BRIEVEN VAN EEN FRIES MCL XIII SAMENWERKING VAN REGEEKING EN PARTICULIER. — MAKKUM EN DE VISCHAFSLAG. — DE OUDE DOODE STEDEN. — DE ZOETWATER VISSCHERIJ. — LIEFDE VOOR HISTORISCHEN ZIN: BONIFACIUS, HARLINGEN 7 EEUWEN OUD. — ELIAS ANNE BORGER. De vereeniging het Fryske Gea (Het Friesche landschap) kan bogen op een gunstigen uitslag van haar adres aan de Staten van ons gewest, waarin zij wijst op ongebreidelden bouw van zomerhuisjes langs de oevers van onze stroomen. Een gelukwensch op haar poging is hier ten volle op zijn plaats. Ook aan onze Staten. Een geruststelling een genoegdoening voor vele, vele Friezen die zich nu veilig voelen, dat er een zoo werkzame en zoo waakzame vereeniging op haar post staat bij het zich steeds meer ontwikkelende toerisme. De Staten hebben aan de daarbij betrokken gemeentebesturen een schrijven gericht, volkomen in de lijn en in den geest van het Fryske Gea en er op aangedrongen hun bouwverordening aan te vullen in genoemden zin. Een regeering kan niet alles weten, zij stelt zooals gij en ik voorlichting op hoogen prijs. De samenwerking zooals deze hier gezien wordt, stemt tot verheugenis, want niet alleen de schoonheid, maar met haar staat de welvaart van ons land en volk op 't spel Het Noorden begint de aandacht van heel ons Nederland te trekken. Afsluitdijk, inpoldering, kanalen-plannen doen de oogen richten naar Friesland, Groningen en Drenthe. Er wordt gevoeld, dat wij hier niet dood zijn en ook niet wenschen dood verklaard te worden. Denk hier maar aan het woord van prof. dr. Van Os te Groningen: „Weerbaarder Industrie", die de drie noordelijke Staten oproept tot samengaan om hier iets grootsch te doen verrijzen. Het is niet alleen toekomstmuziek waarvan 'k nu en dan een melodietje geef. Is er niet voor eenigen tijd met vollen nadruk gewezen op een vischafslag te Makkum? Zie hier de uitslag van dezen afslag. Makkum was van ouds vol leven en bedrijvigheid. Er werden aangetroffen talrijke kalkbranderijen, steen- en pannenfabrieken, benevens olie- en papiermolens. Langs den waterkant lagen de scheepswerven. Deze industrie heeft zich tot het begin van deze eeuw kunnen handhaven, maar moest het opgeven. Makkum dreigde een van de doode plaatsen langs de Zuiderzee te worden. Sinds het tot stand komen van den afsluitdijk zijn de omstandigheden en vooruitzichten echter veranderd. Vreemdelingen kawmen gemakkelijk Makkum bezoeken en de vischvangst op de Zuiderzee werd verplaatst langs het gebied van den Afsluitdijk. Makkum was de aangewezen plaats om de visch te markten. De haven, die met het open water in verbinding staat door een breed en diep kanaal, is van voldoende diepte. De losgelegenheid is uitstekend en wordt door visschers en handelaren ten zeerste geroemd. Wat was natuurlijker gevolg dan dat er een vischafslag moest komen, en deze kwam er. Tot groote vreugde van visschers en vischhandelaren. De afslag werd een succes, deze wordt bezocht door vele handelaren uit ons land en de visschers komen er gaarne. De anders zoo stille haven is opeens vol drukte en bedrijvigheid. Menigeen, bij deze zaak betrokken, gaat zich metterwoon te Makkum vestigen. Als de teekenen niet bedriegen kan uit dit klein begin een bron ontspringen die welvaart schenkt. Immers de verbindingen met Amsterdam, Den Haag en Rotterdam, ja, met het Centrum van ons land zijn in goede orde en worden dus handelswegen, waarlangs het begeerde artikel gemakkelijk en v}ug het doel bereikt, waar het wezen moet. Makkum dat dood dreigde te gaan is als een Phoenix uit haar asch herrezen. Een mooi voorbeeld Wat zullen de verstorven stedekes als Hlndeloopen, Workum en Stavoren doen, ook de Lemmer, dat toch gedeeltelijk aan open water ligt, beroemd was door de bokking, zal ook deze vlek opnieuw trachten haar oude eer te herwinnen? Het is te hopen, dat voor al deze plaatsen het meer Flevo een goudmijn wordt