BINNENLAND De open deur OP onze beschouwing van verleden Zaterdag, getiteld „Oneenigheid over een- dracht", waarin wij bepleitten dat een vernieuwing onzer Nederlandsche samenleving in elk geval moet worden beheerscht door Nederlandsche overwegingen, Nederlandsche belangen en Nederlandsche kern-eigenschappen, heeft de anti. rev- „Standaard", waar dr. Colijn de politieke hoofdredactie voert, gereageerd met enkele opmerkingen die wfl in haar geheel laten volgen': We herhalen nog eens een paar volzinnen (uit het Handelsbladartikel. — Red. H.) „Geestelijke vryheid, geestelijke verscheidenheid, geestelijke verdraagzaamheid zijn Nederlandsche kerneigenschappen die geen concentratiebeweging, welke ons geheele volk wil omspannen (onze onderstreping, kan en ma.g veronachtzamen... Deze vrijheden en verscheidenheden zullen zich moeten kunnen openbaren in een gezonden volksinvloed op wetgeving en bestjour". In deze paar zinnen heeft het „Handelsblad" ongeveer hetzelfde gezegd wat met de eerste Nederlandsche Unie beoogd werd en wat in d« laatste weken van A.R. en C.H. zijde telkens weer naar voren is gebracht. Dat wil natuurlijk niet zeggen, dat, mits slechts hieraan voldaan worde, samenwerking mogelijk is op elk program. Er is aan werkelijkheidszin vooral behoefte in een tijd van sociaal-economische en cultureele droomerijen. Maar het is wel zóó, dat saamwerking slechts mogelijk is indien het program voor de saambundeling óók de twee hoofde.scihen omvat, n.l. verzekering van de geestesvrijheid en van een gezonden volksinvloed op wetgeving en bestuur. Wij verheugen ons over deze beschouwingen in 't „Handelsblad". We hadden, n.l. uit zijn artikelen van den laatsten tyd den indruk gekregen, dat het blad gekant was tegen de saambundeling, zooals die in de eerste N. U. had plaats gevonden en dat het meer voelde voor de eenheidsbeweging, die tot uitdrukking kwam in d-e tweede Unie. Misschien komt men langs dezen weg ten slotte tot bttcr begrip van wat noodig en mogelijk is. Aan onzen kant is de deur nimmer in het slot g»worpen. Over den slotzijn vooral kunnen w ij ons op onze beurt verheugen. Want wanneer er door ons volk moet worden aangepakt — en ook dr. Colfln heeft in zfln redevoeringen verklaard dat men thans niet eenvoudig met de armen gekruist rustig kan blijven neerzitten — dan zou het hoogst betreurenswaardig en schadelflk voor dé Nederlandsche zaak zfln wanneer het protestantsch-christelflk volksdeel, of althans een groot deel daarvan, zich aan een ernstige poging tot eendrachtige samenwerking zou onttrekken. Zoolang echter de deur open staat, behoeft de kans op toenadering niet te zfln verkeken. * • • HET „Standaard"-artikel brengt de voornaamste tegenstelling nu terug tot het verschil tusschen „saambundeling" en „eenheidsbeweging". In de eerste zou de geestelijke verscheidenheid wel veilig «fln en tot uiting kunnen komen in een gezonden volksinvloed op wetgeving en bestuur. In de tweede, volgens de „Standaard" blijkbaar niet of minder. Het komt er dus op aan hoe de Nederland-, sche Unie zich de inrichting van dien volksinvloed, d. w. z. den invloed van ons volk in zijn geestelijke verscheidenheid, welke de Unie erkent en eerbiedigt, voorstelt. Zoowel in de Unie (die een zoo groot mogelijk deel van ons volk wil omvatten) zelve, als — voor zoover dat nu tenminste reeds voorzien kan worden — in de vernieuwde en verjongde instellingen waartoe zfl ons volk wil opvoeden en voorbereiden, opdat het straks, wanneer wij weer in vrflheid over onze Nederlandsche zaken zullen kunnen beschikken, de staatkundige en sociaal-economische vraagstukken met een versterkten gemeenschapszin zal kunnen tegemoet trcJen. Hier ligt een vraag waarop een duidelijk antwoord van het driemanschap verwacht mag worden. Waarbfl wfl opmerken, dat volgens dr. Colfln zelf — evenals volgens de Unie — hervormingen in ons staatswezen moeten wachten tot na den bezettingstijd, omdat wfl thans niet over vrije bestuursmacht beschikken, die immers in handen van de bezettende overheid is. Wel echter kan men gemeenschappelijk bepaalde