PRINCIPE VAN HET PLAN GOED GEDACHT. öin~ van het plan is, naar de meevöig Van den heer Van Oort goed gedacht heeft rationeele beginselen. Groningen &Ue vö°°r haar ligging — een centrum van der Sf — en door de indeeling $■ een sterk geprononceerd verkeershet o„fuid—Noord en Oost—West, waardoor vatb_a • plan gemakkelijk voor uitbreiding VowrJ is. Daarbij is het principe gehuldigd men altijd zoekt naar ver- Haar rf s?n ln verschillende richtingen, d.w.z. verkeer gSeride belangrijke plaatsen. De peel bffweg Noord—Zuid is voor Groningen lang rtiangri^k' maar ook zijn van groot be- LeeuwT. wegen in de richting Hoogkerk en schotsen, Bedum en Delfzijl, en Win°ntwerr; al richtingen nu hebben de teer(j rPers groote verkeerswegen geprojec?rook iïfdigende in het hart der stad: de bij Een tweede regel, welke men °ntl_sbTrne stadsuitbreiding toepast, is het dat rja n van het centrum van het verkeer, banen ,F. nlet te maken heeft, door ring- Suijj *thans vormen de singels enzoovoort ïich. j 6. Jin&baan). Ook daaraan heeft men staanS plan gehouden. Buiten de bekeer«+. hierom gaat. voor inrfnstrin bestemmpn en dit ..uitsluitend"(natuurlijk niet voorzoover het bestaande fabrieken e.d. betreft) daartoe bestemmen, zoodat de andere voor dit doel genroiecteerde strooken kunnen vervallen en voor woningbouw of parkaanleg bestemd kunnen worden. Dit Hlkt mij de eenig goede radicale opvatting. Men zal dan een industrie-terrein hebben, dat voor zeer langen tijd voldoende groot kan zijn. Men kan er zooveel bassins maken M.s men wil. goede verbindingen met de hoofdspoorli.in en in het algemeen een uitstekend ingericht terrein. Bajonetvormig plein. --- MEER PARKEN NOODZAKELIJK. „ 7" _Vafc ik i" plan waardeer, is, dat net Stadspark zoo mooi ruim is geworden waardoor het een drievoudige breedte zai weest zijn als indertijd ook langs den weg Groningen—Haren direct aansluitende bebouwing geweerd was en men daar aan verkrijgen. Ook de uitbreiding bij de Noorderbegraafplaats, waar een flink terrein voor parkaanleg of iets dergelijks bestemd wordt, lijkt mij zeer gelukkig. Een en ander is noodzakelijk. Zelfs komen er naar mijn meening nog te weinig parken. Ik had liever gezien, dat er een geheele groene zone was gekomen. Immers, wanneer de stlti zich inderdaad zoover zal hebben uitgebreid als waartoe dit plan strekt, dan zullen er op verschillende punten sportterreinen moeten zijn en in het algemeen zal de behoefte aan groote parken dan nog veel grooter zijn dan nu. Zulk een uitsparen of aanleggen van een stuk natuur is voor een groote stad van geweldige beteekenis. Wat gou het mooi geweerszijden een natuur-zöne had vrij gehouden. In dit geval komt er nog bij het feit, dat zulk een direct aan een dergelijken hoofdweg aansluitende bebouwing een obstakel voor het doorgaand verkeer oplevert. Immers, de bewoners krijgen geregeld bezoek van bakker, slager en kruidenier enz., die allen van den weg gebruik maken en er hun voertuigen op laten staan. Daartoe zijn dergelijke hoofdverkeerswegen niet geschikt. Ze zijn of te smal of worden ongeproportionneerd breed gemaakt. --- Het Uitbreidingsplan Berlage -Schut Een onderhoud met Ir. W.K. van Oort. De algemeene grondslagen zijn goed, doch de uitwerking van het plan is in tal van details foutief. Critiek op onderdeelen van de stadsuitbreidingen op de spoorwegplannen, zoowel wat de exploitatie als den bouw betreft. Een gewestelijk plan eerst noodzakelijk. Df» publicatie van het Dagel.ksch ve neerconzer Beineente aangaanoe u&u aooi orei^i-^f11 Berlage en Schut ontworpen tlitöiet njT^l3ll v°or de stad Groningen heeft U&g tjfieiaten in breeden kring belangsteldeüeejJTi en. Na het verscnijnen der meineden Van B- en w- is