E.A.J. PRILLWITZ. Niet minder zwaar is de slag, die de K. N. I. L. M. getroffen heeft, door het heengaan van den piloot E. A. J. Prillwitz, een oud vlieger dezer maatschappij. Na aanvankelijk op de landbouw-hoogeschool gestudeerd te hebben, verplaatste hij het terrein van zijn activiteit naar Soesterberg. In 1927 trad hij op denzelfden dag als Soer in dienst van de KJ..M. Daar ontving hij zijn eerste vlieglessen van Evert van Dijk. Van den aanvang af toonde Prillwitz zich een bekwaam vlieger met alle eigenschappen, die men van een goeden vlieger verwachten kan. Na een jaar bij de K.L.M, te zijn geweest, ging de heer Prillwitz over naar de K.N.I.L.M. Dat gebeurde in 1928; hij bracht toen de driemotorige P.K.A.F.C. naar lndië, op welke vlucht hij te Cawnpore een klein ongeval had. , , In lndië maakte Prillwitz zich tal van vrienden. Hij was de crack van de Batavia— Medanlijn, bemind bij de passagiers. Het zal voor de passagiers van de K.N.I.L.M. een droeve tijding zijn, dat zij nimmermeer met Prillwitz hun reizen kunnen maken. In 1934 kwam hij met verlof via Amerika naar-_s land. Van zijn verloftijd heeft Prillwitz niet veel gebruik gemaakt. De K.L.M. had vliegers noodig en terstond gaf hij gehoor aan het verzoek van den heer Plesman, om te treden in de rij der piloten van de Nederlandsche maatschappij. Wel was het niet de bedoeling, dat hij voorgoed bij de KJL.M. in dienst zou treden, doch voorloopig zou hij zich gedurende zijn geheelen verloftijd ter beschikking stellen van de K.L.M. Voor dit doel heeft hij nog pas examen gedaan als navigator en daarin is hij schitterend geslaagd. Donderdagavond ging hij nog met Evert van Dijk met de Snip mee naar Parijs, en op deze reis heeft hij ook zelf nog het stuur gehanteerd. Het lag in het voornemen dat hij geen Indië-vlucht zou maken, doch speciaal de Europalijnen met de Douglasmachines zou bevliegen dit met het oog op den eventueelen aankoop der Douglasmachines voor Nederlandsch-Indië. De tocht naar Praag, die hij thans met Soer maakte, was een studievlucht voor zijn optreden als verkeersvlieger in Europa. Ook Prillwitz was in den kring zijner collega's zeer bemind om zijn amicaliteit en zijn prettige omgangsvormen. Het is wel tragisch dat hij bij deze vlucht, die hij feitelijk alleen maakte uit studie-oogpunt, op zoo tragische wijze om het leven moest komen. --- DE MECANO'S. Dat er twee werktuigkundigen aan boord van de „Leeuwerik" waren .is niets bijzonders De Amsterdam—Praag-dienst was een jonge lijn van de XX.M. en de bezetting met passagiers is daarom in het begin nooit zoo groot. Van de gelegenheid dat het vliegtuig dan ook niet zoo sterk was bezet, maakt de technische dienst van de K.L.M, vaak gebruik om een of' meer leden aan de bemanning toe te voegen om hen met het lijnvliegen vertrouwd te maken. Dit was ook op dezen ongeluksdag het geval en daaraan zijn Welman en Wingelaar ten offer gevallen. Een louter toeval dus, een ongelukkig toeval helaas. De mecanicien P. Welman was in functie op de Leeuwerik bij deze laatste reis. Hij was 25 jaar oud en ongehuwd en in 1930 in dienst van dé XX.M. getreden. Hij deed speciaal dienst als mecanicien op de Ind:ë-lijn en zou dan ook op 25 April met Hondong naar lndië vertrekken. Welman stond bekend als een zeer bekwaam mecanicien en zijn heengaan is voor den technischen dienst dan ook een groot verlies. De mecanicien H. Wingelaar maakte de thuisreis niet in dienstverband mee maar als passagier. Hij was pas kort in dienst van de K.L.M., n.l. sedert 1 Maart 1934. Werktuigkundige Wingelaar is 26 Juni 1904 te Bussurn