TRAMBEDRIJF. Dc heer Visser wilst op de slechte uitkomsten van de buitenlijn. Hi.l geeft in overweging een andere tarievenpolitiek in te voeren. De tram kreeg te veel concurrentie van een autobugdienst. Spr. vond het éen zeer onwelwillende houding van Haren om een concurreerende maatschappij (de „Roland") te subsidieeren. Spr.. stelt voor te overwegen of het laatste deel van de buitenlijn niet beter rendabel gemaakt kan worden of anders opgeheveu. Spr. voelt iets voor een retributie-heffing vau dc tram, al zal practisch dc tram toch slechts verliezen afwerpen, waardoor dc zaak van weinig belang wordt. Wethouder Catz stemt toe. dat de buiteulijn zeer slecht reudcert. Verbetering wordt overwogen. Ook spr. is van meening, dat dc Kcmeentc Haren wat anders tegenover ons had kunnen staan. stemmen; Aoncsccren. Wethouder Catz zegt. dat plannen tot verbetering overwogen worden en de commissie ter huoncr tyd zullen bereiken. Wat de retributie betreft, bad dc heer Brugmans gelijk, dat waterleiding en trambedrijf retributie moesten bctaleö. Om practische redenen zal dit zijn nagelaten. Vroeger stond het P. M. aangegeven. Wethouder Rugge: Ik zou er altijd tegen zijn. Wethouder Catz zegt dat retributie vau geen practisch belang is. Dc begrootiugeu vao tram- en waterleidingbedrijf worden goedgekeurd. Dc voorzitter deelt mee, dat 2-i Januari het watcrleidiug-rapport behandeld zal wordeu. Zonder opmerkingen worden de hoofdstukken ! en II (vroegere diensteu eo algemeen beheer) goedgekeurd. --- Gemeenteraad v. Groningen. Vergadering van Woensdag 1.30 nam. Voorzitter, jhr. mr. dr. L. H. N. Bosch, ridder vaa ïïosentaa;. --- Gemeentebergooting 1927. Ont wei pfcegreoting der plaatselijke inkomsten en uitgaven voor 't jaar 1927, zooals deze is gewijzigd bij de voordracht van B. en W. var. PO Nov. 1926, en de daarbij behoorende adressen, adviezen en voorstellen, met het verslag der Commissie van Rapporteurs en de Memorie vaa Aut noord ,v*n B. en W. op dat versla;. D« ptwtM dienst slai» in lnkomstta en nit* "v« m«t n.U2S.M».t3--.. Dt Uapitaaldlentt wijst «an t U4t.H5.72. O* •vbrtnpt d*r belastingen t» geraamd op 11243.233. waarvan f 27t.Ht als belasting ep bet Ukemen. --- DE BEDRIJVEN. De motie-Van Hoorn. Deze motie (waarin B. en W. worden uitgeivofigd te overwegen cf dc loonen van liet los personeel in overeenstemming gebracht kunnen worden met bet in de Raadsvergadeling van 13 December behandelde) wordt het iv st aan <}e orde gesteld. Wethouder Rugge is bet in deze zaak niet eens met het standpunt, dat de voorzitter .gisteren ontwikkelde. Of debetrokken v-orkücdèn onder het Werkliedenreglemcnt > allen, daarover valt te praten. Men kan zsggen, dat als regel — wanneer vooiaf de bedoeling is geweest dc meuschen in hun arbeid te continuë«ren — dc menschen wel onder het W. R. vallen. Men kan zich ook op het standpunt stellen, dat er bij de Gemeentereiniging een overgangsperiode is. Hierop is vat te. peggen. lets anders is of deze menschen vallen onder dc bü Raadsbesluit van 13 September 1920 vastgestelde Iconen. Spr. meent, dat dit wol bet geval is. waar hier menschen voor hctiekkeiijb langen tijd zijn aangenomen, lien paar jaar fcledcn heeft men zelfs de seizoenwerkers bij O. W. ender n de afdeelingen is besproken. Spr. qicCut, dat dc motie juist is en zeer gewoon. Prc-f. Co ben stelt voor dc motie zoo in te kleeden, «lat B. en W. verzocht wordt, na te gaaa of in de