RIJKSKANSELIER HITLER IN DEN DUITSCHEN RIJKSDAG DE REDE DER AFREKENING RÖHM's „TWEEDE REVOLUTIE” ONTSLUIERD - EEN EN ZEVENTIG EXECUTIES WERDEN VOLTROKKEN Gisteravond te 8 uur werd de zitting van den Duitschen Rijksdag geopend door den Rijks-Pres. Göring, die onmiddellijk 't woord gaf aan Rijkskanselier Hitler voor het houden van zijn aangekondigde rede. De Rijksdag, aldus begon Hitler, is voor heden in opdracht van de Rijksregeenng bijeengeroepen, om mij in staat te stehen voor dit forum het volk in te lichten over gebeurtenissen, die als een trieste herinnering in de geschiedenis zullen voortleven. Uit een totaal van zakelijke oorzaken en persoonlijke schuld ontstond voor ons jonge rijk een crisis, die vreeselijke gevolgen had kunnen hebben. De inhoud van mijn rede, aldus de Rijkskanselier, zal openhartig zijn. Hitler ging daarop uitvoerig na, hoe het nationaal-socialisme op 30 Januari 1933 aan het bewind kwam en wat in die 1/» jaar Nazi-bewind was gebeurd. Het resultaat van anderhalf jaar nationaal-socialistische regeering ligt ondubbelzinnig en duidelijk voor ons, aldus de Führer. Wie rechtvaardig wn zijn moet onze resultaten beoordeelen naar Wat er gekomen zou zijn als wij niet hadden overwonnen. Wij hebben den loop van het lot des volks ten goede gekeerd. Een geest Van oproer hebben wij uitgeroeid; met eerbiediging van het wezen der Duitsche stammen hebben wij de Duitsche eenheid boven alles gesteld, 't Duitsche Rijk is heden geen geografisch begrip meer, maar een politieKe ■werkelijkheid. En ook de rechten van ons vcik öaar buiten hebben wij weer doen gelden. En nu is het gemakkelijk fouten aan te Wijzen, maar het is beter een weg uit de ellende te zoeken dan in de ellende te blijven steken uit angst voor fouten. De handelsbalans wordt nadeelig beinvloed door de economische uitsluiting van buitenlandsche markten. Maar door de genialiteit Van onze uitvinders en chemici en onze energie zullen wij een uitweg vinden, opdat wij geen grondstoffen meer behoeven in te voeren, die wij zelf kunnen produceeren. Onze arbeid zou vergeefsch sin!Beweeg indien het volk ons niet in zoo groote mate Zijn vertrouwen had geschonken. Zonder de gebrachte offers hadden wij bec herstel niet kunnen verkrijgen. --- DE DESTRUCTIEVE GROEPEN. Tegenover de millioenen, die de regeering tn haar zwaren strijd gesteund hebben noemde Hitler de verschillende kleme destructieve groepen de internationale verdeeidheid-zaaiers wier communistische levensbeschouwing' er toe leidt, dat zij slectits den chaos wensehen. . ;. ,_„ Na de ontbinding van de communistische partij is getracht een meer anarchistische organisatie te stichten. Haar streven is voor het Duitsche volk zoo duidelijk, dat de overweldigende meerderheid der arbeiders deze Joodsche internationale arbeidsbedriegers minacht en innerlijk volkomen afwijzend tegenover hen staat. De tweede groep bestaat uit de oude politieke leiders, aan wier positie op 30 Januari 1933 een einde is gekomen en die zich niet bij den bestaanden toestand hebben kunnen neerleggen Hun onbekwaamheid stelde hen ook thans niet in staat positief werk te verrichten. . . In de derde plaats zijn er de destructieve elementen, die sedert 1918 geschokt zijn in hun houding tegenover den staat en die