BUHlafciHl-iuiMt. siANU. DIEVER, van I—ls Maart. Geboren: Hilligje, d. v. F. Offerein en H. Jon kers, Gerrit Jan, z. v. H. Pook es.a J. Dul. Aunekei eu Johanna, dochters van L. F. Mol en F, K Nieuweahuis. Ondertrouwd: A. Oostra, 20 j. en P. van im Berg, IS j. --- Het Parlement. Door B.J. KLUMPER te Zwolle. XVII. In onze laatste schets over het bovenstaande onderwerp hebben wij een overzicht gegeven van de behandeling van een wetsontwerp in de Tweede Kamer. Wij moeten volledigheidshalve daar nog iets aan toevoegen en wel dit. Om te kunnen vergaderen moeten er bij de Tweede Kamer minstens 51 leden tegenwoordig zijn (de grondwet spreekt van meer dan de helft), terwijl het nemen van de besluiten over zaken. b.v. het aannemen van een wetsontwerp, moet geschieden hij volstrekte meerderheid der stemmende leden. Veronderstel nu. dat aan de orde is een wetsontwerp tot wijziging van de arbeidswet en 26 leden verklaren zich daarvoor, dan is in het bovenomschreven geval het ontwerp aangenomen. Het geval kan zich natuurlijk ook voordoen, dat de .stemmen staken. Plaats hebben kan dat. wanneer blijkt, dat er evenveel leden voor als tegen het ontwerp hebtoen gestemd; dan wordt er in een volgende vergadering nog eens weer gestemd. Staken dan andermaal de stemmen, zoo wordt het voorstel geacht niet te zijn aangenomen. Zulks geschiedt eveneens, wanneer in een voltallige vergadering, daf is een vergadering, waarbij alle leden tegenwoordig zijn, de stemmen staken. Volledigheidshalve dienen wij hierbij aan te teekenen. dat de vergadering vau de Tweede Kamer voltallig is, indien zij door b.v. 96 leden wordt bezocht en er 4 vacatures zijn. Is het wetsontwerp door de Tweede Kamer aangenomen, dan wordt het doorgezonden naar de Eerste Kamer, waar de behandeling in groote lijnen op dezelfde wijze plaats heeft als in de Tweede Kamer. Ook hier heeft afdeeüngsonderzoek plaats. Een voorloopig verslag, een- memorie van antwoord en een eindverslag verschijnen, terwijl vervolgens de openbare behandeling aan de orde komt. Evenwel moeten wij opmerken, dat wij bij de Eerste Kamer geen commissies van voorbereiding kennen, zooals wij bij de Tweede Kamer voor belangrijke ontwerpen gezien hebben. En de behandeling in de Eerste Kamer? Och. hoe rustig gaat het daar toe. Wel wordt een enkele maal de vredige rust verstoord, vooral in de laatste jaren nu de meer democratische elementen en diè Kamer binnen zijn getreden, doch over het algemeen heerscht er lang niet zoovel rumoer als aan overzijde van het Binnenhof. Zooals gezegd, is de behandeling van een wets-ontwerp ongeveer in beide Kamers gelijk, met dit groote verschil evenwel, dat de Eerste Kamer het ontwerp beoordeelt in het algemeen, m.a.w. het recht mist om wijzigingen aan te brengen. Deze Kamer moet dus het wetsontwerp aannemen of verwerpen. Het ligt in den aard der zaak, dat de debatten in die Kamer in den regel veel korter zijn en de vergaderingen mitsdien veel spoediger ziin afgeloopen dan in de Tweede Kamer. Wie van onze lezers of lezeressen in Den Haag komt, raden we beslist aan eens een kijkje te gaan nemen in de vergaderzalen van beide Kamers. Zij zullen dan aanstonds zelf tot de overtuiging komen, dat er in de Eerste Kamer een veel rustiger geest heerscht dan in de Tweede Kamer. Het decorum wordt in de Eerste Kamer nog grootendeels bewaard. Nemen wij als voorbeeld een stemming over een bepaald onderwerp. In de Tweede Kamer worden de namen van de. leden door den griffier afgelezen en dit geschiedt heel eenvoudig zonder vermelding van titels of praedicaten b.v. Braat, Nolens, Schaper, enz. In de Eerste Kamer daarentegen worden de namen door