HAAR ÉÉNE TALENT. Margarethenburg. Dolores was, in spijt van haar naam, een echt lachkind, heerlijk zonnig en vol dwaasheid in het mooie kopje, met oogen als fonkelende sterren, die den blijden glimlach van haar lippen schenen op te vangen. Ze vond het eigenlijk vervelend, dat ze Dolores, d.i. „smart", heette en ze maakte er haar ouders menigmaal een verwijt van, doch haar Spaansche moeder antwoordde dan steeds, dat het de naam van alle oudste dochters in haar familie waa. En ook dat _i^lke gebruiken heilig zijn en men er niet van af mocht wijken, daarom wilde zij ook niet, dat haar dochter zich Dolly noemde. Dat was bovendien Engelsch en haar eigen familie, de Mesquito's, was zuiver Spaansch en die van haar vader, de Ferra de Lima's van gemengd Spaansch en Hollandsch ras. Maar sedert eeuwen woonden ze in Nederlandsch Guyana en met het eigenlijke moederland hadden de Ferra de Lima's evenmin iets te maken gehad als de Mesquito's met Spanje. Dolores had een heerlijke vrije jeugd gehad op de uitgestrekte plantage van haar ouders. Ze had byna tegeelijkertijd loopen en paardrijden geleerd en behoefde voor geen enkelen cow-boy uit het verre Westen onder te doen in flinkheid en moed! Doordat ze, helaas,, geen broertjes of zu.sjes had en de naaste buren mijlen ver van „Margarethenburg" af woonden, had zij enkel kleine negertjes en negerinnetjes, de kinderen van arbeiders, als speelkameraadj es. Of het door dit gezelschap kwam of door den indolenten aard, welken ze van haar Spaansche voorouders had geërfd, maar Dolores naa zich steeds hardnekkig tegen eiken vorm van leeren en opvoeding verzet. Eerst had moeder er zich mee belast, omdat Suriname nu eenmaal een Hol.landsche kolonie was, en hun plantage, evenals de meeste, een Hollandschen naam droeg en ook omdat de overheerschende taal toch cok die van Nederland was, had zij voor haar dochtertje allerlei lees- en prentenboeken uit Holland laten komen. Dolores vond de plaatjes wel aardig, nu en dan amuseerde zij er zich gedurende een kwartiertje mede, maar dan had zij er ook genoeg van en liep zijweer naar buiten. De levende plaatjes, die er te kijk waren, vond ze veel aardiger en pittiger. „Margarethenburg" hoorde tot de groofce plantages en was een klein dorp op zich zelf; er werd, behalve cacao, koffie en katoen, ook nog suikerriet verbouwd, terwijl er lanen vol met groote boomen waren en in één gedeelte nog een echt oerwoud was met heerlijk riekende vanille-planten, die zich als lianen om het dikkere geboomte slingerden. Het was er zoo prachtig en zoo sprookjesachtig-griezelig te gelijk, dat Dolores er zoo vaak ze er%ans toe zag met een troepje negerkinderen heen ging om echte Indianen-spelletjes te doen. Dat het hun streng verboden was, omdat er behalve reuzenslangen, ookboschspinnen en tal van andere vergiftige en gevaarlijke exemplaren uit de dierenwereld huisden, maakte het slechts te aantrekkelijker. Ze speelden de verhalen van de oorspronkelijke bewoners van Guyana, de Caraïben, die woest en krij gskaftig waren en, slechts gewapend met een boog met pijlen, waarvan de spits in doodelijk vergif was gedompeld, geduchte tegenstanders van de Europeanen waren geweest. Daar ze op de allerlaagste trap van ontwikkeling stonden en menschenvleesch hun grootste lekkernij was, moesten de kolonisten ze wel uitroeien. Dolores, met haar wreede Spaansche denkbeelden omtrent zulke toestanden, vond dit heel natuurlijk. Ze had, van haar kleine kinderjaren af, steeds om zich heen hooren praten van al die dingen, en voelde er zich geheel in thuis. Haar verschillende verzorgsters hadden er haar liedjes en ballades van voorgezongen, evenals van de Boschnegers, det waren de weggeloopen slaven, die het land onveilig maakten en waarmee de bewoners der verschillende