denkbeelden opstellen en in de openbare meening doen doorwerken. Ook dr. Colijn is van meening, dat ~de politieke wilsvorming in Nederland te langzaam werkt, en dat de daadkracht vaak te wenschen over liet". Er zal dus straks, ook volgens hem, iets moeten veranderen. MaaT dan is er geen reden om dat nu niet vast voor te bereiden. Wij hebben het gevoel dat bfl zulken gemeenschappelflken arbeid zal blflken dat tusschen „saambundeling" en ~eenheidsbeweging" de verschillen niet onoverkomelijk zijn. De saambundeling, welke de eerste Nederlandsche Unie met instemming van dr- Colfln c.s. nastreefde, hield in, wanneer wij goed zfln ingelicht, de bevordering van eensgezindheid teneinde een hechten grondslag te verkrijgen voor vruchtbaar werk, cok in dezen tijd waarin zooveel wankelt en verandert. Eensgezindheid op grond van waarden die gemeengoed zijn van alle ware Nederlanders die het Nederlandsch karakter onzer samenleving willen handhaven. Die eerste Nederlandsche Unie wilde zich gronden op de beginselen welke onze natie als christelijk volk kenmerken; een georganiseerden invloed van het volk op wetgeving en bestuur, maar tevens een versterking van het regeeringsgezag; het behoud der traditioneele voiksvrflheden, maar in hechtere samenbinding van ons volk, mede door doelbewuste opvoeding van de jeugd in nationalen zin; en met versterkt gemeenschapsbesef, mede door opruiming van sociale tegenstellingen en door een krachtige bevordering der volkswelvaart met doeltreffende ordening van het maatschappelijk leven en uitbanning van de werkloosheid. Dat op dit program niet kon worden gestart was te wijten aan oorzaken die buiten de macht der initiatiefnemers stonden. Toen kwam de tweede Nederlandsche Unie. met een program dat dr. Colfln nu als „eenheidsbeweging" kenschetst en verwerpt. Wat houdt dit program nu in? Wij noemen de voornaamste punten. Versterking der vo'.kseenheid met verdieping van den christelijken geest in onze samenleving. Behoud van het Nederlandsch volkskarakter. Vrijheid van godsdienst, kerk, levensbeschouwing en en opvoeding. Bezieling der jeugd in nationalen zin. Versterking van het verantwoordelijkheidsbesef jegens de gemeenschap. Organische ordening der arbeidsgemeenschap zonder klassetegenstellingen, met leiding van voortbrenging en verdeeling van stoffelijke goederen, en dienstbaar maken van geld-, en credietwezen aan de volkswelvaart. Beteugeling van bedrijfsconcentratie en trustvorming, en erkenning der onvervangbare waarde der persoonlijke zelfwerkzaamheid. Dit alles onder krachtig en besluitvaardig gezag. LIGGEN tusschen deze twee programs nu onoverbrugbare tegenstellingen ? Dat zou moeten blijken bfl de u i t w e r k i n g der richtlijnen. Maar de geestelijke vrijheid en verscheidenheid worden in geen van beide aangetast. Wat begrippen als ordening, organischen opbouw, krachtig gezag, nationalen zin, aangaat, zfl geven' natuurlijk zonder meer geen nauwkeurig beeld van den inhoud dien men eraan wil geven. Voor die nauwkeurige bepaling zullen deskundig overleg en samenwerking, juist van de geestes-verscheidenheden, onontbeerlijk zfln. Of dit nu saambundeling van krachten heet of eenheidsbeweging doet weinig ter zake wanneer de waarachtige wil aanwezig Is om een sterke Nederlandsche gemeenschap te maken. Men schrikke toch niet van bepaalde woorden met radicale klanken. Het gaat riet om de etiketten, maar om den uiteindelijken inhoud, en in eersten en laatsten aanleg om het behoud van het beste in ons volk als geheel, al zullen juist daarom op Jommige gebieden radicale veranderingen in gealndheid, vormen en methoden noodig kunnen sfln. De deur is open, schrijft „De Standaard". Laat men er dan elkander als goede Nederlanders de hand J|-I»__r~* 11| 1 M f-^H'Jf^'J L*J mtM VEEGT I PLICHT \lu',?Të --- (Ingezonden Mededeeling.)