DE „HILTO” TE VEENDAM (Van onzen correspondent). Een groote menigte begaf zich hedenmiddag naar de groote schouwburgzaal „Veenlust", waar deH.1.L.T.0.-tentoonstelling en de daaraan verbonden feesten werden geopend. Te ongeveer drie uur kwam de heer R L. DE GRAAF, voorzitter van Volksvermaken, op het podium, die een woord van welkom en hartelijken dank tot de aanwezigen richtte, in het bijzonder tot den eere-voorzitter, den burgemeester, den heer De Zee. Spr. dankte den gemeenteraad voor de toegestane garantie voor dekking van een eventueel tekort, de bestuursleden van Veenlust voor het afstaan van gebouwen en park voor deze gelegenheid, de exposanten, die door hunne fraaie exposities in belangrijke mate meewerken aan het welslagen van den opzet en de diverse Commissieleden van Volksvermaken, die zich spontaan bereid verklaarden in verschillende commissies zitting te nemen en als zoodanig goed werk verrichtten. In ieder mensch is een drang naar afwisseling van de dagelijksche sleur van het bestaan, aldus spr. en het bestuur meent hierin tegemoet te moeten komen door het houden van deze zomerfeesten en hoopt dat deze mede door Faveur en andere artisten en mooi weer, in alle opzichten mogen slagen. --- REDE VAN DEN BURGEMEESTER. De heer F. J. DE ZEE, burgemeester van Veendam, sprak hierna ongeveer als volgt: Is een officieele opening dezer tentoonstelling met de daaraan verbonden feesten voor de VertyMQin »..v<»c. Volksvermaken noodzakelijk? Met de beantwoording van die vraag heb ik mij bezig gehouden, toen mij de uitnoodiging bereikte om deze opening op mij te willen nemen .Ik heb mij zelfs afgevraagd of het in onz»n tijd van groote malaise op velerlei gebied wel gewenscht is eene tentoonstelling op touw te zetten en feest te vieren. Moeten wij thans bij de pakken gaan neerzitten .in moedelooze houding of moeten wij krachtig medewerken om betere tijden te bereiken en al onze energie aanwenden om er weer boven op te klimmen? Stellen wij ons op dat standpunt, dan zijn er ook motieven aanwezig om deze dagen een officieel tintje te geven door van overheidswege de opening te bewerkstelligen. Mijne aanwezigheid hier verklaart voldoende aan welken kant mijne beslissing is gevallen. Ik geef onmiddellijk toe, dat de algemeene malaise in de eerste plaats in industrie-, handels en landbouwkringen wordt gevoeld; zoolang geen prijsverhooging van vele producten intreedt, zal de strijd om het bestaan een harden dobber geven. Alle zeilen moeten worden bijgezet en men moet zich in staat weten tot buitengewone krachtsontplooiing. Maar ook alleen op die wijze opent men de kans voor betere levensvoorwaarden. Men zegge nu niet, dat ik te veel optimist ben, maar men huidige als één man de leuze: aanpakken. Hebben de Veendammers, zoolang deze plaats bestaat, en dat is bijna 300 jaar, niet steeds energiek gewerkt en de wisselende tijden ook onder de meest ongunstige omstandigheden, met opgerichten hoofde, strijdvaardig, met moed, durf en hoop doorworsteld? Is diezelfde energie in onze dagen nog aanwezig? Ik heb geen redenen, daaraan te twijfelen, integendeel, deze rijke erfenis van een stoer voorgeslacht bezit nog de volle waarde en zal en kan, ook in onze donkere tijden krachtig meewerken om vele moeilijkheden te overwinnen. Ook bij deze tentoonstelling zijn symptomen aanwezig, welke er op wijzen dat men niet moedeloos is ingedut. Zijn niet de vele exposanten even zoovele voorbeelden van energiek aanpakken, van durf en moed? Trachten zij niet, door de aandacht op hunne artikelen te vestigen, hunne