Het Rioleeringsplan. Maaflfiag komt in den gefneenteraad het groote rioleeringsplan aan de orde, dat wij eenige dagen geleden aan onze lezers hebben medegedeeld. Het voorste] van B. en W. vraagt echter aan den Raad niet om een definitieve beslissing over alle onderdeelen, ever den aanleg der benoodigde wérken of machtiging om reeds tot aanbesteding van onderdeelen over te gaan, maar het stelt zich voorloopig tevreden met een uitspraak over de vraag of het plan van de centrale rioleering zal worden voltooid en daarbij de lijnen zullen worden gevolgd, in de voordracht door B. en W. aangegeven. Later kunnen dan definitieve voorstellen worden gedaan, besproken en aangenomen nopens de uit te voeren werken en de in te voeren verordeningen en regelingen. Hét doen van dit voorstel in dien bescheiden vorm lijkt eigenlijk overbodig. Immers, in den aanhef dezer voordracht wordt door B. en W. niet zonder eenigen nadruk verklaard, dat de Raad reeds op 2 Maart 1912 heeft beslist, dat de gemeente van een centrale rioleering zou worden voorzien. Hij heeft toen goedgekeurd, dat in den Bloemsingel een zoogenaamd d iepriool zou worden gelegd en daarmee was de principieele beslissing omtrent den aanleg eener centrale rjoleering gevallen. Al lijkt het dus overbodig om thans nog eens deze beslissing te nemen, toch gelooven we, dat B. en W er goed aan deden om den Raad nog eens opzettelijk voor de vraag te stellen: doorgaan of niet? Er is sedert 1912 al een stevig eind diepriool in den grond gestopt. Het is reeds eenige jaren geleden, dat een onzer verslaggevers den toenmaligen onder-direoteur van openbare werken, Ir. Brinkman Visser, die met den aanleg er van was belast, vergezelde op een ondergrondsche tocht van eenige kilometers door het toen tot stand gekomen rioolgedeelte in de opgehoogde gronden ten Oosten van de bebouwde kom. Sinds dien heeft het werk ook in de bebouwde kom voortgang gemaakt, maar het is toch eigenlijk gebleven bij stukwerk. Van een streven om het werk te voltooien, af te maken in een minder of meer snel tempo, bleek tot nog toe niets. En intusschen zitten al die groote rioolbuizen diep in den grond zonder dat zij dienst doen, althans niet dien dienst, waarvoor zij daar zijn gelegd. Waht een riool is een afvoerbuis en van afvoer is voorloopig nog geen sprake. De vorige directeur van openbare werken wilde eerst het rioolstelsel voor een. afgerond deel klaar hebben vóór hij er toe overging om een inrichting te bouwen voor den afvoer. Hij had daa-bij het plan om den inhoud der riolen aan het eindpunt te laten oppompen, dien daar van de vaste stoffen te ontdoen, het water, dat er overbleef, te doen reinigen en dit gereinigde water af te laten in het Eemskanaal voor verderen afvoer naar Zee. De nieuwe directeur denkt er anders over. Hij vindt zulk een reinigings-installatie omslachtig, kostbaar en niet doelmatig. Hij wil ïe stoffen, zooals de riolen die bevatten, afvoeren door een persleiding naar zee. Dan behoeft men zich niet met reiniging bezig te houden en krijgt men ook geen afvalstoffen verder te verwerken. Het is een technische kwestie, waarin een 'eek, vooral als hij absoluut niets naders van de plannen onder de oogen heeft gehad, geen oordeel kan vellen. Het lijvige rapport van den heer Mulock Houwer hebben we indertijd met aandacht gelezen. Het rapport