en het oude liedje aangeheven, als de schepen de havens binnenvallen: „Daar komt de kiel met goud belaan." Oude doode Zuiderzeesteden, met schitterend verleden, neemt de harp van de wilgen en het klaaglied verkeert in zegezang. Zoover zijn wij nog niet, zegt ge. Heel natuurlijk, maar wat niet is kan komen. Kunnen wij in dezen drukkenden tijd langs de oude beproefde wegen niet meer het doel bereiken dan worden er — en dat is plicht — zijpaadjes opgericht om zoo de begeerde winst binnen te halen. Daar is de zoetwatervisscherii in Friesland. Hare vangsten ginopnvoorheen naar 't buitenland. Zoo wordt beweend en daarmee terecht, dat dit bedrijf doTr een deel der bevolking wordt miskend. nu ja, het was wel visch, mTar zeevlS'dat was' visch. Als kabeljauw, fcnelvfsch, haring enz., zij waren echte tafelgeZoXatervisch werd uitgevoerd; To_ voor kort, zoo wordt gemeld, ging de snoek naar Frankrijk, de brasum naar Enge land en ac 7.peit naar Duitschland, waar zij greug koopers bonden. En de Friesche pgg Heeft niet een Workumsche pahnghandei een reeds eeuwenoud recht om aani een oer gunstigste aanlegsteigers der Londensc ne vischmarkt (Bellingshate) P^^"6.?* meren? Een recht, waarvan de PaPieien blijkbaar zoek zijn geraakt, maar dat toen nog beter is gefundeerd dan de stes die als alle steigers vrij zeker af en toe reparatie zal behoeven, terwijl de Workumers slechts dan van hun plaats zouden zijn te verdrijven, als zij de ligplaats ongebruikt zouden laten. Niet worde hierbij vergeten, de onuitwisbare trek van het Engelsche volkskarakter om gewoonten en eeuwenoude tradities te handhaven met een taaiheid en volharding, duurzamer dan oude perkamenten. Dit privilege zal zeker blijven De Friesche zoetwatervisscher verliest in den tegenwoordigen economischen oorlog zijn plaats op de buitenlandsche markten en zijn bestaan wordt ten zeerste bedreigd. ledere medaille heeft een keerzijde. De eene weg is afgesloten de andere wordt gezocht, men wendt zich nu naar de binnenlandsche markt. Het is heel goed. Niet alleen voor de visschers, doch ook voor u en mü die het tafelgenot niet schuwen. Met medewerking van de zoo nuttige Heide- Maatschappij werd onlangs te Leeuwarden o-Piük in vele andere steden, eententoonstelling "chouden van deze vischgeregten in de Huishoudschool. Nu eerst zag men wat een lekkernij van deze vischsoort is te bereiden. Eerlijk gezegd, ik wist het zelf ook niet. Wie kent ook alle keukengeheimen? Nu zeg 'k en herzeg ik: menschen eet zoetwatervisch, bereid volgens de edele regelen der hooge kookkunst, gij steunt de visschers en streelt uw gehemelte, hier is Nederlandsch fabricaat aan bod. Het is een teeken des tijds dat men zich keert op allerlei gebied tot de eigen natie. Er wordt immers gesproken van binnenlandsche markt, welk woord voorheen spaarzaam werd uitgesproken. Ligt daar achter ook niet de gedachte van historischen zin? Tast men niet in het verleden terug om ons te herinneren aan ons voorgeslacht? Te Dokkum is de eerste spade reeds in den grond gestoken om op de gewijde plek, waar Bonifacius met zijn gezellen door de heidensche Friezen om het leven werden gebracht, een kapel te stichten. Moesten voor deze gebeurtenis bijna 13 eeuwen verloopen om een kapel te bouwen bij de beroemde bron waarheen duizenden pelgrims trekken. Over eenige maanden zal het kerkgebouw daar staan als een zichtbaar teeken van hooge ingenomenheid met den Evangelieprediker. Harlingen viert in Augustus a.s. haar 700--jarig bestaan. Een gedenkteeken voor den Frieschen admiraal Tjerk Hiddes zal aldaar worden opgericht. Hij sneuvelde in den oorlog tegen Engeland in de 17de eeuw. Waarom ontwaakt nu pas de vereering voor dezen zeevoogd? Ligt er niet een waardeering in opgesloten voor eigen land en volk? De band met de historie wordt vaster aangehaald. Is het niet toe te juichen? Getuigt het niet van een gelijke