levensvoorwaarden te verbeteren? En blijkt uit hun arbeid niet voldoende, dat zij de hoop op gunstiger tijdefl nog niet hebben verloren? Bezielt ook niet een zelfde geest de Vereeniging voor Volksvermaken, de geest van moed, durf en activiteit? De H.1.L.T.0. is het resultaat van aller arbeid en ik durf wel zeggen een prachtig resultaat, want de medewerking is zoo buitengewoon groot geweest, dat tot vergrooting van het tentoonstellingsgebouw moest worden overgegaan. Een wandeling langs de stands loont de moeite en men krijgt een frisschen kijk op vele zaken. De stand van het Rijksbureau voor drinkwatervoorziening is van bescheiden omvang, maar men zal ze niet passeeren, zonder nauwkeurig het tentoongestelde te bezichtigen, want evenals bij den Psalmist het dorstig hert schreeuwt naar de frissche waterstroomen, zoo roepen de Veendammers om hun waterleiding. Deze algemeene wensch zal binnen niet al te langen tijd in vervulling gaan en een bezoek aan deze stad, waar het drinkwatervraagstuk v. d. provincie Groningen door deskundige hand in beeld is gebracht, zal ongetwijfeld voor velen interessant zijn. En daarnaast is een stand van de gemeente Veendam. Het gemeentebestuur meende deze gunstige gelegenheid te moeten aangrijpen om de aandacht van de talrijke vreemdelingen, die de expositie zullen bezichtigen, op onze mooie woonplaats te moeten vestigen. Maar ook de Veendammers mogen heusch wel eens kijken naar den snit en de kleur van het nieuwe kleed, dat onze gemeente bezig is aan te trekken. Ik wed, dat velen hunner met verrassing zaken zullen opmerken, welke zij in den sleur der dagelij ksche dingen achteloos zi.'n voorbij geloopen, en waarvan het mooie en aantrekkelijke op dezen stand tot hun komt. Dames en heeren, ik hoop dat de exposanten een druk bezoek mogen ontvangen en de resultaten, welke zij zich voorstellen, mogen bereiken. Deze mooie zomerdagen kunnen ongetwijfeld krachtig meewerken om de financieele uitkomsten gunstig te beïnvloeden. De risico is buitengewoon groot en de begrooting voor deze vier dagen wijst op een hoog eindcijfer. Wij mogen „Volksvermaken" dankbaar zijn, dat zij deze opzet heeft durven aanvaarden en haar beste belooning kan zij vinden in dichte drommen bezoekers. Daarom is ook steeds de Zondag ingeschakeld als een dag welke voor de financieele resultaten niet gemist kan worden. En toch geloof ik, dat de mogelijkheid om den Zondag buiten de feesten van „Volksvermaken" te houden, nog wel eens nader onder de oogen zal worden gezien, opdat ieder, onverschillig van welke richting, daaraan zal kunnen deelnemen. Bij een tentoonstelling hooren nu eenmaal festiviteiten en men krijgt daardoor de bekende combinatie van het nuttige en het aangename. De zalen en de tuin van Veenlust zullen feestjool bevatten, op het sportterrein is de H.1.L.T.0. als buurvrouw gevestigd. Ik hoop, dat deze vier dagen in elk opzicht mogen slagen en het bestuur van „Volksvermaken" met voldoening daarop zal kunnen terugzien. In die hoop open ik de H.11..T.0. Een luid applaus beloonde de spreker voor zijn rede. Daarna liet de muziek zijn vroolijke tonen hooren. --- DE STANDS. Het tentoonstellingsgebouw ziet er keurig uit. De standhouders hebben hun uiterste best gedaan voor de aankleeding van hun stands. Vertegenwoordigd zijn: firma H. J. Hooghoudt te Groningen met wijnen, dranken, likeuren; J. van der Veen en Zn., eveneens met wijnen en likeuren; Ignac Klein, Eindhoven, met Hongaarsche Bont „Matyo" handwerken; Singer Maatschappij, Groningen, met naaimachines; firma H. J. Polak N.V., Winschoten, met