nu twee weken viï-^11 kaart ter reproductie aan de ft&tuurmi rekt. Onze lezers hebben daarop • kunnen zien, dat het hier om een strekte tbreidlnS gaat. Toch had de verdoor rii,rilart net groote bezwaar, dat zij niet geleidelijkheid uitmunte, doordat van de kaart een zwart-wit afdruk was Waar°P niet de kleuren door ver- aanduidingen waren vervangen. Ui_. (zlJn Jongste werk is de door zijn BjJfau uitgevoerde aanleg van den Woldjer- maar ook van volkshuisvesting en gfcTrWtbreiding een diepgaande studie heeft Indertijd heeft hij over dit laatste -een zeer interessante rede gefco_rii n in een openbare vergadering der Ge- UQneidscommissie. --- WAT ER ONTBREEKT. — Wat ik verder in dit plan gemist heb, is de aanduiding van plaatsen, waar men zich groote gebouwen gedacht heeft. Kerken b.v. geven een zeer speciaal cachet aan het stadsbeeld en het is zeker niet onverschillig, waar deze geplaatst worden Ik denk dan verder ook aan andere groote openbare gebouwen, b.v. in verband met de ziekenverzorging; verder volksbibliotheken, oao- en waschhulzen en ook banken e d Het zou zeker van beteeken is zijn geweest in?«!_-«t ten opzichte van dit belangrijk onderdeel eenige aanduidingen hadden gegeven. 6 . — Ook heb ik niet kunnen vinden in dit plan een voldoende uitbreiding van de begraafplaatsen, waaraan straks toch zeker dringend behoefte zal ontstaan. De geringe uitbreiding van Esserveld is ten eenen male onvoldoende. --- HET DOORSNIJDEN VAN HET ZIEKENHUISTERREIN. — Er zijn nog wel meer aanmerkingen te maken. Ik behoef u alleen maar te wijzen op de zonderlinge oplossing, welke men in de richting Oosterhoogebrug gevonden meent te hebben, door een weg door te trekken van de Sint Jansstraat midden door het Ziekenhuisterrein. Nu kan men wel zeggen, dat de Zuidelijk gelegen paviljoenen gemakkelijk verlegd kunnen worden, doch dit kost geld en het betreft hier een uitgave waarbij ook Rijk en Provincie gemoeid zijn Nog eigenaardiger wordt het, wanneer men aan den anderen kant van dezen verkeersweg een scherpen hoek via de Ebbingestraat verdedigt met de opmerking, da.t een rechtstreeksche doortrekking door de uitbreiding van het Hoofdbureau van Politie en het nieuwe gebouw van de Openbare Armenzorg zou leiden, en dat dit zooveel geld zou kosten. --- SCHERPE CRITIEK OP DE SPOORWEGPLANNEN. Behalve wegen en kanalen (waar dit een uitgesproken zaak betreft, ging de heer Van Oort daarop niet nader in) spelen ook de spoorwegen bij de uitbreiding eener groote stad een belangrijke rol. Natuurlijk hebben wij niet nagelaten den heer Van Oort daaromtrent zijn meening te vragen. — De oplossing der spoorwegen van de heeren Berlage en Schut, is de allertreurigste, die er bestaat. Met alle respect voor Dr. Berlage, die als architect niet genoeg te loven verdiensten heeft, moet het mij van het hart, dat hij op dit gebied leek is. De oplossing van het spoorwegvraagstuk is een studie op zichzelf en wat hier wordt voorgesteld is zeer kostbaar en bovendien foutief gedacht, zoowel uit een exploitatie als een technisch oogpunt. — Volgens het project zal de lijn, welke thans de Noorderhalte met het hoofdstation verbindt, van het Reltdiep af een zeer scherpe bocht maken in Westelijke richting, heelemaal langs de grens Groningen—Haren om de stad heen, om dan tenslotte de bestaande baan Groningen—Assen te pakken. Hierdoor zullen de treinen, komende van het Noorden en uit de richting Leeuwarden een reusachtigen omweg maken. Van het punt, waar deze lijnen dan zullen samenkomen is de afstand tot het station nu een V/* K.M., terwijl het dan XIA K.M. zal zijn. wat een verschil maakt van 8 K.M. Dat dit Uit een exploitatie-oogpunt absoluut fout is, behoeft geen nader