De crisis. Tte.Vrijzin.igDemocraat" besluit ton uitvoerig artikel naar aanleiding van liet voorstel der s.-d. Tweede Kamerfractie 'ot Kamerontbinding aldus: Kamerontbinding om een oplossing van de thans heerschende crisis te bewerkstelligen zou een wanhoopsdaad zun. &u 1S alleen denkbaar, wanneer een regeering, teneinde raad, en geen enkele uitkomst meer ziende, een noodsprong doet, meer in de fatalistische hóóp, dat er op deze wijze nog iets van terecht kan komen dan omdat zij dit werkelijk verwacht. Een wanhoopsdaad, zooals het onlangs opgetreden kabinet Luther er een op het oog had, toen het zich aan den Eijksdag presenteerde met het ontbindingBbesluit in den zak, voornemens dit te gebruiken, indien de Kamer het zun motie van vertrouwen onthield, wiemand geloofde echter, dat, ware het hiertoe gekomen, de ontbinding ook inderdaad resultaat zou hebben opgeleverd. .. ... Aan zoon wanhoopsdaad zun w. in Nederland nog niet toe. Het is niet aan te nemen, dat de sociaal-democratische fractie dit niet zou inzien. Haar voorstel zal dau ook wel meer bedoeld zün. als een gebaar om de opgewonden broederen in de partij wat rustiger te maken, dan als een ernstige poging tot oplossing van de crisis. De fractie, zal daarbij wel rekening boudeu met de waarschijnlijkheid, dat de. meerderheid der Kamer wel zoo wijs zal zun het te verwerpen. De Christ, Hist. ..Nederl and e r" gelooft evenmin, dat het soc.-dem. voorstel eenige kans van slagen heeft: Om twee redenen. Ten eerste is t moeilijk gronden aan te voeren, op welke zou . teunen de verwachting, dat Kamerontbinding werkelijk uitkomst zou brengen. Al ton er verschuiving komen van enkele ze:els — uitzicht op een nieuwe sterke politieke combinatie biedt ontbinding niet. Maar' bovendien, welke Minister zal zijn onmisbare medewerking verleenen. tot uitvaardiging van het ontbindingsbesluit? Minister Colün? Maar, als die er heil in .as\ had de weg tot bevordering van dezen uitersten maatregel hem reeds lang open gestaan. De leider van een nieuw Kabinet» Maar dan zou toch eerst gebleken moeten zijn van den onwil van de Kamer tot samenwerking met dit nieuwe Kabinet Met welken blik men het voorstel ook heziet: met het oog van den theoreticus of met den critischen blik van den technicus; er zit in het voorstel geen perspectief en dus schijnt ons zijne aanvaarding door de Kamer nit gesloten. ■ . . Toch verdient volgens de Christ. Histor. redactie het .ietwat vreemde" voorstel „zekere waardeering". Want., het is thans in Nederland een omnogel .ketoestand._ Door al de gerekte pogingen luden s lands belangen schade eu dat gevaar dreigt voor het parlementaire stelsel, tot welks vervanging geen staatsman reeds iets beiers heeft aanbevolen. Daarom mag de daad der soc.-dem. Kaïn .rieden niet beoordeeld worden enkel naar den inhoud van hun voorstel. De bestaande onzekerheid kan niet langer voortduren. De voorstellers zochten blijkbaar in wet en reglement naar een weg. om althans alarm te kunnen blazen, opdat de toestand Van parlementaire apathie niet verergere (ot nationale gevoelloosheid. ) Het voorstel van de S. D. A. P. is geen fün pai .ementairjwerkstuk: het is een noon«chot, rauw klinkend door den 'dikken polilieken mist; het zegt aan het Nederlandsche volk, dat werkelijk gevaar dreigt. ' De kat.. ..Maasb." vraagt: Komt Colijn met zün getrouwen terug? Of liever, moeten bü en ziin collega's binden zitten, omdat geen gezelschap komt opi's iren. bereid om de zetels over te nemen? Als men iets van de politieke atmosfeer vér- Maat dan voelt men aan alles, dat een tern'fi'k.er van CoHin de eenire oplossing is. Zoo