al mocht komen, hun ten goede zal werken. Immers, de ervaring leert, dat ieder, die op de hoogte van zijn tijd weet te blijven, voordeel geniet als er door reclame veel vraag naar zijn artikel komt. In Duitschland pakt men 't anders aan en ook in ons land doet men dit reeds. "Van Rijkswege wordt er al gebakken visch verkocht in Amsterdam. Voorloopig nog bij wijze van proef, straks komt dat over heel Nederland. Als wij hier dan klaar zijn, dank zij het initiatief van de Centrale en den niets-kostenden steun van 't Gemeentebestuur, dan behoeft het Rijk het in Groningen niet meer te doen. Want, dat moest men toch begrijpen, te keeren is de vischverkoop van overheidswege niet. Die komt zeker. Als men zoo heeft nagegaan hoe het met de visscherijinspectie ging, hoe deze tak van staatsdienst zich nog steeds uithreidt, hoe het visscherijbedrijf in IJmuiden steeds door de regeering wordt geholpen en hoe men van uit Den Haag alles doet wat mogelijk is om te zorgen elat de visschen in ons land een goed afzetgebied krijgen, dan begrijpt men toch, dat een paar handelaren, die zich in hun alleen verkoop bedreigd achten, elit niet zullen kunnen tegenhouden. En is 't dan niet veel beter, dat we hier vóór de regeering aan trachten te zijn en het zaakje, zij 't dan ook met een beetje overheidssteun, zelf in particuliere handen houden. Waarbij komt, dat er aan de vischdistributie, zooals die nog vaak hier ter stede geschiedt, nog wel heel wat te verbeteren is. We hebben gepoogd wat olie te werpen op de door enkele particulieren en vereenigingen hoog opgeslormde golven. Laat men 't geval nog eens kalm bekijken en niet met tlikke woorden en geweldige leuzen komen aandragen. Dan zal men — wij twijfelen daaraan niet — wel anders gaan denken. En dan — boven een middenstandsbelang gaal toch het volk sbelang. B. --- Buitenland. De Europeesche oorlog. De al.emcene toestand Feitelijke veranderingen op het oorlogsgebied zijn er niet.. Het slechte weer houdt nog steeds aan en belemmert elke actie op grooteren schaal. Van de zee tot-de Oise vergenoegen beide partijen zich met wat artilleriegegevechten. Dat de Engelschen bij La Bassée vorderingen zouden gemaakt hebben ,wordt nu definitief tegengesproken, 't Is opnieuw een bewijs voor de geringe betrouwbaarheid van dergelijke mededeelingen in de Engelsche pers. In tegenstelling met de Duitsche lezing, verklaren de Franschen, dat ze bij Soissons slechts 1800 M. zijn teruggetrokken over een front van nog geen 5 K.M.; niettemin ,in vergelijking met de vorderingen, die in doorsnee in 't Westen worden gemaakt nog een groote brok. De Duitschers meldden ook gisteren weer de verovering van loopgraven in de Argonnen terwijl de Franschen winst meedcelen bij Perthes en bij Pont-a-Mousson. Pont-a-Mousson ligt dicht aan de Fransch- Duitsche grens ,op Fransch gebied nog, Z. v. Metz. Het bois le Prêtre ,dat ten Noorden van dit plaatsje zich uitstrekt, is door de Franschen bijna geheel heroverd, zoodat de Duitschers zoo goed als naar hun eigen gebicel zijn teruggedreven. In 't Oosten heerscht dezelfde stilstand. Groote feiten doen zich daar evenmin meer voor. Toch zit men niet geheel en al stil, dat blijkt wel, dat de Oostenrijkers meedcelen bij Jacklizijn, in Galicië, door hun artillerievuur de Russen te hebben gedwongen, over een lengte van 6 K.M. hun voorste loopgraven te ontruimen. In Polen komt absoluut geen verandering. De Duitschers melden evenwel grooter activiteit der Russen aan den rechteroever van den Weichsel. Zouden ze soms, van die zijde uit, inderdaad de Duitschers aan den linkeroever lastig vallen? Tot dusver verneemt men niets ernstigs daaromtrent. De Turken houden eindelijk eens op met hun overwinhingsberich'ten. Wel hebben ze van al de nederlagen, zoo successievelijk door de Russen gemeld, niets vernomen, maar ze geven dan nu toch toe, dat de Turken hun linie tegen de Russen verdedigen, die aanmerkelijke versterkingen hebben ontvangen. Is