_ --- VEHARADIATOREN cv:n°[ra,e ïerwarming 't meest economisch %# r*| ■ m If KTTETI jn_combinatie_mern__y^ | tL Levering binnen 8 dagen --- (Ingezonden Mededeeling.) Beleggingshuis Wouwermanstraat te koop geboden Makelaardij Mackaay 36 Potgieterstraat, tel. 8671*8 --- DR. WITTEVEENS PLAN VOOR HET NIEUWE ROTTERDAM Een spoorlijn van het D.P. in rechte lijn naar het Oosten ter vervanging van de Ceintuurspoorbaan. — Een breede straat van het Land van Hoboken via het Beursplein naar het Oostplein. — Een plantsoen van het Hofplein tot aan Rozenburg. HET MAASSTATION VERDWIJNT De Rotterdamsche • correspondent van de „Deutsche Zeitung" heeft een onderhoud gehad met dr. ir. W. G. Witteveen over den wederopbouw van Rotterdam. Vaü het oude Rotterdam uit de 18e en 19e eeuw, dat door de krijgsverrichtingen ten onder is gegaan, zal niets terugkeeren, doch de oude binnenstad zal haar eigen karakter behouden. Uitgaande van dit beginsel heeft dr. Witteveen een plan ontworpen, waarin hij die denkbeelden ten uitvoer heeft gebracht, die tot nu toe als onvervulbare wensohen beschouwd konden worden. Zoo heeft dr. Witteveen allereerst het probleem van de Ceintuurspoorbaan trachten op te lossen, die in 1899 is aangelegd en die in een grooten boog rondom de halve stad loopt; zfl was ontworpen om het goederenverkeer in de richting Gouda—Utrecht met de spoorlijnen in het Westen te verbinden. Spoedig deden zich echter reeds moeilijkheden voor; de verbinding tusschen het station D.P. en het Maasstation was slecht. De ontwikkeling van de stad werd door de spoorbaan sterk gehinderd. Bovendien lag het Maasstation op een van de mooiste plekjes van de Maas, dat door de talrijke gebouwen en rangeerterreinen ontsierd werd. In de toekomst komt er een geheel nieuwe spoorbaan, die aansluit op de lijn naar Gouda en in Westelijke richting van Nieuwerkerk af naar het D.P. loopt, dat als Centraal Station gedacht is. Deze nieuwe lijn verkort den afstand tusschen Gouda en Rotterdam C.S. met ongeveer vflf kilometer. De Ceintuurspoorbaan zal dan geheel kunnen verdwijnen evenals het Maasstation, dat overbodig zal worden. Het eiland, waarop het Maasstation staat, wordt dan een ideale plek voor een nieuw centraal ziekenhuis, eenige hotels en woningblokken. Dr. Witteveen rekent erop, dat de nieuwe spoorlfln binnen vier jaar zal worden voltooid. Een bijzonder voordeel van deze verandering is de verkeersontlasting op den Rechter Maasoever, daar in de toekomst het goederenverkeer in de richting Dordrecht naar den Linker Maasoever geleid kan worden, waar nog vele ontwikkelingsmogelijkheden zijn voor den haven-aanleg en waar het goederenverkeer zich beter kan ontwikkelen. Ook het personenvervoer zal hiermede worden gediend. Aan den Boezem wordt een nieuw buurtstation gebouwd, o.a. voor het verkeer uit de richting Hillegersberg, waarvoor een spoorlijn over een viaduct bij de begraafplaats Crooswijk langs de Rotte naar het C.S. zal leiden. Van het C.S. gaat de spoorlfln in Zuidelijke richting over de brug naar Dordrecht. Ten behoeve van het rflverkeer heeft dr. Witteveen een reeks rijkswegen ontworpen, die met een grooten boog om de stad worden geleid. Zoo ontmoet in dit "plan de rijksweg no. 20 (van Hoek van Holland naar Rotterdam) achter het Schie-kanaal den Rijksweg no. 13, terwijl de rijksweg no. 3 naar Utrecht later met den rijksweg no. 16, die van Dordrecht naar Rotterdam leidt en waarvoor een nieuwe brug over de Maas wordt gebouwd, aansluit. In de gemeente IJsselmonde buigt de rflksweg no. 16 met een boog af, loopt als hoofdverkeersader door het zuiden van de stad en door de inmiddels gereed gekomen Maastunnel over den 's-Gravendflkwal, die reeds als snelverkeersweg wordt aangelegd, naar den rijksweg no. 13. Waar de rijkswegen no. 13 en no. 20 elkaar ontmoeten zal een nieuwe weg de verbinding tot stand brengen met de wegen 3 en 16, waarbij van de bruggen en de viaducten van de Ceintuurbaan gebruik zal worden gemaakt. Voor het plan voor den wederopbouw van de binnenstad kon worden gemaakt, moest eerst een oplossing worden gezocht voor het probleem van den dflkaanleg. De rivier-dijk, die in de dertiende eeuw is aangelegd, doet als zoodanig geen dienst meer. Om' zich voor de eerstvolgende zeven «euwen tegen overstroomingen te verzekeren, zal een nieuwe dijk worden aangelegd, die twee meter hooger