ONZE JUBILEUM-PUZZLE HET GESCHENK VAN EEN DANKBAREN PUZZELAAR Vandaag heb ik het genoegen, dat puzzle nummer 250 in onze rubriek, die voor deze feestelijke gelegenheid gedeeltelijk op deze plaats in ons blad haar intrek heeft genomen, wordt geplaatst. Het nummer 250 is echter ook niet ontgaan aan een geregelden puzzelaar uit onze stad. den heer Monningh in de Steentilstraat, die mij deze fraaie kruiswoordpuzzle zond. Voor dit geschenk ben Ik bijzonder erkentelijk, en het behoeft dan ook geen betoog, dat ik aan deze opgave gaarne plaatsruimte verleen en haar eveneens gaarne in uw aller aandacht aanbeveel, omdat ik weet, dat alle puzzelaars — onze gróóte puzzle-familie van 250 weken — deze kruiswoordpuzzle kunnen oplossen. Mijn „jubileum" zal „klinkend" zijn, als ik dit a.s. Woensdagmiddag mag constateeren! --- HORIZONTAAL. 1 aanlegplaats voor schepen. * behoeftige. ■ hevige. 10 voetvinger. j 3 rijksdaalder (afk.). 15 voetstuk, grondslag. 16 jongensnaam. 17 Amsterdamsch peil (afk.). *9 familielid (mann.). 21 geheel de uwe (afk. Lat.). 22 dus derhalve (Lat.) 23 strak. 24 bergplaats 25 sprookjesfiguur 26 jongensnaam. 27 vlaktemaat. 28 roepen wrj allen den verzorger van deze rubriek toe! (eerste vijf letters — eerbetoon; volgende vier _- voorzetsel). 33 jongensnaam (afk.). 34 pers. voornaamwoord. 35 titel (afk.). 3*7 niet dichtbij. 38 kleedingstuk. (drie letters). 40 van haar houden alle kinderen! 42 pers. voornaamwoord. 44 naaldboom. 46 niet raak (letterkeer). 47 telwoord, (twee letters). 48 onmeetbaar getal. 49 voortreffelijkheid; stand. 50 twee klinkers. 51 een (Eng.). 52 hiermee beginnen vele sprookjes. 53 riviertje in Utrecht (drie letters). 55 spinnewebdraad. 56 duidt op auto's onze nationaliteit aan. 57 ongeveer (Lat. afk.). 59 derde toon van de toonschaal. , 60 punt, einde (drie letters). 61 langzaam, bedaard (muz. term.). 63 meisjesnaam (afk.). 64 het omgekeerde van hor. 33. 65 azijn. 68 voegwoord. 69 soort papegaai. '1 met vast (drie letters). 72 ontleedkunde. 73 erg. !4 Romeinsch getalmerk: 1100. i? en dergelijke (afk.). '° bevel tot heengaan. dit is het „Nieuwsblad van het Noorden" (laatste twee letters vervallen) (eerste drie letters _. lidwoord: volgende negen = bijv. naamwoord van windstreek; daarop volgende dne = etmaal). ™ de dato (afk.). 82 TÏ "^ekkennuminer". „, °rie gelijke klinkers £ hemellichaam j* waranda, een boek met kaarten. « inhoudsmaat 94 ln Friesland. * Uifa-oep van d ttt *atering. *> ïachT h6t hoaMiOl oer. , Van een (afk.). *» deel J?ornaaa--«wm. van het mensohelijk lichaam. 104 onbewerkt. 106 vogel. 108 groot in aantal. 109 tot meel maken. 110 huishouding. --- VERTICAAL. 2 als boven (afk.). 3 aanw. voornaamwoord. 4 dorpje in Gelderland. 5 figuur uit „Peer Gynt". 6 tweevleugelig insect. 8 platzak (in bepaalde uitdrukking). 9 hulde, roem. 10 achting. 11 bid (Lat.). 12 als hor. 33. 13 steenmassa. 14 zonder leven. 17 lucht (in samenstellingen). 18 doopvader. 20 twee gelijke medeklinkers. 25 de 4e noot der toonladder. 28 luchtdicht. 29 verplicht, verbindend. 30 hoofdstad van Italië. 31 redeneerkunde (begripsontleding, 5e 6e 7e 8e en 9e letter resp.: e c t i e). 32 geducht (5e en 6e letter resp. u, t.). 