kunnen wij nu al wel, ofschoon mr. Limburg nop steeds met zün wagentje vol ministersportefeuilles v naar liefhebbers zoekt, rekenen op mislukking' van deze Eooveelste poging tot,kabinetsformatie. Moet mr. Lresselhuys daarna * veertien dagen het genoegen hebben met evenveel gewicht en met evenveel succes als de heer Limburg de pose van kabinetsformateur te voeren* Alles vinden wij tegenwoordig in ons lieve vaderland best. Met een glimlach van welwillende verbazing zullen wij elke nieuwe poging maar weer aanzien. Alles zal dienen om datgene, wat toch wel het onmogelijkste scheen in November, des te steviger te motiveeren. Alle gedoe van Marchant en anderen leidt er zoo toe, dat zij hun gehaten Colijn weer zien verschijnen, alleen wat machtiger dan tevoren, minder afhankelijk althans van het Parlement dan vóór 11 November. Met een breeden satyrsgrij ns kan men dien afloop begroeten; wie zal de narrekap eens opzetten om mr. Marchant den bitteren humor van dit verloop der crisis te doen begrijpen* Inmiddels wordt het dan tijd, zegt het blad, dat wij, na maanden lang aan politiek te hebben gedaan, weer eens aan staatkunde denken. ' Van een zuiver coalitie-kabinet is er dan geen sprake meer; maar toch staat het kabinet-Col.n er dan niet ver van af. En wat zou er voor reden bestaan, waarom het program in September opgesteld, niet rustig en zakelijk zou worden heropgevat en ontwikkeld! Voor ons, Katholieken, die op de terugkomst van het kabinet-Colijn niet hebben aangestuurd, maar die toch waarlijk niet kunnen helpen, dat de andere heeren zoo machteloos zijn en toch maar kabinetten ten val brengen, voor ons verandert de positie dan wel niet in hoofdzaak, maar wel ontstaat er een nuance met onze vroegere positie. Die nuance wordt veroorzaakt door een grootere mate van zelfstandigheid, door mindere gebondenheid aan het kabinet Onzerzijds ma_ men dan ook bij een tweede* kabinet-Colijn vrijmoediger met' wenschen aankomen dan het geval was bij het eerste kabinet. En drukte ons blad in September de verwachting uit van een even frisoh als kloek regeerbeleid, dan vinden wij als straks het kabinet-Colijn terugkeert, meer vrijmoedigbeid dan tevoren om denzelfden wensch voor te dragen. . Daarbij komt. dat thans de tijden, dank zi.t het beleid van Colijn. financieel gunstig afsteken bij het verleden. In zooverre zon het lot wel zeer rechtvaardig zijn, indien aan Coliin thans voorbehouden werd die betere politiek te brengen, waartoe betere financiën in staat stellen.... In een dezer dagen te Nümegen gehouden vergadering van den Kamerkring Nijmegen der Chr.-Hist. Unie heeft het lid der Tweede Kamer. de.heer J. R. S n o e c k H e n k cm an s, een rede gehouden over de kabinetscrisis. De vraag, wie de onmiddellijke schuld is van den val van het kabinet en van den werkelük zeer moeilüken toestand, waarin op het oogenblik de Nederlandsche staatkunde . verkeert, kan niet anders beantwoord worden dan dat de roomseh-katholieken daarvan de schuld dragen. In samenwerking op politiek gebied kan men alleen dan iets goeds tot stand brengen wanneer elk der samenwerkende partijen op principieel terrein zichzelf mag zün. Nimmer, aldus spr. hebben wü, wanneer wij in de Staten-Generaal in een open debat en bij open stemming den strijd verloren, daarom onze samenwerking en medewerking opgezegd. Dat hebben de katholieken wèl gedaan. Daarom is de nacht van 11 November voor het politieke leven van Nederland van zoo groote beteekenis geweest. Er is door dr. Nolens gepoogd een rechtstreekschen dwang op de christ.