Openbare Raadsvergadering tp Maandag 26 Februari, 'savonds 7V- nu; Adres van H. van Hoorn, eervol ontslagen iwerkman bij het trambedrijf, houdende verteek om verhoo-jing van de indertijd aan hem toegekende tegemoetkoming. Adres 'van K. Boekhold, houdende verzoek •m continuatie als opzichter over, tevens conciërge bij dc Korenbeurs, met advies van Burg. en Weth. Voordracht van Burg. en Weth. tot het peven van namen aan straten. Voordracht van Burg. en Weth. tot wijziging der verordening oj) de heffing eener belasting naar het inkomen. Voordracht van Burg. en Weth. nopens opheffing van de Bank van Leening. Advies van Burg. en Weth. op het adres van bewoners en eigenaren van perceelen aan de Breede Gang, houdende verzoek den naam dier straat te veranderen in Haddingedwarsstraat. Voordracht van Burg. en Weth. nopens het inrichten van de voormalige consumptietent op het Noorder.sporlterre-in tot 7 woningen. Voordracht van Burg. en Weth. tot het toekennen van een voorschot als bedoeld in,de Woningwet aan de Woningbouwstich*lihg „Samenwerking" ten behoeve van den bouw van 152 woningen op een terrein, gelegen aan bet Studentenpad. Voordracht van Burg. en Weth. tot verkoop van gemeentegrond aan de woningbouwvereeniging „Groningen" ten behoeve Wan den bouw van 66 arbeiderswoningen £.a. aan de Gerbrand Bakkerstraat. Voordracht van Burg. en Weth. tot verbouw van het Stedelijk Gymnasium. -1 Voordracht van Burg. en Weth. nopens Overplaatsing van onderwijzend 'personeel. --- Brieven uit Berlijn. (Van onzen correspondent.) Nederlanders in Duitschland. Berlijn, 16 Februari 1923. Waar het hart vol van is, daar loop de •cbrijfmachine van over. En daarom zal ik Ihet in dezen brief hebben over de Nederlanders in Duitschland. Omdat mijn hart vol yan hen is. Het heeft altijd warm geklopt ■voor ons lage landje aan de zee, of ik hier ïn de huizenwoestjjn zat of aan den voet van de Beiersche Alpen en al heb ik niet ieder landgenoot lief. omdat hij obk Nederlander is, mijn landgenooten als volk heb ik meer leeren waardeeren. hoe langer ik in het buitenland vertoefde. Waarom thans mijn hart zoo vol van de Nederlanders in Duitschland is. vertel ik etraks. Eerst iets over hen zelf. Weten de lezers, dat in Duitschland veripreid een 125.000 Nederlanders wonen? Er rijn zelfs schattingen van 150.000 en meer. Wij hebben het langen tijd zelf niet geweten. Eerst de oorlogsellende in Duitschland heeft -*•**& igszins een overzicht mogelijk gemaakt. Want toen de nood het hoogst gestegen was en bijna het geheele volk waaronder deze landgenooten leefden, ondervoed was, be.-vifte men in het vaderland, dat noodzakelijkerwijze ook de Nederlanders het slachtoffer van den nood moesten worden. Het Kon. Nationaal Steuncomité heeft toen gelden ter beschikking gesteld, om goedkoope levensmiddelenpaketten naar de Nederlanders ln Dnitschland te kunnen zenden en met behulp van in de verschillende plaatsen opgericht* commissies en vooral ook van de consulaten heeft men de landgenooten weten te bewaren voor den allerergsten nood. Deze levensmiddelenverdeeling is een bewijs vopr de stelregel, dat al het goede op dit tranendal ten slotte toch beloond wordt, evenals al het kwade zijn straf niet ontloopt. De Nederlanders in Duitschland toch waren voor het grootste gedeelte langzamerhand geheel vervreemd van het vaderland. In tegenstelling tot b.v. Duitschland heeft ons land zich ln normale tijden weinig of niets aan zijn kinderen in den vreemde gelegen laten liggen. ■Bet heeft niet het groote nationale belang ingezien, de Nederlanders vast te houd ;n, dle •enmaal de rood-wit-blauwe grenspalen overschreden hadden. Duitschland