dit de voorbode van een erkenning der nederlagen ? Belangrijker elan hetgeen gebeurt op het tooneel van den krijg is de vraag, of Roemenië ,zooals van verschillende zijden gemeld wordt, thans vastbesloten is, in te grijpen aan de zijde der geallieerden. Zoolang daar geen absolute zekerheid van bestaat, zal men goed doen, alle dergelijke berichten met de noodige reserve te lezen. Toch trekt zeer zeker de aandacht, dat in de Duitsche en Oostenrijksche pers geen sprake meer is van een met hen meegaan van Roemenië of Bulgarije, zooals nog een maand geleden. Nog wel treft men er berichten in, dat beide Balkanstaten vastbesloten hun neutraliteit zullen handhaven, zelfs aan Bulgarije wordt niet meer getwijfeld, naar 't schijnt. Van de zijde der geallieerden noemt men einde Februari of begin Maart als de datum van Roemcnië's gewapend optreden. Het zou dus nog de tijd hebben... En wat er in dien tijd al niet gebeuren kan In Italië breekt de publieke opinie, die geheel aan de zijde der triple entente staat, zich meer en meer baan en de regeering ziet haar taak, de neutraliteit te handhaven, steeds meer bedreigd. Naar nu uit Berlijn wordt bericht, zal te Rome een nieuw blad verschijnen, toebehoorende aan de partij van Gioletti, met een kapitaal van 2 millioen lire, dat zal strijden voor de handhaving der Italiaansehe neutraliteit. De veronderstelling, dat men hier te doen heeft met Duitsch kapitaal, is zeker niet te gewaagd. De „Norddeutsche 'Allgem. Ztg." kan nog maar niet afzien van haar pogingen, Duitschland vrij te pleiten van schending van België's neutraliteit. Nu vertelt het weer van een onder eede bevestigde verkl iring van iemand uit Parijs, die beweert, dat ninstens twee Fransche compagnies 21 Juli il in Erguelines, een Belgisch grensplaatsje aan de Fransch-Belgische grens, waren. M. a. w. dat Frankrijk feitelijk België's onzijdigheid heeft geschonden. Ons dunkt echter, dat het blad ook nu nog niet zal overtuigen, zooah het zoo gaarne zou willen, eerder juist het denkbeeld van goed praten tegen beter weten in zal versterken, dat in de neutrale landen post heeft gevat, waar het de kwestie van Belgiës schending door Duitschland betreft. Naar aanleiding van het voor de Duitsche wapenen gunstig verloopcn gevecht bij Tanga, in Duitsch Oost-Afrik:-. stuurde keizer Wilhelm den minister vaa __uioniën het volgend telegram: „Uw bericht over dc overwinning bij Tanga in Oost-Afrika heeft mij zeer verblijd. Ik betuig u voor deze roemvolle daad van onze koloniale troepen mijn hartelijken dank. Wees zoo goed mijn erkentelijkheid over te brengen aan de dapperen, die ver van het vaderland een viermaal sterkeren vijand beslissend geslagen hebben, ter eere van den Duitschen naam. Het vaderland is trotsch op deze zonen. Wilhelm I. R." Naar aanleiding van de berichten over prijsverhooging der levensmiddelen in Engeland, deelen de Engelsche bladen thans mede, dat de prijsverhooging het gevolg van natuurlijke oorzaken is in dit jaargetijde alsmede van pogingen van speculanten, de prijzen op te schroeven, die echter gedoemd zijn te mislukken. Moeilijkheden zijn niet te verwachten. Ook de arbeidsmarkt in Engeland verbetert geregeld. In het aantal werkloozen valt van Juli tot December een geregelde afname te bespeuren. De Fransche lezing van Soissons. De Fransche lezing over het gebeurde bij Soissons wordt weergegeven door de „Matin", die verlelt: Het was op 12 Januari dat het zuiver plaatselijke offensief zich plotseling ontwikkelde tot een slag. Een Fransch vliegtuig seinde de aankomst van Duitsche versterkingen, die per spoor van Laon kwamen. Het vliegtuig kreeg order bommen op de treinen te werpen, doch nadat verscheidene bommen waren geworpen, werden machine en bestuurder getroffen en de vlieger moest dalen ten N. van Sainte Marguerite, tusschen de twee linies in. Fransche troepen slaagden er m den gewonden vlieger te redden door een bajonet-aanval. Niets kon den vloed vaa