den voorzitter zelf afgeroepen met opsomming van titels en praedicaten. b.v. de heer, jonkher, meester, doctor die en die, Ook het ophalen van de stembriefjes geschiedt in de Eerste Kamer op een deftiger manier dan in de Tweede Kamer; in laatstgenoemde Kamer doet het een bode met e«.n blikken bus; in de Eerste Kamer gaat de griffier er met een mooie urn zelf op uit om de briefjes in ontvangst ta nemen. Hoewel bet niet de gewoonte is. zooals b.v. in het buitenland veel gebeurt, komt toch een enkele maal voor. dat de Eerste Kamer zich niet met een wetsontwerp kan vereenigen en dit verwerpt. Een voorbeeld uit den laatsten tijd is. het wets-ontwerp Braat inzake den zomertijd. Is nu ook het wetsontwerp door de Eerste Kamer aangenomen, dan gaat het naar de Koningin, die het ontwerp goed- of afkeurt en ook niet de bevoegdheid heeft wijzigingen aan te brengen. Staat de handteekening van de Koningin eenmaal onder het wetsontwerp, dan is het wet geworden. Ziedaar in het kort de behandeling van een wetsontwerp. Wij willen hierbij nog verschillende belangrijke aangelegenheden nader toelichten, welke, nauw verband houden met de behandeling van een wetsontwerp. Elk ontwerp van wet wordt in de beide Kamers verdedigd door den betrokken minister. De ministers hebben, ingevolge art. 95 der grondwet zitting in beide Kamers en hebben daar een raadgevende stem, tenzij zij zelf tot Kamerlid benoemd mochten zijn. hetgeen een enkele maal heeft plaats gehad. Als voorbeelden mogen we even noemen de heeren Goeman Borgesius en Lely, die van 1897 tot 1901 minister en tevens Tweede Kamerlid waren. Het kan natuurlijk voorkomen, dat wetsontwerpen bij de Tweede Kamer worden ingediend, voor het verdedigen waarvan b.v. kennis van een bepaalde materie noodig is. En nu kan het voorkomen, dat de minister, hoe bekwaam hij overigens ook moge zijn. bijstand noodig heeft van een specialist op een bepaald geßied. Daarom is de mogelijkheid geschapen, dat de minister zich in de Kamers doet bijstaan door een ambtenaar, daartoe door hem aangewezen; deze persoon is dan een z.g. „Regeeringsambtenaar". Men moet deze niét verwarren met den z.g. „Regeeringscommissaris",. waarvan art. 111, lid 2, der Grondwet gewag maakt. De Koningin is n.l. zelf ook bevoegd aan bijzondere door haar aangewezen commissarissen op te dragen de ministers bij het behandelen van de voorstellen in de vergaderingen der Kamers bij te staan. Dit komt echter niet veel voor; uitsluitend iiï het geval, dat zeer bijzondere ontwerpen in behandeling zijn, waarvoor speciale kennis op een bepaald gebied noodig is. Als voorbeelden noemen wü b.v. de militaire wetboeken van strafrecht en de octrooiwet, welke door een regeringscommissaris in de Kamers zijn verdedigd. Men moet er evenwel goed aan denken, dat er een groot verschil in optreden bestaat tusschen een Regeeringscommissaris en een dito ambtenaar. Eerstgenoemde neemt geheel de plaats in van den betrokken minister; zoo stond Prof. van der Hoeven, hoogleeraar te Leiden, destijds achter de groene tafel der Regeering om de militaire strafwetten in de Kamers te verdedigen. De ambtenaar daarentegen oefent slechts een lijdelijke rol uit. Hit zit in de Kamera veelal achter den minister. Wie wel eens bij de behandeling van een belangrijk ontwerp te de _Kamer%i«N?riwoordig is geweest, kan waarnemen',Mat dë minister iets op een papiertje schrijft en dit overgeeft aan den achter hem zittendén ambtemaar, die of daarop een antwoord plaatst of bepaalde stukken laat aanrukken, welke noodig zijn voor de behandeling van het aan de orde zijnde ontwerp. De.bijstand vam een ambtenaar, is o.i. een zeer nuttige