van den heer Schut, den tegenwoordigen direc-, teur, kennen wij niet. We wagen ons dus öiet aan een oordeel, nög minder aan een Vergelijking. B. en W. zijn thans vóór dit ï>lan, het college was vroeger voor het andere -Plan. De Raad ook en de Raad zal mv voor dit plan zijn. Het is best mogelijk, dat wij dezen ommezwaai zouden hebben meegemaakt als \ve ook het laatste plan onder de °°gen hadden gehad. Maar nog eens, wij *eten er niets van en kunnen er dus ook "iets over zeggen. De Raad. die bet rapport kent, dient de volle verantwoordelijkheid te dragen, hij wordt in dè keuze van het plan niet gesteund door één stem uit de burgerij, ook niet door de pers. En nu de zaak zoo staat kunnen onze opmerkingen, zoo we die uiten, ook slechts de zeer geringe verdienste -hebben van stukwerk. Wij hebben te aanvaarden wat over ons wordt besloten. Toch blijven er. ook met de zeer geringe gegevens, welke ons ten dienste staan, enkele vragen over. In de eerste plaats wordt uitgesproken, dat ophooging van terreinen niet meer noodig zal zijn. Wordt daarmee uitgesproken, dat al die ophoogingen ten Noorden, taen Noord- Westen en ten Oosten van de stad overbodig zijn geweest? Dat dit weggegooid geld is? Voorts wordt betoogd, dat de riolen niet te wijd mogen zijn, daar. zij anders gelegenheid bieden tot slihvorming. Ligt hierin opgesloten, dat de nog te leggen gedeelten minder wijd worden genomen? En dat ook hierbij geldverspilling is getoond toen men het diepriool zoo wijd nam, dat een niet te -lange man er door kan wandelen? Verder wordt er gesproken' van drieërlei retributie, zonder dat preciese cijfers worden gegeven. Er zullen later verordeningen over worden gemaakt en voorloopig kunnen we dit dus laten rusten, maar principieel wordt toch reeds uitgesproken, dat op nieuw te bouwen perceelen met open grond een vrij bezwarend recht zal. worden gelegd. Is dit verstandig? Strekt dat tot bevordering van den bouw van nieuwe huizen? Maakt dat, gevoegd bij de toch al zeer bezwarende kosten., die men tegenwoordig voor straataanleg van de bouwers vraagt, of liever eischt, het bouwen niet noodeloos veel te duur? Toen de eerste geruchten van deze voordracht de burgerij bereikten was er sprake van een „ontwateringsrecht" van f 2.50 per bruto vierk. meter. We schrijven het toe aan de daartegen gevoerde agitatie {die nog door kalmere naturen is bedwongen, tanders was er nog veel. meer over geschreven) dat dit bedrag verminderd is tot f 1.50 en de bepaling betreffende de terreinoppervlakte ook wat (maai; toch nog weinig) milder is geworden. Maar is deze f 1.50 'nog niet veel te hoog, vooral op de gronden in het Zuiden der gemeente, die eenige meters boven peil liggen? Is het vaststellen van zulk een bedrag eigenlijk niet een slag in de lucht? Is voorts de verhouding der retributies voor jjebouwde en nieuw te bebouwen perceelen in orde? En hoeveel zal in de binnenstad per perceel extra moeten worden betaald? Het zijn slechts vragen, die men niet behoeft op te vatten als een poging om de strekking van de voordracht te bestrijden. Het feit, dat we binnen afziehbaren tijd een behoorlijk functionneerend rioolstelsel zullen kunnen hebben stemt tot blijdschap en wij verwachten ook in den Raad geen principieele bestrijding van de voordracht. Maar we wachten met bijzondere belangstelling de nadere