Duitsche versterkingen tegenhouden. Zij vereenigden zich in massa's op dc heuvelen boven ons, terwijl wij ge>en ander steunpunt hadden dan de spoordijk, terwijl ons eenig toevluchtsoord bestond in verwoeste dorpen, als Bucy, Moncel, en Sainte Marguerite, dat al door de Duitschers onder vuur was genomen. Slechts twee wegen bleven voor den terugtocht open, de pontonbruggen, van Vénizel en Missy, Maar de gezwollen rivier spoelde eerst de eene en toen de andere weg. Wij waren van den linkeroever afgesneden, Toen het avond werel, waren onze infanterie en artillerie voortdurend in het vuur geweest. Onze artillerie had telkens van plaats moeten veranderen, omdat het vijandelijke geschut telkens zoo spoedig haar pla£ds had ontdekt. Er werd om versterking van manschappen en munitie geroepen, want zoowel granaten als patronen begonnen op te raken. Het was echter haast onmogelijk een^ pontonbrug over de Aisne, die nog steeds wies, te slaan. Bij Vénizel leek de rivier een meer. Bij Missy zou het gaan en in den nacht werd er voortdurend aan gewerkt. Des morgens was de brug er, negen ingenieurs waren bij het werk verdronken. Versterkingen rukten er haastig over en munitie werd aangevoerd. Maar niet lang; 20 minuten nadat de brug was voltooid, spoelde de rivier ze weer weg. Er waren toen 2 compagnieën en 100 granaten over en wij hadden er 2000 noodig. Onze stellingen werden overstelpt door het vijandelijk vuur. De dorpen konden niet langer worden gehouden.. Onze linkervleugel rukte toen op uit Crouy en deed een aanval (den elfden) op hoogtepunt 132. Maar de patronen raakten op, elk soldaat had er nog maar 50. En steeds door rukten nieuwe Duitsche troepen aan, uit de richting van Laon. * / En toch kwam er weer een order i orfi stand te houden. Twee nieuwe bruggen waren gebouwd en weer weggeslagen. Doch onze zware artillerie van de andere zijde van de Aisne kwam prachtig te hulp. Daaraan was 't te danken, dat we ons konden handhaven. Het werd avond. Er was geen voedsel en maar weinig s'chielvoorraad. Maar de brug te Missy was gebouwd en zou het misschien een uur uithouden, misschien twee uur, wie weet? Het was noodig zich te haasten. De order om terug te trekken werd gegeven, en de aftocht begem in bewonderenswaardige orde. Het ging tegen den ochtend van den I4en. Dc vijand had ons gezien, had gezien hoe zijn prooi ontkwam. De Pruisische massa's daalden van de hoogvlakte van Vregny af, doch tegenover Missy bleef een enkele batterij onzen aftocht nog dekken. De vijand werd bij 't voorwaarts rukken weggevaagd. En steeds verminderde onze munitie. Op den rechteroever der Aisne stond nog één Fransche compagnie, de rest was er in geslaagd over de rivier le komen. De compagnie verschoot haar laatste acht granaten, terwijl zij werd weggevaagd door 't vijandelijk vuur. Ten slotte stonden nog vier mannen aan de stukken, waarvan zij de remmen hadden weggenomen, zoodat de kanonnen bij 't laatste schot langs de helling terugliepen en onbruikbaar werden. De Duitschers hebben slechts tot onbruikbaar ijzer geworden kanonnen gevonden. Het Fransche leger was ontkomen. D>e geest van 't Belgische leger^- Als de regen neervalt èn de wegen vermoddert, als overdag het uitzicht belemmerd is en zelfs de niet onder water gesette tejrcTrièu bijna tot. moerassen worden, is de groote actie der strijdende leget-s verlamd, maar dc lange, donkere nachten geven dan gelegenheid te over tot een verrassend optreden van kleine afdeelingen, doch om zulke ondernemingen mogelijk te maken, moet het moreel van den troep goed zijn, want bij zulke naeJitelijke verrassingen wordt meer ne)g van de zélfbeheersching en koelbloedigheid der mannen gevergd, elan gedurende de groote gevechten en massa, schrijft men aan de b,N. R. Crt.": 'Het moreel der -Belgische troepen is echter van dien aard, dat het tegen de moeilijkste ondernemingen 'is opgewassen en gedurende de nachten van de afgeloopen week, dat de regen ncerV-eï en de