geboren. Toen hij bij de XX.M. in dienst kwam was hij sergeant-monteur te Soesterberg. Wingelaar was sedert een maand gehuwd. --- MARCONIST VAN DER KLEIN. De marconist Th. J. v. d. Klein was aanvankelijk mecanicien, doch door hard werken en ijverige studie wist hij het zoover te brengen, dat hij tot marconist kon worden benoemd. Hij werd geboren op 5 October 1910 te Rotterdam, kwam op 1 Juni 1934 als telegrafist eerste klas bij de K.L.M, in dienst en verzamelde 561 vlieguren, maakte een Indiëvlucht met Smirnoff aan boord van de Kwartel, die op 3 Januari van Amsterdam vertrok en op 23 Januari Bandoeng verliet. Van der Klein nam ook nog de functie waar van reserve-sergeant-vlieger van de mitrailleurafdeeling te Soesterberg. Hij was een man, die zich ten volle gaf aan zijn vak, niet tevreden was met wat hij bereikt had en steeds verder studeerde. Men had groote verwachtingen van hem. die thans door het noodlottig ongeval helaas niet beantwoord zullen worden. --- H.L.A. BRIEL. De heer H. L. A. Briel, een der passagiers woonde aan den Velperweg te Arnhem. Hij is 50 jaar, vader van drie kinderen, hoofdprocuratiehouder van de gecombineerde verkoop-afdeeling van de A.K.U. en de Hollandsche Kunstzijde te Breda. In 1919 was hij verbonden aan het A.K.U.-concern; hij ging later over naar de Hollandsche Kunstzijde te Breda. Bij de fusie van A.K.U. en Breda werd hij benoemd tot hoofdprocuratiehouder van de verkoopafdeeling. Hij ging zeer veel op reis en maakte bij voorkeur gebruik van vliegmachines. Hij was zeer geestdriftig voor het vliegen en stond in hoog aanzien bij zijn collega's. Hij was een buitengewoon bekwaam man. Veertien dagen geleden was hij op reis gegaan naar Weenen; hij had Praag bezocht en bevond zich thans op de terugreis. --- MR. W. DE VLUGT. De jonge Willem de Vlugt was, zoo vertelde Amsterdams wethouder, de heer Kropman, aan de „Tel." de oogappel van zijn moeder en vader. In den intiemen en naasten kring van de familie kende men hem niet anders dan als den jovialen, opgewekten Pim, zoo luidde zijn huiselijke naam. Hij was een jonge man met veel ondernemingsgeest, vertoefde o.a. geruimen tijd in handelszaken te Sjanghai en Honkong, was verder, voor ongeveer twee jaren, als secretaris bij de Ned.- Ind. Handelsbank te Batavia en thans te Amsterdam in het effectenvak geassocieerd met den heer Ingwersen. Hij studeerde aan de Vrije Universiteit te Amsterdam en was ongeveer 31 jaren oud. Een toekomst nu, zóó wreed, zóó plotseling door den dood afgesneden, sprak mr. Kropman, het is alles in eens bijna niet te beseffen.... --- IS IJSAFZETTING OP DE VLEUGELS DE OORZAAK? DE HEER PLESMAN MEENT VAN WEL. De directeur der K.L.M., de heer A. Plesman, heeft als zijn meening te kennen gegeven, dat het laag vliegen van de Leeuwerik zeer waarschijnlijk een gevolg zal zijn geweest van de vorming van ijsafzetting op de vleugels van het vliegtuig. Hierdoor werd het toestel vermoedelijk zoo bezwaard, dat het noodgedwongen lager moest gaan vliegen zonder dat de bekwame piloten kans zagen boven den sneeuwstorm uit te komen. Daarna is de noodlottige botsing met den berg bij Rosenbeck gevolgd. De dienst van de K.L.M. Amsterdam— Praag is heden weer normaal voortgezet en wel met de Kwartel, een F 18-type met 4 motoren, als gezagvoerder vermoedelijk Tepas. Vele telegrammen en condoleanties uit alle kringen in ons land zijn bij de K.L.M, ingekomen. --- HET RELAAS VAN EEN OOGGETUIGE Een arbeider heeft aan de Telegraaf een uitvoerig verhaal gedaan over hetgeen hij omtrent de ramp heeft gezien. Het was een onheilspellend sinister