Ernstig spoorwegongeluk nabij Zwolle Op onbewaakten overweg rijdt vrachtauto gevuld met gascylinders op trein in Een doode en twee ernstig gewonden — Materiëele schade zeer aanzienlijk De vrachtauto werd gereden door den 44--jarigen A. DE KONING uit Nieuwerhoorn in Zuid-Holland. Deze was op weg van Zwolle naar Dalsen, waarheen hij de met Buta-gas gevulde cylinders moest brengen. Volgens sommige mededeelingen zou een landbouwer uit Dalsen, die voor den onbewaakten overweg wachtte om den sneltrein te laten passeeren, nog getracht hebben De Koning te waarschuwen. Deze heeft dit blijkbaar niet gezien of niet begrepen en is doorgereden waarschijnlijk tegen den trein op. De gevolgen waren verschrikkelijk. De vrachtauto werd door den snel rijdenden trein opgevangen en kwam half over het achtereind van de locomotief terecht. ï)e chauffeur werd brandend op de spoorbaan geslingerd en moet onmiddellijk dood _ri geweest. De machinist, de 53-jari_re J. F. Huisman uit Groningen (wonende Winschoterdiep W.z. 21), en de stoker F. P. van Dijken, oud 35 jaar, en eveneens in Groningen woonachtig (Stephensonstraat sa) stonden direct bij de botsing midden in de vlammen. Zij hebben zich zeer moedig gedragen. Huisman heeft ondanks het feit, dat hij groot levensgevaar liep, zijn eerste plicht als machinist tot het eind toe vervuld en heeft, terwijl hijzelf in brand stond, de remmen aangezet en de trein binnen de vijftig meter tot staan weten te krijgen. Daarna is hij zijn kameraad gevolgd en ook in de spoorsloot gesprongen, waar beiden later door reizigers werden uitgehaald. Zij hadden ernstige brandwonden gekregen en zijn naar het Sophia-ziekenhuis te Zwolle overgebracht, nadat eerst hun wonden ter plaatse waren verbonden en een nabij wonende landbouwer hen van kleeren had voorzien. Gisteravond heeft op den onbewaakten overweg te Berkurn op ongeveer acht kilometer Noordelijk van Zwolle, sneltrein 125, die om 7 uur uit Zwolle was vertrokken en te 8.24 te Groningen zou moeten arriveeren, een botsing gehad met een met cylinders Buta-gas geladen vrachtauto van de Butagas- Maatschappij te Den Haag. De bestuurder van de vrachtauto werd gedood - machinist en stoker van den trein zijn met ernstige brandwonden naar het ziekenhuis vervoerd. Ondanks hevige ontploffingen, die later volgden, zijn verdere persoonlijke ongelukken, dank zij vooral het optreden van het geheele treinpersoneel, voorkomen. --- Vlammen rondom Hoewel aanvankelijk de reizigers vrü rustig bleven toch was er zooals te begrijpen valt een hevige consternatie, omdat de trein als het ware door vuur omringd was. Toen ernstige ontploffingen volgden is er wel het begin van een paniek geweest, maar ook dit werd door trein-personeel, reizigers, die hun kalmte bewaarden en o.a. de marechaussee in den kiem gesmoord. De hevige ontploffingen, die tot op zeer grooten afstand te hooren waren, van de gascylinders bleven nog eenigen tijd aanhouden, maar gelukkig werden verder geen menschen gewond. --- Een der ernstigste ongelukken van de laatste jaren Zoo is weliswaar dit ongeluk wat de daarbij betrokken personen betreft naar omstandigheden nog vrij gunstig afgeloopen, maar het is toch wel een der ernstigste welke in de laatste jaren in den omtrek van Zwolle zijn voorgekomen. De locomotief van den trein is ernstig vernield, terwijl de goederenwagen en een Personenrijtuig zijn uitgebrand. Al deze treindeelen zijn uit de rails geloopen, waardoor ook het nevenspoor was versperd. De overige wagons zijn in allerijl van het brandende gedeelte afgekoppeld. Eenige treeplanken hadden reeds vlam gevat. Maar men slaagde er in het vuur te. dooven. De brandweer van Zwollerkenspel was spoedig met de motorspuit ter plaatse en heeft het vuur in de laatste resten der vernielde wagons gedoofd. Het opruiming_werk stond onder leiding van den stationschef te Zwolle, den heer P. Dekker. Op den overweg, waar het ongeval gebeurde, is het vorige jaar een autobus door een trein gegrepen en versplinterd, waarmee 18 kinderen werden vervoerd. Zooals men zich zal herinneren wist men toen de kinderen nog tijdig in veiligheid te brengen. --- De maatregelen tot Herstel van het vervoer De Spoorwegen hebben onmiddellijk alle