heeft, daarvoor in vredestijden altijd vele milli >enen warlijks over gehad en de ..Verein zur Erhal*nng des Deutschturns im Auslande" heeft schitterend gewerkt. Bij ons ontbrak zoon. vereeniging, ze ontbreekt nog altijd en onze *egeeringen hebben er nooit geld voor over gehad. Daarbij, komt, dat uit onderschatting van onze belangen in het buitenland en m.t. misplaatste zuinigheid de meeste van onze consuls geen Nederlanders zijn. doch nee.nal notabele ingezetenen hunner woonplaats, gewoonlijk onderdanen van het betrokken bnd. die het een eer vonden. Nederlandsch consul .buiten bezwaar voor 's lands schatkist" bezijn. Daaronder zijn er zeer zeker velen, dle belangstelling voor ons land hadden en met Nederland in re'atie stonden. Maar noott konden zii voor ons land zooveel voelen, a 1» een Nederlander zelf zou hebben gedaan. Zoo hadden we zelfs nog niet zoo lang geleden te Bsrlijn niet eens een Nederlander als consulgeneraal, natuurlijk was ook hij ..honorair." ° Daar Nederland zich niet om zijn kinderen in het. buitenland bekommerde, trokken dezen zich weldra ook niets meer van het vaderl.ina aan Als ze er lang bleven — velen zijn hier geboren, met Duitsche vrouwen gehuwd eh kennen'niet één woord van onze taal — vervreemden zü geheel, werden Duitschers. De straf voor de begane fout. De levensmiddelennood en de verzorging der Nederlanders van het vaderland uit. herinnerde plotseling duizenden aan hun Nederlanderschap. Ze stroomden naar de consulaten en de levensmiddelencommissie. Hierdoor kreeg men voor de eerste keer eenigszins een overzicht over het aantal der ln. Duitschland wonende landgenooten. Maar nu kwam ook de belooning voor de deugd. Nu ons land had getoond, de Nederders niet geheel te hebben vergeten, was bij velen ook weer het bewustzijn wakker geschud, tot welk volk zij behoorden. Èn vau Berlijn uit begon een beweging, om de eenmaal bereikte landgenooten niet weer los te laten. Het „Berlijnsch* Comité" tot Verlevendiging van het Stambewustzijn' * werd op initiatief van de vereeniging „Nederland en Oranje", die in December 1.1 op eén 35-jarig bestaan terug kon blikken, in het leven geroepen, een levendige brief- en gedachtenwisseling met andere reeds bestaande Nederlandsche vereenigingen begon, een «igen orgaan voor de Nederlanders ln Duitschlarae, de tweemaal per maand verschijnende „Post van Holland" werd opgericht en weldra zeg men, op 6 en 7 Augustus 1921, de vertegenwoordigers van een kleine dertig Nederlandsche vereenigingen, waarvan er vele tengevolg-a van de steunactie van het Kon. Nat. Steuncomtié waren opgericht op het eerste Nederlandsche Congres te Essen bijeen. Wel bestond er reed» Nederlandsch vereenigingsleven hier en daar. te Essen zelf vierde de vereeniging „Hollandia" kort geleden baar 20-jarig bestaan en reeds bij de onafhank-^lijlcheidsfeesten in 1913 waren vertegenwoordigers van een aantal vereenigingen van landgenooten bij H. M. de Koningin op audiëntie, maar de stoot, tot nieuw Nederlandsch nationaal leven en voelen in Duitschland werd door dit congres gegeven. Daar werd ln principe besloten een algemeenen bond van Nederlandsche vereenigingen op te richten en op een tweede congres, eveneens te Essen, in October 1921 gehouden, werd de ..Nederlandsche Bond in Duitschland" definitief opgericht met 28 vereenigingen, tezamen tellende ongeveer 2600 leden. De „Post van Holland" werd thans het orgaan van den Bond en door ijverige propaganda bereikte nen, dat een jaar later, op het congres te Hannover, gehouden 22 October 1922, 45 vereenigingen met 4557 leden vertegenwoordigd waren. Thans telt de Bond ruim 5000 leden in 49 