STATEN GENERAAL Eerste Kamer ontstemd over de spelling Felle critiek op het beleid van Minister Marchant „Wet nu te zien is gegeven, is kracht-en machtsvertoon” „De Minister bekenne, dat hij te eenzijdig is geweest en zette een stap terug”, aldus de heer De Savornin Lohman e Kamer heeft gisteren de beschaprlf Van Onderwijs, Kunsten en Wetente be»\.j.n in behandeling genomen en zooals daarbij n is' sPeeWe net spellingsvraagstuk kers Jft^n Sroote rol. De lange rij van spre- TERa , d Seopend door den heer VAN ClTöat hptjr)' die begon met vast te stellen, • Set-airt rn leden der Staten-Generaal niet spei)jn„Kflijk wordt gemaakt, om over de Spr gn\e. spreken, toot, u °ntkende niet, dat de groote vrijheid V. o! rekking tot de spelling op de scholen, Oie£ was. Maar de Minister heeft gaat hi me nand eenzijdig ingegrepen. Het Pen xl S over veel meer dan orde te schepv ft' itet gaat om de taal, om een worsteling Seestesbeschaving van het volk. De 41W, ,ontkent dit wel, maar dat kan men men zlch op een eenzijdig onder*U_j» PUnt stelt- Begrepen ls niet, dat ■*(I zei, dat men ten P 6 sr?i .sPfeekt van: het spellingsvraagstuk. 1 Rprt- ng alleen is hier immers niet in g' Ging het alleen daarom, dan zou "ed j?delijk wel een oplossing zijn gevonvoor»?etgeen de minister bij decreet heeft 6rtisS scbreven, gaat veel verder, het is een *«n jjw aantasting van de taal en haar welig ir- Daartegen verzet spr. zich. optredende ministers van onderwijs efeh zich moeten kanten tegen het sabo- onze taal. " êesojif belaas al vele jaren op ergerlijke wijze Êr j met onze taal. i? Been volk, dat zijn taal zóó verhan*Un £?, verslonst als het onze. Men breekt over allerlei germanismen enz. De V*U bUf n d€r examencommissies loopen over •Us v' tere klachten over de geringe taalken?**' h K^e candidaten. Voor een belangrijk ebben daaraan schuld de noodlottige en van de vereenvoudigers. *n de betreffende commissie benoemde e. Minister uitsluitend taalgeleerden. Dit kenmerkend voor het optreden van ®n Minister. Hij behandelt de heele gestie als één van taalwetenschappelijen en paedagogischen aard. Dit is vol- aakt onjuist, want de zaak, raakt aln. die te doen hebben met het wezen an de taal; haar ontwikkeling, gebruik 11 toepassing. .men door op den weg' dien de Mi~ suUr heeft ingeslagen, dan zal er op den j-ati Va*i onze taal niet anders overblijven geraamte. De Minister wijst op "e w and. maar daar heeft men alleen na de „t" geschrapt, -er Polak nad indiening van een' BwlSswet gewenscht. Dan was er ge- erte» oVerleg tusschen regeering en volks- En had de Minister niet len het verwijt van dictatoriaal optre- Roeien de spreektaal, laten de dialecten en bloeien, maar er zij één standaard 'sge'u Beschreven en gesproken naar vaste e dit niet wil- stuurt naar taal- V**l »» Deze vereenvoudiging is een begin tot een op dit punt niet begee,VNig verleden. sS*>s ,??er OSSENDORP (s.d.) sprak vervolw}js over den geest van het onder*n óvp r de resultaten van het onderwijs J bet bijzonder onderwijs en de conn t bijzonder verzette spr;. zich' tegen de resultaten van het onderwijs. Het verwijt, dat de karaktervorming wordt verwaarloosd, is absoluut zonder grond. Toch gelooft spr., dat de resultaten in de toekomst zullen dalen. Het ligt aan de maatregelen, die van regeeringswege genomen worden. Er zijn aantallen klassen, van 48 leerlingen en daarboven. Er komen zelfs klassen voor van 60 leerlingen. Wat moet er. op die wijze terecht komen van de resultaten? Onderwijs geven is in