geestesgesteldheid als daar in Joure een tentoonstelling plaats had om de gedachtens levendig te houden aan een beroemden voorzaat die daar het levenslicht zag, Elias Arme Borger, het „Friesche wonder". Het was 150 jaar geleden dat hij te Joure geboren werd. Het behoud zelfs van ons landschaps- en stedenschoon, monumentenzorg, het herstellen van oude kerken en torens, het bewaren en onderhouden van fraaie gevels en binnengrachtjes spreken zelfs deze taal: .Wij zijn kinderen van onze voorvaderen, wij gevoelen ons met hen één". --- KERK- en SCHOOLNIEUWS PREDIKBEURTEN in de verschillende gemeenten op Zondag 11 Maart. GRONINGEN. Ned. Hervormde Gemeenten. Adorp v.m. 9J uur ds. Cannegieter. Aduard v.m. 9J uur ds. Smits. Baflo n.m. 7 uur ds. Bender. Bedum vm. 9} uur ds. Groenewold. Beerta v.m. 9i uur ds. Stratingh. Bellingwolde v.m. 91 uur ds. De Boer. Bierurn v.m. 9 en n.m. 2 uur ds. Okken. Blijham v.m. 9} uur ds. Van Rossum. Breede v.m. 91 uur ds. v. Riemsdijk. Den Andel n.m. 7 uur ds. Boei-ma. Den Ham v.m. 91 uur ds. Huizinga (Voorber.). Delfzijl v.m. 91 en n.m. 5 uur ds. Ten Hove. De Wilp v.m. 9\ uur ds. Bender. Dorkwerd v.m. 9J uur ds. Blink Kramer. Eenrum v.m. 9\ uur ds. Kapteiln. Eenurn v.m. 91 uur ds. R«esink. Eexta vjn. 91 uur ds, Vennaat; n.m 5 uur ds. Vermeulen. Engelbert v.m. 10 uur ds. Kruizlnga. Enumatil v.m. 9i uur ds. Swart. Ezinge v.m. 91 uur ds. Wiersurn. Farmsum n.m. 5 uur ds. Hannema, v. Holwierde. Feerwerd v.m. 10 uur ds. Werkman. Finsterwolde n.m. 7 uur ds. Israël. Garmerwolde v.m. 95 uur ds. Niermeijer. Garnwerd. Geen dienst. Garrelsweer v.m. 9J en nm. 25 uur (Doop) ds. Talens. Garsthuizen v.m. 9} uur ds. Lofvers Jr. Godlinze n.m 7 uur ds. De Bruijn. Grootegast n.m. 7 uur ds. Noest (Coll.) Grijpskerk n.m. 7 uur ds. Vlieg (Coll.). Haren v.m. 10 uur ds. Oskamp. Harendermolen nm 7 uur ds. Ten Have. Harpel n.m. 2 uur de heer Clevering. Harkstede-Scharmer v.m. 9J uur ds. Rensink; v.m. 11 uur Kinderkerk. Helium n.m. 61 uur ds. Beijer. Heveskes. Geen dienst. Holwierde v.m. 9 uur ds. Hannema. Hoogezand vm. 10 uur ds. Oldeman; n.m. 71 uur Kinderkerk. Hoogkerk v.m. 91 uur ds. v. Veen. Huizingen.m. 61 uur ds. Snoep. Kantens v.m. 91 uur ds. Snoep. 14 Maart n.m. 7 uur ds. Snoep (Bidstond v. h. gewas). Kielwindeweer. Geen dienst. Kolham v.m. 91 uur ds. Dokter. Krewerd v.m. 91 uur ds. Meuter. Kropswolde. Geen dienst. Leens v.m. 91 uur ds. v. d. Molen. Leermens v.m. 9! uur ds. Marra; n.m. 6} uur Zendingsbijeenk. ds. Syperda en ds. Marra. Lellens n.m. 2 uur ds. De Klerk. Loppersum v.m. 91 uur ds. Buiter. Losdorp v.m. 9 en n.m. 7 uur ds. Visser. Lutjegast v.m. 91 uur ds. Prins. Marum v.m. 91 uur ds. Bolt. Meedhuizen v.m. 9\ uur ds. v. Leeuwen. Mensingeweer v.m. 9j uur ds. Bender. Middeltoert v.m. 10 uur ds. Wasch Middelstum vm. 91 uur ds. Br. Cleveringa. Niebert v.m. 91 uur ds. Veldkamp. Niehove v.m. 91 uur ds. Vlieg (Voorber.). Ni-ekerk (U.) n.m. 2J uur ds. Scholte. Niekerk (W.) n.m. 7 uur ds. Swart. Nieuw Beerta vm. 91 uur ds. Postma. Drieborg 14 Mrt. n.m. 5 uur ds. Postma. N.-Pekela (Beneden) v.m. 95 uur ds. Lootsma, Midlum (Fr.) ; n.m. 55 uur ds. Oremer. N.-Pekela (Boven) v.m. 10 en n.m. 7 uur ds. Vos. Nieuweschans nm. 7 uur ds. Swart. Nieuwolda v.m. 95 en n.m. 65 uur ds. v. Dijk. Niezijl n.m. 7 uur ds. Huizinga. Noorddijk vm. 10 uur ds. Klumper. Gebouw n.m. 7 urn- ds. Klumper; n.m. 2 uur Zondagsschool; n.m. 3 uur Kinderkerk. Noordhom v.m 94 en nm 6J uur ds. Emmen. Noordlaren v.m. 10 uur ds. Luteijn. Noordwolde v.m. 91 uur ds. v. d. Nieuwenhuizen. Noordwijk v.m. 95 uur ds. Noest. Noordbroek v.m. 9£ uur ds v. Ruytenberg. Obergum n.m. 7 uur ds. Hoekstra. Oldehove v.m. 95 uur ds. Dijkema. Onderdendam v.m. 91 uur ds. Kars. Oosturn vm. 10 uur ds. Smid. Ooende v.m 91 en n.m. 2 uur ds. Dijkstra. ODWierde n.m. 2 uur ds. Tonsbeek. Oterdum n.m. 2 uur ds. v. Leeuwen, «verschild v.m. 95 uur ds. Beijer; n.m. lij uur Zondagsschool. 