maatregel. Wie wel eens een vergadering heeft bijgewoond en wij denken hier dan speciaal aan die, waarin de Rijksbeeroo.ing aan de orde komt, verbaast er zich soms over hoevele vrasrem «r niet gesteld worden; de een wil dit weten, de andere dat. Tüdens een redevoering van een Kamerlid, worden er soms vragen gesteld waarop aanstonds een antwoord dient te woiden gegeven. Voor een minister is het natuurlijk niet doende om .over al die verschillende onderwerpen, direct een antwoord klaar te hebibem; vandaar, dat hij een ambtenaar achter zich heeft zitten, waarmede, hij, zooals we dat op school zouden noemen ■sniekt". ben het een of ander wetsontwerp aangenomen en de zaak staat nu als een paal boven water. Neen, geachte lezers, nog heeft de machine haar taak niet geheel vervuld. H. M. de Koningin moet nu nog zeggen, of zij, zooals we reeds opmerkten, het ontwerp goedof afkeurt. Doet zij het eerste dan eerst is het ontwerp wet geworden. De wetgevende macht bestaat dus uit drie schakels, n.l. Tweede Kamer, Eerste Kamer en Koningin. Alle drie zijn noodig om een wet in het leven te roepen. Keurt de Koningin het ontwerp goed (bekrachtigen wordt zulks veelal genoemd), dan wordt daarvan aan de Kamers mededeeling gedaan, terwijl indien zij bezwaren heeft om een ontwerp te bekrachtigen bericht zendt, dat zij het voorstel in overweging houdt. Geschiedt dit laatste dan is natuurlijk het ontwerp geh«el van de baan. Het gebeurt hoogst zelden; dat de Koningin bezwaren heeft tegen een wetsontwerp. Het wil ons voorkomen, dat het ook ntet in overeenstemming zou zijn met ons parlementaire stelsel, dat hoofdzakelijk uitgaat van de idee, dat het volk (waarvan de Tweede Kamer een vertegenwoordiging is) zelf dient te weten, welke maatregelen het noodig acht te nemen ende Koningin dient o.i. dzen wil van het volk te eerbiedigen. Een enkele _ maal heeft het plaats gehad, dat de Koning weigerde een ontwerp te bekrachtigen- ieïïe™en wij goed gezocht, dan is zulks in l°7l geschied, toen Z. M. weigerde goed te keuren een door de Kamers aangenomen ontwerp tot wijziging der concessie voor een' Indischen spooi-weg. Doch. zooals gezegd, van dit recht wordt een zeer spaarzaam gebruik gemaakt. Voorbeelden van de laatste iaren zouden wij nist kunnen aanwijzen. Wij moeten er goed op letten, dat de mededeeling van de Koningin, dat zij het wetsontwerp }ieef,t bekrachtigd, de eerste daad van uitvoerig ,s- Doch nu zün de zaken nog niet gehee] voor elkaar. De wet moet nog worden afgekondigd, hetgeen geschiedt door de zorg van den minister van justitie. Zooals we reeds vroeger hebben opgemerkt geschiedde de' afkondiging van wetten vóór V*U door den directeur van het kabinet der Koninginn. BÜ K- B- van 22 Dec. 1863, St.bl. 149. is deze taak opgedragen aan den minister van justitie. Betreffende het inwerkingtreden van een wet nog het volgende. De wet kan zelf een bepalin^ moowden wanneer zij in werking treedt. Ook kan dc wet een bepaliif? bevatten, dat zij in werking treedt oP een nsder door de Koningin te bepalen tijdstip. Indien zich beide gevallen niet voordoen, dan treedt een wet in werking op den 20stén dag na dien der dagteekening van het Staatsblad, waarin de wet is geplaatst. Voor de afkondiging van wetten te een bepaald formulier voorgeschreven, terwijl de afkondiging geschiedt in het hiervoren vermelde Staatsblad, dat ingesteld is bij besluit van 18 Dec. 1813 (Staatsblad 1814, no. 1). Nog moeten wij er de aandacht op vestigen, dat volgens art. 1 der wet van 15 Mei 1829, St.bl. 28, houdende bepalingen der wetgeving van het Koninkrijk, kortweg A. B. wet genoemd, geen wet verbindende is, zoo lang zij niet