34 werktuig om te snijden.' 36 onbep. voornaamwoord. 37 mannelijk (Pr — viriel). 38 ongeluk, onheil. 39 geographische aanduiding. 40 het eerste deel van hor. 40. 41 ln het jaar onzes Heeren (Lat..afk.). 42 vaartuig. 43 door water omgeven land. 45 godendrank. 48 smalle weg voor voetgangers. 52 als hor. 35. 54 de koning van het woud (drie letters). 55 deel van den mast. 58 twee klinkers. 62 lyrisch gedicht. 66 onwetend. 67 voorzetsel. 70 deel van een wagen. 76 zwaarlijvig. 77 sierplant. 79 gecondenseerde waterdamp. 80 bedrijver. 82 de le en 13e letter van het ABC. 85 maat. 86 toestel, om voertuigen in hun loop te doen vertragen. 87 de 2e noot van de toonladder. 89 als hor. 64. 90 loof of groente. 91 voertuig. 94 vestibule. 95 bloeiwijze. 97 vrijgevig. 99 schrijfgereedsohap. 100 meisjesnaam. 102 als vert. 40. 103 pers voornaamwoord. 104 als vert. 55. 105 pers. voornaamwoord. 106 als hor. 34. 107 betreft zwaarte van stoffen (afk.). --- DR. DENKER-PRIJZEN. Bij deze keurcollectie prijzen van de Directie heb ik niet achter willen blijven. Daarom zijn er de volgende Dr. Denker- prijzen: a. Twee deelen „Groninger Overleveringen" auteur de heer K. ter Laan, burgemeester van Zaandam, voorzitter van de landelijke Ver" eeniging „Groningen", waarvan ook in onze stad een afd. „Stad en Lande" bestaat. De heer K. ter Laan was zoo welwillend, om OP mijn verzoek eenige woorden in het eerste deel te schrijven voor den gelukkigen winnaar. Een geestig, hartelijk woord, natuurlijk in 't Groningsen. Tk heb het hierbij laten afdrukken, en misschien «... is het wel aan u gericht! b. Het Verkade-album „De boerderij" van H. E. Kuylman, geheel met plaatjes gevuld. c. Een fraai geïllustreerd herinneringsalbum van de wereldreis van de K XVIII. d. Een prijs voor de jeugd: „Het bruine monster", voetbalverhalen van Han Hollander, uitgave N.V. Paul C. Kaiser. Jeugdige inzenders moeten dus hun leeftijd vermelden, willen zij voor dit mooie voetbalboek in aanmerking komen. De oplossing moet uiterlijk Woensdagmiddag in ons bezit zijn. Men zende de oplossing aan dit adres: Dr. Denker, Nieuwsblad van het Noorden, Ged. Zuiderdiep, Groningen. De oplossing zal den volgenden Zaterdag in Ter Verpoozing worden geplaatst. Ik wensch u allen goed succes met onze jubileum-puzzle! --- JUBILEUM-SERIE VAN PRIJZEN Voor de goede oplossers van onze jubileumpuzzle hebben wij een groot aantal prijzen beschikbaar gesteld. In de eerste plaats onze gewone hoofdprijs van TIEN GULDEN. Ten tweede DERTIG Nieuwsblad-zakagenda's 1936. Aan deze zakagenda's is nog iets bijzonders. Ter gelegenheid van ons puzzle-jubileum hebben wij van deze zakagenda's een luxe-uitvoering laten maken. De gewone uitvoering is langzamerhand algemeen bekend geworden. De dubbele leeren omslag waarin een vakje is verwerkt, dat de agenda tot een bescheiden portefeuille tevens maakt, de smaakvolle afwerking en de practische inrichting van het boekje, hebben waardeering gevonden. Bij deze „feestuitgave" is de omslag zeer artistiek in peau de suéde — bij mijn lezeressen zeer geliefd! — uitgevoerd. Tenslotte zijn er 25 exemplaren van een onzer bekende kleurenreproducties beschikbaar. --- Dr. Denker vertelt zijn ervaringen Nt moet het