elk besef van orde hebben verloren. Dat zijn de revolutionnairen, die slechts opstand als een permanenten toestand kennen. Wij zijn allen opgevoed in eerbied voor het gezag, in eerbied voor den staat. Door de gebeurtenissen van 1918 zijn wij echter revolutionnair geworden. Veel van die menschen zijn met ons in botsing gekomen tegen den staat, de meesten zijn in den loop van den strijd verdwenen. Deze groep van pathologische vijanden van den staat is zoo gevaarlijk, omdat zij bij elke revolutiepoging een reservoir van hulpkrachten vormt voor de opstandelingen. En dan is er nog een vierde groep, die menigmaal, vaak ongewild, een destructieve rol speelt. Het zijn de menschen, die tot een betrekkelijk kleine maatschappelijke klasse behooren, menschen, die graag afwisseling brengen in hun overigens volkomen onbelangrijke leven. Terwijl de overweldigende meerderheid der volksgenooten zwaren arbeid moet verrichten, zijn er nog altijd menschen, die niets doen, en die dan daarvan moeten uitrusten. Alles wordt aangegrepen om die leegte een interessanten inhoud te geven. Zij zijn gevaarlijk als bacillendragers van onrust, van onzekerheid, leugen en laster. Voor hen was de nationale revolutie een aangenaam gesprek-thema en meer niet. Terwijl het nationaal-socialistische regime van den aanvang af de aanwezigheid van die kleine groepen heeft moeten constateeren, ontstond eenige maanden geleden een stemming, die men niet meer licht kon opvatten. Het ijdele gezwets over een nieuwe revolutie werd van lieverlede zoó intensief, dat alleen een lichtzinnige staatsleiding het had kunnen negeeren. --- HOE HET BEGON. Röhm's werk onthuld. In Maart, aldus Hitler, heb ik gelast voorbereidingen te treffen voor een nieuwe propagandagolf in verband met de revolutiegeruchten Men moest het Duitsche volk immuun maken tegen nieuwe pogingen. Toen bleek, dat in de omgeving van eenige hoogere S.A.-leiders tendenzen tot uiting kwamen, die tot groote bezorgdheid aanleiding gaven. Tegen mijn uitdrukkelijk bevel in was stafchef Röhm opgetreden op een wijze, die de uniformiteit der S.A. in gevaar moest brengen. De opvoeding in nationaal-socialistischen zin raakte in die S.A.-kringen meer en meer op den achtergrond. Met zekere planmatigheid werd er naar gestreefd, de S.A. meer en meer af te brengen van haar taak en aan een andere taak dienstbaar te maken. Bij bevorderingen werden de oude S.A.-leiders meer en meer achteruitgezet, terwijl de in de beweging niet bijzonder hooggeachte jaargang 1933 op onbegrijpelijke wijze omhoogkwam. Menigmaal werden mendigen is in overeenstemming met mijn innerlijke overtuiging Maar ook tegenover den minister van Rijksweer zou ik onmogelijk anders hebben kunnen handelen. Hij heeft zich als vertegenwoordiger van het leger steeds loyaal gedragen. De officieren en soldaten hebben zich op gelijke wijze gedragen. --- DE ROL VAN VON SCHLEICHER. Zonder dat ik er een flauw idee van had, is Röhm door bemiddeling van een door en door corrupten oplichter, een zekeren heer von A. — u allen bekend — in betrekkingen gekomen met generaal von Schleicher. Het doel van die mannen was vooral de weermacht van het Rijk en de nationale bonden in één hand te krijgen, waarvoor Röhm de man moest zijn. Nooit kon ik mijn toestemming hechten aan een dergelijke benoeming, aldus de Führer. In de eerste plaats om zakelijke redenen. In mijn strijd van veertien jaar, heb ik de strijdorganisaties van de partij steeds als een politieke instelling beschouwd, die met het nationale leger niets te maken heeft. Het zou een desavoueering van mijn politiek zijn geweest, indien ik de rijksweer onder het bevel van den S.A.