geluid, dit gebrom boven mij. Weer bleef ik stilstaan en eensklaps, ja, daar zag ik wat. Uit de duisternis van de sneeuwjacht doemde de schaduw van een groote vliegmachine voor mij op. Zoo groot als ik nog zelden had gezien. En zij moest al vlak bij zijn, want ik kon haar vormen duidelijk waarnemen. Het was maar even toen zweefde zij voorbij, met daverend geweld. Het was een angstwekkend gezicht, het toestel zoo vlak over mijn hoofd te zien scheren en ik begreep onmiddellijk het gevaar, want het moest toch wel heel laag zijn. Doch meteen was het weer verdwenen in den sneeuwstorm. Ik hoorde het geluid van de motoren iets verderaf en toen ineens vernam ik duidelijk, dat de piloot geen gas meer gaf. Even zwegen de motoren, dan begonnen ze ineens weer te brommen. Ik stond doodstil. Aan het geluid kon ik merken, dat het vliegtuig een bocht maakte, het naderde mij eensklaps weer en ja, nog dichter boven mijn hoofd dan zooeven, vloog het voorbij. --- DAT KAN NIET GOED GAAN...... Neg duidelijker zag ik in den vliegenden storm de schaduw van de machine. Dat gaat mis, dacht ik, dat kan niet goed gaan. De hoogspanningsdraden, daar moet het toestel vlak bij zijn. Want ik werk hier in deze omgeving moet u weten. Toen zag ik eensklaps de schaduw een geweldige beweging maken. De vliegmachine maakte een prachtige bocht, bijna horizontaal stond zij op den eenen vleugel en zwenkte om, zij hing er heelemaal scheef bij, toen verdween de machine achter een boschje, ik hoorde ineens even het afzetten van de motoren en het zingen wat er dan op volgt, een hoog-zingend geluid weet u, ik kan dat niet beter uitdrukken, en toen opeens een zwaren slag. De schrik sloeg mij om het hart. Ik bleef even stilstaan en ben toen door de sneeuw naar boven gerend zoo hard als ik kon. Maar voordat ik er was zag ik al op de plaats, waar zij ongeveer moest zijn neergekomen, een vuurzuil opstijgen, ik hoorde een paar doffe klappen en begreep, dat het vliegtuig in brand stond. Wat ik toen gerend heb. Ik vloog er naar toe, dwars door de sneeuw zag ik den rossen gloed. Groote vlammen stegen er uit op, korte droge knallen waren hoorbaar. --- IN LICHTELAAIE. De machine stond in lichtelaaie. Er was geen denken aan, haar dichter dan op vijf meter nader bij te komen. Met enkele mannen, die uit een naburige boerderij waren toegeschoten, hebben wij getracht er nog sneeuw op te gooien, maar dat hielp niet veel. Wel is het ons nog gelukt bij den achterkant te komen en daaruit nog een verbandkist te trekken. Maar dat was alles wat wij konden redden. Vooral in het midden brandde de machine fel. Donkerroode vlammen rezen hier op. Het was een wonderlijk gezicht, deze verzengende gloed door den sneeuwstorm die het vuur aanwakkerde, en voortdurend zijn witte vlokken over den grond strooide. Een eind van het vliegtuig af klonk opeens een explosie. Een benzinetank was daarheen verdwaald en vloog in de lucht. Een half uur heeft het zoo voortgebrand Toen konden wij er wat dichterbij komen. --- OP SLAG GEDOOD? Wij vonden toen de bemanning en passagiers als volgt. Voor in de cockpit zaten de twee piloten, evenals alle anderen geheel verkoold. De een zat nog wat achterover en had den stuurknuppel met beide handen omklemd. Daarachter lagen twee passagiers dicht op elkaar en terzijde nog eens een drietal verkoolde menschen. De groote schok bij het neerkomen van het vliegtuig, heeft ze blijkbaar bijna allen naar voren doen vallen. Wij konden echter constateeren en zagen dit later bevestigd, dat hun schedels geheel waren verpletterd, zoodat men mag aannemen, dat alle