wordt dan de oude en die direct langs den oever van de Maas zal loopen; hij zal dan ter hoogte van de Oude Plantage bfl den Oudedflk aansluiten, gaat verder langs de rivier, en komt bij Dijkzigt weer bij den Westzeedijk, die nog altijd goede diensten kan bewflzen. Een ander gewichtig punt was het vraagstuk der bruggen. De Willemsbrug was reeds langen tijd onvoldoende voor het drukke verkeer. Het plan om over den Coolsingel een snel verkeersweg aan te leggen, met een brug over de Maas via 'het zgn. Prinsenhoofd op het Noordereiland, heeft men laten varen, toen de tunnel-plannen vasteren vorm aannamen. Dr. Witteveen heeft aanvankelijk de mogelijkheid van deze brug ernstig onder oogen gezien, maar is tenslotte tot de conclusie gekomen, dat dan de drie verbindingen (Willemsbrug, Nieuwebrug en tunnel) te dicht bij elkaar zouden komen. Hfl besloot daarom de Willemsbrug enkele meters te verhoogen; bovendien zal deze brug verbreed worden. Zoowel het scheepvaartverkeer als het stadsverkeer zullen de voordcelen van deze verhooging ondervinden. Aan de Noordzijde van de Willemsbrug zal een weg beginnen, die naar het Beursplein voert. Dit zal de groote verkeersader worden van de nieuwe binnenstad. Het labyrinth van straatjes tusschen Nieuwehaven en Goudschesingel is in Mei geheel verdwenen. Dr. Witteveen was verplicht de onnatuujlflke verschuiving van het centrum, die reeds lang voor den oorlog was begonnen, thans een halt toe te roepen en te trachten het verdere verloop van het stadsverkeer logisch te ontwikkelen. Hiervoor ontwierp hfl twee groote doorbraken dwars door oude stadsgedeelten: een straat van vijftig meter breedte van het Beursplein naar den Goudschesingel, en een straat, die veertig meter breed wordt, van het Beursplein naar het Oostplein, dat met het Hofplein en een nieuw plein bij het begin van den Oude Binnenweg een driehoek zal vormen, waarbinnen een net van verkeerswegen is ontworpen, dat een viermaal zoo groote verkeersintensiteit zal gedoogen. De Oude Binnenweg, die slechts tien meter breed was, zal een breedte van veertig meter krijgen. In het nieuwe stadsplan zullen dus geen omwegen, die zooveel tfld rooven, meer voorkomen. Voor den oorlog was de Goudschesingel de plaats, waar wekelijks de markt werd gehouden. Dr. Witteveen ontwierp een zestig meter breed plein aan den Goudschesingel, waarin de toekomst deze markt zal kunnen worden gehouden en dat van alle kanten gemakkelijk bereikbaar zal zfln. Tusschen de markt en de Blaak zal een nieuwe winkelwijk verrijzen. In dit plan worden de Kruiskade, de Van Oldenbarneveltstraat, de Aert van Nesstraat en de Oude Binnenweg verlegd en verbreed. Rotterdam heeft in totaal 26.000 woningen verloren. Het is zaak een nieuwe woonwflk te bouwen en hiervoor is het terrein uitgekozen tusschen den Goudschesingel en den Goudscherflweg. Hier zullen tienduizend woningen verrijzen voor arbeiders en kleine middenstanders. Er zal gestreefd worden naar een zeer ruime bebouwing. De détails van dit plan staan nog niet vast. Het nieuwe Rotterdam krijgt voorts een groot plantsoen, dat zich zal uitstrekken van het Hofplein langs den Goudschesingel dwars door Kralingen tot aan den Kralingscheplas en het park Rozenburg. Dit is dus in groote lijnen het plan, zooals dr.' Witteveen dit heeft ontworpen. --- BOMMEN BIJ TERNEUZEN EN BORSSELE Het A. N. P. meldt: In den afgeloopen nacht heeft een Engelsch vliegtuig wederom bommen geworpen bfl Terneuzen. Drie lichte bommen kwamen op een stuk land even buiten Terneuzen terecht. Materieele schade werd niet aangericht. Persoonlijke ongelukken kwamen niet voor. Gisteravond kwart over elf zfln in een open veld in de gemeente Borssele twee brisantbommen en twaalf brandbommen neergekomen. Er werd geen schade aangericht. Ook gevaarlijke plaatjes -' uitgeworpen. Dezer dagen braken op verschillende plaatsen op het landgoed Eerde en het Sterkamp bfl Ommen, kleine brandjes uit. Bij nader onderzoek bleken deze • veroorzaakt te worden door vierkante zwarte plaatjes, waarin zich phosfor bevond, dat door het zonlicht ontbrandde. Deze