wijnen, vruchtenwijnen en alcoholvrije dranken; Nico Bekkering met sigaren en sigaretten, firma K. Tiktak, Groningen, koffie en thee; N.V. „Crescent", Eindhoven, met tabak en sigaren; firma M. D. de Lange, Veendam, met vulpenhouders; Fa. J. G. L. Drenth, Veendam, met Frisia haarden en luxe artikelen; N.V. „Defa", Arnhem, met plantenziektenbestrijdingsmiddelen; N.V. Ned. Krachtvoederfabriek „Muskator", Oude Wetering, met krachtvoederartikelen; Fa. Hut en Uildriks, Veendam, met electrisch sanitaire artikelen; N.V. Remington Schrijfmachines, Groningen, met schrijfmachines; fa. E. M. van Simmeren, Groningen, met metalen, lood, koper, zink enz.; Jan Schuur en Co., Veendam, met naaimachines; J. Bakker (fa. L. Suk Jzn.), Veendam, met wijnen, gedistilleerd, comestibles, enz.; Techn. Bureau Eduard Stolper, Veendam, met radiotoestellen en electr. apparaten; N.V. Electriciteits Mij. „Veenkoloniën" met electr. apparaten; P. Koster, Wildervank, met haarden en kachels; R. L. de Graaf te Veendam met Philips' artikelen en rijwielen; N.V. Groninger Auto Mij., Groningen, automobielen; Drankweercomité „Veendam en omstreken" propaganda drankbestrijding; Veenkoloniale Automobielmaatschappij, Ford automobielen; W. Everts, Veendam, sigaren en beschuits; H. T. Huizinga, Veendam, miniatuur-wereldstad; Abr. Kool, Veendam, delicatessen en versnaperingen, koek en banket; H. J. Kremer, Veendam, gasmachines „American Kitchenkook"; Fa. Hilbrands, Leek, wollen dekens; Jongeren Vredesactie, vredespropaganda materiaal; Rijksbureau voor drinkwatervoorziening, de Gemeente Veendam, Uitbreidingsplannen; De Bonneterie, Groningen, bontmantels enz. Verder zijn nog stands buiten het gebouw, als: J. Nieuwold en Zn., Veendam, bloemen, planten, enz.; F. J. Giezen, Muntendam, dakpannen; J. Duintjer Azn., Veendam, pannen, buizen, tennisbanen en tuinpaden; fa. H. T. van Bergen, Winschoten; Carillon met uurwerk, electrisch-automatisch en voor vrije bespeling, en N.V. Groninger Auto Mij., demonstratiewagen en truck. Op kilometers afstand ziet men reeds dat Veendam feest viert. Want ter gelegenheid van de zomerfeesten heeft de heer Ed. Stolper te Veendam een der grootste lampen, op de Philips fabrieken gefabriceerd, aan den top van den toren bevestigd. Met een sterkte van 1500 watt wordt Veendam 's avonds verlicht. Op het kennisterrein is van alles volop. Een auto-caroussel, zweef- en draaimolen, cakewalk, enz. zullen de feestvreugde verhoogen. Ook een lange rij van kramen en stalletjes heeft de Kerkstraat en Winckler Prinsstraat gestremd voor het verkeer. De Veenlust-tuin is in één woord schitterend. Vooral het „Floodlight" in den tuin zal de aandacht trekken. De duizende kleine gekleurde lampjes, die aan de gevels en in den wintertuin in „Veenlust" zijn aangebracht, geven een prachtigen indruk. Te hopen is dat het weer maar goed blijft, dan zal Veendam de komende dagen ongetwijfeld duizenden bezoekers trekken. --- LUCHTVAART. HET VLIEGONGELUK BIJ LOOSDRECHT. Een corr. meldt aan het „Hnbl.": Nadat wij Dinsdagavond Loosdrecht verlaten hadden, zijn de vleugels verder van het verongelukte watervliegtuig losgegaan en is het wrak van den romp, hangend in het water, aan den lier op den voorsteven van de" motorschuit een eind weegs weggesleept. Zoo was alles nog gistermorgen. --- HET KINDERFEEST TE HELPMAN is uitstekend geslaagd en de vroolijke, kleurige optocht bracht heel veel aardigs --- Reddingspogingen van sergeant De Rooy. Wij troffen den sergeant-machinist De Rooy aan bij zijn beschadigd vliegtuig W. 66. Volkomen kalm heeft