-historischen uit te oefenen. Indien wij daaraan hadden toegegeven, was dat voor Protestantse. Nederland een slag geweest en zou een knak zün toegebracht aan onze zelfstandigheid, waarvan de terugslag nog jaren lang zou zün gevoeld. Wat is er nu uit dat votum van de Tweede Kamer voortgekomen? De spontane daad van de katholieke ministers is volkomen begrüpelük. Niet zoozeer is het te verstaan," dat zü ook na eenigen tijd van beraad bij hun houding hebben volhard. De roomschkathólieken hadden moeten inzien, dat het niet aangaat, dat de eene partü in een zaak van zoo groote beteekenis haar wil aan de andere oplegt. Ware dit geschied, dan zou de samenwerking met de katholieken zijn voortgezet. Spr. meende ook, dat het niet onvermijdelijk is geweest, dat het kabinet na het geen gebeurd was de Overige portefeuilles ter beschikking van de Koningin stelde. Minister Colijn bad moeten trachten desnoods zonder de katholieke ministers, al behoorden dezen tot de besten uit zijn kabinet, zijn taak voort te zetten. Daarmede had hü kunnen bewüzen inderdaad de sterke figuur te zijn, gelijk men hem wel heeft genoemd. En bij bet ontstaan . ai] de crisis èn bij de poging van dr. De Visser is door de roomsch-katholieken pressie uitgeoefend op de chr.-historischen. In dit licht laakt spr. ten zeerste de berichten, waarmede de katholieke pers bijua dagelüks de chr.historischen aanvalt. Dezen toch hebben van den aanvang af bewezen, _i_h n__t te willen afscheiden van degenen met wie zy zoovele jaren hebben samengewerkt, maar dat zij eischen het recht te behouden zichzelf te zün. T. Mocht mr. Limburg komen met een voorstel om op eenigerlei wüze het gezantschap bü den Pau? te herstellen, dan is het duidelük, dat de chr.-historisohen, evenals zü sinds 1920 altijd gedaan hebben zich ten stelligste tegen een dergelijk voorstel zullen verzetten. In de naaste toekomst, zoo' besloot spr., zal moeten blijken, 0f het Nederlandsche volk in zijn overgroote meerderheid staat aan de züde yan degenen, die voor Je vrijheid van beginsel en voor de vrije meenings uiting hebben gestreden, wij als chr.-historischen, zijn ten volle overtuigd, dat, wanneer die vraag aan het Nederlandsche volk wordt voorgelegd — zoo niet nu dan in 1928 — daarop een ten volle bevestigend antwoord zal worden gegeven. De parlementaire redacteur der ..Maasbode" acht het niet uitgesloten, dat mr. Limburg ten slotte toch nog slaaat en gelooft, dat dit in de gegeven omstandigheden ook het beste zou zün. Aan een terug keer van het kabinet-Colijn zün heel wat bezwaren verbonden en de omstandigheden worden er ten spyt van de lange crisis niet beter op. Bedriegen de teekenen niet, dan kan ln de eerste dagen van deze week het definitieve resultaat, betzü dan goed of slecht worden tegemoet gezien. De overgroote meerderheid der kath. acht zün slagen in de gegeven omstandigheden de beste oplossing, TOaar bovendien blükt de medewerking uit het feit, dat Roomsch- Katholieken in het extra-parlementair kabinet zitting zullen nemen, ongeacht de groote bezwaren jnis_ voor hen daaraan verbonden. Wordt de gezantschapspost, die op het porgram staat, om welke motieven ook, verworpen, da» zullen ze nu niet op kunnen staan, maar zullen moeten blijven zitten, daar het kabinet extra-parlementair is. dus niet gebonden aan partijen. Met groote gerustheid kan de R, K. partij de eventueele publicatie van het werk van den formateur afwachten. Krijgen we deze week een ministerie-Liniburg, dan zullen de sociaal-democraten hun voorstel tot Kamerontbinding wel intrekken, maar intusschen hebben ze toch propaganda gemaakt en gezorgd dat de hetze tegen Colyn toch vooral niet verflauwde. Het Partübestuur van de S. D. A. P. heeft het initiatief van de soc.