mogelijke maatregelen genomen om het vervoer, dat in beide richtingen gestremd was, te hervatten. Onder de gegeven omstandigheden was dit geen geringe opgave. Dadelijk op den trein, waarmee het ongeluk gebeurde, volgde die, welke voor Leeuwarden was bestemd, terwijl ook twee treinen uit tegenovergestelde richting (uit Groningen en Leeuwarden) moesten stoppen. Ir. D. N. Foest, de waarnemend inspecteur van het vervoer te Groningen, vertelde ons hedenmorgen, dat er zeker een 600 a 700 menschen waren gestrand. De reizigers van de uit Zwolle komende treinen konden na eenigen tijd met een machine daarheen worden teruggehaald. Een deel van hen was met DABO-bussfn naar Meppel overgebracht, maar het groote aantal reizigers, waar het hierom ging, kon niet geheel per bus worden vervoerd. Zoo werden uit Zwolle de passagiers met de laatste treinen naar Groningen en Leeuwarden vervoerd, waar zij met aanzienlijke vertraging n.l. te kwart voor één binnenkwamen. Te Groningen zijn de treinen in de richting Winschoten en Roodeschool—Delfzijl opgehouden tot de laatste trein binnenkwam, die in de richting Leeuwarden en de Woldjerspoor zijn op tijd vertrokken. De spoorwegen hebben de tegen één uur aankomende reizigers, die anders met deze twee treinen hadden kunnen doorgaan, nu per taxi naar hun woonplaatsen laten vervoeren. Ook van Leeuwarden uit geschiedde hetzelfde in de richting Veenwouden. Voor de reizigers uit het Noorden zijn te Zwolle en Amersfoort speciale maatregelen getroffen, o.a. door het inleggen van extratreinen, waardoor aan alle redelijke eischen meer dan voldaan is. --- Het opruimingswerk Dit heeft den geheelen nacht doorgeduurd, maar vanmorgen was ook de tweede lijn weer in zooverre hersteld, dat daarover — zij het met 5 K.M. vaart — de treinen konden loöpen. De eerste lijn was gisteravond om kwart voor elf weer vrij. Het goederenvervoer heeft natuurlijk groote vertraging, maar ook hier zijn extra maatregelen getroffen, waardoor de achterstand nog heden kon worden ingehaald. Er zijn o.a. extra-ploegen tewerk gesteld om het lossen en bestellen zooveel mogelijk te bespoedigen. --- Reizigers vol waardeering Verschillende reizigers, die in den verongelukten trein hebben gezeten, hebben ons verteld van hun groote waardeering voor het optreden van het treinpersoneel en verder voor de wijze, waarop de Spoorwegen hebben getracht zoo snel mogelijk het verkeer te hervatten en de reizigers thuis te brengen. Enkele personen hebben wij reeds vermeld. Men noemde ons ook nog met nadruk het optreden van den landbouwer, die o.a. hulp verleende aan machinist en stoker, eveneens den chef-kok van het restauratie-rijtuig, den heer Ter Hoor uit Groningen, die dadelijk na het ongeval met olie en doeken toesnelde en met drie dames de eerste hulp aan de gewonden verleende. — Maar, zoo zei ons iemand, ook de conducteurs en wie er meer op den trein dienst hadden, hebben elk voor zich gedaan, wat er van hen verwacht mocht worden en meer dan dat. Wanneer U hierover schrijft, betrekt U dan daarin het heele personeel. Aan dit verzoek voldoen wij gaarne. Het is niet de eerste keer, dat blijkt, dat het treinpersoneel der Nederlandsche Spoorwegen vele mannen telt, op wie men staat kan maken en die in oogenblikken van gevaar het hoofd koel weten te houden. --- OPROEP TOT DE REIZIGERS Voor den dapperen machinist en zijn leerling Het «staat vast, dat het locomotief personeel van den trein zich bij bovengenoemd ernstig spoorwegongeval heldhaftig heeft gedragen en een ramp van buitengewonen omvang met gevaar voor eigen leven heeft weten te voorkomen. Machinist en leerling-machinist hebben recht op groote erkentelijkheid van de passagiers, die zich in den trein bevonden. Ondergeteekenden doen bij dezen een beroep op hun medepassagiers om van hun dankbaarheid op nader te overwegen wijze te doen blijken. Bijdragen voor dit doel worden gaarne ingewacht bij den laatst ondergeteekende. Jhr. Mr. D. R. DE MAREES V. SWINDEREN. Dr. A. M. H. SCHEPMAN. A. R. WITTOP KONING. J. W. WIERS, Verl. Heereweg 139. Postgiro 12642. --- Een ernstige bedreiging der veiligheid Het ongeval bij Zwolle, dat bijna een ramp van enormen omvang was geworden, vestigt de aandacht op