hij onmdidellrjk na het neerstorten van de W. 54 telefonisch De Mok van het gebeurde in kennis gesteld. Daarna is hij te water gegaan voor het doen van reddingspogingen. Wel twee uur heeft hij dat volgehouden, te midden van uitstroomende olie en benzine; met levensgevaar waagde hij zich telkens opnieuw onder water, tusschen de gebroken draden en het wrakhout, voor hij, doodop, zijn pogingen moest staken. Omtrent het verschijnen van het marinevliegtuig met den officier-machinist Vinke, die nog aanwezig was, vernamen wij nader, dat de groote Fokker G. 1 heel toevallig passeerde, op den terugtocht van Veere naar De Mok. Luit. Vinke was voornemens even op de plassen te dalen, om een kopje thee in het Plashuis te gebruiken en zag juist voor het strijken, welk ongeluk daar had plaats gehad. Behalve de reeds genoemde zwemster, mej. Van Rijn, die enkele schrammen opliep, lagen nog drie dames te water onder de vleugels van de W. 66, toen het vliegtuig neerplofte. Zij kwamen met den schrik vrij. --- De oorzaak. Omtrent de.oorzaak van de ramp vernemen wij nader, dat deze waarschijnlijk te wijten is aan het feit, dat het oud model watervliegtuig niet geschikt was voor de uitgevoerde manoeuvre. Technisch noemt men het „zoemen" als een vliegtuig loodrecht omhoog getrokken worat. De motor schijnt voor deze manoeuvre onvoldoende capaciteit gehad te hebben. Er kwam bij het opstijgen zooveel snelheidsverlies, dat het vliegtuig alle draagvermogen kwijt raakte en daardoor neerkwam met. zijn draaienden motor omlaag. Om 12 uur gistermiddag zou voldoende technische hulp uit De Mok aankomen, om het wrak te sloopen en in stukken weg te halen. Men was er reeds in geslaagd, om de vleugels uit den bodem los te werken. Ook de W. 66 was gedemonteerd. --- DE FRANSCHE OCEAANVLIEGERS IN AMERIKA. De Oceaanvliegers Costes en Bellonte werden na de gebruikelijke huldigingen gistermiddag ten stadhuize te New Vork door burgemeester Walker en een groot aantal stedelijke autoriteiten officieel ontvangen. Heden zullen zij naar Texas vertrekken om den prijs voor de vlucht in ontvangst te nemen. Op den terugtocht naar Washington zullen de vliegers door president Hoover worden ontvangen. Naar vernomen wordt is de benoeming van de vliegers in de orde van het Legioen van Eer geschied. Costes, die tot nu toe reserve-kapitein was, is tot bataljons-commandant bevorderd, terwijl Bellonte van onderofficier tot Ie luitenant is bevorderd. Hun vliegtuig „Het Vraagteeken" is door enthousiaste toeschouwers, die een souvenir aan de vlucht wilden bemachtigen, licht beschadigd, zoodat de vlucht naar Dallas moest worden uitgesteld. De reparaties zullen zoo spoedig mogelijk worden uitgevoerd. --- Eenige bijzonderheden over de vliegers. Costes is de groote man vah deze vlucht. Na in den oorlog tot den vliegdienst te zijn overgegaan, bleef hij daarna de luchtvaart trouw, werd lijnpiloot op het traject Parijs— Londen. Maar dit werk trok hem niet lang: hij voelde meer voor het vliegen van lange afstanden. Hij heeft een diepgaande studie gemaakt van deze materie en de resultaten, die hij er mee bereikte, waren voortreffelijk. Tezamen met Lebrix, even koene vlieger als hijzelf begon hij in het einde van 1927 een wereldvlucht, die allen luchtvaartenthousiasten nog versch in het geheugen ligt. Eerst naar Dakar in West-Afrika, daarna de „hop' over den Oceaan naar Brazilië, kriskras over Zuid- en Noord-Amerika naar San Francisco Van daar vloog hij toen niet over den Stillen Oceaan — wat Kingford Smith en Ulm later zoo schitterend deden — maar liet zijn