vereenigingen, de „Post van Holland" heeft 5500 abonné's. wel een bewijs van de groei dezer nationale beweging. Als ik mij zelf aan de lezers van het „Nieuwsblad van het Noorden" voorstel als de redacteur van dit bondsorgaan, zullen ze begrijpen, dat ik hart vóór mijn landgenooten heb. En nu zal ik hun ook vertellen, waarom mijn hart er thans zoo vol van is. De meesten onzer landgenooten wonen in het Westen van Duitschland. In het Ruhrgebied alleen kan men hun aantal op 40.000 zielen schatten. En daar staat de nood voor de deur. Ook in de Rijnprovincie zal weldra voor onze landgenooten een verschrikkelijke «tijd aanbreken. Ik ben er kort geleden geweest en heb er kunnen constateeren, Ohl er nu al werkloosheid onder de Nederlandsche arbeiders begint te heerschen. Nu al. En wat moet dat straks worden, als binnen weinige weken de fabrieken wegens overproductie moeten worden gefloten. In Bochum en Essen en Duisbui-g heb ik werklooze Nederlandsche arbeiders gesproken, de bestuurders van de vereenigingen vertelden me, dat In de eerste plaats de vreemdelingen op straat komen. Dat is begrijpelijk, evenals het onbegrijpelitk is, dat in ons land duizenden Nederlanders zonder werk rondloopen en duizenden Duitschers en Belgen betrekkingen bekleeden. Ik heb mannen gezien en gesproken, die, nu al vóór de groote werkl losheid er is, werden ontslagen, omdat zij weigerden, hun nationaliteit op te geven en zich als Duitscher te laten naturaliseeren. En als zoon Nederlander werkloos wordt, ontvangt hij niet, gelijk de Duitsche arbeiders, werkloozenondersteuning, maar hij wordt armlastig. We. beleven hier onder de Nederlanders een periode van nationale opleving. De menschen krijgen besef van hun Nederlanderschap en dat is voor dns land van gr «ote waarde, al is hèt. dan ook „maar" een ideèVle waarde. Zij hebben iets voor hun land over. Ik denk aan dien kranigen arbeider in Duisburg, die zich liever Het ontslaan, dan zn afstamming verloochenen. Deze menschen mogen niet in den steek worden gelat jn. Nederland heeft al genoeg zijn kinderen «n het buitenland als stiefkinderen behandeld: nu de nood komt moet geholpen worden. Men denke niet, dat het zoon vaart niet zal loopen. Er heerscht nu' reeds nood en ellendo onder onze landgenooten in het industriegebied. We kunnen ervan overtuigd zijn, dat over een of twee weken aan de Ruhr een ontzetteende werkloosheid zal heerschen. De Nederlanders zullen de eerste werkloozen zijn en als ik u verraad, dat de morgen verschilnende „Post van Holland" een citaat, uit oen brief van den secretaris eener Nederlandsche vereeniging zal bevatten waarin deze vertelt, dat in zijn streek 50 Nederlandsche kinderen tuberculeus zijn, dat ze geen bedd-'sroed hebben en soms voor de koude bij den kachel gaan slapen, kunt ge misschien u er een denkbeeld van vormen, weik een sc.hirkb-iold voor deze-menschen de aanstaande werkloosheid is. Die zeker komt. Op mijn reis door het Ruhrgebied. waarover ik dezer dagen wel eens een brief zal schrijven, hebben mij de bestuursleden van tal van onze vereenigingen verklaard, dat hulp niet uit mag blijven En daarom heeft de Nederlandsche Bond in Duitechland. besloten, een „Actie van den Nederlandschen Bond in Duitschland voor noodlijdonde Nederlanders aan Ruhr en Rijn" op touw te zetten. Want ook in het reeds vroeger bezette gebied zal men den terugslag van den nood aan de Ruhr voelen De Bond zal niet slechts voor zijn* leden "zorgen, doch door middel van zijn vereenigingen en met medewerking van de consulaten alle Nederlanders zonder uitzondering helpen en letten op een billijke verdeeling van de ingekomen gelden, waarvan niets aan den