Tweede Kamer. JUSTITIE BEGROOTING. De Tweede Kamer heeft gistermiddag de behandeling van Justitiebsgrooting voortgezet. De heer DROP (s.d.) heropende de algemeene beschouwingen met een pleidooi voor wettelijke regeling van arbeidsovereenkomst voor de hoofdarbeiders, en in het bijzonder de handelsagenten en handelsreizigers aan wie. scms door de werkgevers zware eischen worden gesteld. De heer Drop hoopte dat spoedig een wetsontwerp de Kamer zou bereiken. Zijn partijgenoot de heer v. d. HEIDE heeft het gehad over de zedenverwildering, waartegen z.i. de overheid weinig vermag. De degenereerende krachten moeten, meent deze soc. dem. afgevaardigde, uit de maatschappij zelf opkomen en steun ontvangen van de regeering. Maar intusschen kan de regeering z.i. maatregelen nemen tegen pornografie en andere excessen. De heer ZANDT (s.g.) daarentegen heeft op regeeringsmaatregelen aangedrongen. Strengere maatregelen tegen opruiende taal in vergaderingen en pers heeft de heer TBULINGS iris.) bepleit, die tevens bij de regeering op de grootste waakzaamheid aandrong inzake publieke godslastering. De Kinderwetten zijn door mej. KATZ (cJi.) onder de loupe genomen. Zij ziet daarin een zegenrijke werking, maar vindt het noodig, dat de veroordeeling zonder toepassing van straf zooals die bij berechting van overtredingen voor den kantonrechter voorkomt, wordt litgebreid tot misdrijven door kinderen. Meer samenwerking van instellingen op 't gebied der kinderbescherming, acht mej. Ka*z nocdig, waarbij zij van oordeel is, dat de regeering daarin leiding moet geven. De c. h. afgevaardigde heeft zich uitgesproken voor het paviljoensysteem voor de jeugdgevangenissen en tenslotte in het algemeen nog bster opleiding en scholing van de politie bepleit. De heer VAN RAPPARD (1.) kwam aandringen op algeheele opheffing van hei inftituut der gijzeling, althans op een zeer s erke inperking daarvan. Men moet, meent hij, den schuldenaar in de gelegenheid stelleö te bewijzen, dat hij niet betalen kan. De rechter moet niet de plicht maar de bevoegdheid hebben om gijzeling — een verouderd dwangmiddel en zedelijke pijnbank noemde de heer v. Rappard het — op te leggen. De heeren BOON (1.) en DUYS (s.d.) en MARCHANT (v.d.) meenen echter, dat algeheele afschaffing te ver gaat met het oog op onwillige schuldenaren, die best betalen kunnen. Meer waarborgen vonden echter ook zij noodig. De heer Boon heeft zich overigens nog gekant tegen invoering van de doodstraf, die door den heer ZANDT later verdedigd werd. lijkverbranding daarentegen wil de liberale afgevaardigde wettelijk geregeld zien. De heer DUYMAER VAN TWIST (ar.) wilde bet binnenscheepvaartrecht herzien en in afwachting daarvan een maatregel op korten termijn, om de schippers te beschermen tegen willekeur van scheepsbevrachters door bezwarende bepalingen in cognossementen. De heer WIJNKOOP (op.) ziet in ons strafstelsel niet veel goeds, kwam op tegen scherpere bepalingen tegen opruiing en strafbaafstelHng van godslastering. Echtscheiding wil de 'c.p. afgevaardigde even vlot geregeld zien als in Rusland, doch de heer ZANDT (s.g.) vjerde daartegen aan, dat echtscheidingen alleen mogen worden uitgesproken in de gevpllen waarin Gods woord dat toelaat. De heer DUYS (s.d.) besprak een gratis rechtsbijstand aan on- en minvermogenden en betreurde 't, dat de toegevoegde advocaten bijna altijd de jongeren zijn en niet advocaten van een gevestigden naam. Anderzijds ziet men, dat bij faillissementen yan eenig belang de jongeren gepasseerd worden en anderen gekozen worden die het riet meer noodig hebben. Dit gaat wel niet rechtstreeks den minister aan, doch deze kan teen invloed uitoefenen op dé rechtbanken neent de heer Duys. Hij wees verder op de <■cbacle van de „Nieuwe Boerhaave" en de Handels- en Landbouwbank en vroeg of het niet