-dem. Tweede Kamerfractie ondersteund door tot het Nederlandsche volk een manifest te richten, waaraan het volgende is ontleend: De tegenwoordige samenstelling der Tweede Kamer heeft herziening noodig. In de crisis is gebleken, dat uit die Kamer, door den onwil zoowel als door de onmacht van de rechtsche partüen, geen parlementaire regeering te vormen is. De rechtsche coalitie, die na de verkiezingen van 1925 nog een regeering kon vormen Is uit elkaar gevallen- Fen democratische coalitie kon niet gevormd worden, omdat de katholieke partij onder allerlei voorwendsels weigerde daartoe mede te werken. Het volk moet in de gelegenheid worden gesteld zün oordeel over de houding dezer partyen in de crisis uit te spreken. De kiezers moeten gelegenheid hebben voor de totstandkoming van een nieuwe parlementaire meerderheid te zorgen. Wel is waar hebben Pas acht maanden geleden verkiezingen plaats gehad, maar er is sedert dien tijd veel gebeurd, waarover de Kamer aan de kiezers rekenschap verschuldigd is. Ër zijn ernstige redenen om aau te nemen, dat de tegenwoordige Kamer de gevoelens van het volk niet meer vertegenwoordigt. Daarom moet de Kamer worden ontbonden. De kiezers moeten de gelegenheid hebben een Kamer te kiezen, die de gevoelens des volks wèl vertegenwoordigt. --- FEUILLETON. De dochter van den houtvester. Roman van H. Abt. (Nadruk verboden.) 13) Het meisje schrikte uit haar gepeins op. — Ja, vader, wat zou ik? Hü trok haar bü haar japon dichter tot zich. — Lachen zou je. — Ja, vader en een 'droevige glimlach kwam om haar mond. — Grete kind, wat heb je toch? riep hü verschrikt. Zü leunde tegen hem aan. — Heelemaal niets heb ik. Alleen lief heb ik jou, vadertje, heel. heel lief! Moeder Suze wikkelde haar breikous samen en stond op. — Het wordt tijd om naar bed te gaan. De houtvester lachte, hoewel hü zich volstrekt niet gestemd daartoe gevoelde. — Beu je misschien jaloersch, Suze? Kük, Grete, moeder is jaloersch. Ga gauw en maak het weer goed bü haar. — Moeder bluf van mij houden, mijne lieve moeder, fluisterde Greté met verstikte stem, en greep naar de hand der moeder. Moeder Suze schudde het hoofd. — Wees niet te weekhartig. Een hart, 'dat gemakkelijk smelt, heeft geen vaste kern. Zü streek het meisje, dat onder haar woorden als onder een tuchtiging leed, vriendelijk ernstig over de wangen. — Wees niet dwaas. Ga slapen en wordt morgen met vroolijk hart weer wakker. — Moeder, wat is er met het kind» vroeg 'de houtvester, zoodra hü liet zyne vrouw alleen was. Daar is iets niet in orde, daar is — — Zeker is daar iets niet in orde, viel de vrouw hem bedaard in de rede. Er is strijd geweest tusschen haar en Frits, dat heb ik gisteren al aau het meisje gemerkt; maar bü zoo iets moeten vader en moeder er zich niet inmengen, dat moeten de twee, wien het -.ingaat, met elkaar uitmaken, . De houtvester schudde onrustig het hoofd. — Maar het-meisje lijdt er onder, .en nu, als ik het bedenk, lijkt het mij, alsof zü het niet eerst sedert heden of gisteren met zich omdraagt Suze, ik Hü maakte eene beweging naar de deur. Zune vrouw hield hem tegen en schoof hem naar de slaapkamer. — Als" het* meisje werkelük verdriet had, dan lag het zeker op haar weg, vertrouwen in haar ouders te stellen. Overdrijf het niet niet je zorg, oudje, je bewust het meisje daarmee een slechten dienst. Zü is geem kind meer en moet eenmaal zelf haar gang leeren gaan. — Je zult.wel geluk hebben, Suze. --- HOOFDSTUK XII. Als een slaapwandelaarster, aarzelend tusschen liefde en plicht, maar als onder geheimzinnige