wel zeer gevaarlijke voorwerpen zfln des nachts door Engelsche vliegtuigen uitgeworpen. Door tfldig ingrijpen van den directeur der Quakerschool, den heer Hermans, werd inmiddels erger voorkomen. De brandjes werden gebluscht, terwijl honderd plaatjes onschadelijk werden gemaakt. Ook in de buurtschappen Junne en Beerse werden enkele plaatjes gevonden. --- KINDERHERSTELLINGS- EN VACANTIE. KOLONIES. De algemeene vergadering van het centraal genootschap voor klnderherstellings- en vacantiekolonies, die op 14 September in het Jaarbeursgebouw te Utrecht zou worden gehouden, zal niet doorgaan. --- In Geuldal ligt Groot-Valkenburg Het stedeke der „Sires” wordt een groote gemeente. Staatsrechtelijk unicum. Valkenburg, 10 Sept. Min of meer als een geschenk der tijdsomstandigheden is de samenvoeging van gemeenten in het toeristencentrum van het Geuldal dan toch een feit geworden. Toen, npg niet zoo heel lang geleden, de plannen tot concentratie, die sedert meer dan een eeuw periodiek opdoken, weer ter sprake kwamen, hebben we den strfld om „Lebensraum" van het slechts 45 H.A. omvattende stedeke Valkenburg uitvoerig bericht, tevens wijzende op de zonderlinge toestanden op allerlei gebied! mogelijk door zoo grillig loopende gemeente-grenzen. We nemen aan dat deze gegevens onzen lezers nog bekend zfln. We laten het verleden dus rusten en beperken ons tot heden en toekomst. De annexatie der gemeenten Houthem, Schin-op-Geul en Oud- Valkenburg, benevens gebieden van' Hulsberg en Berg en Terblijt is natuurlijk niet iedereen naar den zin. Over het algemeen wordt de samenvoeging wel redelijk geacht, vooral door degenen die de aangelegenheid meer uit oogpunt van algemeen belang beschouwen. Valkenburg, in den loop der jaren gegroeid tot een der bekende Nederlandsche centra van vreemdelingenverkeer, verkeerde fiscaal en anderszins nu eenmaal in een onmogelijke positie. Groot-Valkenburg zal ruim 8000 zielen tellen, nu behoorende tot: de gemeente Valkenburg 2188 zielen,-de gemeente Schin-op-Geul 1728, de gemeente Oud-Valkenburg 1253, de gemeente Houthem 2415. een gedeelte van Berg en Terblflt pl.m. 300 en "een gedeelte van Hulsberg pl.m. 500 zielen. Gelflk men ziet absorbeert Valkenburg o.a. een gemeente veel grooter in oppervlakte en met ruim 300 inwoners meer. Moest hier niet een Groot- Houthem ontstaan? Men vergete hierbij niet, dat Valkenburg het algemeen bekende centrum van toerisme is en de meeste, hotels en attracties omvat. En dan is er nog een groot historisch motief. Eenmaal resideerden op den „Dwingel" (nu een romantische ruïne) de „Sires" van Valkenburg, ook wel graven genoemd, een dynastie verwant aan verschillende hertogelijke huizen der omgeving, een geslacht waaruit ontsproot Beatrix, die door huwelijk met Riehard van Cornwall, opsteeg tot den Duitschen keizerstroon. In de geschiedenis der Zuidelflke Nederlanden nemen deze roerige „Sires" een eigenaardige plaats in. De herinnering aan zooveel grootheid en bravour mag niet teloor gaan. Rondom de historische bouwvallen van Nederlands eenigen echten „hoogburcht", tronende boven het Geuldal, groepeeren zich straks in de nu wel groot geworden gemeente verschillende andere monumenten. Te Houthem zien we, beide als overblijfsels van het adellijk Nonnenstift St. Gerlach, een mooie barokkerk en een daaraan belendend kasteel. Oud-Valkenburg is wel bijzonder rflk aan monumentale gebouwen. Wie onzer toeristen die Zuid-Limburg bezocht kent niet het schilderachtige, laat-Middeleeuwsche kasteel Schaloen? Ten zuiden daarvan zijn gelegen het iets oudere kasteel Genhoes, de parochiekerk uit ongeveer dezelfde periode. Ook de merkwaardige „drie beeldjes" treft men aan ln deze buurt. In de onmiddellijke nabijheid, op grondgebied van Schln-op- Geul, liggen het fraaie kasteel Oost (16e—17e eeuw), de vermaarde kluis van den Schaelsberg en de laat-Middeleeuwsche parochiekerk. Behalve het vele merkwaardige uit het verleden, zal Groot-Valkenburg neg iets zeer -bijzonders rflk worden: een unicum in staatsrechtelflken zin, zfln nieuwen gemeenteraad. Aangezien onder de