die klassen niet no. één, maar orde houden. Daarbij komt, dat de onderwij zerssalarissen het armoedepeil dicht genaderd zijn. Er wordt groote schade aangebracht en vele jaren zullen noodig zijn om die weer te kunnen herstellen. Groote bezwaren ontwikkelde spr. tegen de concentratie, die volgens spr. alleen toegepast mag worden, als alle omstandigheden in een bepaald geval dat wenschelijk maken. De minister heeft zich, zoo vervolgde spr., laten verleiden, want hij is steeds een tegenstander geweest van verbod van arbeid door de gehuwde vrouw. MINISTER MARCHANT: Wat zou u gedaan hebben als u op mijn plaats gezeten had? De heer OSSENDORP: Ik ben bereid dat te zeggen als ik daar zit. Spr. meent, dat de minister met ruime hand heeft ingegrepen, en veel ontstemming heeft gewekt. --- Uitgevers aan den grcmd. De heer HEERKENS THIJSSEN (r.k.) wees erop, dat de Minister met luid vertoon voortgegaan is in woord en beeld propaganda te maken voor de nieuwe spelling. De spelling is een zaak van het heele volk, niet van het onderwijs alleen. De kinderen leeren hoe het zijn moet. De onderen kunnen dit alleen van de kinderen vernemen. Vroeger kwamen 'de kinderen bij .de ouders, maar nu moet het andersom. Het is een bijzondere grief van velen, dat de uitgeverswereld in groote moeilijkheden is gebracht. Toen de minister schreef, dat de uitgevers berust hebben, heeft hij zich deerlijk vergist. Menige uitgever is door financiëele nadeelen getroffen. .De voorzitter van den Neder' lahdScilèn Uitgeversbond"'heelt :spr. verklaard, dat velen door de maatregelen van den' minister aan. den grond zijn gedaald. Het ergste is, dat een en ander gebeurd is in dezen t.ijd. Men kan nu protesteeren, maar 'wat bereikt men er mee? Er is nu groote 'verwarring en groot nadeel hier en daar. --- „Oude tantes” en „verzetslieden”. De heer DE SAVORNIN LOHMAN (c.h.) betoogde, dat voor het standpunt van anderen de minister niet het minste respect heeft: professoren zijn „ignoranten", gewone menschen zijn „oude tantes", „verzetslieden", en u weet, mijnheer de voorzitter, aldus spr., die worden niet eens gewoon doodgeschoten, maar neergelegd. Spr. wilde er hiet meer van zeggen, maar de stijl van minister Marchant is toch op zijn zachtst gesproken, ietwat singulier. Als deze minister geen deel uitmaakte van een crisiskabinet, zou één en ander niet gebeurd zijn. De Kamers zouden dat eenvoudig niet getolereerd hebben. Spr. zei verder, dat de minister-president niet' geheel terecht een debat geweigerd heeft. De zaak raakt immers het geheele kabinet. Elk woord dat minister Marchant zal spreken, zal dan ook gesproken worden namens het heele kabinet. Reëel gezien heeft de minister, de motie-Tilanus naast zich neergelegd! Daarna zijn 29 leden der Kamer lid geworden van een vereeniging, die De Vries en Te Winkel wil handhaven. De meening der StatenrGeneraal staat dus vast. --- DE NOOD IN HET MIJNBEDRIJF. De Tweede Kamer heeft gistermiddag na afhandeling der begrooting van het Landbouwcrisisfonds nog een begin gemaakt met de discussie over het wetsontwerp tot regeling van den invoer van steenkolen en stikstofhoudende meststoffen. De heer VAN DER WAERDEN (s.d.) noodigde den minister uit een diepgaand onderzoek in te stellen. Hoe het met dit wetsontwerp zal gaan, is van minder belang voor spr. Als de minister zulk een onderzoek toezegt, zal spreker zijn aarzeling omtrent het wetsontwerp misschien kunnen overwinnen. Vervolgens was het woord aan den heer WIJNKOOP (c.p.), doch dit