14 Mrt. n.m. 7 uur ds. Beijer. (Bidst. v. h. gewas), nnripschans Geen dienst. Psëterburen' n.m. 7 uur ds De Jong. Rottum nm 7 uur ds. Verdenius. UlhdSge^)l4Mrt-n-m-7UUr I3SS3S- -13? -- Hellendoom. (Coll, Sebaldeburen v.m. 91 uw ds. Knottnerus (Coll.). (Doop), n.m. 7 uur de heer La Biljn. pu»t,v,»i „- Slochteren n.m. 7 uur ds. Kwint, Bethel n.m. 61 uur de heer Hellendoorn. Solwerd n.m. 21 uur ds. Viss«■ . Spijk v.m. 0 on n m. 2 uur ds. WUieKes . n.m. 124 ' uur Zondagsschool in „ElinV. St. Armen n.m. 7 uur ds. De Vor (K.). Stedum v.m. 9J en n.m. 6 uur ds. Hengeveld. Stitswerd v.m. 91 uur ds. Verdenius. Ten Boer n.m. 2 uur ds. De Vor (K.). Thesinge n.m. 2 uur ds. Rensink. Tinallinge n.m. 7 uur ds. Cannegieter. Tjamsweer v.m. 91 en n.m. 2 uur ds. Syperda. Tjuchem v.m. 91 uur de heer La Brijn. Uitwierda v.m. 91 uur ds. v. Dijk. Ulrum v.m. 91 uur ds. Hoogenraad. Usquert v.m. 91 uur ds. De Groot. Veelerveen v.m. 10 uur de heer Clevering; n.m. 7 uur ds. Stoel. Onderw. „Menschenmin". Vierhuizen v.m. 91 uur ds. Rijpma. Visvliet v.m. 91 uur ds. Kabel. Vlagtwedde vm. 10 en n.m. 61 uur ds. De Vries Wagenborgen v.m. 91 uur ds. Bergsma. Warffum v.m. 91 uur ds. Lofvers Sr. (Doop'); n.m 2 uur Kinderkerk. Warfhuizen n.m. 7 uur ds. Rijpma. Wedde v.m. 10 uur ds. Onnekes. Weiwerd v.m. 91 uur ds. De Klerk. Westerbroek v.m. 10 uur ds. Ten Have. Westernieland njn. 61 u. ds. Reinders (Avondm.) Westerwijtwerd n.m. 7 uur ds. Br. Cleveringa. Wetsinge v.m. 91 uur ds. Hoekstra. Wirdum v.m. 9J en n.m. 7 uur ds. De Zwart. Wittewierum v.m. 9h uur ds. De Vor (D.). Woldendorp v.m. 91 uur ds. Israël. Woltersum v.m. 91 uur ds. Aalbers. 't Zandt v.m. 91 uur ds. Heeringa. Zeerijp n.m. 7 uur ds. Hengeveld. Zevenhuizen v.m. 9 en n.m. 7 uur ds. Loor. Zoutkamp. Geen dienst. Zuidhom v.m. 91 uur ds. Bange. Zuidwolde v.m. 9i uur ds. Reinders. Zuurdijk v.m. 91 uur ds. Scholte. --- Gereformeerde Kerken. Scheemda v.m. 91 en n.m. 21 uur ds. Diemer --- Doopsgezinde Gemeenten. Den Hom. Geen dienst. * JJeermens en Loppersum v.m. 91 uur ds. Mesdag (Doop). Grijpskerk. Geen dienst. Middelstum v.m. 9J uur ds. Vis. Noordhom v.m. 10 uur ds. Gerritsma. Zijldijk v.m. 9! uur cand. Tuininga. --- Evang. Bijeenkomsten. Grijpskerk v.m. 9 en n.m. 2 uur cand. Sybrandy. Oosterhoogebrug, Jachin, n.m .8 uur cand. Bousema. Puntpaai v.m. 9 uur de heer Schoppert. --- Vrijzinnig Hervormden. Appingedam v.m. 10 uur ds. Hanneman Delfzijl n.m. i_ uur ds. Boonstra (Coll.>. --- Baptisten Gemeenten. Hoogezand v.m. 91 uur de heer Reinholtd; n.m. 5 uur Samenkomst; n.m. 71 uur Jongeliedensamenkomst. Siddeburen v.m. 9i uur br. Faber; n.m. 7 uur Opwekkingssamenkomst. --- DRENTHE. Anlo v.m. 10 uur ds. Hefting. Borger v.m. 10 uur ds. Moll v. Charante. Bovensmllde v.m. 10 en n.m. 6. uur ds. Langhout. 14 Maart n.m. 7 uur Bidstond v. h. gewas. Drouwenerveen. Geen dienst. Eelde v.m. 10 uur ds. Hefting. Eext v.m. 10 uur ds. Winsemius (Doop). Hoogersmilde n.m. 71 uur ds. Snethlage. 14 Mrt. (Biddag) n.m. 7 uur ds. Bouwers. (Zang). Hoogeveen, Remonstr. Geref. gem.. vjn. 10J uur ds. Herfst. (Jeugdkerk, m jaar en ouder) n.m. 61 uur ds. Herfst. Nieuw-Roden v.m. 91 uur de heer Togtema: n.m. 11 uur Zondagsschool. Norg v.m. 9J uur ds. Witkop. Peize n.m. 2 uur ds. Bouwers. Paterswolde, lokaal Duinstraat, n.m. 7 uur de heer De Zeeuw. Roderesch Eben-Haèzer n.m 7 uur de heer Meima Roden v.m. 10 uur ds. Bouwers; n.m. 2 uur de heer Togtema; nm.. il uur Zondagsschool. Smilde v.m. 10 en n.m .6 uur ds. De Wijk. 14 Mrt. (Biddag) v.m. 10 uur ds. De Wijk. Veenhuizen vm. 8 en 10] uur ds. Germs. Vries n.m. 2 uur ds. Oosterhuis. Zuidlaren v.m 10 uur ds. Dikboom. Zuidlaren, Veerhuis, n.m. 61 uur ds. Willemze. --- NED. HERV. KERK. Beroepen: te IJsselsteln ds. A. J. Oosterhuis te Eemnes-Buiten. --- CHR. GEREF. KERK. Beroepen: te Barendrecht ds. C. Smits te Nieuwpoort; te