inzittenden bij het ongeluk op slag gedood zijiii. Want zij zijn hier niet, zooals men misschien denken zou, op zamd terechtgekomen, maar op steen, en kunnen dien geweldigen slag onmogelijk hebben overleefd. Maar al zijn zij dan op slag gedood, het was toch een vreeselijke aanblik, die zeven verbrande menschen daar zoo te zien zitten. --- DE BEGRAFENIS ZAL TE AMSTERDAM PLAATS VINDEN. Naar wij vernemen staat het thans vast, dat het stoffelijk overschot van de slachtoffers van de ramp naar ons land zal worden overgebracht en waarschijnlijk te Amsterdam ter aarde worden besteld. Het stoffelijk overschot van mr. De Vlugt zal afzonderlijk worden begraven. De 6 overige slachtoffers zullen in een gemeenschappelijk graf worden begraven. --- HET STOFFELIJK OVERSCHOT DER OMGEKOMENEN WORDT NAAR AMSTERDAM VERVOERD. Het stoffelijk overschot der opvarenden' zal waarschijnlijk Dinsdag in Amsterdam arriveeren. --- VERSLAGENHEID IN INDIË. Aneta meldt uit Batavia: De Gouverneur-Generaal gaf reeds uitdrukking aan de groote verslagenheid, welke naar aanleiding van de Leeuwerikramp in lndië heerscht. Hierbij is ook om het leven gekomen de piloot Prillewitz, die in 1898 te Soekaboemi is geboren. Wijlen Prillewitz was de oudste vlieger der K.N.I M. Op 28 Juni 1934 ging hij met verlof en wel via Amerika, om aldaar studie te maken van de luchtvaart. Vervolgens vertrok hij naar Europa. De Gouverneur-Generaal seinde het volgende aan den directeur der K. L. M.: Diep onder den indruk van de ramp, welke andermaal de K.L.M, trof, betuig ik haar directie en personeel mijn hartelijke sympathie. Wil aan de nabestaanden van de om het leven gekomen bemanning de verzekering geven van mijn oprechte deelneming. --- EEN ONDERHOUD MET DEN DIRECTEUR VAN DE TSJECHISCHE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJ. Het persbureau Vaz Dias heeft een onderhoud gehad met den Tsjechischen technischen directeur ir. oldrich Ruzicka. — Het heeft zoo moeten zijn, zeide de heer Ruzicka, dat Soer, een uwer bekwaamste piloten, die nog geen week geleden met de Hollandsche autoriteiten de openingsvlucht met dezelfde Leeuwerik naar Praag maakte, thans is omgekomen. Wat het weer betreft, is het traject tamelijk ongunstig, het is lang geen gemakkelijk werk in dezen tijd het toestel veilig over te brengen. Ik zelf ben een paar dagen geleden met de „Uil" naar Nederland gekomen om de „Kwartel" over te nemen. Ook toen was het zwaar vliegweer. Tusschen Kbely (het vliegveld van Praag) en Leipzig-Halle zijn we op 2000 m. hoogte gebleven, van Leipzig af op 1500 m. Bijna op dezelfde plaats, waar gisteren de ramp met de Leeuwerik heeft plaats gehad, hebben we toen blikseminslag gehad. Toen is gelukkig alles goed afgeloopen, ofschoon het toestel op verschillende plaatsen is beschadigd. Geen van de inzittenden werd gewond. Merkwaardig was het, dat de radio-telegrafist Mika zoowel in zijn linker als in zijn rechter jaszak glassplinters aantrof na het gebeurde. In de cockpit hing een lchte rook en de koker van de antenne was b.v. beschadigd. Ook het kompas vertoonde ernstige afwijkingen. Toen we op 't vliegveld Leipzig landden, hoorden we, dat ook een toestel van de Lufthansa door de bliksem was getroffen. Zooals u weet vliegen wij het traject Praag- Rotterdam v.v. reeds acht jaar en de laatste vier jaar was de lijn doorgetrokken naar Amsterdam. Zes jaar geleden, op Mei 1929, hebben we op hetzelfde traject, in de nabijheid, n. 1. bij Kassei een dergelijk ongeluk gehad. Een eenmotorig toestel, dat door atmospherische toestanden gedwongen werd laag in een dal te