Kamerlid, die over den toestand in het mijngebied wilde interpelleeren, bleek niet aanwezig te zijn, evenmin als een van zijn fractiegenooten. De beraadslagingen werden hierna geschorts tot vandaag. --- Veertig jaren raadsman en hulp der Drentsche Boeren Prof. J. Elema jubileert Zaterdag a.s. Zaterdag a.s. zal het 40 jaar geleden zijn, dat prof. ir. J. Elema zijn ambt van rijkslandbouwleeraar voor de provincie Drenthe, waartoe bij bij K.B. van den 6 Maart 1895, op voordracht van den toenmaligen minister van Binnenlandsche Zaken, Van Houten, werd benoemd, aanvaardde. Toen de kort tevoren te Wageningen afgestudeerde Groninger boerenzoon, na eenige maanden in Noord Brabant onder den lateren directeur-generaal van den landbouw, Van Hoek, werkzaam te zijn geweest, zijn verantwoordelijke taak op zich nam, maakte de landbouw, evenals thans een uiterst moeilijken tijd door. De landbouwwetenschap stond nog in haar kinderschoenen, terwijl de landbouwbevolking, vooral in een arme geïsoleerde provincie als Drenthe, nog weinig ontwikkeld was en moeilijk toegankelijk voor nieuwe denkbeelden. De grondslag daarvoor ontbrak bovendien, want landbouwonderwijs werd aan de boerenbevolking nog vrijwel niet gegeven. Toch wist Elema spoedig contact met den Drentschen boerenstand te verkrijgen en belangstelling te wekken voor zijn werk. Zijn eenvoud, zijn groote kennis van de landbouwpractijk en zijn gezond oordeel, alsook zijn zin voor humor, kwamen hem daarbij zeer van pas. Hij verdiepte zich echter niet alleen in de landbouwkundige problemen van het oude landschap, maar evenzeer in den aard en de gewoonten der bevolking. Bij zijn optreden en bij zijn adviezen hield hij daarmede terdege rekening. Zoo werd hij en door zijn groote deskundigheid en door zijn persoonlijkheid langzamerhand de vertrouwde raadsman van vrijwel iederen Drentschen boer. Toen Elema in Drenthe kwam, was het gebruik van kunstmeststoffen daar nog vrijwel onbekend, vele akkers waren totaal verwaarloosd, de oogsten waren gering, het vee van slechte kwaliteit. De meeste Drentsche boeren hadden te weinig stalmest voor hun land en zouden dus daarnaast kunstmest moeten gebruiken. Maar welke kunstmest, hoeveel en wanneer uit te strooien? Allemaal problemen, die nader uitgezocht moesten worden, alvorens voor elk geval een voldoende gefundeerd advies kon worden gegeven. Verder was bijv. bekend, dat nieuwe roggevariëteiten veel hoogere opbrengsten konden geven dan de oude landrogge. De proeven wezen echter uit, dat deze nieuwe soorten pas met voordeel verbouwd konden worden, wanneer de rogge-akkers eerst, door bemesting met kalk en fosforzuur en een diepere grondbewerking, in een betere conditie werden gebracht. Zoo deden zich telkens nieuwe vragen voor, die alle, met zeer eenvoudige hulpmiddelen en weinig kosten,. op even meesterlijke wijze werden opgelost. Tezelfdertijd werd, door middel van lezingen, krantenartikelen, schriftelijke en mondelinge adviezen, de landbouwwetenschap onder de boerenbevolking verbreid, terwijl eveneens een steeds stijgend aantal onderwijzers voor de lagere acte landbouw werd opgeleid. De wijze, waarop prof. Elema steeds zijn adviezen en zijn onderwijs heeft gegeven en dit nog doet, dwingt ieders bewondering af. Hij heeft de groote gave om direct tot de kern van een pdobleem doót te dringen, dit in zijn onderdeelen uiteen te leggen en vervolgens een oplossing aan de hand te doen op een zoo logische wijze, dat men er telkens versteld van staat. Door zijn eenvoudige, logische