hoog tijd wordt, met een krachtige wetgeving van toezicht op dergelijke instellingen te komen. Tenslotte drong hij met nadruk aan op de stichting van een centraal laboratorium voor politie-onderzoek. De heeren SLOTEMAKER DE BRUINE (c.h.) en SCHOKKING (c.h. hebben nog het v/oord gevoerd over de godslastering, welke h.i. alleen strafbaar kan worden gesteld in onduldbaren vorm. De Minister van Justitie mr. DONNER, heeft toegezegd, de kwestie van het arbeidscontract onder de oogen te zullen zien. Tot afschaffing zonder meer van het gijselingsinstituut kan niet worden overgegaan, doch voor het aanbrengen van een veiligheidsklep tegen misbruik is wel een vorm te vinden. Toezicht van de overheid op 't bankbedrijf zal wel niet zoo gemakkelijk zijn in té stellen. De minister zal zijn aandacht wijden aan de opmerkingen inzake herziening van het binnen vaar trecht en inzake den kosteloozen rechtsbijstand. Aparte gevangenissen voor vrouwelijke misdadigers komen den minister niet noodig voor. De veiligheid ten plattelande vereischt evenmin speciale maatregelen; de politie weet in dergelijke gevallen wat zij wel en wat zij niét moet doen. De minister merkte inzake de doodstraf op, dat een voorstel tot wedërinvoering geen kans van slagen zou hebben; Indien men godslastering als zoodanig strafbaar wilde stellen, dan zou geen strafmaat hoog genoeg zijn. Bij de artikelsgewijze behandeling, is de heer LINGBEEK (h.g.s.) opgekomen tegen de z.i. verroomsching van de magistratuur, waarin hij bestreden werd door dep heer DUIJS (s.d.) en den MINISTER. De heer VOS (m.p.) had het nog over de bezoldiging van vele leden der rechterlijke macht, ten opzichte waarvan de MIN.'STER meent, dat in het kader van de geheele bezoldiging de rechterlijke ambtenaren er niet zoo ongunstig voorstaan. Ojn. heeft mr. DUYS nog opgemerkt, dat w~t meermalen voorkomt, dat politieagenten -Tt-jdlge processen-verbaal opnemen, waaromtrent minister DONNER een onderzoek heeft toegezegd. Bij de afdeeling gevangeniswezen heeft mej. MEYER (r!k.) beperking van den srbsidsdiuur van het gevangenispersoneel bij de gevangenissen en Rijkswerkinrichtingen bepleit. Een selectie van gevangenen naar hun godsdienst komt haar eveneens wenschelijk voor. Verder heeft mej. KATZ (c.h.) eenige verbeteringen, o.a. ten aanzien van de geestelijke verzorging der gedetineerden en invoering van waterleiding in de gestichten te Veenhuizen bepleit. Minister DONNER heeft geantwoord, dat hij in de richting van hetgeen mej. Meyer beoogt werkzaam blijft. Er zijn echter practische moeilijkheden. Aan de bepleite erbeteringen zal hij aandacht schenken. De arbeidstijd is geregeld op den voet van het verple gingspersoneel. De vergadering werd verdaagd tot neden 1 uur. --- RECHTBANK LEEUWARDEN. DE MOORD TE HARDEOARUP. TIEN JAREN GEVANGENISSTRAF GEEISCHT. Gisteren heeft voor de rechtbank te Leeuwarden de behandeling plaats gehad van de zaak tegen den 30-jarigen straatmaker Gosse D., die in den avond van den 31sten Augustus j.l. den bekenden renstalhouder Jitze K. van der Veen, door messteken om het leven heeft gebracht. Er bestond voor de behandeling zeer groote belangstelling. Als eerste getuige werd gehoord dr. C. W. G. Mieremet, arts te Groningen, die in opdracht der justitie een onderzoek naar de doodsoorzaak van van .der Veen heeft ingesteld. Hij constateerde aan het lijk een diepe snijwond aan de linkerborsthelft, die tot in de linkerhartkamer was doorgedrongen. Daar door is inwendige verbloeding ontstaan, waardoor de dood ingetreden is. Z.i. moet de stoot met het mes met groote kracht zijn toegebracht. De moord is gepleegd met een nieuw mes, dat zeer scherp was. Dat een dergelijke wond in 't wilde weg zou zijn toegebracht, kan spr. niet aannemen. De opperwachtmeester J. Kostwinder te Bergumerheide kreeg den laten