strijkstok zal blijven hangen. We mogen niet wachten, tot de uiterste nood reeds nijpt Ajs die komt, moeteó we over de middelen tot leniging beschikken. En daarom zal in een oproep, dle dezer dagen in de Nederlandsche pers zal worden verspreid, de Bond een beroep doen op weldadig Nederland. Hii «al dit doen, om leed te verminderen en om te beletten, dat de ellende dezer.tijden een domper zet op het pas weer ontwaakt, nationaal gevoel van de Nederlanders in Duitschland. Mag ik den lezers vertellen, dat in Nederland generaalmajoor jhr. E. M. J. Wittert, adjudant 1. b. 1. van H. M. de Koning}n Lange Voorhout 40 te t-Gravenhage, do heer A W. Zonneveld, consul A. N. W. B„ de Cl er castraat ?7 ts Amsterdam en de heer A. j. van Vessem, Maliebaan 145 te Utrecht gelden voor dit schoone doel in ontvangst nemen' Wij zelf zitten nafapunjjgook niet slll en hebben te Berlijn reeds iqo gulden en 1.270.000 mark bijeengebracht. *M4ar vele honderden oaillioenen marken zullen noodig zijn. Waar het. hart vol van }s daar loopt de mond van over. Ik hoop, dat het mij gelukt is, een snaar in de harten van vele Groningers aan het trillen te brengen voor hun hulpbehoevende landgenooten hier in Duitsch land en voor de belangen van onzen Nederlandschen stam. En dat niet hun mond zat overloopen. maar dat zij in hun beurs of portefeuille zullen tasten. Beter kunnen gelden niet worden bïst'ied H- BL'. KOELENSMïD. --- FEUILLETON. DE BROEDERS. Roman van O. ELSTER. Nadruk verboden. I4> LDe majoor trachtte een gesprek aan te *noopen. ,maar zij antwoordde nauwelijks. Eindelijk merkte hij geërgerd op: . ,— Miss Jefferson, ii is in eene slechte Juim. ik veroorloof mij echter toch op te perken. da* u geen reden daarvoor hebt. u hebt alles bereikt, wat u hier bereiken ™ude. Ik verzoek u, u aan geen dwaze '■"'oomen over te geven. — Ik verzoek u, antwoordde zij scherp» "■"•! van uwe dwaze praatjes te versehoodpu' "* en See*l-3 slavin, die men verhan","• «\ls het mij pasl, verbreek ik de kelen. h« 'T U 's geene slavin — o, neen! Thans •et meer — hoewel slavenbloed door uwc 'deren vloeit! " Mijnheer! sloof zij op. B]i , Bedaar u. miss Jefferson, zei de majoor js.mlachend. Van mij zal niemand vernevr n' dï»t uwe moeder eene slavin en de ïeffoW Werd van den rijken planter mister har* -011 in Te*as. Ook dat uwe tante in e<«hf JeuKd de slavin was van later haar ■mïi m nt00t' zal 'k niemand vertellen. U hebt erken h Uu' V('rtroinvcn vereerd, dames, dat iok 'I. dankbaar — maar nu moet u zich in \? ""jne leiding toevertrouwen. Want vernij « Uschland bestaat nog eene sla- nWaa'-voor zich ieder welopgevoed P°ede failoet buiSen —dc slavernij van liet ,-_. afSOe.n«.. . — Wit -il .u daal'mee zeggen? *en of L™oeften ons naar dit fatsoen schik- Pataest cvS, staan buiteu de gemeenschap, r°°Be'kHn„ u zou nooit eene plaats in de nkt vg«L-iVer?,veren' als u zich daar*"•« voegde. Ik heb mijne belofte cehouden. Baron Haxthausen behoort tot een zeer voornaam geslacht, als barones Haxthausen staan de hoogste kringen voor u open. — Is zijn broeder ook geen baron? — Ja, maar een armel — Ik ben heel rijk! — Uw rijkdom haat u in dit geval weinig. Hij kon geen officier blijven, als hij de dochter van eene slavin wilde huwen. Als hij echter de uniform moest afleggen, terwille van zoon huwelijk, dan is hij maatschappelijk dood! Verceef me, miss Jefferson. dat ik zoo ronduit spreek. Ik acht het voor u beter, u alles te zeggen en u tot uw verstand terug te brengen ,vóór wij op Haxthausen aankomen. Want op het punt van eer verstaat baron Edmund* geen scherts! Miss Jefferson staarde mismoedig het raam uit. Plotseling zei mistress Berhdale: •— De majoor heeft volkomen gelijk, mijn liefste. Wij zijn hier gekomen ,om eene plaats m de hooge kringen te veroveren, wat ons in Amerika "onmogelijk was. Daarom smeek ik je ,je luimen hiet den vrijen teugel te lalen vieren. Geërgerd wierp miss Jefferson het hoofd achterover. — Goed! zei ze. Ik zal mij schikken! Ik hoop, dat er geen ongeluk van komt! Slavernij haal ik, of ze Europeesch of Amerikaansch is! --- HOOFDSTUK XI. Edmund von Haxthausen zat aan zijn schrijf tafel, leunde het voorhooid in de hand en keek peizend in hel park. Voor hem lagen brieven, berekeningen-en rekeningen. De stilte, die. vroeger in "hel groote slot heerschte> zoodat meu het tikken van den worm in de oude eikcnbétimincring kon hooren had plaats gemaakt vopr een voortdurend kloppen en heen en weer loopen van menschen. Doffe hamerslagen klonken ook nu door het sloL Edmund sloot de oogen. Ach, had hij toch oqk de ooren kunnen sluiten voor al het gedruis en rumoer, dat sedert de komst .van Zjjne verloofde in het oude slot intrek had genomen! Het statige slot had bij den eersten aanblik op miss Jefferson een overweldigcnden indruk gemaakt Haar voet had nog nooit zulke klinkende zalen, zulke duistere pleinen ,zoo schemerige korridors en hoekige trappen betreden die van de eeuwenoude historie van een voornaam geslacht verleiden, uit wier bestoven hoeken de sagen van oude tijden met sprookjesoogen kwamen kijken, in wier hoeken en vensters als schietgaten de wind fluisterde en oude geschiedenissen aan wilde gevaren van zoete liefde en trotsche kracht verhaalden. Haar voet was nog nooit over een oer-ouden eiken vloer geschreden; waarin de worm tikte en knaagde! Hare oogen hadden nog nooit in de diepte van overoude burchtgevangenissen gekeken, waar noo.de roestige ketenen hingen, die eens de" ledematen van arme gevangenen drukten. Zij had nog nooit in zulke geweldige haarden gezien, in'welker schoorsteenen de storm zoo geheimzinnig loeide. Moderne salons hadden haar omgeven, die niets konden vertellen 1 Op weeke tapijten en spiegelgladde parketvloeren had haar voet gewandeld De overweldigende indruk, dien het slot op haar had gemaakt, was voor een van vrees geweken. Zij leek zich eene gevangene en dacht, dat de bastille zich achter haar had gesloten, toen zij over de rommelende ophaalbrug pp het sombere voorplein was komen rijden. — Dat verdraag, ik niet! riep zij uit. In deze gevangenis 'verstik ik: I|< moei licht, lucht en zonneschijn om mij heen hebben! — U hebt volkomen gelijk, antwoordde de majoor glimlachend- Wil u mij slechts opdracht geven, met den baron te onderhandelen, dan zal er spoedig verandering hier worden -gebracht Maar dan zou u mii volmacht moeten geven, over eenige geldmiddelen te kunnen beschikken, want de goede baron is wat beperkt in zijne middelen. « Beschik over miin «eld, antwoordde zii. Maar verander deze gevangenis in een vriendelijk tehuis. De majoor sprak met Edmund en_ deze zag ih. dat eenige veranderingen noodig waren, om het oude gebouw tot een modern kasteel te maken. Met den eenen vleugel van het slot, die geheel vernieuwd en voor de toekomstige barones zou worden ingericht ,werd begonnen. Een leger van handwerkslieden en arbeiders verscheen en de majoor kommandeerde en redeneerde, alsof hij nog voor het front van zijn bataillon stond. De. heerlijke rust, de stille behagelijkheid verdween uit het slot ,dat vervuld werd met koortsachtige haast, stof en rumoer. Hij zuchtte zacht en verdiepte zich weer in zijne rekeningen. Waar waren de mooie stille avonden gebleven, loen hij rustig zijne sigaar rookend bij het vensier zat en luisterde naar het spelen en