duisternis bijna werd tot een massieve hindernis, hebben herhaaldelijk kleine troepjes, een sectie, een compagnie, de Belgische liniën verlaten, en zijn geluidloos voortgeseJioven naar punten, die men door de Duitschers bezet wist, een hoeve, een boscbje, een kleine verhevenheid in het terrein. De mannen, die gaan, hebben een stille vreugde in de ziel, om wat zij gaan ondernemen. De bevelvoerende officieren deelen nog even de laatste instructies uit. dan drukken zij de hand van degenen, die van de kleine kolonne een bijzondere opcrac-it hebben, fluisterend spreken dc mannen nog enkele afscheidswoorden tot hen, die achterblijven en dan verdwijnen ze geluidloos in de dichte duisternis en in de loopgraven wacht men, men wacht of geen geluid zal verraden wat daar ginds gebeurt, men wacht op de terugkomst van hen, die gingen. Soms is er dan plotseling in den nacht een kort geweervuur, klinkt er geschreeuw, maar dan cok weer valt de stilte als een drukkend gewicht op de donkerte, En in de tranchées wacht men, wacht men, ,steeds meer in spanning. Is er hulp noodig daarginds? Niemand kan bet zeggen. c_n dan ook, machteloos immers zijn die mannen daar in de loopgraven om liulp te verleenen. Zij weten niet, waar hun kameraden zich bevinden en hebben ook een eigen taak: te wachten, te bewaken tuet hun toevertrouwde gedeelte van die lange linie van strijders, een taak, die heel zwaar weegt in de nachtdonkere uren van spanning als daar ginds ergens in de ciuis>ternis het onbekende gebeurt. En dan de vreugde, als eindelijk, éind-dijk jjen vaag gerucht wordt vernomen in de duisternis. Een stem fluisterroej)t een woord Ze zijn terug, <3ie daar ginds gingen, terug van hun onderneming en verteld wordt dan in enkele woorden, yat gebeurde, met enkele woorden wordt ook melding gemaakt van de verliezen, die wonderlijk gering zijn meestaK Een troep, die vex_r zulke verrassende ondernemingen uittrekt, komt vrijwel ongedeerd of in het geheel niet terug. Zeer gelukkig zijn de Belgen in de afgeloopen donkere regenachtige nachten geweest met hun verrassingen. Natuurlijk rijn de behaalde voordcelen zelden of nooit van dien aard, dat ze worden gepubliceerd in de officieele communiqués. die slechts in zeer groote lijnen de gebeurtenissen geven, maar zeer vaak toch is een wèl in die communiqués vermeld belangrijk succes een direct gevolg van de bij zulke id-öne ondernemingen behaalde voorueelen. Slechts zeer weinige dagen geleden werd een Belgisch kapitein, ehe met niet meer dan 200 man gedurende zoon nachtelijken toedit een resultaat van beteekenis bereikte, reeds den morgen na zijn te>cht geridderd. Het was, met het oog op den militairen toestand, nog niet mogelijk nu reëels iriüchtingen te geven over dezen tocht en de bareikte resultaten, daar deze eerst kunnen worden gepubliceerd zoodra de gebeurtenissen zich verder hebben ontwikkeld; . Maar in elk geval bewijzen deze lal rijke stoutmoedige nachtelijke ondernemingen in welke 'een uitstekenden geestestoestand zich het Belgische leger "bevindt.; Nog eens de kwestie Mereier. f Met alk ogelijke middelen tracht men zoowel _H*__UBtschland en het bezette deel van België als in het buitenland de meening te doen ingang vinden, dat het conflict van kardinaal Mereier contra het Duitsche militaire gouvernement is bijgelegd en vredelievend opgelost, zoodat het incident gesloten zou zijn, schrijft men aan „de Tijd." Dit is volstrekt onwaar. De kardinaal heeft nimmer zich neergelegd bij het niet afkoneligen van zijn herderlijken brief, zooals de Duitschers valschelijk meedeelden. De geestelijkheid van het aartsbisdom Mechelen blijft zich met alle macht verzetten, tegen de militaire inmenging in kerkelijke aangelegenheden. Met bewonderenswaardige ge-, hoorzaamheid blijft zij den Belgischen Primaat getrouw en weigert de met zijne lastgevingen strijdige bevelen op te volgen. Hetgeen thans in Mechelen geschiedt is een der belangrijkste feiten in de kerkelijke