betoogtrant vindt hij overal en steeds weer een aandachtige en dankbare kring van toehoorders en lezers. Zijn artikelen en antwoorden op gestelde vragen in het Drentsch Landbouwblad behooren tot het meest en best gelezene van al hetgeen hier te lande op landbouwgebied wordt geschreven. Zijn adviezen gaan recht op het doel af, zonder omhaal van woorden en onnoodige reserves. Zijn groote deskundigheid, zijn buitengewoon onderscheidingsvermogen, zijn groote liefde voor zijn werk en de gave om zijn gedachten in weinige woorden precies weer te geven, stellen hem daartoe in staat. Zoo hebben in de verloopen 40 jaren reeds duizenden boeren en ontginners, vooral in Drenthe maar ook daarbuiten, van zijn onvermoeide werken geprofiteerd. Ook de colleges, welke Elema als buitengewoon hoogleeraar aan de Landbouwschool te Wageningen geeft, munten uit door hun helderheid en Z-iKslii l-_"i6-Cl Hij bezit de vooral voor een docent zoo benijdenswaardige gave om zijn leerlingen een inzicht te geven in de dieper liggende oorzaken der verschijnselen op een dusdanige wijze, dat de liefde voor het vak voortdurend wordt aangewakkerd. Het moet voor prof. Elema een groote voldoening zijn, dat zijn harde werken, 40 jaren lang, zóó vele vruchten heeft afgeworpen en algemeen wordt gewaardeerd. Moge het hem gegeven zijn om zijn groote gaven van hoofd en hart nog tal van jaren, zij het op een meer bescheiden schaal, in dienst te stellen van den vaderlandschen landbouw, die vooral in dezen moeilijken tijd, evenals 40 jaren geleden, aan dergelijke krachten groote behoefte heeft. --- Een stap terug. Concludeerend verzette spr. zich tegen taalnivelleering door voor niets staande taalrevólutionnairen, die den eersten stap 'gezet hebben tot geheele afbraak. Geen sprake van dat de strijdbijl nu begraven wordt, integendeel! Nu slaakt de minister wel triomfantelijk overwinningskreten, doch spr. zou hem dringend willen verzoeken, te bekennen, dat hij te eenzijdig is geweest en een stap terug te doen en alsnog waarlijk deskundige adviezen in te winnen en de verdere uitvoering van het compromis op te schorten, zoo niet, dan laadt de regeering een zware aansprakelijkheid op zich. De heer SMEENGE (lib.) tenslotte hield beschouwingen over de taak van de overheid tegenover het openbaar en het bijzonder onderwijs. Wat het onderwijs aan schipperskinderen betreft, vroeg spr. of geen betere regeling mogelijk is, vooral ten aanzien van de kinderen van minder gesitueerde schippers. De vergadering werd hierna verdaagd. --- HET LANDBOUWCRISISFONDS IN DE TWEEDE KAMER BEZWAREN TEGEN DE BESTAANDE STEUNREGELING VERVROEGDE UITKEERINGEN AAN TUINDERS IN DEN VORM VAN VOORSCHOTTEN? De Tweede Kamer heeft gistermiddag voortgezet de behandeling van de begrooting van het Landbouwcrisisfonds 1935. De heer DUYS (s.d.)betoogde dat de steun van 8 a 9 millioen teneenenmale onvoldoende is. De commissie-Lovink achtte in 1931/32 20 millioen noodig en toen was de misère lang zoo groot niet als nu. Worden er nu stabiele richtprijzen genomen, ja of neen ? Door het drukken van de richtprijzen, zouden de vergoedingen, die de tuinders krijgen, ontzettend kunnen worden gedrukt. De regeering bevordere den export der tuinbouwproducten. Zij ga niet over tot de 3 pet. heffing van den bloembollen-export. De betalingsregeling van Duitschland besprekende, vroeg spr., of de minister hierbij de bloembollen vergeten heeft. MINISTER STEENBERGHE: U moest U schamen, zoon vraag te stellen. De heer DUYS (s.d.) vroeg