zingen van Kitty, terwijl tante Lotte in haar hoekje insluimerde? Waar de dagen van gemeenschappelijken arbeid, als hij met den inspecteur door bosch en veld reed. om zich te verheugen in het groeien van koren en boomen, om nieuwen arbeid te bespreken? Of als hij met Kitty de huishoudboeken narekende? Hoe gelukkig zij was zoo dikwijls zij eene kleine fout ontdekte. Hoe haar gezichtje straalde, als hij haar zijn klein, zorgzaam hnisinoedertje noemde. Hoe zij bloosde, als hij haar om haar vlijt en degelijkheid prees. En dan die stille tochtjes samen met haar. met tante I-olte of den inspecteur. Heel -zijn bezit kende zij reeds. lederen hoorn, ieder huis. ieder mensch. In elk geval ieder zieke, ieder arme. In de huizen der armoede, a*tn hel bed der zieken verscheen zij als helpende engel van barmhartigheid. Hier bracht zij versterkende soep, een ziek kind krachtige spijzen en speelgoed; den houtarbeider, wien een vallende boom hel been had gebroken, troostte zij en beloofde, gedurende zijne ziekte voor zijne vrouw en kinderen te zorgen. Alle armen en zieken kenden haar en richtten zicb tot de soede juffrouw van het slot. Hoe dikwijls had Edmund haar op hare wegen begeleid. Vroeger was hij wel zonder belangstelling, slechts met zichzelf bezig armoede en ellende voorbijgegaan; nu koe hij geen arme, geen bedelend kind zondet gift vari zich laten gaan. En toen Kitty hem eens schuchter vroeg, of het hem goed was. als zij elke week eenmaal soep aan de armen uitdeelde en of zij het 'oude linnengoed soms aan eene arme vrouw mocht geven, loen had hij gezegd: „Doe u maar. zooals u goed dunkt, juffrouw Kitty. t' zal wel het rechte treffen En daarbij had hij haar vriendelijk toege* knikt en zij had van blijdschap over zijn lof gebloosd tot over haar voorhoofd. En dat alles was plotseling voorbij, eö haast en onrust, rumoer en lawaai waren gekomen daar. waar vroeger stil geluk en kalme vrede hadden gewoond. Kitty zag hij slechts zelden. Alleen aal, de maaltijden verschen zij en nam bescheiden beneden aan tafel tusschen de twee jonge bestuurders plaats. Zoodra de maaltüc, geëindigd was. verdween zij weer Deavonds na tafel kwam zij heelemaal" niei meer en niemand vroeg naar haar en bekom, merder zich pm haar. Dan zat zij stil babbelend bijjante Lotte m het kleine kamertje Of z,.i bleef op hare kamer en schreef nt Ln zt""6 ZKh V°°r de *ano e" seld°i GliTck °a' W° DU "icht bist'- da i^t da» Niemand hoorde het immers. w.,nf haai kamer lag in een afieWcn vl*-n«Li V -. • haar sleehls door Unfe ffl. •„ Si' hu_ten dooven bediende, hausen het genadebrood at ' Edmund hoorde liaar niet. Hij *a,t f» Ö' SiC» gezelschap in de -n'oote zaal ftms ei van\=_M '^ChtS,ans pn zoete Par' Iw,nfP « helJachen en babbelen van vele • £™f menschen en het, ruischend klavierspel van miss Jefferson Wordt v-rvolrd. --- INGEZONDEN Van ingezonden stukken wordt, ook bij niet plaatsing de copie niet t""^ggegeven --- Geen stoomtram! Geachte Redactie. Naar ik meen te weten is door de provincie Groningen in de kosten van aanleg van stoomtramwegen in midden en noordelijk Groningen t.w. Groningen Bedum, Uithuizen en Groningen, Ten Boer, 't Zandt. Uithuizen een subsidie toegezegd van % der kosten van aanleg tot een maximum-subsidie van f 1.000.000. Voorts zullen de betrokken gemeenten zeer belangrijke subsidies moeten verleenen wil de aanleg verzekerd zijn. terwijl het Rijk het overgroote deel der kosten zal dragen. Nu zijn de tijden er niet naar dat voor niet uiterst dringende werken zulke groote sommen worden geofferd en daarom komt bij mij de vraag op of deze aanleg noodig is. En dan meen ik. dat die vraag in ontkennenden