-leider had gebracht. In de tweede plaats zou het uit menschelijke motieven onmogelijk zijn geweest, ooit de opvattingen van generaal von Schlelcher te aanvaarden. Aan het hoofd van het leger staat generaal-veldmaarschalk president von Hindenburg. Ik heb als kanselier in zijn handen den eed afgelegd, en die is voor mij persoonlijk onaantastbaar. De door mij aan hem gegeven belofte, dat ik het leger als een nietpolitiek instrument van het rijk zou eerbie- --- RÖHM HAD 12 MILLIOEN MARK TER BESCHIKKING. Toen Röhm zag, dat hij door overreding niet zijn doel kon bereiken, wilde hij het slagen van zijn plannen afdwingen. Röhm had de beschikking over millioenen. Uit een onderzoek, na zijn dood ingesteld, is vastgesteld, dat hij voor dat doel twaalf millioen mark had. De plaats van de oude trouwe S.A.-mannen werd ingenomen door nieuw gevormde terreurgroepen, die zich leenden voor het politieke doel. De noodzakelijkheid van eigenmachtig optreden van de S.A. werd gemotiveerd met de bewering dat ik niet in staat was besluiten te nemen Ten slotte stelde Schleicher zich in verbinding met Gregor Strasser. Hitler verklaarde, dat hij nog al het mogelijke gedaan heeft om te trachten Röhm op den rechten weg te brengen. De kanselier wees hem daarbij op de noodzakelijke gevolgen van een dergelijk optreden. Ik bezwoer hem, vervolgde Hitler, niets te ondernemen, wat tot de catastrofe' zou moeten leiden. --- HITLER SPREEKT IN DEN RIJKSDAG VOOR DE MICROFOON schen, die slechts een paar maanden lid waren van de S.A. snel gepromoveerd. Ik heb Röhm op dit alles gewezen, maar het hielp niet. In April namen de klachten onophoudelijk toe. Voor het eerst kreeg ik toen ook goed-gedocumenteerde mededeelingen over besprekingen, die door enkele hoogere S.A.-leiders waren gehouden en die alleen maar als grove onbehoorlijkheden konden worden gekenschetst. Het is bewezen dat die besprekingen gingen in de richting van een nieuwe revolutie, welke men ook zakelijk wilde voorbereiden. Röhm probeerde dit alles te betwisten en sprak van „aanvallen op de S.A.". In Mei kwamen bij de partij nieuwe berichten binnen over misdragingen, die niet te loochenen vielen. Dit alles leidde tot een zeer ernstige discussie tusschen stafchef Röhm en mij, waarbij voor het eerst twijfel aan de loyaliteit van dezen man bij mij opkwam. Nadat ik hem jarenlang in onwankelbare trouw had gedekt tegen alle aanvallen, kwamen er steeds ernstiger bedenkingen bij mij rijzen. Van Mei af kon er geen twijfel meer bestaan of Röhm had eerzuchtige plannen. En toch aarzelde ik nog. Want ik kon niet zonder meer gelooven dat aan een verhouding, die op trouw gebaseerd was, een einde zou zijn gekomen. Einde Mei kwamen bedenkelijke feiten aan het licht. Röhm had zich ook in zijn uiterlijk leven steeds meer van de partij verwijderd. Het was nog niet eens zoo erg dat hijzelf en zijn kleine kring van menschen met denzelfden aanleg alle wetten van het fatsoen schonden; maar in steeds breeder kringen ging dit kwaad zich uitbreiden. Van lieverlede begon zich in de S.A. een secte te vormen, wier zeden tegen de moraal van het geheele volk ingingen. En in de maand Mei bleek bij de promoties in zekere S.A.