avond van 31 Augustus bericht, van het te Hardegarijp gebeurde. Direct begaf hij zich derwaarts, doch onderweg ontmoette hem reeds de rtjksveldwachter Visser, die den moordenaar bij zich had. Get. heeft den verd. toen direct een voorloopig verhoor afgenomen, waarna hij het lijk van den verslagene in beslag genomen heeft. De rijksveldwachter Jacob Visser van Hardegarijp verklaarde, dat hij op den avond van 31 Augustus op diens verzoek met den verslagene is meegegaan. Verd. rien dat hij graag enkele woorden met van der Veen onder vier oogen zou spreken. Van der Veen riep terug, dat hij daar geen bezwaar tegen had en dat hij niet bang was. Verd. vroeg toen of van der Veen ook niet van oordeel was dat hij ten onrechte veroordeeld was in een zaak van ruitenvernieling die bij van der Veen had plaats gehad. Van der Veen antwoordde daarop dat die zaak den volgenden Donderdag te Leeuwarden wel zou worden uitgemaakt, waarop hij verd. gelastte het erf te verlaten. Get. had al eerder tegen de vrouw van van der Veen gezegd, dat zij haar man moest roeoen. aan welk verzoek zij voldeed, maar van der Veen was niet gekomen. Toen eet. de lasteeving vernam achtte hij den tijd van ingrijpen gekomen en is hij op de stemmen afgeloopen. tegeltjkertifd zijn zaklantaarn ontst°kend. Het licht viel toen on Tjitze van der Meulen, die met groote snelheid toeliep op de plaats waar v. d. Veen en verd. moesten zrjn. Get. zag dat v. d. Meulen in opgewonden toestand verkeerde Hij heeft hem toegeroepen heen te gaan, waaraan v. d. Meulen niet voldeed. waaroD eet. hem een klap met den gummistok gaf. Van der Meulen sloeg met een boksbeugel terug en verwondde den veldwachter aan het voorhoofd. Na nog eenige klappen en een worstelpartijije koos van der Meulen het hazenpad, waarop get. zich in de richting van het groeoje begaf dat uit van der Veen en verd. bestond. Hij vond beiden over den grond ligeren en get. begreep toen wel, dat er wat gebeurd moest zün. Verd. hield een mes in zijn vuist geklemd, wat get. hem direct afgenomen heeft. Van der Veen's oogen stonden strak, terwijl zijn mond geooend was Get. maakte toen direct de conclusie dat er edele deelen geraakt moesten zijn. Aan verd. voegde get. toen toe: God, God, wat heb jij gedaan. Verd, antwoordde daarop: Het is zoo erg nog nletrals met Yje Wijkstra. Verd. heeft zich daarop kalm laten wegleiden, terwijl get. het lijk achterliet onder bewaking van den inmiddels gearriveerden gemeenteve-dwachter Kingma. Jikke Ruward, de vrouw van W. Veenstra woont schuin tegenover van der Veen. Toen zij den bewusten Zondagmiddag met het meisje, waarmee Tjitze van der Meulen omgang had naar het land reed om te gaan melken, zeide het meisje haar, dat Tjitze met eenige andere jongens dien middag In het land had liggen kaarten. Toen zij weer van het land terugkeerden liepen de jongens langs den zomerweg. Later zijn de jongens bij'haar op het erf gekomen om een glas water te drinken. Verd. informeerde toen waar get.'s man was, waarop zij antwoordde, dat deze even naar Hardegarijp was, naar zijn moeder. Verd. informeerde toen nader of Veenstra niet om de politie was. Want was dat het geval dan zou hij ook Veenstra doodsteken. Get. lachte daar zoon beetje om en de jongens gingen daarop blijkbaar in, want zij zeiden haar dat ze geen mes hadden. Tijdens het gesprek kwam Tjitze het erf op en zeide dat vrouw van der Veen hem niet tot Pietertje wilde toelaten, omdat zij van oordeel was, dat hij dronken was. De jongens zijn toen gezamenlijk heengegaan. Toen get. naar bed wilde gaan hoorde zij op het erf van van der Veen hevig gillen, waarop zij vrouw van der Veen heeft hooren zeggen, dat men haar man vermoord had. --- DE VERDACHTE VOOR. Verdachte, hierop voorgeroepen ontkent, dat de véroordeeling in de ruitenvernielingszaak hem dwars zat dien