plantages, vroeger openlijk oorlog hadden gevoerd. Toen de Caraïben uitgeroeid waren, moesten er anderen komen om het land te bebouwen en voor den oogst te zorgen. Europeanen waren er slechts heel weinig en, door het afmattend klimaat, waren ze ook niet voor handenarbeid geschikt. Toen begon de Invoer van slaven uit Afrika en toen werd langzamerhand de slavernij afgeschaft, tot er in 1863 door de overheid wettig een einde aan werd gemaakt. Uit een menschlievend oogpunt was dat een zegen, maar de eigenaars van de plantages, vooral de Spaanschen, betreurden het zeer, want voor de negers beteekende vrij zijn: luieren. Nu ze niet meer door de blank-officieren, zooals de opzichters werden genoemd, halfdood geslagen konden worden, namen ze het er van en werkten zij zoo min mogelijk, hetgeen volmaakt in overeenstemming was met hun aard en ook met het afmattende tropen-klimaat. Het gevolg was, dat het land verwaarloosd werd, de productie verminderde en de eigendommen in waarde achteruit gingen. Ook hierover hoorde Dolores steeds allerlei bijzonderheden. Ze wist dat „Margarethenburg", vroeger een vorstelijke bezitting, nu een armzalige, steeds achteruitgaande plantage was. Dat er nauwelijks geld genoeg werd verdiend om den boel staande te houden en dat er nagenoeg geen kans op verbetering bestond, omdat de eenige manier om er in dergelijke omstandigheden boven op te komen, hier vrijwel uitgesloten was. Een gedeelte van het land te verkoopen of te verpachten, het laatste redmiddel in zulke gevallen, zou hier niet van kracht zijn geweest omdat het land geen waarde had, eensdeels doordat het uitgeput was en er dan ook omtrent geen werkkrachten waren om den toestand te verbeteren. Dat alles wist Dolores, toen ze nog een kind was, en vreemd: zij, die zich voor niets interesseerde, die rekenen en schrijven en lezen uit den booze vond, toonde een vurige belangstelling voor wat zij de levende geschiedenis van haar geboorteland noemde. Het was dan ook haar grootste pleizier om die geschiedenis, met haar kornuit jes, als werkelijkheid voor te stellen. Zij bezat een wonderlijke uitbeeldingsgave en ook de macht om die voor anderen te verduidelijken. Daarenboven, en dat was haar ééne talent, was zij zeldzaam muzikaal en had ze een mooie, uitdrukkingsvolle stem. Dolores zong als een vogeltje, natuurlijk en vrij en tegelijkertijd als een kunstenares met 't juiste begrip van rhythme en toon. Behalve paard rijden, liefst ongezadeld, en de geschiedenis van haar land vertolken, was haar grootste genoegen negerlledjes, met begeleiding van de banjo, te zingen. Zoodra haar voetjes haar konden dragen, was ze steeds weggehuppeld naar de gedeelten van het land, waar de negers hun woningen hadden: eenvoudige rieten hutten, waarin een paar hangmatten, met een kleine hoeveelheid gevlochten manden en gebakken aardewerk het eenige huisraad vormden. Maar in elk krot je waren toch eenige bonte lappen, die het kleurenlievend oog Van het kleine meisje troffen en, beter nog, een banjo; 'die muziek voor haar maakte. Een der; eerste woorden, die ze verstaanbaar zeggen kon, was dan ook bahjo. Ze 'zocht er dë tonen op en rustte niet, vóór de banjo had begrepen, wat ze zong! Thuis in de leerkamer, met al die nare boeken, kreeg ze een gevoel, alsof een groote python (reuzeslang) haar omknelde, maar buiten ademde zij heerlijk vrij. De warmte hinderde haar evenmin als de negerkinderen. Zij voelde zich geheel één met hen, deelde hun vermaken en.. . hun luiheid. Arme Dolores! Zij beklaagde zich zelf, omdat er toch nog punten van verschil waren. De hoogst enkele keeren, dat zij met de dochtertjes van andere planters in aanraking was gekomen, wekte het steeds haar verwondering op, dat dezen er prat op gingen, dat zij meer waren dan