geschiedenis van deze eeuw. De pastoor van de St. Caroluskerk te Antwerpen, de zeereerw. heer Bernarts, is aan de Komniandantur ontboden, nadat hij geweigerd had, het herderlijk schrijven van den kareünaal aan de militairen af te geven. Generaal von Bodenhausen gaf hem te verstaan, dat hij den brief moest afgeven, daar de Deken van Antwerpen het immers ook had gedaan. (Dit was onjuist, daar het schrijven gewelddadig uit de handen van den Deken werd gescheurd). Pastoor Bernarts antwoordde, dat hij als zijn gebieder alleen den bisschop erkenele, aan wten hij den priestereed had afgelegd, en geen bevelen vau den gouverneur zou opvolgen, die voor hem (den pastoor) een eedschennis zou wezen. , weigering *c.u hij blij yon Bodenhausen repliceerde, dvi huiszoeking 'zou dbeii '_-rStölk_nt Waarop ele pastoor bemerkte, dat eeril huiszoeking niets zou opleveren, daar de brief'zich op één' volstrekt veilige plaats bevond. Nogmaals erop opmerkzaam gemaakt, dat Bij zich aan zware straffen zou blootstellen, vroeg de pastoor: — Indien gij, generaal, een bevel krijgt van uw keizer, wat zoudt ge dan doen* — Gehoorzamen, was het antwoord van generaal von Bodenhauseo. — Awel, gij gehoorzaamt uwen keizer, ik mijnen bisserfiop. — Dus u zult voortgaan met den brief te lezen? — Dat zal ik. Ondanks deze bedreiging is den pastoor geen leed geschied en is hij om zijn edele stoutmoedigheid met eerbied behandeld. Van de Belgische grens. De burgerlijke dokter van Sluis oefende veel praktijk uit in 't Vlaamsedie dorpje Lapscheure, drie kwartier gaans van het Zeeuwsche stadje, schrijft een correspondent van de „Tel." De geneesheeren langs de grens mogen immers in de grensgemeenten van beide landen hun ambt uitoefenen. De dokter van Sluis wilde een zieke te Lapscheure bezoeken. Hij moest daartoe een paspoort van de Duitsche overheid hebben. Want al lagen er eerst maar twee militairen in 't dorpje: een overste — de boeren verhieven hem tot generaal — en een gewoon solelaat, nu heeft 't goedige, allerkleinste Lapscheure ook een bezetting van ulancn gekregen, die het verkeer naar Nederland afsloten. De dokter van Sluis ontving nu een schrijven van den heer luitenant van Lapscheure. waarin dc luitenant hem wel wilde vergunnen eens tot daar te komen, mits de dokter zich een grondig onderzoek liet welgevallen; vanwege de spionnage,' ziet ge. De dokter mocht eens brieven overbrengen of van die verwenschte kranten, welke nu juist niet eiken elag een paar tienduizend Russen gevangennemen, of eenige honderdtallen Franschen, of waarin 't vaderlijk gezag der Duitschers in België wordt miskend. De dokter van Sluis, bedankte vooi* ele eer van grondig onderzoek. Als de Duitsche militairen nu ook al den geneesheer van een neutraal land gaan verdenken, de genomen grensmaatregelen te overtreden of een soort van spion te willen worden! De Duitsche aris Schumacher e>efcndc dan te Lapscheure zijn praktijk uit. Maar met zijn medicijnkunst is het zeker al sober gesteld, want heden kwam een boer van Lapscheure naar den dokter te Sluis met een recept van den Duitschen collega. Jk weet niet, of er te Lapscheure ooi; al een Sanitatsrat ingesteld werd, wat de boeren er zeker niet noodig hebben, want over 't algemeen blaken ze van welstand. De Duitsche dokter zal dus de diagnose doen en de Sluissche mag de apotheker zijn. Och, als men daardoor de toch al van zooveel verstoken burgers helpen kan! Vlaanderen ligt onder 't militairisme. En het volk kende dit niet. De Duitschers mogen elat nu misschien gebrek aan tucht noemen, maar de Belgen hadden steeds andere begrippen van vrijheid bij hun eerbied voor 't leger. Aldus zijn de Lapscheureflaars nu ook afgesneden van hun dokter te Sluis, wiens goede diensten ze zoo menigmaal inriepen. Was de weg naar 't zuiden voor hen streng afgesloten, die naar 't Noorden bleef toch open. Er zijn thans ulanen gekomen en wachtposten uitgezet, welke spionnage te keer moeten: gaan. En