Zondag en dat hij er met zijn kameraads over gesproken zou hebben. „Ik sprak er niet over, want het liet me zoo koud als een steen", aldus verd. President: Maar jullie hebben toch den geheelen middag bij de boerderij van van der Veen omgehangen. Wat was daar de bedoeling van? Verdachte: We waren daar wel vaker en hebben er dien* middag In het gras gelegen. President: Zat de nijd er bij jou wat in? Verdachte: Er zat wel wat meneer. President: En toen heb je staan schelden? Verdachte: Ik heb geroepen of ik hem spreken mocht. Van der Veen riep toen terug: Dat kan wel. Ik ben niet bang van je koopman. President: Maar waarom wou je van der Veen spreken? Over de ruitenkwestie? Verdachte: Ik wou graag een voorwaardelijke straf hebben. Presldent: En wilde je nu dat van der Veen een goed woordje voor je zou doen? Verdachte knikt toestemmend. President: Later heb je het mes van Hoekstra gevraagd en gekregen, Waarom moest dat mes mee? Verdachte trekt opnieuw aan zijn schouders. Desgevraagd deelt hij nog mede, dat hij 't mes los in de zak stak, terwijl zijn hand het handvat omknelde. President: Herinner je je nog, dat er toen iemand van de kant van de schuur naderde ? Verdachte: Ik hoorde vrouw van der Veen roepen: Jaag die rommel van het erf. Direct daarop zei van der Veen, dat ik heen moest gaan. President: En ben je toen kalm weggegaan? Verdachte: Ik kreeg een schop meneer en ben toen nijdig geworden, heb m'n mes getrokken en gestoken. Toen van der Veen viel begreep ik wat ik gedaan had en ik ben toen van schrik flauw gevallen. President: Of liet je je vallen om je een houding te geven? Verdachte ontkent dat. President: Later zei je tegen Visser dat het zoo erg niet was als met Yje Wijkstra? Verdachte ontkent dat. --- HET GETUIGENVERHOOR WORDT VOORTGEZET. De 15-jarige Jan van der Wal was dien avond ook in het gezelschap van de groote jongens op den weg. Hij heeft verd. aan Hoekstra om een mes hooren vragen, waarop deze het hem ter stand stelde. Denzelfden middag was Hoekstra bezig met het mes In een paal te steken, terwijl hij zeide: Was dit van der Veen maar. Jan van der Meer, die ook in het gezelschap was en den geheelenmiddag met verd. en diens kornuiten op stap geweest is, weet Weinig te verklaren, wat hem een vermaning van den president oplevert om de waarheid te zeggen. Hij houdt echter zn beweringen vol en kan daarop gaan zitten onder mededeeling, dat de Rechtbank overwegen zal een eisch wegens meineed tegen hem in te stellen. Van het verhoor van enkele andere getuigen wordt afgezien, waarna de Officier van Justitie requisitoir neemt. --- HET REQUISITOIR. Mr. Enger vangt aan met een betuiging van deelneming aan de familie van den verslagene. Daarop tot de zaak zelve komende zegt spr. van oordeel te zijn, dat men hier te doen heeft met een geval van doodslag met voorbedachten rade. Den geheelen dag heeft verd. op de loer gelegen en zich moed ingedronken. Toen hij 's avonds zijn zin niet kon krijgen Is hij boos geworden en heeft van der Veen een por gegeven, die doodelijk geweest is. Spr. ziet voor den verdachte geenerlei verzachtende omstandigheden. Hij toont geen berouw over zijn daad en staat bij de politie slecht aangeschreven. Eisch: 10 jaren gevangenisstraf, --- DE VERDEDIGING. De verdediger, mr. Koopmans sluit zich aan bij de woorden van deelneming door het O. M. geuit. PI. wijst er vervolgens op dat al moge de zaak materiaal vaststaan er nog al eenige opmerkingen te maken zijn den juridischen kant van de zaak rakende. Dit ongeluk had kunnen voorkomen worden als van der Veen in huis gegaan was en den veldwachter eerder handelend had laten optreden. PI. bestrijdt voorts dat hier sprake van opzet zou zijn. Z.i. is in een opwelling gehandeld, waarom pi. een clementer straf verzoekt Na re- en dupliek werd de uitspraak bepaald op 24 