voorstellen af, die practisch de uitvoering van het Maandag aan te nemen plan mogelijk zullen maken. B. --- Twintigste Nederlandsch Natuuren Geneeskundig Congres. Zooals we gisteren reeds meldden, hield in de middagvergadering de heer ir. H. W o r tman uit Den Haag een rede over*de werken tot afsluiting en gedeeltelijke droogmaking van de Zuiderzee. We komen thans op deze rede iets uitvoeriger «terug. Met behulp van een groote kaart, waarop het plan, zooals het thans voorloopg voor uitvoering is aangenomen, is voorgesteld, deed spr. eenige mededeelingen over dit plan. Hij besprak de afsluiting met een dijk van de Noord-Hollandsche kust over Wieringen naar de Friesche kust bij Piaam, welke bij de wet van 14 Juni 1918 is vastgesteld. Met ingang van 1 Mei 1919 is de dienst der Zuiderzeewerken ingesteld, doch voordien, in 1918, was reeds een nieuwe Staatscommissie benoemd onder voorzitterschap van prof. Lorentz, om te onderzoeken of en in hoever de afsluitins. der Zuiderzee aanleiding zal geven tot verhooging der stormvloedstanden langs de Noordhol] andsche, Friesche en Groningsche dijken. Het verslag van die commissie zal vermoedelijk in dit jaar verschijnen en spr. zal hierop niet voorudtloopen, al kan hij nu wel reeds mededeelen, dat benoorden de afsluiting een niet onbelangrijke verhooging van de hoogwaterstanden is te verwachten, die naar het Noorden toe zal afnemen en eindelijk te niet zal loopen, en die eenige verhooging van de Noord-Hollandsche en van de Friesche zeedijken tot een eind benoorden Harlingen noodig maakt. Bij diepboringen ls gebleken, dat ter plaatse waar de afsluitdijk moet komen en waar men vroeger vreesde voor inzinking van het dijkslichaam in den zeebodem, een vrij vaste ondergrond wordt aangetroffen, p een laag kedleem van enkele meters tot 6 a 7 meter dikte. Een product ult den ijstijd, toen de groote Scandinavische gletschers zich ook over een deel van ons land uitstrekten en het afslijpsel der Noordelijke gesteenten tot hier meevoerden dat zich bij het afsmelten van het ijs als een vaste laag keileem op den toenmaligen bodem afzette. Spr. deed vervolgens eenige mededeelingen over den te maken afsluitdijk, waarvan de hoogte, voorshands bepaald is op ruim 7 M. boven N. A. P., die een 30 M. breeden bin/ienberm zal verkrijgen, waarop plaats is voor een spoorweg met dubbel spoor. Aan de zeezijde zal, in plaats van den in vroegere plannen opgenomen tot laagwater reikenden dam van rijshout, volgens het nieuwe plan een tot boven den hoogsten stormvloedstand reikenden dam van keileem worden aangebracht Bij den aanleg van een afsluitdijk door de Zuiderzee moet ook, gelijk spr. nader uiteenzette, rekening worden gehouden met de eften vloedstroomen, die tweemaal daags door de af te sluiten opening trekken. Vervolgens behandelde spr. de in de afsluiting aan te brengen sluizen, tot loozing naar zee van. het op de afgesloten Zuiderzee aangevoerde water. Deze sluizen, met een wijdte van 300 M., zullen binnen een in zee gemaakten omringdijk gebouwd worden even beoosten Wieringen en nabij de Friesche kust, beoosten de bestaande diepe geul „de Middelgronden". Naast elk der ontwateringssluizen zal nog een schutsluis gebouwd worden ten behoeve van de scheepvaart. Terzelfder tijd zal ongeveer midden tusschen Wieringen en Friesland, op het Breezand, een eiland