-gebieden, dat menschen met zulk een aanleg bevorderd werden, zonder dat daarbij op verdienste werd gelet. Mijn bevel, hiertegen met kracht in te gaan, werd gesaboteerd. --- HITLER MOEST UIT DEN WEG GERUIMD WORDEN! Röhm wilde niet hooren. En toen werd het uit den weg ruimen van mijn persoon voorbereid. Reeds was de man aangewezen, die mij uit den weg 'moest ruimen. Een van de mannen heeft voor zijn dood bekend, dat hij was aangewezen, om den daad te plegen. Het plan bestond volgens een vastgesteld program een aanval te doen op de regeeringsgebouwen en mij te arresteeren, terwijl de verdere actie zou geschieden onder mijn naam. In mijn naam wilden de samenzweerders dan instructies geven aan de SA. van het geheele land. Einde Juni was ik vast besloten, aan deze onmogelijke ontwikkeling een einde te maken; daar de op allen drukkende spanning ondragelijk was geworden, besloot ik stafchef Röhm te ontslaan en in verzekerde bewaring te nemen en ook een aantal van zijn medestanders te arresteeren. --- In den nacht van 30 Juni. Hitler zette daarna uiteen, hoe hij kwam tot zijn optreden in den nacht van Vrijdag op Zaterdag 30 Juni. Om 1 uur 's nachts kreeg ik, vertoevende in Westfalen, uit Berlijn het bericht, dat tegen 4 uur de alarm-toestand was gelast en dat de actie met groote snelheid zou beginnen. Onder deze omstandigheden kon ik nog maar één besluit nemen. Alleen een ongenadig toegrijpen kon misschien nog de revolte verstikken. Het was beter, dat eenige samenzweerders en muiters werden vernietigd, dan dat tienduizenden S.A.-mannen aan de eene en aan de andere zijde hun bloed zouden vergieten. In Berlijn was het den muiters reeds gelukt met een beroep op mij vier pantserauto s van de politie te krijgen voor hun actie. En ook in Saks-en en Silezië waren de muiters al ver gegaan met hun actie. Het was mij duidelijk, dat slechts één man stafchef Röhm tegemoet kon treden. Ik alleen kon hem ter verantwoording roepen. (Langdurig applaus). Hitler deelde hierop mede, hoe hij naar München was gevlogen om aan de muiterij een einde te maken, terwijl Göring te Berlijn ingreep. Men heeft wel gevraagd, fzoo ging hU voort, waarom ik de samenzweerders niet voor een rechtbank heb gedaagd, maar op dat uur was ik verantwoordelijk voor het lot van het Duitsche volk en daardoor de opperste rechter van het Duitsche volk. (Lang aangehouden applaus en Heil-geroep). Muiters heeft men altijd en overal door decimeering weer tot de orde geroepen. Slechts één staat heeeft van zijn krijgsartikeïen geen gebruik gemaakt en is daardoor ook ineenges-tort; dat was Duitschland. Ik wilde het jonge rijk niet aan dit lot overleveren en daarom heb ik bevel gegeven, de schuldigen neer te schieten. Verder gaf ik bevel, de muiters bij elke poging tot verzet tegen hun arrestatie neer te leggen. De natie moet weten, dat haar bestaan door niemand ongestraft bedreigd kan worden. Wie zijn hand tegen den staat verheft, moet weten, dat