loonen in overeenstemming en?. Dan is van principicclo beslissing geen sproke. De voorzitter, zegt, dat B. en W. geen bezwaar hebben om deze zaak te overwegen, maar dat zij wel bezwaar hebben de vaststelling van bet betwiste punt te aanvaarden. Srr. zegt gaarce overweging en advies tuc. Wethouder ltuggc \crdcdigt nogmaals dc motie. De beer Van Hoorn blijft erbij, dat B. Eo W. indertijd vgjj huu opvattingen blijk baddco uicctca gvven. Wethouder Catz bestrijdt dc verwijten ■vau deo Ucer Vau Hooru. die zich zelf ver- Kiptte toco hij eeoige malcu sprak vau bet w. p. in plaats van het bekende raadsbesluit. B. ett w. willen alles overwegen en onder oogen ;jen. Zü willen echter vrij zijn. (icrocp; Ja, ja. Wethouder Catz zegt, dat dc vcorstclleis der motie B. Eu W. willeu dwingen, waarheen het college en groote meerderheid niet wil. De Baad moet bet ou zelf maar weten. Meu vcot waar men aan toe is. Geroep: Juist. Diof. Co beu stelt een amendement op do motie vcor, vcaidoor de wooidcu „om dc;e loouep in overeenstemming te brengen" zulleo luiden; of deze loonen io overeenstemming zijn. Mevr. Romkcs—Nijhoff zegt, dat men uiet kan overwegen of er iets bestaat. Men kan dit slechts constateerca. pc heer Vao Er p acht bet amendement van prot. Cobeo nog te positief en etelt voor sco «tedere terju te gebruiken. Prof. ■ ,C o li e n meent, dat zijn amendement vel degelijk kan worden aangenomen. ''Dê~ vóór zilte r wijst erop, dot in de motie de toezegging van B. en W. staat om dit vraagstuk zeer binnenkort in den Raad to brengen. Waarom dient dan een motie, tenzij om iets vast te leggen. Wethouder Catz kan de bedoeling van Irct amcndement-Cohen waardeeren, maar b*l begrijpt niet (v roolijk b e i d) waarom de motie nog noodig is. Spr- hoopt, dat het endere deel van den Raad het wel begrijpt en de motie verwerpt. De heer Wicch e r i n k wijst op het verschil van debatteeren tusschen de voorzitter eu wethouder Catz. Wethouder Rüggc protesteert eerst tegen dc wijze van debatteeren van den heer Catz. 'Over.de motie zal aan het eind der begrooting gestemd worden. Hierna worden dc bedrijven afzonderlijk behandeld. Het clcctricltcitsbcdrijf wordt z. s. aangenomen. --- GASBEDRIJF. De beer Smith klaagt erover, dat de Raadsleden over dc bedrijven 'te weinig inlichtingen krijgen. Spr. onderschrijft, wat in dc afdeelingen werd betoogd, n.1.. dat bij de publicatie van dc gaswaarde ook de druk wordt gemeld. Alsof het uit een kindermond kwam hebben B. en W. gezegd, dat druk niets roet fjualiteit heeft te maken. Voor den verbruiker is het wel van belang. ïn de verschillende deelen van de stad dient dc druk bepaald te worden. In dc afdeelingen werden heel wat klachten geuit over de tpialiteit vap het gas. Bij die behandeling gaven B. en VV. meer toe. dan later in de M. v, A. V oor den verbruiker is het aantal caloricn van groot belang. Dc klachten over het gas duren nog steeds voort, 'al is het wat beter geworden. Het beroep op het niet kunnen krijgen van Engelsche. kolen tijdens de staking is geen afdoend argument. Het producecren van benzol heeft een nadccUgen invloed op dc qualiteit van het gas, terwijl thans de financieele uitslag niet bevrc. digend is. Spr. meent, dat B. en W. in deze niet voldoende openhartig zijn geweest. Wat.dc cokes-verkoop betreft vraagt spr. of dc commissie daaromtrent niets meer te zeggen heeft.. Volgens de instructie is *Pr. heeft gekregen uit Den