Sassenheim ds. N. Bijdemast te Boskoop. --- GEREFORMEERDE KERKEN. Drietal: te Arnhem ds. J. C. Kuiper te O. en W. Souburg, ds. M. B van 't Veer te Zevenbergen en ds. mr. W. S de Vries te Voorburg. --- Bevestigd als predikant-zendeling. Cand. H. W. Kroeze van Kampen werd gisteren te Den Haag in de Geref. kerk bevestigd als predikant voor den arbeid op Curacao. Ds. J. Gispen van Groningen die den jongen predikant bevestigde, sprak naar aanleiding van 1 Cor. 4 :2. Toegezongen werd ps 20 :1. Ds. Kroeze sprak naar aanleiding van Num. 10 vs. 35 en 36. Hij werd toegesproken door dr. K. Dijk van Den Haag en ds. A. H. Minnen te 's Gravenzande. Tal van ministers en oud-gouverneurs waren aanwezig. Dr- A. L. L. Rutgers schonk namens 25 gevers een fraai avondmaalstel aan de gemeente te Curacao. --- EXAMENS. Academische Examens. Utrecht. (Rijksuniversiteit) • Doctoraal examen rechtswetenschap, jhp h a- Loudon. Doctoraal examen geneeskunde tweede gedeelte mej. A. M. van Bart en de heeren A. Jacobse en P. C R. Janssen. ' Amsterdam. (Gem universiteit). Doctoraalexamen in de handeiswetensohappen de heer G. van Caspel. Rotterdam. (Ned. HandexShoogeschool). Candidaatsexamen in de handelswetenschap de heer Tj. A. Meurs. Doctoraal examen in de handelswetenschap de heer A. de Jong. --- D«verse Examens. Machinisten. es Gravenhage). Diploma A de heer F. C. Hossele tTAmsterdam. Stuurlieden, ('s Grawnhage). Geslaagd voor Ie stuurman groote stoomvaart de heer H. J. G..C. Verwaatjen en voor __• stuurman groote stoomvaart de heeren p j VjSser en W. Ornee. --- DE (OXFORD) .GROEPBEWEGING. m „The Ohurch of Engla-nd Newspaper" stond dagen hefc volgende opmerkelijke be- Zuid-Afrika heeft met alle andere deelen van de wereld gemeen, dat het de laatste twee of drie Jaar ernstig geleden onder de economische depressie. Anderzijds _TZr geen land, dat zich zoo S&"_?S2S_^.In de Yorkshire Post „Zuid-Afrika heeft weten vrij te maken van bekrompen rassen vooroordeel, droogte, hongersnood, pest van faillissementen. Het is gekomen tot nSitiekc eenheid en nu goed °P weg naar duurzaam economisch hersteL Het hartenjk George bereid, mag ?£!?¥_ gezien werkelijk blijk, niet 7*o-h„ ~, cpn vei'anderin-y In de denkbeelden over mm ril?1' raaar van een nieuv' en klaarder befa '' aat men binnen het Rük zeker kan zijn van vooruitgang en vrijheid". Die bekend is — zoo gaat 't „Newspaper" verder — met de ongelukkige toestanden, die jarenlang Zuid-Afrika's vooruitgang verhinderd hebben, zocht naar de ooi-zaak van deze merkwaardige verandering. De tijd is nog niet gekomen om alles te vertellen, maar er is geen twijfel aan, of een van de voornaamste factoren is geweest de invloed — hetzij direct of indirect — van de Oxford Groepen, die er in geslaagd zijn om slagboomen tusschen de rassen weg te breken en oude rassenhaat en weigering tot samenwerken te doen verdwijnen. Het is een van de opmerkelijkste gebeurtenissen in de vordering van het Christelijk geloof en wij hebben de overtuiging, dat het beste nog komen moet. Dit wordt gerechtvaardigd door een brief in de „Times", die onderteekend is door vier bekende personen uit het openbare leven in Zuid-Afrika. Zij verklaren: „Wij gevoelen zonder aarzeling te kunnen verzekeren, dat de boodschap van de groepen in den tijd, die nu vlak achter ons ligt, veel gedaan heeft om de tegenstellingen tusschen menschen van verschillende rassen en huidskleur in Zuid-Afrika te verzachten en een wederzijdsche goeden wil te bevestigen". Dit maakt indachtig — bemoedigend het te lezen — dat het Evangelie nog steeds is een kracht van God om te behouden — naties zoowel als enkelingen. --- BEVREESD VOOR T.B. C.-BESMETTING VAN HUN KINDEREN. De ouders te volharden in hun houding. De plaatselijke geneesheer en de directeur van het Consultatiebureau voor T. B. C.