vliegen, is toen met vol gas tegen een bergwand gevlogen. De drie inzittenden, twee leden van de bemanning en een passagier, zijn daarbij om het ïeven gekomen. Ijsafzetting maakte toen het op groote hoogte vliegen onmogelijk en evenals thans was oriëntatie door sneeuwstorm bijzonder moeilijk. --- LUCHTVAART DE „UIVER”-RAMP „THE AEROPLANE” DRINGT AAN OP PUBLICATIE VAN HET RAPPORT. De doofpot-politiek der Nederlandsche Regeering met betrekking tot het onderzoek naar de oorzaak van het ~Uiver"-ongeluk, blijft zelfs in de buitenlandsche luchtvaartwereld de gemoederen nog steeds bezig houden. Het leidende Britsche luchtvaartweekblad „The Aeroplane" van 3 April opent met een hoofdartikel naar aanleiding van het Douglas-ongeluk en uit verschillende veronderstellingen, die alle weer even aannemelijk of onaannemelijk zijn als de diverse andere hypothesen die in de laatste maanden met betrekking tot de ramp van Rutbah Wells zijn verkondigd. Het Engelsche blad schrijft het volgende: „Betrouwbare inlichtingen uit verschillende bronnen schijnen er op te wijzen, dat het ongeluk, overkomen aan de K. L. M. Douglas bij Rutbah in Irak, voornamelijk een gevolg is van een fout gemaakt door den vlieger. „Blijkbaar was de hoofdoorzaak van het Douglas-ongeluk, dat de piloot boven de Syrische woestijn, die in de buurt van de plaats waar het toestel verongelukte, een hoogte boven den zeespiegel van 1800 voet heeft, gevlogen heeft tijdens een zware depressie, als gevolg waarvan de hoogtemeter 500 a 600 voeten méér hoogte aangaf dan waarop het vliegtuig zich bevond. Een ervaren vlieger, die deze landstreek goed kent, heeft als zijn meening te kennen gegeven, dat het zeer aannemelijk is, dat een vlieger, hoe ervaren deze ook mag zijn, wanneer hij bij nachtelijk duister in een tropische stortbui blind vliegt, waarbij dan zelfs het beste vliegtuig onhandelbaar wordt, probeeren zal omlaag te komen. De bestuurder van de „Uiver" moet toen gepoogd hebben den weg naar Rutbah te vinden, waar zich een groot van nachtverlichting voorzien vliegveld bevindt. Hij kan toen in de meening hebben verkeerd nog verscheiden honderden voeten hoog te zijn geweest en zoo, zonder het te weten, in den grond zijn gevlogen". De hierbedoelde Britsche vlieger heeft verondersteld, dat de gemaakte fout bestond niet in een verkeerd behandelen van het vliegtuig, doch in het nemen van het besluit om ter wille van de post door te vliegen, ondanks het slechte weer dat op de vorige landingsplaatsen was gerapporteerd. „Wij merken op, aldus „The Aeroplane" dat de machine den grond raakte vliegende van Oost naar West, hetgeen er op wijst, dat de vlieger een bocht heeft gemaakt en op zijn weg was teruggekeerd tijdens het rondcirkelen om naar de lichten van Rutbah Wells te zoeken. Men zou kunnen' zeggen, dat hier een zekere fout is gemaakt en dat het verstandiger ware geweest bij het zoeken de remklappen neer te laten en zoo langzaam mogelijk te vliegen. ~Er zijn nog steeds zekere punten, den K.L.M.menschen bekend, die om opheldering vragen, doch waarop het antwoord, zoolang het officiëele rapport niet gereed is, nog niet kan worden gegeven". --- Ander gezichtspunt. „Een ander gezichtspunt op deze zaak is afkomstig van een zeer ervaren Britschen piloot die de Douglas gevlogen heeft. Evenals al dergelijke vliegers is hij enthousiast over het toestel en noemde de Douglas „wendig als een Scout". Die opmerking nu komt ons voor, zoo teekent de Msb. hierbij aan, de zwaarste veroordeeling van de machine te zijn die denkbaar is. Immers snel reageeren op de roeren, 'n eigenschap