een ernstige bedreiging der veiligheid. Hier werd, midden in den nacht door één man een groote lading cylinders met gas vervoerd, zonder dat een enkele voorzorgsmaatregel was genomen. Wanneer b.v. de Spoorwegen een dergelijke lading hebben te vervoeren dan moeten er een bepaald aantal goederenwagens voor en achter rijden, terwijl per slot van rekening het verkeer op de rails meer safe is dan dat over den weg. Er mag hier gerust van een leemte worden gesproken en het is te wenschen dat voor het vervoer van dergelijke toch altijd extra gevaar bij aanrijdingen e.d. meebrengende stoffen bijzondere voorschriften komen, ook voor het particuliere transport. Wij hebben gemeend hierop thans, nu zich een zoo ernstig geval heeft voorgedaan uitdrukkelijk de aandacht te moeten vestigen, waarbij wij de verwachting uitspreken dat een ingrijpen door de hoogere autoriteiten niet zal uitblijven. --- De Burgemeester van Sleen vertelt Mr. Bontekoe reisde in den trein waarmede het ongeluk gebeurde De trein reed door een zee van vuur Door een toevallige omstandigheid ontmoette een onzer redacteuren gisteravond mr. G. A. Bontekoe, den burgemeester der gemeente Sleen, die met den trein, waarmee het ongeluk gebeurde, heeft gereisd en nog in den . loop yan den avond per auto in Groningen arriveerde. De heer Bontekoe was zoo vriendelijk onzen redacteur, ondanks het bijna middernachtelijk uur, te woord te staan en hem iets te vertellen van zijn ervaringen, waarvan hij uiteraard nog onder den indruk was. Groote varen op den berm — Ik zat, vertelde mr. Bontekoe, in het restauratierijtuig achter in den trein, toen het ongeluk gebeurde. — Van de aanrijding zelf hebben wij niets gemerkt. Alleen zag ik op een gegeven oogenblik op den berm groote vuren, waarvan de vlammen tot boven den trein opsloegen. Onmiddellijk daarop stopte de trein. — Toen wij door de ruiten naar buiten keken, was onze eerste indruk, dat de trein door een uitgestrekt vuur was heengereden, dat op en naast den tegenligger woedde. ■ — Natuurlijk snelden wij naar buiten om te zien wat er gaande was. Eerst begrepen wij in het geheel niet wat er zich nu eigenlijk had afgespeeld. Hier en daar lagen voorwerpen, die er als melkbussen uitzagen en men zou haast zeggen gemoedelijk brandden. Alleen bij de locomotief en achter den trein laaiden twee groote vuren op. — Zoo weinig begrepen we aanvankelijk wat er gebeurd was, dat de meening heerschte dat de aanrijding, waarvan ik al spoedig het ontzettend resultaat gewaar werd, met een trein, die van de tegenovergestelde richting ons even tevoren was gepasseerd, was geschied. Huiveringwekkend schouwspel — U ontdekte dus al spoedig de auto, waarop de trein was gereden? — Ja. Ik volgde een oogenblik den conducteur, die onmiddellijk nadat de trein stilstond met het roode licht naar achteren liep, om te voorkomen, dat de trein van Leeuwarden, die direct op ons volgde op ons zou inrijden. Het was ontzettend, wat ik daar te zien kreeg. Midden op de rails lag een nog brandend lijk. Een naakte arm stak naar boven, het geheele bovenlichaam stond in brand en was onherkenbaar verminkt. De man moet onmiddellijk dood zijn geweest. — Dit afzichtelijk schouwspel zal ik nooit kunnen vergeten. Ook de anderen, die het zagen, waren diep onder den indruk. Machinist en stoker gewond _ Hier hoorde ik voor het eerst, dat machinist en stoker van onzen trein waren gewond en dat dus de aanrijding met onzen trein had plaats gehad. — Ik liep naar voren en zag daar den geheel met de locomotief verstrengelden auto, die nog vol was met bussen, welke, naar ik toen wist, met Buta-gas waren gevuld. Alles stond in vlammen, maar het was nog steeds een betrekkelijk gelijkmatig vuur. — Door een eerste klas wagen kwam ik aan den anderen kant van den trein, juist op de plaats, waar men bezig was den stoker te verbinden, die ernstige brandwonden aan armen en hoofd had gekregen. — De man was echter goed brj kennis en hij vertelde ons hoe het ongeluk zich had toegedragen, dat wil zeggen, wat hij ervan gemerkt had. „Ik stond ineens in een vuurzee in de cabine", zei hij, „en schreeuwde op hetzelfde oogenblik tegen den machinist: Gooi de remmen erop. Meteen sprong ik naar buiten Mijn