worden gemaakt, van waaruit dan een ongeveer 6 K.M. lang dijkvak op het Breezand kan worden aangelegd. Voor de uitvoering van dit werkplan wordt een tijd van ongeveer 8 jaren gerekend. De afsluiting der Zuiderzee zou dus in 1934 een feit kunnen zijn. De totale kosten van de afsluiting zijn berekend op rond f 100.000.000. Als eerste en voornaamste voordeel der afsluiting is te noemen de betere voorziening van Friesland en het Noordelijk deel van Noord-Holland met zoetwater uit het IJsselmeer, terwijl verdere voordcelen zijn, de besparing op de onderhoudskosten van de zeeweringen langs de afgesloten Zuiderzee, de verbetering van de afwatering van de landen die op het IJsselmeer zullen loozen en eindelijk de gelegenheid om een rechtstreeksche spoorwegverbinding te maken tusschen Friesland en Noord-Holland, hetzij via Harlingen, hetzij over Bolsward en Sneek. . Spr. wijdde vervolgens enkele woorden aan de inpolderingen in de afgesloten Zuiderzee. * Te zamen zal woiaen ingepolderd een oppervlakte van rond 225.000 H.A., waarna een IJsselmeer zal overblijven . van 110.000 H.A. en beoosten Amsterdam nog een IJmeer va» 8000 H.A., dat na de opening van de tegenwoordige Oranjesluizen met het Noordzeekanaal gemeen zal liggen en op hetzelfde peil verbonden zal zijn met het Gouwmeer van 1900 H.A. bij Monnikendam» en een Eenmeer van 1200 H.A. langs de Gooische kust. Voor de uitvoering van het geheele plan is te rekenen op "25 jaren. Het geheele werk zou dus in 1951 voltooid kunnen zijn. Dan zullen er echter nog enkele jaren moeten verloopen eer de laatst drooggelegde gronden hun volle cultuurwaarde zullen hebben verkregen. Wanneer nu ten slotte de vraag mocht rijzen, of die opbrengst in haar geheel wei zou opwegen tegen de gedane uitgaven, dan meent spr., zonder op die vraag hier nader in te gaan, te kunnen zeggen, dat de onderneming ook uit een zuiver commercieel oogpunt bezien alleszins loonend zal zijn, nog afgezien van de groote andere voordcelen, die uit de vermeerdering van ons grondgebied met ongeveer 1/14 van de tegenwoordige oppervlakte en daarvan zullen voortvloeien. In de slotvergadering werden benoemd tot bestuursleden van het volgende congres de heeren Burger en Zeeman te Amsterdam. Tot afdeel.-voorzitters wei-den benoemd prof. Wolff, Utrecht, prof. Versluis, Hilversum, prof. van Loghem, Amsterdam en dr. Tesch te Haarlem. Tot voorzitters dei* onderafdelingen: voor wiskunde prof. Wolff, voor natuurkunde prof. Ornstein, voor wisk. natuurkunde prof. Van der Waals, voor -scheikunde prof. Aten. Prof. van Bemmelen sloot het congres met zijn voldoening uit te spreken over het welslagen van het congres en met woorden van dank aan allen, die daartoe hebben meegewerkt, Ir. van Samdick dankte den heer van Bemmelen voor de uitstekende leiding van het congres. In de groote bovenzaal van de Harmonie was den congresleden een maaltijd bereid, waaraan o.m. aanzaten het eongresbuireau, de Commissaris der Koningin, de pres.