-patiënten te Heerenveen hebben met de ouders in de gemeente JEngwirden — die hunne kinderen met het oog op eventueele besmetting door een onderwijzer, die ongeveer vier jaar lijdende was aan T. B. O, van school thuis houden — vergaderd. Beide medici verklaarden dat deze onderwijzer thans geen gevaar van besmetting voor zijn omgeving oplevert, terwijl hij zich bovendien geregeld zal laten onderzoeken. Des ondanks hebben deze ouders nog niet kunnen besluiten hun houding in dezen te wijzigen en hun kroost gaat nog niet ter school. Om zich te vrijwaren tegen de gevolgen, die dit verzuim, in gevolge de Wet op de Leerplicht voor hen kan hebben, wordt overwogen de kinderen naar een andere school te zenden. De naastbij gelegen openbare scholen staan te Gersloot en Spitsendijk, op vrij grooten afstand, wat zijn bezwaren meebrengt. Het rayon van deze scholen is echter door den gemeenteraad vastgesteld, en daarin zou eerst wijziging moeten worden aangebracht om leerlingen buiten die grenzen toe te laten. Een eigenaardige toestand in het dorp is wel deze, dat in één en hetzelfde gebouw de openbare en de christelijke school gevestigd zijn, welk gebouw vrijwel midden in het dorp staat. Men oordeelt dat deze omstandigheid zijn invloed wel zal laten gelden bij de overwegingen naar welke school de kinderen zullen worden gezonden, wanneer de ouders volharden hun kroost niet weer toe te vertrouwen aan den — na lang ziekteverlof teruggekeerden — onderwijzer. KANTENS, 8 Maart. De openbare lagere school te Rottum in deze gemeente zal binnenkort een eenmansschool worden; de onderwijzeres zal op wachtgeld moeten worden gesteld. De school komt echter voor op het lijstje van scholen, die volgens den minister voor opheffing in aanmerking komen. --- HANDELS-en MARKTBERICHTEN HOOGEZAND—SAPPEMEER, 8 Maart. In veiling werd heden betaald: peterselie f 0.29 —030.krop.sla 6.20—10.10. kroten 0.30—0.40. knolseldery 1.50—1.70 alles per 100-stuks. radijs 4.60- - 5.00, rabarber 7—13 per 100 bos. raapstelen 1.70— 2.20, peen los 2.10. spinazie 13—17, witlof 3—7.20, sjalotten 1.20—1.70, schorseneeren 4.60—5 alles per 100 pond, snijsla 12—19 et. per pond. --- LOPPERSUM, 8 Maart. Veiling. Spruiten 10—14, kroten I—2, roode peen 3—3. uien 2'—3., witlof 13, sjalotten 2—5, zure appels 71—12, Seedling 14, Zoete appels Zoete Kroon 15, Harmharkes 11 et., alles per kilo; koolrapen 25 et. 30 K.G, Bevelanders 120, rabarber 6 p. bos, witte kool 71—9 p. st., roode kool 31—8. savoye kool 8J p. st. Kipeieren 1.90—2.70 per 100, eendeieren 2.40— 2.50 p. 100, prei 0.50—1.00 per 100. Boerenkool 18—26 p. kist, groente 21—39 p. kist, knolselderij 85 per kist. --- ZANDEWEER, 3 Maart. Veilingsvereen, „Ons Belang". Spruiten 11—14, uien 21—3, sjalotten 2—3 i, winterposteleln B—lo, spinazie 30—32, snijsla 36, gedopte pronkers 12, gedopte slaboonen 18, alles per kg; roode kool 20—33. savoye kool 30— 40. alles per 5 stuks; rabarber 25—28, alles per 5 bos. Kropsla 28, knolselderij 45—60, bloemen 10—12 alles per kist; prei 60—1.00. boerenkool 50—90, alles per 100 stuks. Eieren 38—46 per 20 stuks. --- UITHUIZEN, 8 Maart. Veilingsvereen. „Uithuizen en Omsti- Spruiten I 11—16, id. n 7—9, spinazie 23—27, snijsla 24—26, witlof I 15—18, id. II B—lo, boonen 10—11, zoete appels 17, zure appels 17, alles per kg. Prei 7—27, knolselderij 7—20, witte kool 21—60, Deensche witte kool 60, roode kool 13—36, boerenkool 2—lo, alles per 5 bos, stuks of krop. Soep 50—54, roode peen 30—37, kroten 6—22, sjalotten 32—81, gele uien 57, roode uien 60, bloemen 8—35. alles per kist. Tulpen 8 per pot; raapknollen 24—27 per zak; moesplanten 8 per 100 stuks; eieren I 2.10—2.30; id. n 1.80 per 100 stuks. --- WINSCHOTEN, 8 Maart. Veilingsvereen. Winschoten en Omstreken Appels f7—l4, spruitkool 13—16, witlof 12—21, roode bieten 1.70—2.10, sjalotten 5.60, uien 4.00 per 100 kg., witte kool I 13, roode kool I 10—12, savoye kool I 10—12, knolseldery 5.30—6.10, kropslavellen 