hun omgeving. Het voorrecht om de eenige blanken te zijn in een bevolking van kleurlingen, werd verbazend door haar op prijs gesteld. Ze voelden zich al heel gauw — die jongej uff rouwen! Dolores begreep dat heelemaal niet en ook niet dat ze het gewoon vonden om een gouvernante te hebben, die ze den heelen dag allerlei moeilijke en nare dingen liet doen. Uren lang lezen en schrijven en rekenen en al die vreeselij kheden. En dan, wat zij schier nog erger vond: naaien, breien, borduren, haken, stoppen! Je kreeg er kriebel van in je handen en erger nog in je voeten. Tot driemaal toe hadden haar ouders geprobeerd haar op die manier wat kennis te laten bijbrengen, doch telkens mislukte de proefneming op allerschromelijkste wijze. Dolores wilde van vreemde gouvernantes al evenmin iets leeren als van haar moeder. Zoodra ze hoorde, dat er zulk een dame op „Margarethenburg" werd verwacht, liep ze weg en werd ze „Boschneger", zooals zij het noemde. Het duurde soms dagen, vóór ze gevonden werd. Zij kende alle schuilplaatsen op het uitgestrekte gebied, en wist zich, evenals de echte boschnegers, met de vruchten, die zij vond,, tevreden te stellen. Gewoonlijk was het haar banjo, dle haar verried, want op haar vlucht nam zij altijd haar geliefd instrument met zich mee of liever een er van, want ze had er verschillende, omdat vader of moeder haar herhaaldelijk gedreigd, en zelfs gestraft hadden met 't afnemen van haar schat. ' Als Dolores na zulk een weglooppartij weer terug was in het ouderlijk huis, heerschte er een soort gewapende vrede echt de kalmte, die den storm vooraf gaat. Zij toonde zich onderworpen, deed haar best om zich te schikken, maar liep rond als een opgesloten roord.er in zijn hok, of als een zangvogeltje in eer koci. Ze scheen zelfs het zingen te hebben verleerd. Haar gedweeë makheid was pijnlijk om aan te zien en het was enkel de vraag wie toe zou geven: de ouders oi het kind. Kielden ac ouders vol, dan liep 't kind opnieuw weg en gaven ze t0e.... dan werd Dolores nog luier en onhandelbaarder dan te voren. Maar tevens toonde zij dan een aandoenlijke dankbaarheid en de vader en moeder, die enkel maar dat eene kind hadden, werden er van zelf door verteederd. Daarbij kwam dat de zorgen steeds toenamen. De oogsten mislukten; de veraimde, -verwaarloosde grond scheen het voortbrengen moede te zijn, het werkvolk werd op geheimzinnige manier opgehitst en hun aangeboren luiheid deed hen gretig luisteren naar degenen, die hen tot minder werken voor hooger loonen aanzetten. Door het eerste ging de plantage nog meer achteruit en kon er aan den laatsten eisch dus niet voldaan worden. Het werd een wanhopige en ongelijke strijd. De vader van Dolores stond alleen met enkele blanke opzichters, die niet eens allen te vertrouwen waren, tegenover ettelijke honderden negers, opgestookt door gewetenlooze schurken, die zich onzichtbaar hielden. In vroeger tijden werd zulk een crisis, door gewapende troepen uit Paramaribo bedwongen, maar sedert de slavernij was afgeschaft, en alle menschen broeders waren, kwam dit niet meer voor. Het was immers alles pais en vree! En er was nog niets gebeurd. Er waren slechts booze voorteekenen, er hing iets in de lucht, dat niet te omschrijven was. De overheid kon niet straffen, vóór er misdaan was. Toen barstte het oproer uit.... en toen was de kans op redding voorbij. In den nacht werd het huis, het mooie witte Paleisje van den landheer omsingeld en werd er met brandende fakkels gezwaaid. Dat was het sein! De stilte van den tropennacht werd ontheiligd door ruwe kreten; de anders wèl indolente, maar toch gedweeë arbeiders waren tot wilde beesten verlaagd. De opstokers hadden hun argumenten kracht bijgezet door de negers volop brandewijn te geven en hadden ze aldus