December a.s. --- VERDACHT VAN MEDEPLICHTIGHEID. Verdacht van medeplichtigheid aan bovenomschreven misdrijf staat daarop de 20-jarige arbeider Pieter H. terecht, de man, die aan Gosse D. het mes verschafte, waarmee de doodelrjke steek is toegebracht. Dezelfde getuigen als in de vorige zaak werden gehoord. Verdachte zelf zeide, dat hij anders nooit in gezelschap van Douma es. vertoefde. Het mes had hij eenige dagen tevoren te Leeuwarden gekocht om het op de dorschmachine te gebruiken. Des avonds wilde Gosse D. het van hem koopen. Verd. heeft hem het mes toen voor f 2 afgestaan. President: Maar waarom kreeg hij de schede er niet bij? Verdachte: Hij moest het direct gebruiken, meneer. Deze verklaring wordt echter weersproken door get. Jan van der Wal, die Gosse D. alleen maar heeft hooren zeggen: Geef me je mes, dan steek ik hem (Van der Veen) dood. Van koopen was toen geen sprake. Verdachte geeft verder nog toe, dat hij aan Van der Meulen een boksijzer gegeven heeft. President: En toen was je wapenmagazijn uitgeput .en ben je er vandoor gegaan. De Officier van Justitie, requisitoir nemend, wees er op, dat het onder de gegeven omstandigheden voor verd. onverantwoordelijk was aan D. een mes te geven. D. toch zeide Van der Veen te willen doodsteken en toch gaf verd. het mes. Daardoor heeft hij zich aan medeplichtigheid schuldig gemaakt, waarvoor spr. een gevangenisstraf van 5 jaar vordert. Mr. R. Veltman, verdediger, gelooft eerder dat D. het mes met zeker aplomb aan verd. ontnomen heeft, die zich op dat moment niet bewust was wat er gebeuren ging. PI. concludeerde tot vrijspraak, terwijl hij subsidiair op een clementer straf, in verband met verd.'s gunstig verleden, aandrong. --- TJITZE v.d.M. OP DE BEKLAAGDENBANK. Als derde verdachte in deze droeve zaak neemt daarop de 22-jarige Tjitze van der M. op de bank der verdachten plaats. Hem is ten laste gelegd wederspannigheid tegen een ambtenaar in functie, in casu den rijksveldwachter Visser, en mishandeling van dezen. Visser als getuige gehoord verklaarde dat hij. toen hij verd. in groote haast en in hevige opwinding het erf op zag komen, op dezen afgeloopen is. Onder het uiten van de woorden: rijkspolitie, heeft hij hem meteen een klap met een gummistök toegediend, waarop verd. hem mét een boksbeugel tegen het hoofd geslagen heeft. Verd. heeft toen nog getracht hem tegen den; grond te werken, maar dit is niet gelukt, Verd. moest het hazenpad kiezen. Verd. hierna voorgeroepen, zegt dat hij het erf opgekomen is omdat hij Van der Veen en verd. D. zag vechten. Hij wilde ze gaan scheiden. Pres.: En waarom heb Je toen eerst een mes gevraagd? Verdachte: Dat wilde ik vernietigen aleer er ongelukken mee gebeuren zouden. President: En toen het mes er niet meer was heb je de boksbeugel maar genomen en je bent daarmee op de vechtenden toegeloopen? Verdachte: Ik wilde ze in mn zak steken om ze later weg te gooien, maar ik had daarvoor geen tijd. Nauwelijks had ik eenige schreden gedaan, toen Visser op mij toesprong De Officier van Justitie wees er op. dat verd. in stee van de politie te gehoorzamen dezen met een boksbeugel te lijf gegaan is. Spr. vraagt een gevangenisstraf voor den tijd van 1 jaar en 6 maanden. Mr. Vis, verdediger, ontkende dat Visser Van der M. het erf had kunnen ontzeggen omdat het hem door Van der Veen niet verboden was, terwijl hij bovendien geen bevel om heen te gaan heeft vernomen, maar hem direct eenige klappen met een gummistok zijn toebedeeld. Daartegen mocht hij zich verweren. PI. vroeg daarom subsidiair vrijspraak en onmiddellijke InvriJheidstelUng. Na in raadkamer geweest te zijn, werd ctit laatste verzoek door de rechtbank afgewezen. Uitspraken 24 December a.s. --- Nationale Pluitjiveetentoonstelling van den Noord=Nederl. Bond. Men schrijft ons Met rassche schreden naderen