hierop 't woord voor een persoonlijk feit, maar de voorzitter had reeds het woord gegeven aan den heer Ebels. De heer EBELS (v.d.) besprak de moeilijkheden, welke de tuinbouw ondervindt bij zijn export naar Duitschland. Spr. bepleitte voorts vervroeging van de uitkeeringen aan de tuinders, die ze nu eerst aan het einde van het jaar krijgen. De Algemeene Nederlandsche Tuindersbond krijge ten opzichte van contact met de regeering gelijke rechten als reeds eerder bestaande, soortgelijke organisaties. MINISTER STEENBERGHE zegt, dat hij terugneemt zijn uitdrukking dat de heer Duys zich schamen moest, zulk een vraag te stellen. Op de zaak zelve komt hij straks terug. De heer Van den Heuvel (a.r.) merkte op, dat in 1933 de tuinbouwexport zeker met 40 millioen is verminderd en dat ook in 1934 de toestand hoogst ongunstig is geweest. De heer GROEN (r.k.) vroeg of de minister ter kans ziet, den tuinbouwsteun in 1934 alsnog aan te vullen en voor 1935 meer beschikbaar te stellen. Zoo niet, dan zullen de gevolgen schrikwekkend voor den tuinbouw zijn. Spr. bepleitte verhooging van de minimumprijzen tot 60 a 70 pet. van den productieprijs. Dan draagt de consument ook wat bij. Voorts wenscht hij bedrijfsordening en bescherming tegen de ongebreidelde concurrentie. De heer SCHILTHUIS (v.d.) besprak de monopolieheffingen op fruit. Door den invoer komen de menschen er toe, fruit 't geheele jaar door te eten. Komt er dan in het seizoen Nederlandsch fruit aan de markt, dan wordt het dadelijk verkocht, want de menschen behoeven nu niet meer eerst aan het gebruik van fruit te wennen. Ook geeft de fruitinvoer veel werk aan onzen handel, vooral omdat ons land een internationale distributietaak vervult. De heffing belemmere daarom den invoer niet. De heer LOUWES (lib.) achtte den toestand van den tuinbouw zoo slecht, dat, als andere middelen waren uitgeput, er aanleiding zou zijn, om wat af te nemen van wat andere takken van landbouw krijgen en dit aan den tuinbouw te geven. Inzonderheid bepleitte spr. maatregelen voor de bloembollenteelt. --- MINISTER STEENBERGHE AAN HET WOORD. De MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN, de heer STEENBERGHE, verklaarde eenigszins in bewogen gemoedsstemming te zijn geraakt, omdat de heer Duys vroeg, of men de bloembollen vergeten had bij de clearingonderhandelingen, en omdat hij spr. drie dagen geleden hetzelfde had gevraagd en spr. hem toen had verzekerd, dat dit niet het geval was. Intusschen is het spr. gebleken, dat het 's heeren Duys bedoeling was, spr. gelegenheid te geven, het praatje dat ging, tegen te spreken. Die bedoeling had spr. niet begrepen. Men behoeft spr. waarlijk niet te overtuigen, dat de toestand ln den tuinbouw ernstig is. Hij is daar zelf het meest van overtuigd. Maar geen der sprekers, die klaagden, heeft aangegeven, hoe de toestand kan worden verbeterd. Waarschijnlijk zullen vervroegde uitkeeringen in den vorm van voorschotten aan de tuinders mogelijk zijn. Een onderzoek, dat wordt ingesteld, heeft dit uitgewezen. Bij de afdeeling visscherij besprak de heer DROP (s.d.) de oestercultuur, terwijl de heer SCHILTHUIS (v.d.) wees op de achteruitgang van den export van consumptie garnalen. MINISTER STEENBERGHE antwoordde hierop, dat een plan om de garnalen-visschers te helpen, in overweging is. De oestercultuur zal spr. nader bezien. Nadat nog enkele leden het woord gevoerd hadden bij de hoofdstukken pluimveehouderij en boschbouw, was de begrooting van het landbouwcrisisfonds