vliegtuig naar Japan brengen. Doch vandaar vloog hij met Lebrix zeer snel en in lange etappes via Cochin, China en Britsch-Indië langs de ons zoo bekende Indië-route naar Parijs terug. Bijna 60.000 K..M legden deze twee kranige Franschen af. Verleden jaar boterde het niet tusschen de twee kameraden en zij scheidden. Costes kreeg toen als tweede bestuurder Bellonte en ook met dezen deed de koene Franschman een daad, die de wereld opnieuw van hem deed spreken. Dat was de uitstekend geslaagde recordvlucht: 9610 K.M. van, Parijs tot Tsitsikar in Azië. Tot niu toe is dat record onaangetast gebleven. En thans Is hét hem gelukt, tezamen met Bellonte Parijs—New-York te vliegen: zonder twijfel de grootste prestatie, die Oost-West over den Oceaan, tot nu toe geleverd is. En die verre in de schaduw stelt de vlucht van Kohl, Huhnefeld en Fitzmaurice zoowel als die van Kingsford Smith, Van Dijk, Saul en Staimage. Want Costes en Bellonte begonnen in Parijs, ruw gerekend .1200 K.M. verder dan het beginpunt van Kingsford Smith. En zij vlogen, in één enkele vlucht, New Foundiand voorbij en Nieuw Schotland en landden, na 'n voorbeeldeloos snelle vlucht, die een gemiddelde van meer dan 180 K.M. per uur aanwijst, op Curtiss Field bij New- Vork. --- En de vrouwen? De vrouwen van de vliegers, na 36 uur in angst te hebben gezeten zijn natuurlijk uiterst gelukkig.' Zij zijn door de regeering en door de bladen voortdurend op de hoogte gehouden en leefden zoo den tocht mee. Mevrouw Costes is een Georgische, dochter van een generaal van het oude régime, en schijnt een niet onbekende cinema-artiste. Mevrouw Bellonte is Engelsche van afkomst. Binnen enkele dagen vertrekken zij naar New-York, tezamen met den vlieger Codos, die aan de voorbereiding van den tocht een werkzaam aandeel genomen heeft en die van plan is met het toestel te komen terugvliegen. Costes zelf keert per boot terug. Onder de huldebewijzen, die de twee vrouwen ontvingen, was voor elk ook een groote bos bloemen van de moeder van Nungesser, wier zoon drie jaar geleden met Coli boven dien zelfden Atlantischen Oceaan verongelukte. --- Een banket. Gisteren heeft de Duitsch-Amerikaansche Vereeniging den Oceaanvlieger Van Gronau en zijn metgezellen een banket aangeboden. De beide Fransche vliegers Costes en Bellonte verschenen, vergezeld van Lindbergh en burgemeester Walter op dit banket. De Duitsche en Fransche vliegers begroetten elkaar, onder het oorverdoovend gejuich der aanwezigen, recht hartelijk. --- HET VLIEGONGELUK OP DE LOOSDRECHTSCHE. PLASSEN Links net wrak van de W 54, op den voorgrond de W 66, waarvan de rechtervleugel door het gevallen toestel werd afgerukt. --- DRIE JEUGDIGE HELPENAREN gemeten in hun vermommingen volop van „hun" feest. --- EEN WERELDVLUCHT VAN VAN DIJK. Naar wij vernemen onderhandelt de Nederlandsche Oceaanvlieger Van Dijk reeds eenigen tijd over een nieuwe vlucht en wel een onder zijn leiding rondom de wereld. Desgevraagd vertelde hij ons. dat het financieele gedeelte wel zoo ongeveer in orde was. Hij is thans bezig te trachten de Fokkerfabriek voor die vlucht te interesseerend omdat hij natuurlijk een Fokkervliegtuig voor die vlucht wil hebben. . De wereldvlucht zal naar wij vernemen in 1931 worden gehouden. (Hbld.), --- DOODELIJK ONGEVAL. Zeven dooden. In de nabijheid van Kaap Priorino Grande is een Domier-marinie-vüegtuig naar beneden gestort tijdens manoeuvres. De bestuurder, twee waarnemers en vier monteurs kwamen om het leven. --- Oostenrijksch verkeersvliegtuig vermist. Het Oostenrijksche verkeersvliegtuig