-curator der Universiteit mr. C. C. Geertsema, de burgemeester onzer stad, de wnd. rector-magnificus prof. Klein, de rector van het Studentencorps en tal- van genoodigden en congresleden, in totaal 120 personen. Bij den aanvang van den maaltijd wijdde de tafelpresident, Prof. van Bemmelen, een dronk aan H M de Koningin, waarop het strijkje het Wilhelmus inzette,, dat staande door de aanzittenden werd meegezongen. Vervolgens stelde hij een dronk in op den beschermheer van het congres, Z. K. H. Prins Hendrik. Met applaus werd begroet de mededeeling, dat een telegram van hulde aan H. M. de Koningin en Z. K. H. Prins H-endrik was verzonden. Prof. van Bemmelen hield daarop oen korte tafelrede, waarin hij wees op het welslagen van het congres en een dronk instelde op den voortgaanden groei en Moei van het Ned. Natuur- en Geneesk. Congres. Prof. Nijhoff ond er-voorzitter van het congres, zeide het een vreugde te vinden ook eens gastheer te mogen zijn in Groningen. Dat is een evenement in 't leven der Groningsche professoren. Hij heette in een geestige toespraak de buitenlandeche gasten Dr. Mayer. Weber en Daels. inzonderheid de Vlaamsche gasten, -welliom. Spreke* hoopte, dat de tourgemeester van Groningen een goede plaats in het hart der Groningers moge innemen en stelde daarop een dronk in. Jhir. mr. E. Tjarda van Starkenborgh Sfcachouwer zeide namens de overige Groningers •dank aan Prof. Nijhoff voor de vriendelijke woorden en aan het congreöbureau voor de uitnoodiging. Hij stelde een dronk in op het welslagen van het congres, dat van allen kant mannen naar Groningen riep. Mr. dr. L. H. N. Bosch ridder van Rosenthal verontschuldigde zich, niet aan het congres .te hebben kunnen deelnemen, 't Verheugde hem dezen avond te hebben kunnen constateeren, dat d« geest van werkzaamheid, van het altijd bezig zijn, heeft plaats gemaakt voor een geest van ongebonde..'leid. Spreker hoopte, dat de geest van saamhoorigheid blijvend moge zijn. Vervolgens spraken de heeren Mr. Geertsema, die wees op ihet uitblinken der Groning•s-che hoogleeraren in 't algemeen en Hendriks, die sprak namens de Vlaamsche congresleden en zijn voldoening er over uitsprak te zijn-in een stad van kunst, van wetenschap, handel en industrie. Een congres moest m een stad als deze wel «lagen, aldus spr. Hij wees vervolgens op den steun der Nederlandsche congresleden aan die in België en hoopte op het welslagen van het volgende congres. Hij dankte voor de vriendelijke woorden tot de Belgische congressisten gericht en voor de vriendelijke ontvangst in Groningen. Hij sprak de beste wenschen uit voor een verder vriendschappelijke verhouding tusschen de Hollandsche en Vlaamsche congressisten en stelde daarop een dronk in, waarop het strijkje „De Vlaamsche Leeuw" inzette, dat staande door de congressisten werd meegezongen. Onder leiding van den heer J. Heidema is Woensdagmiddag een excursie per auto gemaakt naar Veendam, waar in het Raadhuis de burgemeester, de heer F. J. de Zee, de congressisten ontving. Men ging vandaar naar de stroostoffabriek Phoenix te Ommeland-erwijk van den heer V. J. A. Wilkens. Stroostof is cellulose-papier. Ze wordt bereid uit stroo van granen en gebruikt als grondstof vooi bereiding van fijne witte papiersoorten. Voor dit doel wordt ze vermengd met andere grondstoffen en wel ln verhoudingen witte variëeren van omstreeks 20 tot omstreeks 80 pet. van de totaal te gebruiken massa. De volgorde der bewerking is aldus: 1. Het stroo dat in geperste pakken wordt aangevoerd, wordt eerst gehakseld in stukken van 2.5 c.M. 2. Dit haksel wordt gekookt met natronj loog in roteerende ijzeren kokers. 3. De massa wordt gewasschen. 