afgehandeld. Vandaag zal er over worden gestemd. --- Dwaalwegen van rijpere jeugd Lezing van drs. P. Dijkema .Voor de Vereeniging van Gezinsvoogden in het Arrondissement Groningen sprak gisteravond in het Concerthuis hier ter stede voor een talrijk auditorium drs. P. Dijkema uit Zuidlaren over het onderwerp: Dwaalwegen van rijpere jeugd. De voorzitter, dr. S. VAN MESDAG, zette in zijn openingswoord, waarin hij den Kinderrechter te Groningen, jhr. mr. W. W. Feitih welkom heette, de beteekenis van de gezinsvoogdij voor de toekomst van het kind uiteen, daarbij het werken en de plannen der Vereeniging belichtende. Drs. DIJKEMA behandelde allereerst de verschillende stadia van de ontwikkeling van het kind. De rij pingstijd in de laatste etappe op den hoofdweg van de vorming, in deze periode wendt zich de geestesblik, die tot dusver steeds op de buitenwereld was gericht, naar binnen, naar het eigen innerlijk. Het is de sentimentcel-romantische periode, waarin het karakter ontstaat, de mogelijkheden zijn vermogens geworden. Men moet onderscheid maken tusschen de geestelijke en de lichamelijke rijping. Er is hier en daar wel verband, sexualiteit is echter niet het centrale punt van de zielsvorming in die jaren. De lichamelijke rijping eischt. veel energie en hiermee houdt de school niet voldoende rekening, hetgeen tot overspanning kan leiden. Ook als de rijpere van de lagere school in een beroep gaat, dreigt het zelfde gevaar. Geslachtelijke afdwalingen komen in deze jaren zoo veelvuldig voor, dat men dit niet direct als een blijvende afwijking moet beschouwen. Voor de bestrijding van de onanie is van zeer bijzondere toepassing de theorie van Adler, waar deze zegt: Moedig een jongen aan, ontmoedig hem nooit. Wijs hem op het feit, dat hij mede de verantwoordelijkheid voor den goeden gang van zaken heeft gekregen. Vaak worden gevolgen der geestelijke ontwikkeling voor zijwegen aangezien. Het idealiseeren, de prikkelbaarheid, het streven naar achting en vele andere dingen zijn normaal voor de rijpere jeugd. De zijwegen worden ingeslagen, wanneer ouderen den rijperen den weg, waarop hij juist goed wil zijn, vaak onbewust, afsluiten. Dan probeert hij langs den weg der ficties zijn machtsdoel het meester blijven van de situatie, te bereiken. De ontsporingen van den rijpere kunnen slechts worden genezen door hem een natuurlijke omgeving, omgang met andere rijperen, te geven. Het radicalisme van de rijperen is volkomen normaal. Hij heeft behoefte aan levensruimte, er ontstaat spanning tusschen dit gevoel en de maatschappij, die met deze behoefte geen rekening houdt. Na over de moeilijkheden bij de beroepskeuze te hebben gesproken, besloot spr. met nogmaals te wijzen op het Adlersche principe, dat den rijpere vóór alles verantwoordelijkheidsgevoel bijbrengt. Hierna beantwoordde spr. uitvoerig door enkele aanwezigen gestelde practische opvoedingsvragen. Dr. VAN MESDAG bracht den spreker dank --- Een pelgrimage naar den Sinai in 1217 Lezing van prof. dr. J. de Groot voor het Nut Voor het departement Groningen van de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen trad gisteravond als spreker op, prof. dr. J. DE GROOT met als onderwerp: „Een Pelgrimage naar den Sinai in 1217". • De spreker begon met er op te wijzen, dat de pelgrims-tocht van dezen avond ging naar zeer weinig bekend land, naar het Sinaitisch schiereiland. Het Sinai-gebergte is bekend uit het Oude Testament: Mozes hoedde er zijn schapen (wetgeving) en de profeet Elia is