tegenwoordige omstandigheden bezwaarlijk verkiezingen kunnen worden gehouden en er toch een vroedschap dient te komen waarin de toegevoegde gebieden vertegenwoordigd zfln, zal een nieuwe gemeenteraad worden samengesteld uit: drie leden van den zittenden raad der gemeente Valkenburg; drie leden idem van Houthem, twee leden van den raad van Schin-op-Geul en twee van Oud-Valkenburg. Het afgescheiden gebied van Hulsberg wordt door twee ingezetenen vertegenwoordigd, het bflgewonnen gedeelte van Berg en Terblijt door een ingezetene. Wie plaatselijk iets bekend is, ziet terstond al een probleem, opdoemen. De meerderheid van dezen wel origineelen raad werd „tegen heug en meug" Valkenburgsch. De groote meerderheid der bewoners der vernieuwde gemeente is agrarisch, terwfll de belangen der „vreemdelingenindustrie" juist domineerend zfln. Van den Raadsvoorzitter, die overigens momenteel burgemeester is van Valkenburg, Houthem en Oud- Valkenburg, zal veel tact worden gevergd. Hij kent echter uit langdurige ervaring de bijzondere belangen van de deelen zijner uitgestrekte gemeente. Voor de rest mag men hopen, dat de ernstige tijdsomstandigheden de zucht tot „vreigelen" wel zullen Intoomen. --- DEN HELDER VERHOOGT BELASTINGEN Financieele toestand der gemeente belangrijk slechter geworden. (Van onzen correspondent). D e n H e 1 d e r, 10. September. In een spoedeisdhende vergadering heeft de raad hedennamiddag besloten tot verhooging van het aantal opcenten op de hoofdsom der gemeentefondsbêlasting. Door deze gemeente worden op de hoofdsom der personeele belasting, voor het belastingjaar 1940 145 opcenten geheven en voor het belastingjaar 1940—1941 op de hoofdsom der gemeente fondsbèlasting 55 opcenten. Een heffing van het maximaal toegestane aantal opcenten was in verband met de niet ongunstige positie der gemeente tot dusver niet noodig. Door het vertrek van het marinepersoneel met gezinnen, gepensionneerden enz. is de financieele- en economische toestand der gemeente belangrijk slechter geworden. De opcenten op de hoofdsommen der personeele belasting kunnen thans voor het belastingjaar 1940 niet meer worden verhoogd, het aantal opcenten op de hoofdsom der gemeentefondsbelasting kan voor het ■ belastingjaar 1940—41 nog verhoogd worden van 55 tot 75. Het college hoopt met deze verhooging een bedrag van 35000 gulden in de gemeentekas te krijgen. --- Gasgeneratoren voor de binnenscheepvaart Duitschland gaat er ook voor de toekomst toe over. (Van onzen Rotterdamschen correspondent.) In Duitschland worden thans vele binnenschepen voortbewogen door houtgasgeneratoren, in plaats van zooals voorheen door dieselmotoren. Deze overschakeling moet niet gezien worden als een noodmaatregel, doch als . een plan om voor de toekomst geleidelijk aan dieselmotoren door houtgasgeneratoren te vervangen. De staat verleent medewerking door een bfldrage te verleenen voor ieder vaartuig, dat van dieselolie op houtgas overgaat. De toepassing van houtgas voor de voortbeweging is aanmerkelijk goedkooper, zoodat de kosten van de veranderingen, die moeten worden aangebracht, er spoedig weer uitkomen. Tegenover één liter olie worden 2è kg hout gesteld. Volgens de Deutsche Volkswirtschaft kan de prijs van hout voor de generatoren op vijf è. zes pf. per kilo worden gesteld. Voor de toekomst ligt het in de bedoeling om in gebieden die daarvoor in aanmerking komen, turf beschikbaar te stellen voor de generatoren. Voor Nederland zfln turf en anthraciet de aangewezen brandstoffen, indien onze binnenschepen, nu met motoren uitgerust, door generatoren zouden worden voortbewogen. Verbruiksmogelijkheid voor turf verdient in dit verband zeker de aandacht, vooral daar uit proeven reeds gebleken is, dat allerlei minderwaardige en afvalturf die voor andere doeleinden moeilijk bruikbaar is, zich zeer goed leent om in de generatoren vergast te worden. Wij Zien niet voorbfl, dat het punt in kwestie niet eenvoudig is. Generatoren komen in aanmerking voor schepen, die in vollen zin als motorschepen kunnen worden«beschóuwd. Vele Nederlandsche