zin moet worden beantwoord. Het nut dat gemeenten als Bedum en Loppersum. die aan de spoorbaan liggen, daarvan zullen hebben, kan niet anders dan zeer gering zijn en zeker is het dat die gemeenten geen behoefte aan een trambaan hebben en dat de geldelijke offers, die zij daarvoor noodig zijn zullen te doen, kunnen worden vermeden. Het auto-vervoer en het rijwielverkeer heeft zich dermate, ontwikkeld, dat ook voor de andere betrokken gemeenten eén trambaan overbodig kan worden geacht Daarom mag door de betrokken gemeenteraden wel ernstig worden overwogen of het wel gewenscht is voor dit doel gelden bc-, schikbaar te stellen Rijk, Provincie: en de gemeenten zullen de kosten van rente en aflossing weer moeten vinden uit de opbrengst van belastingen en mag verhooging van belasting hiervan ook niet het. gevolg zijn. in elk geval houdt het verlaging tegen Waar de belastingen reeds zoo hoog zijn en deze aanleg niet dringend noodig. is. meen ik. dat daarvoor thans geene uitgaven mogen wor den gedaan. A. B. C --- 't Nieuwe Groninger Woordenboek. 15e Vragenlijst. 1. Molema geeft als Hogelandster woorden en uitdrukkingen de volgende op: koedeltje — buil; de eerste vis is de nutste, in'koar; koater ■=; stop, stuk hout om een gat af te sluiten; koatern == in 't vuur porren; kobben of knovvels = polsmof jes; kodde g.o ar en, een soort garen. Zijn deze ook elders in gebruik? 2. Bij Molema vindt men ook het begin van het leugenliedje: Mien zoalege besvoar Nam de haile wereld op 'n schoefkoar. Is dit nog bekend? Zijn er andere Groninger leugenliedjes? i. Als verouderd noemt Molema: 'n k o e g e 1 k a u w e r = een oud beest: 'n koehord =*■ een guit; koesken = slapen; koets s= bedstee; koggel = krot; fcoggelbonen; köiderg = drukdoende; kölderjj = arm; kolf goa ren, een soort touw. Zijn ze nog bekend? 4. Wat betekenen de volgende uitdrukkingen? Hai is baang ve.ur.de koekoek; 'n kóls; 'n kólske; wat bist doe 'n kölske van Bremen. (Of is het Kólske?) 5. Welke liedjes of deuntjes uit de kinderwereld zijn bekend, die gezegd worden bij 't zien van een (huisjes) slak? 6. Welke plant heet koekoeken? Welke vogel is een kól? I Welk werktuig een kólbaitel? W-elk speelgoed een kolderrad? Welke balkjes heten kolders? 7. In welke dorpen is de naam Kóll-Akte-hoes nog bekend? Welke dienst ,doet tegenwoordig 't Koliek te-h oe s in de stad? 8. Is.de naam "köll'erètje «og bekend voor een halskraagje? i 9. Waar kent men kól zen == praten? komm vs iets en **■- praatjes? kom peer = zonderling? I •"■''•'■ 10. In 't nagelaten handschrift van Molema vindt men: hai is kont dronken; dij kereli s kon t vervelend; ze kregen der mor 'n .ko rit sh ie-t je yan. Waar zijn deze zegswijzen thuis? 11. In een zin fe gebruiken klóes of kluus, zoals 't werkelik gezegd wordt. Zaandam, 18 Februari 1923. K. TER LAAN. --- SPORT. Afloop hardrijderijen. De ijsbaan „De Kweekschool" stond gisterenmiddag in het teeken van wedstrijden. De Groningsche gymnasten bestreden elkaar aan den eeenen kant en het zwakke geslacht vocht hardnekkig aan den anderen kant. De wedstrijden voor de turners en turnsters, die onder leiding stonden van de heeren T, Schuringa en M. .C J. v. d. Griendt Sr., boden verschillende spannende ritt-m. Vooral in den kamp tusschen de heeren werd een zware strijd geleverd. H. Luurs, de bekende polsstokhoogspringer, toonde evenals het vorige jaar bij de G. V. 8.