tot weerlooze werktuigen gemaakt. Hun doel was om den chef en zijn handjevol getrouwen te overrompelen, ze van hun taacht te ontzetten en dan te rooven en te plunderen en goeden sier te slaan. De gewetenlooze schurken zouden zich wel bijtijds met den buit uit den weg maken en de arme misleide negers voor de gevolgen laten opdraaien. De familie Ferra de Lima werd, in hun slaap, opgeschrikt door het vreeselijke lawaai en toen was er geen ontkomen meer. Weerstand bieden was onmogelijk. Wat kon één gewapende hand tegen zoovele handen met het doodelijke wapen der vlammende toortsen? Kans op vluchten was er evenmin, doordat het huis geheel vrij stond kon het aan alle kanten omsingeld worden en door die menschelijke haag heen te komen zou een hopeloos waagstuk zijn. De eenige straal van hoop voor den ongelukkigen landheer was nog dat men zijn vrouw en dochter door zou laten maar dan? Wat zou een weerlooze vrouw met een meisje van vijftien jaar doen tegenover zulk een bende? Wellicht zou het maar beter zijn ze bij zich te houden het geld waar het toch om te doen was, over te geven en dan Vóór hij zijn gedragslijn kon vaststellen, klonk de kreet: — De landheer! De landliccr! Onverschrokken trad hij op het balcon van de eerste verdieping. Op hetzelfde oogenblik vertoonde zich een slanke meisjesgedaante op het balcon. , . Vóór haar vader het haar beletten kon was Dolores naar voren getreden, gaf eenige scherpe tonen aan op haar banjo en begon een van de negerlledjes te zingen. Liefelijk en vreedzaam, maar toch onbeschroomd en zonder de minste verlegenheid of angst, klonk haar stem. Het eene lied volgde op het andere ;ze had ze van de negers geleerd en nu gingen zij regelrecht naar hun hart terug. Ze zong van de wreede toestanden van weleer; hoe de moeder van haar baby, de vader van zijn vrouw en kroost, de jongens en meisjes van hun ouders werden afgescheurd. Ze zong van den negerkoning, die m zijn droom zrjn land terug zag, zijn mooie koningin, zijn aardige kindertjes, zijn prachtig Palels, zijn edele raspaarden hij droomde van alles, terwijl hij, als een ellendige slaaf, met honderden lotgenooten in het ruim van een slavenschip was opgesloten, waar ze nauwelijks konden ademhalen door de walgelijke menschenlucht en de broeiende hitte, waar ze zich niet konden bewegen, omdat ze als koopwaar op elkaar waren gestapeld. En Dolores zong het lied van het donkere meisje, schoon als de dageraad, liefelijk als het stergeflonker, in maanlichten nacht, dat door een slechten meester enkel uit winstbejag aan een wreeden slavenhandelaar werd verkocht. En ze zong van Iner, de dochter van een schatrijken planter, die haar weelderig tehuis verliet om de negers te troosten en te helpen, die hun vrouwen en kinderen allerlei nuttige dingen leerdeen ze moed insprak om hun hard lot te dragen cD ze aohief tot een hoogere Macht voor wie allen gelijk waren. En ze zong ook de grappige liedjes van de bevrijde negers. Van den verliefden jongeling, die zijn aangebedene verheerlijkte in talrijke coupletten, steeds met het refrein: .Jk min je zoo eerlijk, Ik mis je zoo deerlük. Je bent ook zoo heerlijk, Eng«l van mijn hart! Genees toch mün smart!" Toen, opeens, ziende dat hun woeae gezakt, hun opwinding bedaard was, en ze weer nuchter waren, riep ze met luide stemme en een zilveren lach: — Jullie wilt jullie Dolores, jullie Prinsesje, toch geen kwaad doen. Als jullie mijn ouders en mij, in je zinnelooze verdelgingszucht, verbrandt of vermoordt.... dan zal mijn banjo met mijn geest hier blijven vonddwalen en zal jullie overdag en zelfs 's nachts in jullie droomen vervolgen. Gaat terug naar je „homes" en naar je kinderen en groet ze van Dolores, hun speelmakkertje! En toen geschiedde het wonder, waarvan nu nog, zoovele jaren