de Kerstdagen en daarmee eveneens de traditioneele Kerstdagententoonstelling, georganiseerd door den Noord-Nedeirl. Bond van Pluimvee-, Konijnen en Vogelliefhebbers. Groot is weer hPt aantal inschrijvingen, nog grooter dan h I vorige jaar; Ruim 2000 nummers zijn ingeschreven en „Fongers" Rijwielschool zal weer getuige zijn van den schoonheidswedstrijd op pluimvee- en konijnengebied. Bijzonder belangrijk belooft deze expositie te worden. De meest vooraanstaande Nederlandsche fokkers hebben hun kwahteitsdieren ingeschreven en vestigen hun aandacht op deze vooraanstaande pluimveetentoanstelling, de grootste nationale tentoonstelling van Nederland. Bekroningen op deze N.N.B, show behaald geven Waarborg voor kwaliteit van 't ingezondene. Ook van de zijde van 't Koninklijk Huis en onze Regeering ontving het Bestuur sympathiebetuigingen. H. M. de Koningin, H. M. de Koningin-Moeder, Z. K. H, de Prins der Nederlanden, H. K. H. Jullana, prinses der Nederlanden, hebben elk een zilveren medaille uitgeloofd, terwijl de Minister van Binnenlandsche Zaken en Landbouw een fraaie verguld zilveren zond; eveneens werden tal van eereprijzen ontvangen van diverse vereenigingen en particuliere personen, o.a. een groote verguld zilveren medaille van de Vereeniging tot Bevordering van Vreemdelingenverkeer voor Groningen en Omstreken; deze medailles zijn geëtaleerd bij de fa. Boele. Evenals vorige jaren zullen diverse attracties het verblijf in „Föngers" Rijwielschool (25—28 Dec.) weer vernoegen en zal een bezoek aan de Plulmveetentoonstelllng voor velen wel weer op 't programma der feestelijkheden komen te staan. Aan deze tentoonstelling is een Koninklijk goedgekeurde verloting verbonden, waarbij de zoo bij uitstek moreel werkende Pluimveesport tevens dienstbaar wordt gemaakt aan de belangen der liefdadigheid, door de bepaling, dat 15 pet. van 't nominaal bedrag der geplaatste loten zal worden afgestaan, o.a. voor zwakke kinderen, voor de Vacantieschool- Roden, voor BlmdenVerzürgihg en voor dé bevolking van den vijver, in 't Stadspark, Schitterende prijzen voor deze verloting zijn aangekocht, welke zijn geëtaleerd bij Übrnk (fa. Boele). (Zie voor nadere bijzonderheden de advertentie in ddt blad en volgende nummers). --- Om het behoud van den veerdienst Stavoren—Enkhuizen. De actie in Friesland's Zuid-Westhoek. Toen bij Ged. Staten vah Friesland van den Minister van Waterstaat het bericht ontvangen werd, dat het in de bedoeling lag bij de totstandkoming van een spoorlijn van Harlingen over Zurich en langs den afsluitdijk van de Zuiderzee naar Anna Paulowna, de sneltreinverbinding Leeuwarden—Amsterdam daarlangs te leiden, waarbij handhaving van den veerdienst Stavoren-Enkhuizen niet verantwoord zou zijn, wat dit voor de gemeentebesturen in de Zuidwesthoek van Friesland aanleiding tot een bespreking ten einde te overwegen wat hen te dezen aanzien te doen stond. Den 12den December van het vorige jaar had ten gemeentehuize te Sneek een vergadering plaats, waarin de situatie onder oogen gezien werd en besloten tot het voeren van tweeërlei actie, n.l. voor handhaving van den bestaanden veerdienst Stavoren—Enkhuizen en voor aanleg van een spoorlijn Heerenveen—Sneek—Bolsward In een tweede vergadering bleek echter, dat men in Sneek meer voelde voor den aanleg van de nieuwe lijn dan voor het behoud van den veerdienst. Dat was voor het gemeentebestuur van Workum aanleiding zelfstandig de actie voor het behoud van den veerdienst ter hand te nemen, en te dien einde had gistermiddag ten stadhuize van Workum een conferentie plaats, waar vertegenwoordigd waren de gemeentebesturen van Doniawerstal, Gaasterland, Hemelumer Oldephaert en Noordwolde. Hindeloopen, Lemsterland Sloten, Stavoren, Workum en IJlst, alsmede de Friesche Kamer van Koophandel, de Friesche maatschappij van Landbouw, de Ned Bond van Veehouders en de Ned. Bond van Spoorwegpersoneel. De besprekingen werden geopend door flen burgemeester van Workum, den heer C E van Koetsveld, die een uitvoerige rede hield waarin hij achtereenvolgens naging wat het vervallen van den veerdienst met de daarop aansluitende sneltreinen voor Friesland's Z.