A 3, bestuurd door den piloot majoor Stoisaoljevitsch wordt sedert Dinsdagmiddag vermist. Het vliegtuig arriveerde Dinsdag overeenkomstig de dienstregeling te 13 uur, komende van Weenen, te Innsbrück en vervolgde na een kort oponthoud zijn vlucht naar Zürich. waar het tê 14.30 uur behoort aan te komen. Het is voor het laatst gezien te Kruenn dea middags te 13.30 uur, waar het over de Walenen heen in den nevel geraakte. Sedertdien heeft men niets meer van het toestel ver* nomen. --- Waterschap „Hunsingo”. ONDERDENDAM, 4 Sept. Het hoofdbestuur vergaderde gistermiddag in 't Waterschapshuis alhier. Tien onderdeelen waren vertegenwoordigd. Voorzitter de heer H. Westers. De heer K. J. Schuringa Ode ond.) had bericht gezonden door ongesteldheid verhinderd te zijn de vergadering te bezoeken. De voorzitter opende met een kort welkomstwoord de vergadering, waarna de secretaris het verhandelde van de vorige vergadering las. Hierna werd het eenige punt — op de agenda vermeld — aan de orde gesteld, n.l. vaststelling van de rekening 1929--'3O. In de vorige vergadering is medegedeeld, dat de rekening door gecommitteerden en commissieleden (de heeren L. Dijkhuis en K. J. Schuringa) was nagezien en in orde bevonden. Verder werd toen besloten, dat de rekening 14 dagen ter visie zou worden gelegd. Hieraan is voldaan. Bezwaren werden niet ingebracht, waarom werd voorgesteld tot definitieve vaststelling. Z. h. st. werd alzoo besloten. De rekening zal nu worden opgezonden aan Ged. Staten. Ontvangsten f uitg. f 257.204.80, batig saldo f 46.348.28 A. De voorz. had nog eenige mededeelingen. 1. De woning bij de Rollen zal worden gerestaureerd. Het werk is gegund aan F. Boer te Garmerwolde voor f 695. 2. Betrekkelijk de kwestie van de Ulrummer tocht, waaromtrent één van de pandplichtige eigenaren in twijfel is, of die pandplichtigheid voor hem zou gelden, is deskundig advies ingewonnen, waarvan de conclusie is, dat de pandplichtigheid op den nieuwen eigenaar overgaat. Art. 78 van het algemeen reglement van waterschappen is toe te passen. De secretaris heeft deze zaak in onderzoek. Formeel is alles in orde. Er werden hieromtrent nog eenige vragen gedaan en beantwoord. 3. Mededeeling over bijlangs de wegen gelegen slooten, of deze bij de gemeentebesturen in onderhoud zijn. Deze vraag was om advies aan Ged. Staten jezonden; dezen antwoordden, dat ón zich aan de wegzijde bevindende helft als regel bij den beheerder in onderhoud is. De voorzitter somde mogelijke afwijkingen op en deze werden op verschillende wijzen onder 't vergrootglas genomen. Besloten werd aan gecomm. de vraag op te dragen of de legger zal worden gewijzigd. De laatste mededeeling van den voorzitter was deze, dat de deskundige van 't waterschap, de heer Vegter, den toestand van den duiker 3 in den provincialen weg van den Andel had onderzocht. De heer Vegter gaf daromtrent eenige inlichtingen. De heer Reinders adviseerde, dat gecomm. naar Ged. Staten zouden gaan, om dezen om raad te vragen. De voorzitter antwoordde daarop, dat wat niet op den legger voorkomt, Hunsingo daar niet voor behoeft te zorgen. Omtrent dit punt werd nog eenige discussie gevoerd. De voorzitter zei het alleen te betreuren, dat de landeigenaren misschien van de zaak de dupe zouden worden. De heer Hekma Wierda zal de zaak nog eens onderzoeken of er geen bemiddeling is te krijgen, terwijl bovendien het advies van Ged. Staten zal worden gevraagd. De agenda was afgehandeld. De heer Dijkhuis vroeg nog eenige inlichtingen, die door den voorzitter werden beantwoord. Sluiting. ---