een zekere dood zijn lot is. Een buitenlandsch journalist heeft namens de vrouwen en kinderen der terechtgestelden geprotesteerd en verwacht uit hun rijen de vergelding. Ook ik heb medelijden met die vrouwen en kinderen, maar tegenover leed moet men stellen het leed, dat tienduizenden Duitsche vrtuwen zou hebben getroffen, als de samenzwering was gelukt. --- B.H. STERN De heer B. H. Stern, rustend godsdienstonderwijzer en een zéér bekend en vooraan- staand notabel der Joodsche gemeente te Groningen, wordt Maandag a.s. 80 jaar. Tegelijk herdenkt de heer Stern zijn 40-jarig bestuurderschap van de Achawa. B. H. Stern. --- Het aantal geëxecuteerden. Hitler deelde daarop mee, dat het aantal leiders en anderen, die deze actie met den dood hebben beboet, 71 bedroeg. Hieronder bevinden zich: 19 hoogere S.A.-leiders en 31 S.A.-leiders en S.A.-leden, verder 3 S.S.-leiders, die aan het complot medeplichtig waren, 13 S.A.-leiders en particuliere personen, die bij hun gevangenneming weerstand boden. Drie personen pleegden zelfmoord, vijf niet-S_A.-leden doch partijgenooten werden wegenss medeplichtigheid neergeschoten. Ten slotte werden nog gefusilleerd drie leden der S.S., die er van beschuldigd werden personen, die zich in Schutzhaft bevonden, te hebben mishandeld. Hilter besloot zijn rede na l"/2 uur met een korte peroratie, waarbij hij nog verklaarde, dat Von Hindenburg de Rijksweer heeft verzoend met den huidigen stand van zaken en dat de positie van Von Hindenburg ongewijzigd zal blijven De rede werd herhaaldelijk onderbroken door luid applaus en „heiT'-geroep. Aan het slot sprak Göring de Rijksdagvoorzitter een kort woord als trouwbetuiging aan den „Führer", hem hulde brengend voor zijn grootsche moedigee daad tot heil van de Duitsche natie. Wat een geweldig applaus deed ontstaan. De rede werd over een groot deel van de wereld per radio uitgezonden en wordt ook vandaag nog door gramofoonplaten herhaald. --- WEEKKALENDER ZONDAG 15 Juli. Wie van honig houdt, moet een bijensteek kunnen verdragen. --- MAANDAG 16 Juli. Wie in de wereld geen plaats vindt, vlucht in het eigen hart. --- DINSDAG 17 Juli. Wie kleine zonden zonder eenige wroeging bedrijft, komt er zoo gemakkelijk toe steeds grootere te begaan, altijd met dezelfde verontschuldiging. --- WOENSDAG 18 Juli. 't Is geen gering kwaad de waarheid vervelend te maken. --- DONDERDAG, 19 Juli. Overwint uw vijand door kracht — en gij maakt zijn vijandschap grooter; overwint door liefde en gij zult geen nasmart oogsten --- VRIJDAG 20 Juli. Eerst wanneer het voorwerp onzer liefde ons voor een tijdlang verlaten heeft, bemerken wij, hoe dierbaar het ons geworden is. --- ZATERDAG 21 Juli. Wie ontrouw is aan plicht, recht en rede, breekt drie draden in het weefgetouw en zal de gevolgen van zijn fout ondervinden, als hij wellicht aan de oorzaak niet meer denkt. --- WEKELIJKSCHE LIJST VAN MARKTEN Maandag 16 Juli: Franeker weekm.; Hardenberg weekm.; Coevorden weekm.; Steenwijk weekm.; Winschoten weekm.; Borger weekm.; Gieten p. en v. Dinsdag 17 Juli: Groningen weekm.; Hoogeveen eieren en pluimvee; Sneek weekm, Woensdag 18 Juli: Assen weekm.; Dokkum weekm.; Dedemsvaart weekm.; Lemmer weekm.; Harlingen weekm.; Wolvega weekm.; Erica j.; Appingedam p. Donderdag 