wat beschouwt men in dezo beroerde dagen al niet als spionnage? We meldden ook reeds het requirceren van de _ zoo geliefde handbogen. Men moest een brieven over de grens schieten. Er valt hier toch wel waarlijk aan alles te denken. De Lapscheurenaars kunnen evenmin naar den dokter van het nabij gelegen Moerkerke, want tusschen beide gemeenten liggen de kanalen, waarover niemand mag. En zeker, vader, of broer, of oom, elie aan de andere zijele der vaart woont, kan sterven en al lang begraven zijn eer men het aan dezen kant van de kanalen weet, al leefden de verwanjen slechts een of een paar uur van elkander. Maar, och, komt zooiets in aanmerking bij de belangen van den krijg? „Es ist so im Krieg" is de afdoende reden voor veel, dat in gewone tijden heel wat tongen en pennen in beweging zou brengen. De schildwachten aan de grens houden aog wel eens van een grapje. — Begeert pij een paspoort? vroeg er een aan een jongeling. Ik zal u dat afleveren. Hij scheurde een blaadje uit een zakboekje en krabbelde er eenige woorden op. En toen de eigenaar, die 't Duitsch niet machtig was. dit aan een post toonde, zag hij den militair en zijn makkers in een gelach uitbarsten. Er 'stond allerlei onzin op 't blaadje. Een echt paspoort is hier schier onmogelijk le verkrijgen.. Als zoon grap nu iemand treft, die naar zijn naaste familie wil of naar een zieke krijgt het iets heel wreeds. De opstand in Zuid-Afrikr. 16 December was het Dingaansdag. De rebellen of protesteerende burgers, hoe men ze dan wil noemen, hadden zich, als men de geruchten mag gelooven, van dezen dag veel voorgesteld, schrijft een correspondent van het „Hbld." uit Zuid-Afrika. Het zou de bekroning moeten worden van hun streven. Och arme. Alles is voorbij. De geheele b. weging is een mislukking geworden. De tijd is misschien nog niet gekomen om de bedoelingen van mannen als Beyers en hun volgelingen te beoordeelcn; de tijd en de geschiedenis zullen dit doen. Weinig is er bekend yan hetgeen zij wilden en beoogden, veel van hetgeen zij hebben gedaan en hebhen kunnen doen is nog in het duister gewikkeld. De geschiedenis vnn eleze historieblaan moet nag worden geschreven. En het zal lang duren voor dit kan geschieden met volkomen vrijen en onbevooroordcelden blik en met volslagen kennis van alle drijfveeren en alle feiten. Wat wij weten is, dat de Regeering de zaak met kracht heeft aangepakt Zij heeft den hoofdmannen der beweging geen rust of duur gelaten. Wij weten dat generaal Beyers en hoogstwaarschijnlijk ook generaal de Wet den lOden November een vrijgeleide hadden gekregen om met president" Steyn te spreken. Den dag na dit onderhoud viel generaal Botha de Wet bij Mushroom Valley aan. Niet waarschijnlijk is het dat de generaal toen reeds weer bij zijn rebellenejommando's was, want dc afstand van Onze Rust, in 't Bloemfontein-district, naar Mushroom Vallcy is groot en kan door dc Wet niet in dien korten tijd zijn afgelegd. Van Beyers weten wij dat hij overeenkomstig de uitlating van generaal Simits op den 7den Növ. te .Johannesburg dag ëh. nacht. gejaagd is. zoodat hij zelfs geen gelegenheid: W.t --s-Ivml o.ti rioh' hij ■> -Indo's te voegen. Vandaar dat hij slechts met een klein klompje was ook toen hij bij de Vaalrivier werd aangevallen. Slechts ongeveer 25 man waren hem nog gebleven, nu eens was er een gevangen, elan weer waren er anderen van het klompje afgesneden. Na 27 dagen jagens, altijd weer achtervolgd door versche troepen, had men hem eindelijk vastgekeerd tegen de Vaalrivier. Aan de regeeringszijde was een groote overmacht. Er was geen ontkomen meer. Beyers droeg zijn menschen. die hij nog bij zich had, op, zich over te geven om hem zoodoende gelegenheid te bieden te ontkomen. Een was er, die niet aan overgeven dacht. Het was Pieterse, die verklaarde bij den generaal te willen blijven. Beiden sprongen met paard en al in den stroom die ten gevolge van de vele regens sterk gezwollen was. Pieterse raakte