wenschelijk voor 'n eenzitter gevechtsvliegtuig van het type, dat wij gedurende den oorlog 1914—1918 met den naam „scout" betitelden, is wel het minst geschikt voor een snel transportvliegtuig. Want de groote wending-gevoeligheid beteekent, dat het vliegtuig bij de lichtste aanraking van het stuur uit zijn koers loopt en dat in verband met de groote snelheid die deze toestellen ontwikkelen, de kleinste afwijking een daling of stijging van honderden voeten kan beteekenen. Ook kan het gebeuren, dat wanneer de trimvlakjes aan de hoogteroeren niet juist zijn gesteld, de machine nog even voor een seconde of wat doorzet en dus den grond kan raken, ofschoon de vlieger probeerde het toestel op te trekken". Na nog iets gezegd te hebben over de mogelijkheid van zeer groote gevoeligheid in de besturing wanneer b.v. twee passagiers zich naar voren of naar achteren In de cabine verplaatsen, en te hebben geconcludeerd, dat mogelijk de abnormale gevoeligheid in de besturing de aanleidende oorzaak van het „Uiver"-ongeluk kan zijn geweest, besluit het Britsche vakblad zijn beschouwing als volgt: „De openbaarmaking van het volledig rapport over het ongeluk, samengesteld door de Nederlandsche rijkstechnici, is tenslotte zoowel voor de reputatie van de K.L.M, als die der Douglasfabriek van het allergrootste belang. Als beide instanties een wijzen maatregel willen nemen, dan zullen zij er op moeten staan dat het rapport zoo spoedig mogelijk openbaar worde gemaakt. In de thans heerschende atmosfeer van wantrouwen, gewekt door den druk dat iets opzettelijk verzwegen wordt, en waaraan voorafgegaan is het verhaal van blikseminslag — dat wij van stonde-af aan in twijfel hebben getrokken — is opheldering in aller, belang". --- INGEZONDEN LEGER DES HEILS. (Stichter: William Booth). Aan onze vrienden. Ongetwijfeld heeft het u verheugd, dat wij na vijf en dertig jaar arbeid tot heil en zegen van velen onzer stadgenooten, ons gebouw Poelestraat 12 hebben verlaten en een veel geschikter gebouw hebben betrokken. Kommandant Bouwe Vlas, heeft volle en zeer gewaardeerde medewerking gegeven, waardoor wij nu zeer geschikte lokaliteiten bezitten, zoowel voor onze Evangeliesamenkomsten, alsmede voor den arbeid onder de jeugd, zooals Kindersamenkomsten, Padvindsterg en Padvinders Parade enz., als ook voor de Gezinsbelasigen. De inrichting van het gebouw rust echter op onze schouders, de daaruit voortgesproten onkosten zouden wij gaarne willen dekken door het houden van een Bazar, die met toestemming van B. en W. gehouden zal worden D.V. Maandag Z9, Dinsdag 30 April en Woensdag 1 Mei a.s. Rekening houdend met uw sympathie., yoor onzen arbeid vertrouwen wij dat gij ons in dezen zult helpen. Goederen kunnen gezonden worden aan penningmeester W. Boer, Alb. Agnesstraat 10a, of aan den bevelvoerend Officier, Nw. Ebbingestraat 5, waarvoor wij u bij voorbaat reeds dank zeggen. Hoogachtend, Namens leden van den Censusraad: Bern. Verkaaik, G. Verkaaik—Stapersma. majoors; Luitenant Th. van Rijn, Eere-sergeant Majoor G. Alers, Secretaris H. Sybes, Bekeerlingen Sergeant R. Reinders, Penningmeester W. E. Boer, Jongelieden Sergeant Majoor G. Legge.; Kapelmeester D. van der Zee, Zangbrigadeleider H. Kort. Korpskadettenleider H. Pieters, a.o. Gezinsbondleidster, . Zr. Vos By molen. Het Comité voor Aanbeveling:. Rr Hazewinkel Jzn.. Prof. dr. Joh. de Groot. Dr, S. Tromp de Ruiter, ds. J. J. Knap, H. Viervant Tukker. --- FINANCIëN en ECONOMIE DE BELGISCHE REGEERING EN DE GOUDCLAUSULE ZIJ ZOU VOORNEMENS ZIJN DE CLAUSULE ONGELDIG TE VERKLARCN. Volgens de „Libre