binnenschepen, nog steeds zeilschepen, maken bfl gelegenheid gebruik van een opduwer of van een door een klethen motor voortbewogen zijschroef. Deze schepen zullen wel niet op generatoren kunnen overgaan. Bfl de motorschepen in eigenlijken zin blijft het een bezwaar, dat het vermogen met 20 a 25 procent afneemt bij den overgang van olie op generatorengas. In Duitschland zijn reeds maatregelen genomen, opdat voor de toekomst de schepen, met generatoren uitgerust, een vermogen krijgen, dat gelflk is aan dat hetwelk gebruikelijk is voor oliemotoren. Op het gebied van het verkeerswezen zfln in Duitschland de laatste jaren verschillende nieuwe organisaties gegroeid. Men weet dat een eigenaardigheid van het eigen vervoer met vrachtauto's was, dat in den regel op een rondrit slechts hetzij op de uit- hetzfl op de thuisreis met lading gereden werd. Gemiddeld werden er evenveel kilometers onbeladen als beladen afgelegd. Die ritten zonder lading vroegen ook brandstof en voerden de kosten van het bedrijf aanmerkelijk op. Een doelmatige regeling die beantwoordt aan de verlangens van het bedrijfsleven, heeft er voor gezorgd, dat met deze gewoonte gebroken is. De auto's zfln zoowel uit- als thuisrfldend beladen met goederen, die op dat traject vervoerd moeten worden, voor wie dan ook. De uitvoering van deze regelingen is geheel in handen van het bedrijfsleven, dat er zelf de voordcelen van heeft leeren kennen. Op de vervoerkosten, die bfl het eigen vervoer soms abnormaal hoog waren, in verhouding tot het geheel der bedrijfskosten, is sterk bespaard. ledere ondernemer kan individueel van benzine of stookolie op houtgas overgaan. Hfl kan dat in de practijk echter alleen doen, als hfl overal waar hfl rijdt of vaart, tankstations vindt, waar hfl zfln hout, eventueel turf of anthraciet kan inslaan, evenals dat tot nu toe met benzine of olie kan geschieden. Daarvoor moest een monopolistische organisatie geschapen worden. Dat verschilt in de practijk niet zooveel van de organisatie in den benzinehandel, die door de enkele trusts beheerscht wordt. De „Gesellschaft für Tankholzgewinmng und Holzabfallverwertung A.G.", die het hout levert en bewerkt, is door ambtelijke instellingen opgericht, doch van het kapitaal van één millioen Rflksmark bevinden zich 700.000 mark in het bezit van particulieren. De genoemde onderneming verkoopt het hout aan de „Generatorkraft A.G.", wier kapitaal van een millioen Mark geheel in handen van particulieren is. De Deutsche Volkswirtschaft heeft de oprichting van beide vennootschappen aangehaald als een voorbeeld hoe door initiatief van den staat; de ontwikkeling in een bepaalde richting kan worden geleid, waarbij echter de uitvoering aan het particuliere bedrijfsleven gelaten wordt. --- Wonderkinderen JN een Amsterdamsch theater is niet lang geleden een zingend wonderkind opgetreden, dat, behalve het wonder van wondermooi stern-materiaal, bovendien nog het wonder bestond zijn werkgever een leeftijd voor te spiegelen, welke hem niet in conflict zou brengen met de Arbeidswet. Toen echter het ware getal zijner jaren aan den dag kwam, heeft men hem tijdelijk moeten ontslaan. Op 13 October a.s, kan hij' revanche nemen. Want dan wordt het wonderkind veertien jaar. Ruimer beschouwd is dus dit zingende wonder voorwaardelijk veroordeeld, om tot dien-datum in het publiek geen geluid te geven. Dit is des te minder tragisch, wanneer men bedenkt, dat er slechte opera-zangers bestaan, die levenslang veroordeeld zyn om wèl te zingen. Merkwaardig genoeg en gelukkig voor hen vinden zij veelal nog een trouw publiek bovendien. Wonderkinderen gedijen overigens het weligst op muzikaal terrein. Waarschijnlijk speelt hier het onbewust-intuttieve, dat bij elke muztehbeoefening onontbeerlijk is, een rol. Soms ook zijn muzikale wonderkinderen uitsluitend mechanisch afgericht. Zij lichten dan slechts even, als meteoren, aan het muzikale firmament. De winst.gevendste exploitatie van wonderkinderen heeft men tot nog toe echter kunnen bereiken via het witte doek. Wie herinnert zich niet hoe „het jochie" Jackie Coogan