-Westhoek beteekenen zou, wat gedaan kan worden om dien ramp te voorkomen en welke gronden er zijn om op een pogen tot behoud succes te verwachten. Naar aanleiding van deze inleidende beschouwing ontspon zich een levendige discussie, waaruit bleek, dat men unaniem voor het behoud van den veerdienst gevoelde. Besloten werd daarom tot de instelling van een comité van actie over te gaan, waarin alle belanghebbende gemeentebesturen zitting zullen nemen. Uit dit comité zal een werkcomité worden samengesteld, dat nader werkprogram c.s. zal ontwerpen en aansluiting zal zoeken bij de actie die in Noord-Holland tot dit doel gevoerd wordt, en waartoe Vrijdag in Enkhuizen een vergadering belegd is. In Januari zal dan een gecombineerde vergadering worden gehouden. • --- LANDBOUW en VEETEELT. DE FUSIE VAN DE ZWARTBLAART STAMBOEKEN. (Van onzen deskundigen medewerker.) De fusie van de zwartblaar stamboeken, komt in een beslissend stadium. Morgen (vru dag) heeft te Leiden een vergadering plaa<* om te beslissen over de voorstellen Lindenbergh om tot aansluiting over te gaan Dy het Nederlandsch Rundvee Stamboek. Dinsdag a.s. zal in Groningen in het kofne' huis „de Pool" om 12 uur een vergadering worden gehouden van het Groninger zwari' blaar stamboek om eveneens over de voorstellen Lindenbergh te beslissen. De voorstellen van den heer Lindenbergh houden n met meerderheid van stemmen zich voor aansluiting te verklaren, hetgeen inhoudt de »' quidatie van het Groninger zwartblaar rund: vee stamboek. Het is dus niet de bedoeling w aannemen van het voorstel-Lindenbergh, da het Groninger zwartblaar rundvee stamboe* blijft voortbestaan. De beslissing die a.s. Dinsdag genom?' moet worden zal dus een zeer gewichtige zUJJ' Het voor en tegen is nu voldoende overwogeD' van alle kanten is de fusie bezien. . Een opmerkelijk verschijnsel is het, a& ahén het er over eens zijn, dat samenga 9' van alle zwartblaar fokkers noodzakelijk' • maar dat een aantal toch een versnipper»* blijven aanhangen en trachten de fusie nl* te laten doorgaan. Eefi opmerkelijk verschijn' sel vooral, nu in deze crisistijden van a daken verkondigd wordt, dat juist door versnippering op landbouworganisatiegebie?' niet de kracht ontplooid kan worden, d) noodig is. ,it De beslissing van a.s. Dinsdag zal in o opzicht ook iets te leeren geven en wel o»' of men Vaarde hecht aan de adviezen va de voormannen op landbouwgebied, die e steeds op aandringen, in deze crisistij «e schouder aan schouder te staan. .- Zal geen fusie tot stand komen, dan zal J deze ernstige tijden opnieuw gedemonstreer worden voor welke groote moeilijkheden landbouwleiders staan. * De fusie van beide stamboekboeken m»« voor sommigen een bezwaar zijn, niet ve* geten mag worden, dat men, door de detanj die een dergelijke fusie meebrengt, de g*?° te lijn niet vergeten. Bij elke fusie K» men die voor en daarom mogen die niet zwaar worden uitgemeten. * De groote lijr moet hier op den voorgTon.. blijven en die groote lijn is wel te zien. » Nederlandsch Runlvee Stamboek met P* wereldreputatie, de kapitaalkrachtige ° nisatie van de veefokkers, zal meer kunne doen in moeilijke tijdei dan een kleine °\ ganisatie welks stem in zware tijden m gehoord zal worden. Kt Ziet men naar het buitenland dan mer* men in Duitschland en België een eenheid l het stamboekwezen, die vooral bij de Paa - denfokkerij opvalt en daaruit spreekt cc enorme kracht. En bedroevend is het, d hier, waar landbouw en veeteelt op een z