4 Vervolgens met chloor gebleekt 5. Op de papier-machine gedroogd. 6. De vellen worden geperst tot pakken van 200 K.G. en in dien vorm afgeleverd. 7. De loog waarmede is gekookt, wordt in! gedikt in verdamppannen. 8. Daarna in een oven gebrand tot soda. 9. Vervolgens behandeld met kalk 10. De nieuwe loog wordt door decanteeren van het neerslag gescheiden. 11. Gebruikt om nieuwe stroomassa's te koken. Vervolgens werd een bezoek gebracht aan de Kon. Nederl. Steenknoopenf abriek van de i heeren J. Mulder en Zoon. De fabriek, opgericht in 1875, is de eeaige .van dien aard in Nederland. f Als grondstof worden' gebruikt de zaden ' vin deri steënnoot- of ivoorpalm, Phytelephas jmaerocarpa. De zaden worden aangevoerd uit Amerika, Afrika en Australië. De volgorde der bewerking is aldus: 1. De noten worden in stukjes gezaagd. 2. De stukjes word-en aan den achterkant gedraaid. 3. De stukjes worden aan den voorkant gedraaid. i 4. De daardoor ontstane ronde knoopen worden gepolijst in roteerende trommels. 5. Ze worden geboord. 6. Gekleurd in kleurbaden. 7. Aan den voorkant gepolttoerdl 8. Gesorteerd. 9. Op kaartjes genaaid en tn doozen gepakt. Vrijwel alles geschiedt machinaal. Vah deze fabriek reed men naar het Clubhuis te Paterswolde, waar men andere excursisten ontmoette. --- Het elfde Nederl. Philologencongres. | Het congres in de Academie is gisternamiddag geëindigd. Eenige discussie is er in de sluitingsvergadering gevoerd over het denkbeeld van Vlaamsche philologen om het Nederlandsch Congres voortaan inplaats van om de 3 jaren om de 2 jaren te houden. Het Vlaamsche congres dat nu elk jaar bijeenkomt zou dan ook alle twee jaren worden gehouden. Het bestuur zal dit denkbeeld in overweging nemen. Als plaats voor het volgend congres werd Utrecht aangewezen. Tot voorzitter werd benoemd prof. dr. C. G. N. de Vooys, tot 2e secretaris dr. C. D. J. Brandt. De voorzitter bracht dank aan allen die tot het welslagen van het congres het 'hunne hadden bijgedragen, vooral aan prof. Roos en jhr. van Winter die zulk belangrijk voorbereidend werk hadden verricht. Namens de congressisten werd tenslotte den voorzitter, prof. Gosses dank gebracht voor de uitstekende leiding van het congres. --- We weten niet of het meer is voorgekomen, dat een zoon zijn vader opvolgt in het ambt van commissaris fier Koningin. Mis schien in andere provinciën, maar bij onze heugenis in Groningen niet. Het is dus een merkwaardig geval, wat de aftredende zoowel als de nieuw benoemde mag beschouwen als een bewijs van het hooge aanzien, waarin het geslacht van Starkenborgh zich bij de Hooge Regeering mag verheugen. Van den ricuwen functionaris weten wij weinig. Hij verliet Groningen al jong, af en toe kwam zijn naam in de, krant voor, in verband met een benoeming, welke hem weer een trap hooger bracht op den diplomatieken ladder en ieder verwachtte hem te een of anderen tijd wel een gezantschapspost te zien opgedragen. Dat hij nu plotseling deze mooie carrière onderbreekt om zijn vader op te volgen, bewijst, dat zijn langdurig verblijf buitenslands hem Groningen nog niet heeft doen vergeten en hij, die gewoond heeft in de grootste we- reldsteden, er niet tegen opziet om in een provinciestad zijn verderen werkkring, die weinig gelegenheid" tot schitteren biedt, te zoeken; Neemt hij daarbij zijn vajjer tot voorbeeld, dan zal hij een