Haag, Botterdam en Amtteirón. blijkt, dat vao «n terugkeer tot de gasvcrlichting geeo sprake is. Ook de directeuren der lichtfabrieken alhier, zijo met voor terugkeer tot de gasstraatverhehting, welke zij uit den tijd en te duur achten. Maar voor de veiligheid kan bier en daar wel een gaslantaarn geplaatst worden. Spr. zou des noods graag een motie van den heer Brugmans zien, wiwdoor een uitspraak *zou kunnen volgen, spr. voelt voor clectrischo verlichting. Dc heer Snol wijst er op, dat men in groote steden wel een snelheid yan *» *-M. kan hebbon, omdat daar speciale verkeersmaatregelen worden genomen. Spr. voedt voor een practische maxnmum-snelbeid en licht eenige zijner bezwaren nogmaals toe- De heer Brugmans dankt den wethouder voor zijn nadere tncdodeelingen. Wat.de directeuren van clectrischo bedrijven zeggen van gasvcrlichting is altijd wat eenzijdig.. Daar os verwondert &$ ftPS&i ««5 m 'feectem; van.het.gasbedrijf, heeft, gezegd, .dat.hij., gaestraat verlichting uit den tijd-vundt. Spr. heeft: gébóördT'datonzedirecteur'nïèt komt ter vergadering van gas-directeuren. Dit. spijt.spr., omdat juist in de laatste-vergadering do gasstpaatverliohtimg is besproken. Ook daar is de wensobelijfcheid betoogd van reserve-gaslantaarns. Hieruit blijkt, dat men niet altijd o*p electrische verlichting kan vertrouwen. Er zijn nog 1500 gaslantaarns in de stad. Verandering m electrisohe verlichting zou 150 tot 200 duizend gulden kosten, de verbeterde branders zullen f 10.000 kosten. In de bovengenoemde vergadering van gasdirecteuren is er op gewezen, dat de directeuren der gasfabrieken-in.de groote plaatsen g.een ervaring meer hebben van straatverlichting. Ook Werd betoogd, dat gas-etraatverlichting bij de verbeterde branders zeer goed voldoet. Spr. citeert enkele uitspraken ter dezer jzake-vah verschillende directeuren, die met gasverlichting de- prachtigste resultaten hadden. ... Spr. begrijpt het bezwaar .niet, om niét alles te eleotrjficeeren. Men kan het later immers altijd doen. Hij dient een motie ln, strekkende bet uitspreken van.de wemscbelijkbeid, dat B. en W. overwegen, dat de gasverlichting naast do electrische verlichting een ruime plaats wordt ingeruimd en bestaande gasverlicbting niet wordt omgezet in electrische verlichting. Deze motie zal in een volgende vergadering behandeld worden. De heer Hollander vraagt den burgemeester nog eens te overwegen, of hij niet adviseeren wil slechts één commissaris to behouden. Spr. heeft vam een weldadige rust gesproken, .omdat do jacht maar proceseenverbaal is verdwenen. Wat betreft het door spr. gesignaleerde geval van bet'overbrengen van een verdachte, dringt spr. aah op medewerking van politiezijde. De hoer van Erp dringt nogmaals op rcsei'vc-gaslantaarns aan. .Da voorzitter «egt, dat de gemeente niet kan voorschrijven do gewenschto achterlichten - van bodewagens. Wethouder Catz aoht reserve-gaslantaarns wenschelijk, Ze zullen er komen. Ook dit hoofdstuk wordt goedgekeurd. --- VOLKSGEZONDHEID. Do heer Van Geuns vraagt eerst Volkshttisvestjiig te behandelen, daar een raadslid vanmidag niet aanwezig kon zijn. De voorzitter kon hieraan niet voldoen. Do hoer Meng o rink ..zal eenigo opmerkingen maken, die, naar hij meent, in den geest van mej. Gortor «zijn. Spr. is nog met bevrodigd over de tb.e.