hebben over ~250 maal Dr. Denker", vijf jaren hersengymnastiek, dus eigenlijk over mezelf. De Redactie wenschte een onderhoud over mijn ervaringen, in het „Rijk der puzzelenden" opgedaan. Daar ik echter niet van interviews houd, heb ik er de voorkeur aan gegeven — als er dan toch iets geschreven moet worden — zélf te vertellen over al die weken van hersengymnastiek. Laat ik aanstonds zeggen: ik doe dit gaarne. En wel, omdat men mij slechts kent uit 250 „voorpraatjes" bij nieuwe en bij opgeloste puzzles. In den regel is de plaatsruimte te beperkt om uit te weiden, waardoor dus eigenlijk de goede gelegenheid ontbreekt om eens „nader kennis te maken". Zeker, in den loop dezer vijf jaren correspondeerde iK menig keer met getrouwen, hetgeen er toe bijdroeg, dat er een zekere band ontstond tusschen u en mij. Doch ook zonder particuliere briefwisseling is een dergelijke band ontstaan. Dit bleek meer dan eens. Nog zeer onlangs was dit het geval namelijk bij de jaarwisseling. Had ik toen alle wenschen persoonlijk willen beantwoorden, misschien zou ik dan nu nog niet gereed zijn Dat is niet overdreven, want het „Nieuwsblad" mag zich verheugen in een ongekend groot aantal puzzelaars. Nog niet zoo heel lang geleden, schreef een van mijn vele vrienden: „Laat ons „Nieuwsblad" maar nooit een prijsvraag uitschrijven, wie hier in 't Noorden' tot de meest populaire mannen mogen worden gerekend, want dan zoudt gij, Dr. Denker, wel eens héél hoog op de lijst kunnen komen te staan!" Ja, waarom eigenlijk? Ik weet het zelf niet. Wat ik elke week doe, is niet meer dan mijn plicht! En dat ik dit zoo goed mogelijk wil doen, dat ligt toch eigenlijk voor de hand? Evenals het voor de hand ligt. dat ik u allen zooveel mogelijk met deze hersengymnastiek een genoegen wil doen, dat wil zeggen, zooveel mogelijk aan ieders wenschen tracht te voldoen. Ik denk hierbij aap onze. vele kruiswoord-enthousiasten. Een puzzle-rubriek kan zonder meer een rubriek in een krant zijn: de opgaven alléén en méér niet. Wij hebben dit steeds onjuist geacht, omdat juist contact tusschen de „werknemers" en den ..werkgever" een eerste eisch is om deze denksport zoo aantrekkelijk mogelijk te maken. En wat de aantrekkelijkheid betreft, daarover heb ik in deze vijf jaren bijna zoo goed als niet te klagen gehad. Men heeft mij door vele oplossingen, dikwijls zelfs zéér vele, — er zijn weken geweest van meer dan Twee-honderdvijftig weken hersengymnastiek 5000 inzendingen — blijken van vertrouwen geschonken, waarop ik op dit oogenblik niet anders dan met bijzondere erkentelijkheid kan terugzien. Er was wel eens een Woensdagmiddag of Donderdagochtend, dat ik tegen den „berg" opzag, maar als ik dan eenmaal begonnen was, en las, hoe mejuffrouw A. van de opgave had genoten, of hoe de heer B. met dit of dat ongekende moeilijkheden had gehad of zich het hoofd had gepijnigd tot diep in nachtelijke uren en soms ook slapelooze nachten had, ja, dan kwam de lust als vanzelf weer boven. Dat vormde dan als het ware een stimulans, een steun tot doorzetten. Men heeft mij meer dan eens gevraagd, hoe het toch mogelijk is, dat ik elke week weer iets anders breng, of tracht te brengen. Ook hierop wil ik vandaag een