Belgique" zou de regeering voornemens zijn de goudclausule en eveneens de deviezenclausule in handelscontracten e. d. ongeldig te verklaren. Alleen dé z.g. „clause des sacs", de graanclausule, die in den landbouw gebruikelijk is, zou gehandhaafd blijven. Te bevoegder plaatse is men, volgens de „Libre Belgique", van meening, dat de goudclausule zoo veelvuldig is toegepast, dat zij defacto de devaluatie te niet zou doen. Het blad protesteert ten sterkste tegen deze plannen der regeering, welker verwezenlijking het een ernstige fout zou achten. --- N.V. HEEMAF Verlies mcl. statutaire afschrijving f 72.864 (v.j.f 379.896). Aan het jaarverslag 1934 der N.V. Heemafi is het volgende ontleend: Ook in 1934 werd — zij het ook in mindere mate dan in de vorige verliesjaren — aan de liquiditeit de voorrang boven de rentabiliteit verleend. De liquiditeit, ook over het boekjaar 1934, kon verbeterd worden en naarmate aan de rentabiliteit boven de liquiditeit den voorrang zal kunnen worden verleend, mag in de toekomst een nog belangrijker verbetering der liquiditeit worden verwacht. In 1934 werd het evenwicht tusschen lasten en baten vóór afschrijving hersteld. De toestand in de grootproductiemiddelen-industrie ging opnieuw achteruit en ook de toestand in den scheepsbouw vertoonde een ongunstiger beeld dan ln het vorige jaar. De terugslag daarvan op onzen binnenlandschen afzet is niet uitgebleven. Het is dan ook uitsluitend aan de uitbreiding van ons fabricageprogramma en de vermeerderde exportomzetten te danken, dat een ongeveer 7 pet. hooger productiecijfer kon worden bereikt dan begin 1934 geraamd werd, een verbetering, die nog slechts met de uiterste inspanning kon worden bereikt, en op volkomen gezonde wijze. De reeds in 1933 ingevoerde bezuinigingen hebben tot een verbetering der resultaten in 1934 bijgedragen. De onkosten zijn, niettegenstaande de grootere productie, de raming niet te boven gegaan, hetgeen dus op een nog verdere vermindering in 1934 wijst, omdat vele onkosten rechtevenredig zijn met de productie. Hoewel voor het eerst sedert 1930 geen geldelijke verliezen meer geleden zijn, moeten wij dit resultaat op zichzelf nog als zeer ongunstig aanmerken, al blijft het zeker niet achter bij de verwachtingen. Voornamelijk de ongunstige exportprijzen hebben aanleiding gegeven tot de nog ongunstige resultaten. Toch achten wij de handhaving dier exporten van groot belang voor de toekomst en naar onze meening zullen de hiervoor gebrachte offers niet tevergeefsch blijken. Ook gedurende het verslagjaar zou de omzet nog meer zijn toegenomen, indien de in December bereikte loonsverlaging over het geheele jaar van kracht zou zijn geweest; deze verlaging komt dus den omzetkansen eerst in het thans ingegane boekjaar ten goede. Het personeel omvat, evenals het vorig jaar, in totaal rond 1000 directe medewerkers, terwijl indirect aan een belangrijk grooter aantal werknemers hier te lande werk wordt verstrekt, o.a. in Nederlandsche gieterijen. De resultaten in Nederlandsch-Indië waren in het verslagjaar minder ongunstig dan in 1932 en 1933. Wij hebben er goed aan gedaan ons voor dit eens zoo belangrijke afzetgebied nog offers te getroosten. Op den duur zullen ook in lndië de bedrijven verder gerationaliseerd moeten worden en het is bijna niet denkbaar, dat daarbij de electrotechniek geen rol van beteekenis zou spelen. Het verliessaldo bedraagt inclusief de statutaire afschrijving a f 153.000, f 72.864. Het verlies inclusief afschrijvingen bedroeg over 1933 f 379.896 en over 1932 f 751.000. ■■—_»■-*■ mmm * ■*&**••- ---