-bestrijding, kraamvrouwenvcrplcgimg, zuiselingenverzorging, et*-. Spr. heeft allo waardeering voor het. werk der Ver.'v. Maatschappoljjk werk in casu dc kraamvrouwvci-pïegingi Toch is het niet voldoende .en moet er meor gedaan worden. Ten opzichte van het.gebouw van den Gem. Gezondheidsdienst, zegt spr., dat dezo daar niot in een waardige omgeving is ondergebracht, al ds hot dam ook tijdelijk. Het houten gebouw dient uit de W. A. Soholtcnstraat to verdwijnen. Spr. dringt aan op do strekking van oen niouw gebouw, waarbij de hulp. voor ongevallen bij dozen dienst ondergebracht- zou kunnen wordon. 9 Spr. bepleit botero tam.dvenzarging op -de êioholen en bespreekt do volks-on acbopl'bad-en. ïn 1920 is zuik een badhuis voor het Qos-ten dor stad -toegezegd. Spr..-.moont,- dat thans dé -tijd er voor is aangebroken. Spr. dringt.ernstig hij: B. en W.. aan, om moer aandacht aan •deze zaak to wijden èn tot voorstellen-te komen. Mej. van GHso verheugt zich er over, dat dc .hecr-Méngcrink wat beter is ingelicht over .het wenk der Ver. van Maatsch. werk. Deze vereeniging zal'graag meer willen doen, maar er is een'grens aan het kunnen van het particulier initiatief, waarbij de gemeentekas dient te helpen. Dc heer 'Arkes dringt ook aan op een nieuw gebouw voor den ' Volksgezondheidsdienst en een spoedigo afhandeling dezer zaak. 'De heer van' Geuns vraagt naar ïiet standpunt van B. en W., inzake de-kosten voor andere .gemeenten gemaakt, door.onzen gezondheidsdienst. Spr. .betreurt, dat Ged. Staten niet een deel dezer kosten willen overnemen oh acht het Juist, dat de betrekken gemeenten meedeelcn in deze kosten. Ook .zou rncn deze zaak bij die pnov..Staten kunnen aanbrengen. Dr. Takkenberg zegt. dat B. en W. gezegd-hebben, dat Ged. Staten niet geneigd'zijn den dienst over te hemen. Dit'is iets anders dan doelen im de kosten, waar Spr. voor voelt. Niet voelt sp". voor combineering van den gezondheidsdienst.met den gemeentelijken geneeskundigen dienst, die niets met elkaar te maken hebben. Er moét een nieuw gebouw komen, voor den gezondheidsdienst, maar het bemoeit geem paleis te zijn. Er is hier een behooriijko geneeskundige dienst en-een-actieve geneesheer voor de ongevallen-diepst.. Voor het laatste een speciaal gebouw te stichten, lijkt spr. niet jujst. • . , : Men moet eens aanzien .hoe de arbeid der •Ven voor Maatsch. Werk zioh ontwikkeld. Deze vereeniging is op het punt.van subsidie wel een gelukskind. Wethouder F u r d a wijst er op, dat de gemeente wel wat doet voor tb-ic-bestrijding. Het kapitaal voor dc lighallen is door' de gemeente gefourneerd. Er is f9OOO voor sanatorium-verpleging uitgegeven fBOOO voor lighalverplcgiag en f 17.000 voor versterkende middelen. Over het Werk der Ver. v. Maatsch. Werk is spr. zeer tevreden. Het tijdelijk gebouw van den gezondheidsdienst moot inderdaad .verdwijnen. Het interieur van het gebouw is echter niet izoo slecht en dè directeur is hierover wel tevreden. B. en W. hebben pogingen aangewend om het gebouw elders te zetten en aij hebben contact met hot Rijk, waardoor do mogelijkheid van stichting van een nieuw gebouw geschapen is, in samenwerking met Rijksoverheidsdiensten. De regeling der kosten voor buitengemeenten geeft moeilijkheden. Combineering van gezondheidsdienst en geneeskundigen dienst acht spr. ook ongewenscht. Uitbreiding van den laatstgenoemden dienst, acht spr. niet noodig. De tandverzorging nadert haar eind-conclusie. Do schooldckter liet spr. een boekjo en een plaat zien, die voor het onderwijzend personeel een leidraad zal zijn. om dc kinderen iv dezen voor te lichten. Het school- en volksbad maakt weer een punt van bespreking bij het college uit. De heer Mengerink wil de geneeskundige dienst uitbreiden en wil dat gepaard doen gaan met. het stichten van een nieuw gebouw voor den gezondheidsdienst. Spr. wil in overleg met den ..schoolarts de tandverzorging j.reter tei. hand neggen, Ten opziichto van de t.b.c.