een oogenblik de wereld veroverd heeft? Zijn groote pet, die uit de roemruchtig&te jaren van den Jordaan afkomstig had kunnen zijn, heeft hem later echter weinig geluk gebracht. Want toen hij eindelijk in het hoofddeksel bleek gegroeid te zijn, vernam men zijn naam hoofdzakelijk no» maar wegens fantastische maar onver, kwikkelijke processen, waarin hij met zijn ouders-exploilanten gewikkeld lag. De film heeft ons vele andere wonderkinderen opgediend. En zooals het de moeite loont voorspellingen van beroemde waarzeggers vast te leggen èn later nauwkeurig te controleeren, zoo kan het belangwekkend zijn, de namen van de filmwonderkindervn van heden te catalogiseer en en over tien jaar te zien, of het wonder zich bestendigd heeft. Wonderkinderen: in een deel van den door hen geoogsten roem schuilt altijd een kennis-element. Er zijn trouwens wondermenschen als beroepsvasters, dikke dames en Siameesche tweelingen, wier eenige creditpost de sensatie is. Wie overigens Stam uit eigen aanschouwing kent, moet, als hy waarheidsgetrouw is, verklaren, dat hy in het wondere Ryk van den Witten Olifant geen enkele tweeling heeft gezien. Wel blijft hem voor zijn leven de herinnering bij aasprookjes-architectuur, waarvan de vreemde vormen en luisterrijke kleuren liggen te blakeren onder een martelende zon, waarbij later een „normale" temperatuur in Batavia slechts kinderspel moest schijnen. Een architectuur voor groote „kinderen", die het „wonder" van een vreemde werkelijkheid dagelijks voor oogen zien. --- BENOEMINGEN De procureur-generaal bfl het Gerechtshof te 's-Gravenhage, mr. A. Brants, is belast met de waarneming van de functie van directeur-generaal van politie in het Departement van Justitie. In zfln plaats is mr. R. van Genechten uit Utrecht met de voorloopige waarneming van de zaken van den procureur-generaal in Den Haag belast. De procureur-generaal bfl het Gerechtshof te Arnhem, mr. J. A. de Visser, is 'van zijn ambt ontheven en zal elders in de rechterlijke macht worden aangesteld. In zijn plaats is mr. W. de Rijke, advocaat en procureur te Haarlem, met de voorloopige waarneming der zaken van den procureur-generaal belast. Ten slotte is de procureur-geüeraal bfl het Gerechtshof te 's-Hertogenbosch, mr. E. L. M. H. Speyart van Woerden, van zijn ambt ontheven en op wachtgeld gesteld. In zfln plaats is de substituut-officier van justitie in 's-Hertogembosdh, mr. J. C. C. H. Dubois, met de waarneming van de zaken van den procureur-generaal belast. --- HOOFDCOMMISSARIAAT VAN POLITIE IN DEN HAAG Met de voorloopige waarneming van de zaken van den Haagschen hoofdcommissaris van politie is met ingang van heden belast mr. p. m. C. J. Hamer, advocaat en kapitein der infanterie. Mr. Hamer, die lid is geweest van het college van gedelegeerden in den Volksraad van Nederlandsch-Indië, is 19 Februari 1891 te Meppel geboren, volgde eerst de militaire loopbaan — hfl was als eerste luitenant bfl de politietroepen gedetacheerd —, legde zich later op de juridische carrière toe en was laatstelijk officier-commissaris bij den Krflgsraad te 's-Gravenhage. De van zfln functie ontheven vroegere hoofdcommissaris Van der Mey zal elders in den politiedienst aangesteld worden. --- MAXIMUM-PRIJS VOOR EIEREN Nu eenige dagen geleden maximum-prijzen voor eieren zijn vastgesteld, blijkt van verschillende zfl den, dat men in het onzekere verkeert over de in dat persbericht aangegeven maten van versche eieren. Over de vraag, waar nu precies de grens tusschen „groote" en „kleine" eieren ligt, bestaat veel verschil van opvatting. Teneinde alle misverstand weg te nemen deelt het Rijksbureau voor de Voedselvoornlng in Oorlogstijd daarom met nadruk mede, dat met „groote" eieren worden bedoeld eieren van 55 gram of meer per stuk. Alle andero eieren moeten dus onder de „kleine" eieren worden gerekend. --- CORRESPONDENTIEBUREAU ROODE KRUIS Het correspondentiebureau van het Nederlandsche Roode Kruis, thans tijdelijk gevestigd Zwarteweg 75 Den Haag, zal met ingang van 13 September zfln gevestigd Jan Pietersz. Ooenstraat 10. Den Haag. ---