niet zijn hand paard aan den overkant, en daar gekomen, bespeurde hij dat het paard van generaal Beyers geworrtl was en dat Beyers zelf met moeite trachtte den stroom meester te worden. Pieterse bedacht zich geen oogenblik en sprong weder te water. Halverwege de rivier gekomen, zakte hij plotseling voorover van zijn "paard en viel in den stroom, die hem onmiddellijk meesleepte. Beyers wist den staart van het paard te grijpen, maar een oogenblik later liet hij het dier los, en trachtte hij naar een wilgeboom te zwemmen, waarschijnlijk niet het doel zich daar te verbergen, doch hij begon te zinken, en commandant Uys, die aan den Vrijstaatschen kant van de rivier stond, riep hij toe Help, help, ik kan niet zwem nie, mijn voeten zit vas. Het overige weet men. De generaal verdronk voor de oogen van ele Regceringstroepen aan den kant, die niet in staat waren hulp te verleenen. Twee dagen later werd zijn lijk gevonden. Toen bleek dat waarschijnlijk zijn schoenveter aan een der knopje» van den anderen schoen was blijven haken, zoodat hij als het ware gebonden was. Zijn zware kleeren trokken hem'naar beneden. De Regeering had een specialen trein en twee auto's ter beschikking van de weduwe gesteld, die op zoek naar het lijk zou gaan met eenige harer vrienden en familieleden. Het lijk was echter reeds gevonden voor deze expeditie ter plaatse aankwam. Het werd niet op de plaats waar het was gevonden ter aarde besteld, doch op een daaraangrenzende plaats vau een rebel die nog in het veld was. Het was tegen zonsondergang, dat deze voorloopige teraardebestelling plaats had. In de verte rolde de zware donder saluutschoten voor den man die, wat er ook van hem mag worden gezegd, eenmaal een groot krijgsman en die, hij moge dan hebben gefaald,"tevens een groot vaderlander was. Het einde, zooals dit thans is gekomen, is wellicht voor alle partijen het beste. Aan ontkomen was voor generaal Beyers ditmaal niet te denken. Ook wanneer hij den anderen kant van de Vaal had bereikt, was hij in handen van de Regeeringstroepen gevallen. Hij had daar door prikkeldraad moeten gaan en alvorens hij dit had kunnen knippen, waren de menschen reeds bij hem geweest. En wanneer hij in hun handen was gevallen, wat dan? Ik wil niet aannemen wat men hier vrijelijk vertelt: dat de commandanten bevel hadden hem tegen een boom te zeiten en den kogel te geven als hoogverrader. Maar de Engelschen hadden voor hem zeker onverbiddelijk zware straf geëischt, zij waren voor hem onverzoenlijk, omdat hij commandant-generaal was. En toch, zij weten niet dat de generaal nooit op zijn eigen menschen heeft willen schieten. Zij weien niet, dat de 40 patronen, die hij op commando had meegenomen, alle nog in het onopengebroken pakje in zijn bezit zijn gevonden. Zij weten niet, dat hij zijn menschen bevel had gegegeven, niet le schieten. Zij hebben niet gelezen wat hij en generaal de Wet den 28sten October in een kennisgeving hebben gezegd: „Daar onze protesteerende houding niet is om broeders bloed te vergieten, maar in tegendeel zoals reeds is bewezen, waar mogelik zulks te vermijden en onder geen omstandigheden aanvallender wijze op te treden.". Al deze dingen zullen wel uitkomen, nu begonnen is met het gerechtelijk onderzoek naar alle gevallen van verraad en sedilie. Ik geloof na hetgeen ik heb gehoord, dat vele verhalen die omtrent generaal Beyers de ronde doen, door dit onderzoek naar het rijk der fabelen zullen worden verwezen. Zoo gelooft geen Afrikaner, die Beyers heeft gekend ,dat hij zich zou hebben laten omkoopen door de Duitschers, wat onder de Engelschen en helaas ook onder sommige Afrikaners werkelijk wordt geloofd en gezegd. Die Afrikaners begrijpen niet dat zij heel hun nalic met dergelijke beschuldigingen neerhalen. Geen volk dat zich zelf acht, kan van zijn voormannen denken, ook al gaan zij heelemaal niet met hun denkbeelden en hun wijze van optreden mee, dat die voormannen omkoopbaar zijn. ---