-wedstrijden een geduchte kortebaanrijder te zijn, want ook thans legde hij beslag op den eersten prijs. Ook in de wedstrijden der jongens en meisjes werd elkaar weinig toegegeven, zoodat de prijswinnaars slechts met een minimum verschil op de tegenstanders tot het vurig gewenschte resultaat kwamen. De Sparta-dame.s legden beslag op den eersten prijs bij de 4 maal 100 M. estafette, terwijl de heeren van „Vlugheid en Kracht" in de 4 maal 150 M. estafette zegevierden. Volledigheidshalve geven we hier nogmaals de totale uitslagen: I. 150 M. heeren. 1. 11. Luurs „Vlugheid en Kracht" 17 sec. 2. W. Struik ..Vlugh. en Kracht" 18.6 sec, 3. A. L. v. d. Meer „Rapiditas" 19.1 sec, 4. Hofrnar „Vlugheid en Kracht." lï. 80 Meter meisjes. 1. A. Huizing „Kracht en Vriendsctiap ■ io.\ sec, 2. A. Woldring „Sparta" 13.3 sec, 3 G. Elerie „Sparta" 14 sec. 111. 100 Meter jongens. 1. L. Bolhuis ..Olympia" 15.9 sec. 2. A. Jansen „Rapiditas" 16.1 sec. 3. A. Guikenia „Olympia" 16,2 sec. TV. Dames-estafette 4 maal 100 Meter. 1. Sparta I 1 m. ï\% sec, 2. „Vlugheid eo Kracht I" 1 m. 39.8 sec... 3. Sparta 11, 1 m 405< sec. De Sparta I-pioeg bestaat uit de dames C. Bolhuis, G. Kamphuis, M. de Grebber, S, Bolhuis.' V. Heéren-Estafette 4 maal 150 M. 1. „Vlugheid en Kracht l" (Hofman, Luurs Oostmeijer, Struik) 1 m. 21.8 sec. 2. „Olympia II" 1 m. 2SlA sec. 3. „Rapiditas" 1 m. 31.6 sec, 4. Olympia I 1 m 31.8 sec, 5. „Vlugheid en Kracht II" 1 m. 33.4 sec . De prijzen bestonden hier uit medailles en kunstvoorwerpen. Zooals reeds werd gemeld trokken de vrou wenwedstrijden zeer veel belangstelling, voor-al, omdat de meest bekende rijdsters uit Fries-: land naar Groningen waren gekomen. Menig bekend gezicht zagen wij weer in het strijdperk. Ook Gelske Brouwer was aanwezig, doch zag zich nu door een jongere gepasseerd. Vwder de beide Paterw. dames, gez. Helder, bijna door iedereen als de winnaressen gedoodverfd; ze hebben het niet tot de hoofdprijzen kunnen brengen. Martha Hamminga van Grouw bleek de anderen de. baas te .zijn. Gemakkelijk is dit evenwel niet gegaan, daar dt geroutineerde Gelske Brouwer haar telkens dicht op de hielen zat en eerst de laatste meters de beslissing bracht. Toch kan een der gezusters Helder nog op een succes bogen, daar Hillechien de beste tijden, n.l. 14,3 sec vóór den wind en 15.4 sec. tegen den wind maakte. Johanna Helder moest reeds in den eersten omloop het onderspit delven tegen Aaltje Venema, die eveneens een zeer taait rijdster bleek te zijn. want Gelske Brouwer wist eerst na een vinnigen kamp haar den tweeden prijs te ontfutselen. De gedetailleerde uitslag luidt: Van de 11 deelneemsters kwamen in dén tweeden omloop: Cornelia Berghuis. Groningen Aaltje Venema, Bergum. Albertje Hoekstra Leek, Martha Hamminga, Gro'uw, Gelskf Brouwer, Bergum, Uilleohien Helder. Paters wolde. In den derden omloop: M Haimminga, G Brouwer. A. Venema H. Helder. Inden vierden omloop: om den eevstcn en tweeden prijs: M. Hamminga en G. Brouwer om den derden en vierden prijs A. Venemr en H. Helder. • De uitslag luidde bij. den vijfden omloop-. 1. Martha Hamminga Grouw f 60, 2. Gels. ke Brouwer. Bergum f:3O. 3. Aaltje Venema Bergum f5O, 4. Hiilechien Helder. Paterswolde f 10. Hoogeland. -21 Febr. Op de prachtig, ijsbaan der ijsvereenifscb. Uitslag hardrijderij van arbeiders uit Schildwolde en Slochteren om spek. «Vantal deelnemers 35. Rubriek I boven 35 jaar, le prjjs M. Joosten, 2e prijs H. Steenhuis, 3e prijs J. Lenting' 4e prijs K. J. Westeaborg. Rubriek II beneden 35 jaar. le prijs G. de Vries, 2e prijs G. Dijkema, 3e prijs A. Hartman, 4e prijs L. Venema, 5e prijs G. Scholten», 6e prijs J. Bontscma. Haren, 22 Febr. Uitslag hardrijderij van leden van de ijsclub Goorecht met dames. Aantal deelnemers 12 paren, le pr. C Jansen met mej. A. W. Jansen, 2e prijs Jac. v. Steenwijk en mej. A. Bos, 3e prijs Jan v. Sleenw;:' ••- mei H. de lange. ---