kort antwoord geven. Zouden het telkens dezelfde soort opgaven zijn. dan zou het vervelend worden, juist het tegendeel van hetgeen het zijn moet. Willen of niet willen, kunnen of niet kunnen, het moet. En door uw groote medewerking zóó mag ik het gerust noemen, werd dit allengs voor mij een zeer prettige „sport", om deze hersengymnastiek, vol afwisseling te geven. Of mij dit in deze vijf jaren gelukt is, dat wil ik niet beoordeelen. Dat laat ik aan allen, die mijn puzzle-werk beoordeelen, over Aan alle menschelrjk werk kleven fouten, dus ook aan het mijne. Niets is nu eenmaal volmaakt en dus kwam er ook in onze puzzlerubriek wel eens iets voor, dat minder juist was. Ondanks de grootste nauwkeurigheid en een controle, welke zeer intensief doorgevoerd is, kan dit gebeuren, al mag het natuurlijk niet. Doch mijn streven is en blijft* „af" en niets anders! Als ik er in geslaagd ben den lezers van ons blad meer dan eens prettige oogenblik» ken, momenten van ontspanning in donkere tijden te bezorgen, dan durf ik zeggen, dat mijn genoegen minstens zoo groot was als het uwe, Ik weet, dat er onder mijn puzzelaars velen zijn, die hun dagen in werkloosheid moeten doorbrengen. Voor hen is deze wekelijksche puzzle in dubbele beteekenis ontspanning. En maar al te vaak krijg ik het verzoek: maak het wat moeilijker, dan hebben wij er „wat langer" aan. Ook hiermee houd ik, zooveel als mogelijk is, rekening. Weer anderen schreven mij: „Door uw puzeles hebben we weer tientallen woorden, plaatsen, begrippen, enz. geleerd, die we niet kenden, of al lang vergeten waren". Waarmede het andere doel van de rubriek is gekenschetst: naast ontspannend ook leerzaam. Ik hoop van harte, u nog vele weken een of meer puzzeltjes te mogen voorzetten! Met den wensch mijnerzijds, dat ik daarop steeds zéér vele oplossingen zal ontvangen. U kent mijn motto: een puzzle is eerst dan af, wanneer de oplossing in ons gebouw aan het Gedempte Zuiderdiep in aangenomen! Nog deze week zond iemand mij deze, „naar het leven" gereproduceerde, mededeeling: „De" gebeurtenis mag 't niet zijn, is het ook niet, maar 't moet steeds zijn en blijven „een" gebeurtenis. Welnu dan, met deze wetenschap gewapend, gaan wij allen aan de volgende 250 werken, waarbij ik hoop, dat er nog menigmaal een Woensdag zal komen, dat ik meer dan 5000 oplossingen mag nazien. Want dan blijkt overduidelijk, dat onze rubriek in „Ter Verpoozing" verpoozing bracht. Ik wil dit jubileumpraatje niet eindigen, voordat ik nog één enkele vraag, die mij herhaaldelijk is gesteld, heb beantwoord. De vraag naar het aantal oplossingen, dat ik zoo elke week ontvang, u begrijpt, dat dat antwoord niet positief kan zijn, omdat dit aan zeer sterke schommelingen onderhevig is. Verschillende omstandigheden, in de eerste plaats wel de meerdere of mindere moeilijkheid van de opgave, oefenen daarop invloed uit. Ik kan u echter wél zeggen, dat het hoogste getal 5112 was en het laagste 41. Toen was het blijkbaar héél moeilijk. Ik voeg er onmiddellijk aan toe, dat ik op onze jubileum-puzzle beslist vijfduizend verwacht. Dit zou voor mij het beste jubileumgeschenk zijn! Met de bewerking er van wensch ik u allen zeer veel geluk! DR. DENKER, ---