goed commissaris worden. Den scheidenden Commissaris een woord van afscheid tot te roepen, daartoe is het nog niet de tijd. Hij blijft nog in functie tot 1 Juni. Maar wel willen we bij deze gelegenheid hem gaarne gelukwensehen met de Koninklijke gunst hem bewezen in de benoeming van zijn zoon tot zijn opvolger. Het bewijst, dat in Den Haag de wijze, waarop de heer van Starkenborgh Groningen heeft bestuurd, de hooge goedkeuring heeft verworven. Wij hier, die dagelijks konden gadeslaan hoe Jhr. van Starkenborg zijn werkkracht en -lust gaf en zijn ernst in het behandelen der zaken, zijn onpartijdige en keurige leiding van vergaderingen hebben kunnen bewonderen, onderschrijven het oordeel van Den Haag volkomen. ïhr. Mr. Dr. E. Tjarda van Starkenborgh Stachouwer, aftredend Commissaris dei Koningin in do Provincie Groningen. Jhr. Mr. A. W. L. Tjarda van Starkenborgh Stachouwer, benoemd Commissaris der Koningin in do Provincio Groningen. --- De excursie naar de venen. De leden van beide congressen hebben vanmorgen een excursie naar de venen gemaakt. Om half acht stond de autobus klaar, welke de deelnemers via den Heereweg, Helpman, Haren, Noord- en Mid- en Zuidlaren naar Armen zou voeren. Van Armen, via Anlo, met zijn fraai Romaansch kerkje, ging het naar Eext in Gieten, naar de spoorweginsnijding bij Gasselte in den Hondsrug, die tot hier steeds gevolgd werd. Van hier werd de tocht vervolgd over Gasselte, Borger, Exloo en vandaar, direct over de spoorlijn naar het zuiden ombuigend langs den voet van den Hondsrug en den Oostrand van het Groningsch-Drentsche hoogveengebied, naar Valthe. Bij het station Valthe werd Oostwaarts afgedraaid en de nieuwe weg ingeslagen, die via Valtherveen en •Valthermond het hoogveen dwars doorsnijdt. In de venen te Valtherveen werd gelegenheid geboden'het hoogveen en al wat daarmee samenhangt een weinig nader te leeren kennen. Zoo werd gewezen op den ondergrond, het ontstaan van het veen. Gegeven werd een historische schets der ontginning, van het systeem van drooglegging van kanalisatie. Voorts nog van de vorming van streek- en dubbele streekdorpen, het veenbedrijf en de ontginning. De excursie ging van Valtherveen verder tot westelijk van Valthermond, via Bakkerlaan, waar men ongeveer in het midden de in 1818 door hoofdingenieur Karsten ontdekte en beschreven doch sedert vergraven Valtherbrug passeerde, naar Stadskanaal met als eindpunt Ter Apel, met zijn bekend klooster. Hier werd de excursie besloten met een lunch waartoe de congressisten en de aastan van het congres door het stadsbestuur zijn uitgenoodigd. Na afloop van de lunch werd gelegenheid gegeven het klooster te bezichtigen. Vervolgens had de terugreis plaats over Buinerveen, waar men een fraai gezicht op de Honds rug geniet, Buinen, Borger met zijn groot heideveld, Rolde Assen naar Groningen. De congressisten, die naar het zuiden moesten, vertrokken uit Assen met den sneltrein, --- Telegrafisch Weerbericht. naar waarnemingea, verricht in den mor/jen van 17 April. Medegedeeld door het Kon. Ned Meteorol. Instituut te De Bilt Bar. Wind I „ T~ I'h.m.l % stand ~ "7 2 f c-^s- 5' Plaalsen a _g || o | -ii S 2 o^c iI S* lil 5 H * -2 3 _ IJSLAND ca FAROER. Vestmanör 7501756 n 5 lbew 3 II Seydisjord 750|755 no 1 sneeuw 3 l' Thorshavn 746 752 nw 2 zwbew 6 4 ENGELAND. SCHOTLAND en lERLAND. Lerwick 