behoorlijk is afgekondigd. Voor studeerenden kan het van belang zijn te vermelden, dat genoemde A. B. wet. krachtens K. B. van 10 April 1838, St-bl. 12 ingevoerd is op 1 Oetober 1838. Nog moeten wij opmerken, dat de wetten alleen voor het Rijk verbindende zijn, tenzij daarin is uitgedrukt, dat zij ook gelden voor Nederlandsch-ïndië, Suriname en Curacao. En hiermede zijn wi] er dan. Kort resumeerende gaat dus een wetsontwerp langs den volgenden weg: Minister, die opdracht geeft aan zijn departementsambtenaren een ontwerp samen te stellen; bespreking met minister, daarna behandeling in den ministerraad; van dezen naar den Raad van State; van dit college terug aan den minister (in sommige gevallen), anders van Raad van State naar de Koningin. Deze zendt de stukken terug aan den mniister, die ze vervolgens indient bij de Tweede Kamer; van de Tweede Kamer naar de Eerste Kamer; van deze Kamer naar de Koningin en dan naar den minister van justitie, die er voor zorgen moet, dat de wet in het Staatsblad komt. Zie daar een weg vol voetangels en klemmen. Het is te begrijpen, dat, indien er belangrijke onderwerpen aan de orde zijn, er weken soms maanden en zelfs jaren mede heen gaan, voor dat de zaken zijn afgedaan. En weet u wel. wat nu soms zoo verdrietig is? Dat er, indien het wets-ontwerp dezen langen weg is gepasseerd en door tal van bekwame handen is gegaan, nog gebreken of onnauwkeurigheden zijn aan te wijzen. Het komt ten minste in den laatsten tijd nog wel eens voor — en wij denken hier b.v. aan de wijzigingen in de lager onderwijswet — dat er fouten worden gemaakt. Het is haast niet aan te nemen, indien wij er even bij stilstaan langs hoeveel schijven een ontwerp-wet moet gaan voor dat het wet is geworden. De parlementaire machine werkt, zooals wij hiervoren hebben geschetst, wel stroef. Of er in dezen geen verbeteringen zouden kunnen worden aangebracht zal men zich afvragen om vlugger te kunnen afwerken? Ja, dat is een moeilijke vraag, die maar niet zoo eventjes kan worden opgelost. Het denkbeeld is almeer dan eens geopperd om de Eerste Kamer, als zijnde overbodig, te doen verdwijnen. Doch daartegen rijzen zulke groote bezwaren, dat van opheffing van deze Kamer voorloopig wel niets zal komen. Wel wil het ons voorkomen, dat er ingrijpende wijzigingen bij de behandeling in de Tweede Kamer zouden kunnen worden aangebracht. In deze Kamer vindt toch, zooals wij reeds hebben opgemerkt, eerst e>m uitvoerige, behandeling in de afdselingen (geheime vergaderingen) plaats vóór dat de zaak in het openbaar aan de orde komt. De bezwaren en bedenkingen tegen een ontwerp-wet zijn dus reeds in die afdeelingen onder de oogen gezien. Waarom moet er dan in bet openbaar weder zoolang over een bepaaide zaak opnieuw worden gepraat. Van >lke partij hoogstens een of twee leden in de gelegenheid stellen om niet langer dan een uurtie ove- een wetsontwerp te laten spreken en dan basta. Ziedaar een gunstig recept om de deibatten te bekorten niet alleen, doch ook voor het spoediger afdoe» van zaken. Herhaaldelijk is er Over geklaagd, dat de parlementaire machine zoo langzaam werkt, doch maatregelen om daaraan een einde te maken zijp nog niet genomen. Of deze spoedig te verwachten zullen zijn? Wij voor ons gelo.ven van niet. De Kamer^ leden mogen zoo gaarne in het openbaar spreken om de kiezers aan te toonen, welke Pieten ze toch wel zijn. In de afdeelingen, welke,- zooals gezegd, niet in 't openbaar vergaderen, hebben do Kamerleden geen gelegenheid om aan dc ki.zers te laten zien, wat zij wel vermogen. Fn nu willen wij allerminst terug naar den tijd. toen de Sinatsaangelegenheden in besio