-bcstrijdütë g :mog wel-meer godaan woydea dan Jl»e - " schiêdt. Mevr. Romkea bespreekt.de iaa^*%if< ging, die zij wil splitsen in ecu voor*0 '^ gedeelte (onderricht over verzorging) l'; genezend gedeelte (waarbij de schooiai leiding heeft). Aai II De'heer''Arko'a dringt er op aan, u|,,.: een nieuw gebouw voor den gezondbeiti=u met 'voldoende-ruimto gerekend wordt. Wethouder Furda blijft erbij, ' probleem dient onder oogen gezien te w° De heer'Hu ia inga wijst er op, <&[ het groote plan. voor woningen acaw _^j. Slachthuis, slechts de helft wordt-uitgev De .menschen bieden hooger huur dan z nen, c*n oen woning te* krijgen. Een •kan*.nii?t meer dan f 3.— tot f 3,50 uUi-oju'J' len. Goedkoopo woningen ontbreken »» V' en het schijnt, dat zo or ook niet men. De woningtoestanden zijn bier' <$> treurigst. Do werkelijke toestanden 2)P* erger dan de cijfers uitdrukken, doorda*oj,y bij elkaar samen hokt in krotten en «""Jj.» pen*, Het-ia mogelijk dat de arbeiders .9t i» zoo gedegenereerd cm misbandeld f>iai' $P mei uit do .woonschepen weg w'^°^ait^t opvoeden van slechte bewoners i 9 S'vj.tejP vaneen partij. Het fe.it is een aankla,eU de gemeentelijke woningpolitiek. . „v^ Spr. dringt er op' aan, dat woning^ teeen behoorlijk typo'worden gebouwd. V^8jla pleit spr. woningdistributio op *de " Sronden. # De heer Hendriks brengt B. en ' dank voor hetgeen voor woningbouw »y a is. Men moet niet altijd afbreken, z?^'i\ politiek van den,heer.Huizinga 1S- *aa.r<^ wel goedkoopere'woningen bouwen, rVjjePlo;, moet men woningwet- en 'bouwverw.^ over boord gooien. Anders gaat üe~Dr. vofi3 goedkoopere woningen te bouwen, niet voor bijpassen op woninghuur, Q $&* het niet-anders kan, .zou .spr. er nietv voor .zija. et Wethouder Rugge geeft toe, dat oen woningtekort is, maar men is^°f^s &.li verbetering te brengen. Zoo somber■ Q D_^ van Gilso den toestand schetste të V> Het verwondert spr., dat hij v^oe3eJio i»° •do toestand erger was — van • j viuniet iets dergelijks hoorde. Spr. 3WJJ -pril rei ger willen, maar het kan niet. aP£eDe J*1 het door den heer Huizinga geep'o*'eeds^.0*'eeds^. meer ingaan. Hij deed dit vroeger 'iIsC, r Do opmerkingen van mej. van &.. treffende gezinnen met t.b.c.-.lijdc^- ' v\ai^ct ■ook verder overwegen. Er besta*" sp^n. voor "oontróio vam slechte bewoner». yfitr hoopt, hiermee het volgend Jaar tf»" Den heer Hendriks dankt spr. voor - pathieke woorden. ,QÜ d®° Mej. van Gil se.is somber ge de M. v. A., die geen perspectieven d« De heer Huizinga beweert o^-^!^ heer Ruggo van socialist tot een ia** oon^r kapitalisme is geworden. Spr. -noc"fc]5cl. v ■) woningen een afkeurenswaardig» u eC'" der herhaal; sor. ziju opmcrkiu3e" instantie. oi p.% De heer Ark es vraagt tios^f]aS,iug .%- W. niet bij de regeering op Vfri*°aandr annuïteit voor woningbouw wwc K, Bra- > noodza^ J» Wethouder Rugge geeft do no j£v/o* held van' het laatst opgemerkt» "7'jjed. -in dezo richting gé.werki door ■van Gemeenten, ' ' , jußkeO**' Qpk dit hoofdstuk .word* B 9**8* \ ---