kleeren brandden fel, maar ik kwam terecht in de spoorsloot en daaraan heb ik mijn leven waarschijnlijk te danken". Even verder, vervolgde de heer Bontekoe het verhaal van deze schokkende gebeurtenissen, lag de machinist, die er erger aan toe was, maar die er toch ook wel het leven zal afbrengen naar het op dat oogenblik scheen althans. Direct nadat men hem gevonden had was zijn eerste vraag: „Is de stoom wel afgesloten?" Dit was inderdaad gebeurd, naar ik hoorde door een deskundige, die onmiddellijk na het stoppen naar voren was gevlogen en den toestand had overzien. — De machinist is zeer moedig opgetreden. Ondanks het feit, dat ook hij plotseling midden in de vlammen stond, heeft hij nog kans gezien de remmen in werking te stellen, voordat hij aan eigen redding dacht. De paniek Wij hadden den heer Bontekoe reeds eerder gevraagd naar de paniek, waarvan de eerste berichten van het A.N.P. gewaagden. Aanvankelijk was er geen sprake van een paniek. Het spreekt vanzelf, dat de reizigers geschrokken waren, maar dank zij het kalmeerend optreden van het personeel vooral maakte zich van hen geen angst meester. De meesten werden overreed om weer in de wagons te gaan en rustig af te wachten tot er hulp en gelegenheid tot verder transport zou komen. — De paniek kwam eerst veel later, zeker wel twintig minuten nadat de trein tot staan was gebracht. — Kort voor dat de groote ontploffingen plaats hadden, stond ik nog bij de locomotief. Ik heb nog gezien, dat de eerste der drie assen gederailleerd was. Zooals ik u al vertelde, stonden de bussen toen rustig te branden. — Toen ik ernaar keek en mij realiseerde, dat die bussen met gas waren gevuld, begreep ik plotseling, dat hier een ernstig gevaar dreigde. Ook anderen waren tot die conclusie gekomen en zoo hoorde ik enkelen zeggen: „Wij moeten hier weg". Een sinister oogenblik — Ik loop ook naar achteren en ben nog maar een zestig meter van de locomotief verwijde-, toen er een ontploffing plaats vond, zoo geweldig, dat ze niet te beschrijven valt. — Een intens licht tot tientallen meters h00g.... een enorm geluid.... ik kan er werkelijk geen woorden voor vinden. — Op dat oogenblik en kort daarop — er zijn zeker nog wel een twaalf van die ontploffingen gevolgd — ontstond het begin van een paniek, dat tot een catastrophe had kunnen leiden. — Vrouwen gilden uit alle wagons sprongen menschen naar buiten of trachtten nit de wagons te komen in het gedrang kwam zelfs een enkele in de spoorsloot terecht. — Op dat moment kreeg ik den indruk: „Nu gebeurt er een groote ramp". Het ergste voorkomen — Maar gelukkig, het ergste is voorkomen. Dank zij het energieke optreden van het treinpersoneel, dat hierbij den steun ondervond van een aantal reizigers, die hun positieven bij elkaar hadden gehouden, wist men de menschen opnieuw te kalmeeren en kon men ingrijpen, waar dit noodig was. — Dit is een heel groot geluk geweest, want anders waren er misschien nog heel wat erger dingen gebeurd. — Hoe ernstig het gebeurde ook is geweest, er waren twee dingen, die als een geweldig boffen kunnen worden beschouwd. In de eerste plaats wel dat de machinist nog den moed en de kracht heeft gevonden om te remmen, terwijl zijn leven gevaar liep, en in de tweede plaats, dat de ontploffing niet vijf minuten eerder heeft plaats gehad. Was dit wel het geval geweest, dan zouden er verschillende levens meer te betreuren zijn, want heel kort tevor«n stonden er nog menschen bij de brandende locomotief. — Op voorbeeldige wijze heeft het heele treinpersoneel zich gedragen. Ook tal van anderen hebben hulp verleend, van wie ik in het bijzonder nog de marechaussee wil noemen, zonder daarmee overigens iemand tekort te willen doen. — Ik ben tot kwart voor negen, dus een kleine twee uur, op de plaats van het onheil gebleven, voordat ik per auto mijn reis kon vervolgen. De dubbele spoorbaan was in beide richtingen voor het verkeer gestremd en de afgelegen plek, waar de aanrijding gebeurde, maakte dat hulpmateriaal der spoorwegen eenigen tijd onderweg was. Toen ik verder ging was de eerste machine pas aangekomen, maar de rust was, voor zoover onder deze omstandigheden verwacht kon worden, onder het publiek teruggekeerd. ---