hoog peil staat, dat een hopelooze versniP pering een krachtig stuwende organisatie on mogelijk n»akt. En dit is niet alleen * op het gebied van de rundvee stamboeke < maar openbaart zich ook steeds meer en me bij de paardenstamboëken. --- DROGEHAMSTER PLUIMVEETENTOONSTELLING. DROGEHAM, 10 Dec. Op Woensdag «* Donderdag j.l. werd in café Beerstra a~"r 5, een tentoonstelling gehouden van Hoende Eenden en Konijnen, uitgaande van de D* gehamster Pluimveevereeniging. De stond uit de heeren K. E. Pietersen te W dum en D. Volkers te Sneek. De hoofdprü* werden als volgt toegekend: wai* Afdeeling Hoenders. De wisselbeker *? j, voor de tweede maal in het bezit van £•• van der Veen te Drogeham en blijft o f thans in diens bezit. .Massief kruis « r hoogst aantal punten, zilveren mcd. *"' __ mooiste collectie, massief kruis voor OVjL& na mooiste idem, massief kruis voor noo&j, aantal punten leghorns, idem Welsumers, <£„ len toegekend aan K. J. van der Veen te geham. Verg. zilv. mcd. voor- op een na ao_g\ aantal punten, zilv. mcd. voor hoogst aan punten Friesche, toegek. aan R. Steensm» , Bergum. Groot zilv. mcd. voor hoogst aanffgt punten Wyandotte, drinkemmer voor bOO aantal punten Goud Wyandottes, of Exchequer, toegek. aan F. Antonides Veenwouden. Verg. bronz. mcd. voor a-°°Jr,ehaan der tentoonst. E. P. Oostenbrug te w* t kerk, idem voor mooiste hen, K. J. van .% Veen te Drogeham. Idem voor mooiste H. Pitstra te Drogeham. Afdeeling Krielhoenders: Verz. mcd. ?~L mooiste collectie A. Posthumus, Drogen» bronz. mcd. voor mooiste haan of hen, f\e, zelfde. Verz. mcd. voor mooiste trio dezen r Afdeeling watervogels: Verg. mcd. ' mooiste collectie, W. Hoogland. '_ g Afdeeling konijnen: Wisselbeker, winnajj, 1930 R. Braaksma, Morra (vorig jaar S.■ . Sipma). Verg. zilv. eerepenning P. n?£jst Drogeham, zilv. mcd. voor op een na h-00 aantal punten en idem voor mooiste ding kleine rassen, R. Braaksma. Verz. nj voor idem zware rassen, L. Hoekstra, B p tenpost, verz. mcd. voor idem midden ra?fe;' P. Schaper. Verz. mcd. voor mooiste no. *ji i ne en midden rassen, idem voor mooiste r_ en idem voor mooiste voedster, P. Verz. mcd. voor mooiste no. groote rast* L. Hoekstra. au De prijzen uitgeloofd door het N. M. B!j£fejj, werden toegekend aan K. J. van der ve , Drogeham, S. D. van der Meer, Drogen» T. Wymenga, Drachten, L. Hoekstra, Bun* post, P. Schaper, Drogeham. --- Coöp. Landbouwvereeniging Klein Harkstede en Omstreken. Onder voorzitterschap van den heer fi Bruining hield de Coöp. Landbouwver. ?_\* Harkstede en Omstr. haar gewone delljksche vergadering in het café de or t te Ruischerbrug. Na opening ging men erover tot verkiezing van een raad van £~ zicht. Bij gehouden stemming werden n» voor gekozen de heeren E. Staal, H. Moor*»* en Tj. Schoon veld welke allen hun be»V ming aannamen. De voorzitter bracht verW}e gens het analy-everslag uit van grondnotenbrokken, welke onder de garf ne van 50 pet. eiwit en vet waren gekocht- j, uitslag der analyse geeft een gehalte » t, van 59.3 pet. eiwit en vet, plus 7.8 pet. v°c' , Aan de garantie is dus ruimschoots voW*?-- Verder werd nog in bespreking gebracht v* laging van korenvrachten. Over het armeen vond mon de vrachten te .hoog **£je de landbouwers, doch bij informatie b'\,g dat de voerman hier werkelijk niet te n% voor wordt beloond, daar zij het thans iral'r aan de pakhuizen moeten leveren, wat » tuurlijk dus ook al weer ten koste van de 'andbouw gaat. Daarna werd nog in bespre- Kll}g gebracht verlaging van het bakken van ruilbrood. Besloten werd dat de leden vanaf 1 Januari 1931 niet meer dan f 1.75 bakloon Per HL. aan de bakkers zullen betalen. Vereigens deelde de penningmeester nog mede y&t de tweede levering brokken op Zaterdag 13 Dec. e.k. 's avonds van 7—B uur moet worden betaald in het café „de Groot". ---