daar ook heen getrokken. In den Sinai nu, bevindt zich een Grieksch- Katholiek klooster met een bibliotheek, die zeer beroemde manuscripten bevat of heeft bevat. O.a. is de verleden jaar door de Engelsche regeering van de Sovjets aangekochte Codex Sinaiticus — een van de oudste handschriften van het Nieuwe Testament — uit dit klooster afkomstig. Het was de Duitsche geleerde Tieschendorf, die in 1844 de bibliotheek „ontdekte" en er later in slaagde hier uit belangrijke manuscripten mee te nemen. In de Middeleeuwen, ja ver daarvoor al, was een pelgrims-tocht naar den Sinai zeer in zwang. In de eerste plaats om den berg van Mozes te zien, maar in de tweede plaats om in het klooster de overblijfselen van de Heilige Catharina te zien, die volgens de overlevering daar in olie ronddrijven. Het klooster is gebouwd in 580 na Christus, als een vesting, voorzien van een hoogen muur. In het klooster bevinden zich de huizen en cellen van de Grieksch-Katholieke monniken, een kerk en de graftombe van St. Catharina. Verder bevindt zich binnen de muren een moskee, gebouwd in 1380 na Christus, waarvan de bewaakster thans een geit is. Ook is er nog een kerkhof, meer een knekelhuis. Het Sinai-klooster of Catharinen-klooster, zooals het ook wel genoemd wordt, was .vroeger rijk, maar is heden ten dage verarmd. Het zou te wenschen zijn, aldus spr.. dat de kloosterlingen besloten de manuscripten te verkoopen: de wetenschap zou er mee gediend zijn. Nederlandsche pelgTimsverhalen naar den Sinai zijn zeldzaam. Maar prof. Overdiep en spr. hebben de hand weten te leggen op een zeer oude Nederl. reisbeschrijving uit plm. 1217. Het is een van de alleroudste Nederlandsche handschriften en is zeer belangrijk, om de taal maar verder om de beschrijving van het klooster. Het verhaal is geschreven in het Latijn door een zekeren Thietmar, vermoedelijk een Duitscher of een Fries, en door hem, of wat waarschijnlijker is, door een ander in het Nederlandsch vertaald. Uit dit manuscript las spr. verschillende fragmenten voor, daarbij wijzende op de groote taalschoonheid van de oud-Nederlandsche litteratuur. In het geschrift komen enkele woorden voor, die uit geen ander werk bekend zijn. Na de pauze toonde spr. aan de hand van een mooie collectie lantaarnpliatjes, de reis, zooals Thietmar die in 1217 heeft gemaakt. Het beginpunt was Akko, liggende aan de Middellandsche Zeekust van Palestina. Zuidelijk is Thietmar getrokken via Caesarea naar de aloude stad Jaffa (reeds 2000 j. v. Chr. bekend) en toen van West naar Oost door Palestina tot aan den anderen kant van den Jordaan. Het was een moeilijke en gevaarvolle tocht, die via Petra en Akaba leidde. Het klooster is, zooals gezegd, omgeven door een muur, maar uit strategisch oogpunt niet gunstig gekozen. Van een naburigen berg kunnen zware steenen binnen de muren worden geworpen! Het verhaal gaat dan ook. dat de bouwmeester, die het klooster op bevel van keizer Justinianus optrok, om zijn slechte keuze ter dood is gebracht. De tuin rond het klooster is ook omgeven door een muur, maar de stelende zwervende stammen weten er wel raad op en bieden de kloosterlingen de gestolen waar te koop aan! Thietmar is teruggegaan, zooals hij beschrijft, door de Sinaitische woestijn via Bersebe, Hebron, Bethlehem naar Jeruzalem. Ook van deze plaatsen toonde de spr. tenslotte een groote collectie lichtbeelden, daarbij nog allerlei bijzonderheden vertellende. Een dankbaar applaus beloonde prof. De Groot voor zijn interessante causerie. ---