2.40—2.70 alles per 100 stuks, prei 5.00, rabarber 13—17, radijs 7.00 per 100 bos, raapknollen f 1.00 per H.L., bloemen 8—36 et. per pot, bananen f 2.50—2.70 per kist --- Visscherijberichten. ZOUTKAMP, 7 Maart. Heden was aan de Prov. Vischafslag de IJmuider botter YM. 202, met een vangst van: 225 pond groote schol a f 10 per % pond; 950 pond kleine schol a f 6 tot f 7 per •/. pond; 100 pond wijting a f 8 per •/. pond; 130 pond schar a f 6 per •/• pond; 50 pond onvisch a fl6 per "/. pond. — Garnalenvjsscherij. Woensdag werd door enkele schepen van de garnalenvloot aangevoerd een vangst van ongeveer 30 manden drogerijgarnalen en 10 K.G. consumptiegamalen. De vangsten van garnalen zijn nog slecht. Vooral consumptiegarnalen worden nog zeer weinig aangevoerd. De drogerij- zoowel als de consumptiegarnalen zijn nog zeer klein van stuk. De handel in consumptiegarnalen is heden nog zeer gering. Donderdag werd door enkele schepen aangevoerd een vangst van ruim 20 manden drogerij - garnalen en 8 K.G. consumptiegamalen. Bij dergelijke kleine vangsten is het voor de visschers met meer mogelijk, om iederen dag noer uit te gaan te visschen. --- LEMMER, 8 Maart. Door i_l vaartuigen is heden 3370 kg. spiering aangevoerd, welke verkocht is voor 6 20-11.90 per 100 kg. HARLINGEN 7 Mrt Gemeente Vischafslag. Aangevoerd werden 657 tal fuikharing f 2 70—2 90 542 tal kuilhanng 2 65-2.85, 137 tal kamerharing 2.75—2.90 alles per tal. --- DRACHTEN, 8 Maart. Veilingsvereen. ..Smallingeiiand". Spinazie 30 per kg; rabarber 1.50 per 10 bos; snijsla 16—18 per kg; prei 26—28 per 10 bas: beetwortelen 2—21, uien 43—6, alles per kg; roode kool 8—11; savoye kool 10—11, alles per stuk: spruitkool 16, witlof 11—17, rammenas 2, alles per kg; viooltjes 63 per kistje. --- DRACHTEN, 8 Maart. Op de heden alhier gehouden eiermarkt waren aangevoerd 42.000 stuks. Prijs f 1.60—2 per 100 stuks. — O» de heden alhier gehouden weekmarkt werden" aangevoerd 332 varkens, 109 biggen, 2 schapen en 15 nuchteren kalveren. De prijzen waren: kalveren f 3—5, biggen 4.50—7 per stuk, vetta varkens 15—17 et. per 1 K.G. Handel kalm. --- MEPPEL. 8 Maart. Vette varkens 30—32. vette biggen 32—34 et. per kg., drachtige varkens f 40—70, magere varkens 25—45. loopers 12—20, biggen 6—ll alles per stuk. Handel matig. --- EMMEN, 9 Maart. Aangevoerd op de veemarkt: 82 koeien 130—210, 16 vaarzen 135—170, 17 pinken 80—105, 8 kalveren 35—60, 40 Fr. schapen 6—lB, 1 geit 6. 12 dr. varkens 40—85, 115 varkens 13—33, 355 biggen 1.10 —1.60 p. week. Eier- en pluimveemarkt. 65 oude hanen 0.80—1, 1340 oude kippen 0.70—1.20, 180 jonge hennen 1.25—2, 38 eenden 0.50—0.75, 112 konijnen 0.45— 1.80. 47000 eieren: witte 1.50—2, bruine 1.90— 2.25, gemengd 1.75—2.10, per 100 stuks. De handel was vlug. --- DEDEMSVAART, 8 Maart. Weekmarkt. — Aangevoerd: 82 biggen 7—9; 17 varkens 15—20; 5 schapen 10—15. Alles per stuk. — Eierrnarkt. — Aangevoerd: 67.250 stuks: prijs witte eieren 1.70—1.80 en bruine 1.90—2.10 de 100 stuks. --- SCHEEPSTIJDINGEN VER. NEDERL. SCHEEPV. MIJ. Holland—Afrika Lijn. Randfontein thuisr. pass. 7/3 n.m. 8 u. Lissabon. Rietfontein, vertrekt 9/3 n.m. 8 u. v. Antwerpeu n. Rotterdam. --- Holland—Australië Lijn. Serooskerk thuisr. 83 te Antwerpen --- Holland—O.-Azië Lijn. Arendskerk thuisr. 7/3 te Genua --- Kon. Ned. Stoomb. Mij. Vesta, Middl. Zee n. Amsterdam, pass. 8 3 nm. 1 u. 30 Ouessant. Achilles 8/3 v. Beyrouth te Gandia. Hebe 8/3 v. Alicante te Barcelona. Orion, Rotterdam n. Middl. Zee. p. 8/3 Gibraltar. Orestes, Middl. Zee n. Amst., pass. B' 3 Gibraltar. Hermes 8/3 v. Istanboul te Izmir. Ariadne, Middl. Zee naar Rotterdam, pass. 83 Gibraltar. Telamon 8/3 v. Amsterdam n. W.-Indië. --- Halcyon Lijn. Stad Amsterdam 7/3 v. Stockholm n. Oxelosund, Stad Arnhem 6/3 v. Bagnoli n. Barcelona. Stad Vlaardlngen 6/3 v. Rotterdam te Kirkcnacs. --- Rott. Lloyd. Dcmpo thuisr. 