19 Juli: Hoogeveen weekmarkt; Meppel weekm. en p.; Musselkanaal v. Vrijdag 20 Juli: Leeuwarden weekm.; Zwolle weekm.; Emmen vee- varkens-, schapen-, geiten-, groenten-, ooft- en eierenmarkt; Workum weekm. --- TELEGRAFISCH WEERBERICHT naar hedenmorgen verrichte waarnemingen. Medegedeeld door het Kon Ned. MeteoroL In*«t"""Tit t-e rip BNt Har I Wmd- -o _ iTn.m. -| stand « _ §a-g Cels. « Plaatsen u - -g »«" -u d "Z .2 "8 « _*2 -8 _"g f IJSLAND EN FAROER Vestmanoëi 175817551 wzw I 21 regen I 101 101 Thorshavn |758|756| w |21 betr | ll[ 12| 1 GROOT BRITTANNie EN lERLAND. Stornoway 755 758 wnw 3zw bew 14 14 7 Shlelds 755 756 no 2 regen 16 14 10 ïarmouth 756 756 w 3 regen 14 16 5 Valentia 759 764 nw 3 bew 15 15 1 Scilly 759 761 nw 3zw bew 17 16 1 NEDERLAND. Groningen 755Ï757 o 1 regen 17 15 1 Helder 755|/56 z 2 betr 17 18 0 De Bilt 755j75? zó regen 17 17 1 Vlissingen 75ÖJ757 zw 4 betr 17 16 2 Maastricht 756;759[ wzw 3zw bew 16' 18 0 BELGIË EN FRANKRIJK. Brussel 756 758 zw 3 betr 15 15 3 Calais 75ö 758 zw ;-. zw bew 15 15 0 Parijs 757 76 wzw 4zw bew 17 17 3 Brest 760 763 wnw 2zw bew 16 15 0 Biarritz 762 764 z 3zw bew 21 19 1 ZWITSERLAND. Zürich J758|761| z | 2|zw bew| !8| 18| DUITSCHLAND. Hamburg 754 759 zo 2 bew 17 15 0 Stettln 754 758 zw 2 1 bew 16 18 Memel 754 757 wnw 1 betr 18 20 0 Breslau 750 759 w Izw bew 17 19 0 München 757 761 zw 4 betr 19 18 SCANDINAVIË. RÖSt 761759 o 4 1 bew 16 0 Haparanda 761 763 stil o 1 bew 22 22 3 Stockholm 755 758 zo 3 betr 17 15 (j Skudesnaes 757 757 stil 0 » 14 11 9 Wlsby 752 757 zo 2zw bew 15 16 1 Skagen 755 755 wnw Izw bew 17 16 1 Kopenhagei 753 757 wzw 3zw bew 15 17 0 De beteekenis van de cijfers voor de windsterkte is: 0 windstilte: 1 zwaJtke coelte- 2 zeer zwakke wind; 3 zwakke wind; 4 matige wind-5 tnssche wind: 6 stijve wind; 7 sterke wind; 8 krachtige wmd; 9 storm; 10 krachtige storm. --- BUITENLANDSCH WEERBERICHT. MEDEGEDEELD DOOR HET K.N.M.L. TE DE BILT: De hooge drukking in het Z.W. vormt een rug over lerland, terwijl bij IJsland een nieuwe depressie verscheen. De vorige depressies nemen in beteekenis af. maar een der kerntjes over Engeland bracht hier te lande in den ochtend regen. In geheel Europa is thans de droogte onderbroken, al is hier en daar weinig regen gevallen. Andere plaatsen (Saërna en Karlstadt in Zweden, Shields hadden 10 m.M. of meer). Hooge temperatuur wordt alleen in N. Scandinavië en Finland, de Oostzee staten en Polen aanr getroffen. De Britsche eilanden hebben normale temperatuur met opklarend weer in lerland en regen in Schotland. Ook in de omgeving van het Skagerak en de Noordzee valt regen. De algemeene toestand duidt op afwisseling van opklaring met regenbuien. Hoogste barometerstand 765.7 te Vardö. Laagste barometerstand 754.8 te Akureijri. Verwachting, geldig tot den avond van Zondag 15 Juli: Zwakke tot matige Z.W. tot N.W. wind, afnemende bewolking, aanvankelijk nog kans op regenbuien, weinig verandering in temperatuur. --- Barometerstand te Groningen Gedurende het laatste etmaal. Temperatuur hedenmiddag 12"/2 66 gr. Fa. Winrichting O. Morgen gaat de zon op om 4.54 en onder om 21.16. De maan komt morgen op om 8.52 en gaat onder om 22.34. Maan: Donderdag 19 Juli E. K. Lantaarns van alle rij- en voertuigen op om 21.46. ---