er na, in de heele kolonie van Suriname, gesproken wordt. Hoe de kleine fee van „Margarethenburg", Prinses Dolores, zooals ze haar noemden, door haar cordaat optreden en, door de macht van haar stem, die allerlei herinneringen en echo's in haar toehoorders opwekte en den rechten snaar in hun eenvoudig gemoed wist te treffen, haar ouders en zich zelve van een wissen lood in de vlammen redde. De negers trokken af.... en de leiders, diende, dat het spel voor het oogenblik verloren was, zochten hun heil elders. Toen de zon eenige uren later opging, was de bevolking rustig, zonder morren aan het werk gegaan en lag Dolores in haar sneeuwwit bed uit te rusten van de ongewone inspanning. Ze moest toch ook haar slaap nog inhalen! --- EENZAAM, VER VAN HUIS. Hier zit ik, Arara Ka&atoewa, Ver van mijn dierbaar Papoea! Geboortegrond van mijn ras. Waar ik zoo gelukkig was. Vrij en frank kon ik daar leven, Zonder schrikken, zonder beven, Nu moet ik, als de papegaaien, Mij laten bekijken en aaien. Snappen die menschen dan niet, Dat ik hier verga van verdriet, Overgebracht van mijn land, zoo mooi, Naar een kleine dichte kooi? Och! dat moet ik alles hooren, Ik, zoo ver van hier geboren, In mijn dierbaar Papoea, Ik, Arara Kakatoewa! Verzuchting van een gevangen vogel in Artis. En altijd te moeten luisteren, Naar wat ze over je fluisteren, „Zie, die eens nijdig kijken, Ik zou niet graag op 'm lijken." „Met op zn kop die rare veeren, En spreken kan hij ook niet leeren, De papegaaien zijn veel knapper, Ze zijn veel mooier en ook rapper. Ze prat«n door en kunnen niet zwijgen- En uit deze is niets te krijgen, En die vreeselijke kromme neus, 't Is een monster, ja, heusch!" --- Raadsels. Opgaven. I. Weer een nieuw soort kruisraadsel. Vul in onderstaande figuur de kruisjes fi» met de tweede letter van een woord vah -6 letters, waarvan de O de eerste letter is. -Ué letters, die in de plaats van de kruisjes Komen, vormen van boven naar beneden een soort woning, waarin mensch noch kind verblijf zou houden. 1. — X — — — 2. — X — — — 4! — X — — — 6. - X — — — B.' -r X — — 9. - X ' 10. — X — — — Ter vergemakkelijking veitel lk u, dat. Het eerste woord het meervoud is van iets dat in de meeste huizen en bij alle bakkers wordt gevonden. Het 2e (ook meervoud) vindt men ln de woestijn. Het 3e in een kerk en ook wel soms op school of ln huis, zelfs op straat. Het 4e ls onder den arm of onder de mouw te vinden. Het 5e behoort bij een rivier. Het 6e is niet boven. Het 7e is het meervoud van een grool \ 1 * p lc fii p 1* Het 8e dat slechts uit 4 letters bestaat, is een van de Vereenigde Staten in Noord- AïTlßrllCcL Het 9e is het meervoud van een onzer nuttigste en mooiste lichaamsdeelen. Het 10e is gelijk het 4e. ~ 11. Begraven schatten. 1. Ik ben zoo schor, Lo, geef mij een gombal van je. „ „„ 2. Nu ben je er in geloopen, lk mankeej niets, maar had er zoon trek in. 3. Krijgt de spar elk voorjaar nieuwe punt-, jes aan de takken? 4. Wat geeft Go u daar? 5. Dat kussen ls te plat, Ina, je moet helj nog wat opvullen. 6. Wat doet dle kleine vogel daar? 7 Maakt toch niet zoon lawaai en alarm, bandelooze bende, zei de goede oude Grootmoeder hoofdschuddend en lachend tot haar kleinkinderen. 8. Was Ro bijna in het water gevallen/ O, Foei! _ 9. Wil je voor mij naar de werkvrouw gaan, Frits? 10. Vind je het koud? Heden is het julsï heerlijk warm. 11. In Zwitserland zie je meisjes water uil de bron scheppen. 12. Zoek je tantes taschje? Ik heb het in haar kamer gelegd. 111. Onder welken regen kan men loopen, zonder nat te worden? (Oplossingen ln het volgende no.). (Oplossingen van de vorige week), I. Nieuw Kruisraadsel. P POP TOREN INKT P O T PORTORI CO NAARDEN TEI S T OCH O 11. Minister. 111. Doof, Kloof, Loof, Roof, Sloof, StoqJ. ---