8/3 v. Tanger. --- NEDERLANDSCHE EN VREEMDE SCHEPEN. Jantje en Secunda m.s. arr. 8/3 te Antwerpen. Immanuel m.s. 6/3 v. Delfzijl te Hamburg. Flying Norseman m.s., Antwerpen n. Dundalk. pass. 7/3 Viissingen. Westland m.s. 7/3 v. Londen te Antwerpen. Deneb m.s. 7/3 v. Bridlington te Middlesbro. Zeester, n. Kiel, pass. 4/3 Brunsbuttel. Tromp m.s. 6/3 v. Ostende n. Londen. Reina II m.s. 5/3 v. Londen te Nieuwp' Zuid-Beyerland m.s. 6/3 v. Falmouth n. Londen. Venus 6/3 v. Appledorc n. Swansea. Berent m.s. 6/3 v. Liverpool n. Cardigan. Pax I m.s. 5/3 v. Vlaardlngen te Allca. Lark m.s. 6/3 v. Londen te Grangemouth. Maria m.s. 6/3 v. Grangemouth n. Selby. Elziena m.s. pass. 6/3 St. Abbs Head. Teuna m.s. arr. 6/3 te Nieu\*poort. Globe m.s. 6/3 v. Blyth n. Truro. Mats 6/3 v. Blyth n. St. Mawes. Oost Vlaanderen m.s. 63 v. Rumpst te Charlton. Antwerpen m.s. 7/3 v. Antwerpen te Deptf. Oreek. Gees m.s. 7/3 v. Rochester te Londen. Irene m.s. 7/3 v. Willebrork te Dartford Creek. Seine m.s. 7/3 v. Antwerpen te Londen. Novatie m.s. 7/3 v. Gravesend n. Treport ApoHinaris IV m.s. 7/3 v. Gravesend n. Rotterdam Zeehond m.s. 7/3 v. Gravesend n. — Nijverdal m.s. 7/3 v. Gravesend n. Delfzijl. Anna m.s. 7/3 bij de Downs geankerd. Mies m.s. pass. 6/3 Bevezier. Kubo ms pass 6/3 Horse Sand Fort Deni ms. pass. 7/3 Wight. Arbo m.s. 6/3 v. Capelle te Poole. Maraboe m.s. pass. 7/3 Prawlepoint. Thriantha m.s. pass. 7/3 Prawlepoint. Jeannette 7/3 v. Newlyn n. Londen. Veerhaven, Antwerpen n. Norfolk, pass. 8/3 Viissingen. Maashaven, Rotterdam n. Port Gentil, 7/3 van Las Palmas. Sliedrecnt 7/3 v. Montevideo n. de Zwarte Zee. Tara 8/3 n.m. v. Havre n. Antwerpen. Zeeland 7/3 v. Kopenhagen n. de Tyne. St. Philipsland 7/3 v. Blyth n. Hamburg. Westland 8/3 v. Rotterdam te Leith. Jonge Elisabeth 8/3 v. Sunderland te Barcelona. Merwede 7/3 v. Middlesbro te Shoreham. Parkhaven 7/3 v. B. Aires n. Montevideo. Mascotte m.s. arr. 6/3 te Hamburg. Soli Deo Gloria m.s. 6/3 v. Nordenham te Hamburg Flying Scotsman m.s. 7/3 v. Danzig n. Rotterdam. Venus 7/3 v. Appledore te Swansea. Neptunus m.s. 8/2 te Antwerpen. Oceaan m.s. 8/3 v. Rotterdam n. Selby. --- DELFZIJL, 8 Maart. Binnengekomen: Gruno stoom v. Hamburg; Muttersegen, Schöning; Lena, Held, v. Emden. Vertrokken: Zuiderzee, Galenkamp, n. Hamburg; Poolster, Kajuiter, n. Leith; Prinses Juliana, Pepping, n. Hamburg; Muttersegen, Schöning, n. Lexfahre; Anna Rehder stoom, n. Goole; Rival, de Jonge; Lina, Rijks; Lutina, Dijken; Actief, v. d. Wijk; Nordenham, F. Mersens; Christa, Heimes; 4 Gebr., Faber; W.T.A.G. 74, Muhlenbrok, n. Emden. --- TERSCHELLING 7 Maart. Binnengekomen: Ned. m.s. Mulan, Muller, v. de Ruhr; Ned. m.s. Elma, Muller, v. Duisburg; Eng. s.s. Lowland n. Goole; Eng. s.s. Mistley v. Huil. Vertrokken: Ipswey, Trader, Eng. s.s., n. Huil. --- HARLINGEN, 7 Maart. Vertrokken: Ned. m.s. Prima n. Goole, DELFZIJL, 8 Maart. De motorschoener Poolster, kapt. Kajuiter, die gisteren op de Paap ls drooggezet om de schroef na te zien, is heden naar zijn bestemming Leith vertrokken. — Het motorschip Muttersegen, kapt. Schöning, dat alhier op reis van Dortmund naar Lexfahre met een lading ijzer binnenliep, heeft heden de reis vervolgd. --- TERMUNTERZIJL, 7 Maart. Binnengekomen: Neerlandia, A. v. d. Molen, v, Delfzijl. --- ZOUTKAMP 7 en 8 Maart. Binnengekomen: Onderneming', J Klos, Groningen; Saturnus, S. Vlieger, Groningen; Hunzc 3, P. Sluman, Groningen; De Hoop, S. Visser, Groningen; Onderneming, A. Zwiers, Groningen; Breezand, J. Kruier, Groningen; Hunze 15, Th. Sluman, Groningen; Vertrouwen, T. Vlieger, Groningen. Vertrokken: Antje Tomina, K. Boersma, Schiermonnikoog; Hunze 2, C. Albers, Amsterdam; Trio, G. Visser, Amsterdam. De laatste twee dagen was er zeer weinig scheepvaart tengevolge van de stremming van de zeesluis te Dokkummernieuwezijlen en van het slechte weer van gisteren. ---