74f 75' stil 0 regen 7 5 0 Stornoway 74 '56 w 1 bew 7 6 1 Shields 738 758 2 » 6 7 1 Valentia 761 763 z 3 betr 8 8 1 Londen 752 762 wnw 2 bew 7 6 0 Yarmouth 747 759 • 3 betr 6 7 3 NEDERLAND. Groningen 746755 nw 4 zwbew 5 8 6 Helder 745757 » 3 6 7 4 De Bilt 748 757 wnw 3 » 7 7 o Vlissingen 750 759 w 3, betr 7 8 2 Maastricht 752 759 » 2* zwbew 6 8l e FRANKRIJK. Parijs 758 7631 wnw 2 zwbew 7 8 0 Brest 763 766 nw 3 bew 9 6 C Biarritz 769 768 o 1 betr' 12 10 * ZWITSERLANU Zürich |757|762| w |4| betr | 9| 4|l? DUITSOHLAND. Hamburg 74." 752 nw 3 bew 4 6." Breslau 750 750 wnw 6 zwbew 9 5 1 Memel 769 749 zw 3 lbew 7 7 0 Karlsruhe 755 759 zzw 3 betr 7 6 1 SCANDINAVIË. Rost 745 744 zo 5 regen 5 4, 0 Haparanda 752 748 » 2 betr 4 5 0 Skudesnae:- 738 750 nw 3 > 3 5| 4 Stockholm 746J743 w 6 sneeuw 6 223 Kopen ha». 745:749 nw 3 zwbew 4 5' 5 De beteekenis van de cijfer» voor de windsterkte is: 0 windstilte; 1 zwakke koelte; 'i «eer «wakke wind; 'i zwakke wind; 4 matige wind; 5 frissebe wind; 6 stijve wind: 7 sterke wind; 8 krachtig» wind; 9 storm; 10 krachtige storm; 11 zware stom 12 orkaan. OVERZICHT, (Opgemaakt van 10-30 a 11 onrT Hoogste barometerstand 768.2 te Biarritz. Laagste barometerstand 742.8 te Stockholm Verwachting, geldig tot den avond van 18 April: Matige W. tot Z. wind, half tot zwaarbewolkt, later toenemende bewolking, aanvankelijk weinig of geen regen, later weer toenemende kans op regen, later iets zachter. --- Barometerstand te Groningen. Gedurende het laatste etmaal. Temperatuur hedenmidd. 121/ f u. 52 gr. Far Windrichting Z.W. Morgen gaat de zon op om 4.58 's morgen? en onder om 7.00 nam. De maan komt morgen op om 3.30 v.m. en onder om 1.20 n.m. Donderdag 23 April N. M. Morgen rijwiellichten op om 7.30 uur er rijtuiglichten op om 8.00 uur n.m. --- Kunst en Wetenschap. N.V. De Groninger Orkestvereeniging. Directeur: Kor Kuiler. Concert op Zondag 19 April, in de Bovenzaal der „Harmonie". Aanvang 8 uur. 1. Ouverture van de Opera „Figaro's Hochzeit" W. A. Mozart. 2. Symphonie No. 11. G. gr. t. (Militar). J. Haydn. 3. Fantasie uit de opera „La Bohème" G. Puccini. 4. Ouverture van de opera „Si j'étais Roi" Ch A. Adam. 5. Balletmuziek: Samson et Dalila. C. Saint-Saëns, 6. Geschichten a. d. Wienerwald. Walzer J. Strauss. 7. Militaire Marsch. F. von Blon. Een klein scheepje, de „lsland', ligt in de Mersey (Engeland en zal over een week ol' drie naar het Noordpoolgebied vertrekken. De „lsland"' heeft dan een luchtschip aan boord, waarmee G. Algarsson zal trachten de noordpool te bereiken. Het schijnt Algarsson's plan te zijn, zijn luchtschip van gas te voorzien op het een of andere daartoe geschikte ijsveld op omstreeks 81 gr. N.Br. Met een bestuurder en een monteur aan boord wil hij dan rechtstreeks op de Pool aanstevenen. De geheele bemanning van de „lsland" be- I staat uit vrijwilligers, van wie er vroeger aJ verscheidenen aan Pool-expeditiea hebben deelgenomen. Naar men uit Frankfort a. d. Mam meldt, ls Woensdag voor het eerst een vliegtuig de centrale Alpen' overgevlogen. Een geheel metalen toestel Dornier vertrok 's ochtends om half negen uit München en kwam 's middags om 12 uur te Milaan aan. De toestand van Louis Bouwmeester, die nu sinds een paar weken in de, Ziekenverpleging aan de Prinsengracht te Amsterdam wordt verpleegd, is achteruitgaande. ---