betoog. --- EEN KOPSTATION EEN HINDERPAAL VOOR HET DOORGAAND VERKEER. — Dit project houdt verband met het ontworpen kopsfcation. — Zooals u weet heeft de commissie-Lely waarin ook de vorige Burgemeester zitting had, indertijd een rapport uitgebracht over de oplossing van het stationsvraagstuk voor de gemeente Groningen. Zij kwam daarbij tot de conclusie, dat een doorgaand station verreweg te prefereeren was. Zulk een station zou uit den aard der zaak veel Zuidelijker gelegen moeten zijn dan het tegenwoordige. Het was vooral ingenieur De Jongh die dit plan van een Zuidelijk gelegen station voorstond. Deze gedachte was heel mooi en logisch. Immers, wanneer de Zuiderzeedijk voltooid zal zijn en de spoordijk aangelegd (wat in 1934 verwacht wordt), dan zullen wij een verbinding Holland—Groningen via den Zuiderzeedam krijgen. De mogelijkheid ls dan niet uitgesloten, dat er een overeenkomst met de Duitsche spoorwegen wordt gemaakt voor een verbinding via Groningen naar Bremen en Hamburg. Dat wordt dan groot snelverkeer en dan kan men niet tolereeren, dat deze express-treinen met hun zware machines tot een omweg, als nu geprojecteerd, gedwongen zullen worden, om dan nog weer eerst uit het kopstation getrokken te worden. — Zulk een tijdverlies kan eenvoudig bij groot-verkeer niet worden toegestaan en ik zie dan ook in een dergelijk geval, dat er een station Haren—Noord zal verrijzen, waar de internationale treinen zullen stoppen Dan krijgt men een dergelijken toestand als m Antwerpen, waar nu de speciale doorgaande treinen Amsterdam—Brussel—Parijs ook niet meer naar het hoofdstation door rijden, maar naar het nieuw gebouwde station Berchem gaan en Antwerpen niet meer aandoen. — Toen indertijd het idee van een doorgaand station geen ingang vond, is men, naar ik veronderstel, tot een compromis gekomen, waarbij een kopstation gedacht is op de plaats van het tegenwoordige station, doch dan met het kop-perron evenwijdig aan het stationsgebouw, zoodat de spoorlijnen naar het Zuiden in plaats van — als nu ontworpen — naar het Oosten loopen. Dat er inderdaad zulk een plan heeft bestaan, wordt bewezen door het bouwverbod, dat er ligt op de terreinen Westelijk van den Heereweg tot aan het Noord-Willemskanaal. — Dit zou in ieder geval nog beter zijn geweest, dan het nu voorgestelde, omdat de spoorlijnen dan af getakt zouden kunnen worden (ter weerszijden van de lijn Groningen—Assen) naar Friesland en Nieuwe Schans. Dan was er ook wel een lange omweg, maar dan lag het station tenminste meer centraal. Een ernstig bezwaar zou in dat geval nog geweest zijn, dat de smalle strook tusschen Heere- en Paterswoldsche weg dan door lijnen, welke zeker een gezamelijke breedte van wel 260 M. hadden moeten hebben, doorsneden zou zijn. — De kosten bij het nu voorgestelde plan zullen enorm zijn. Immers het bestaande emplacement wordt veel te klein, terwijl het bij doorgaand verkeer — vooral waar het emplacement Onnen zulk een groote ontlasting van het goederenvervoer geeft voldoende is en zelfs nog een hoogere capaciteit kan verkrijgen als het eerste perron met het tweede, evenals dit nu met het derde verbonden wordt door een luchtbrug. De toegangen tot het station zijn nu al nauw, maar bij een kopstation zou men tot onteigeningen moeten komen wel tot aan de Willemstraat toe. wanneer het emplacement groot genoeg zou zijn. De aangegeven uitbreiding is veel en veel te klein. De viaduct zou veel en veel langer moeten worden. Wat dat wel zou kosten met al de daarvoor noodige onteigeningen is zoo maar niet te becijferen. In plaats daarvan heeft men een parallelweg geprojecteerd yan het Emmaplein langs het Noord Willemskanaal met een plein naast het emplacement, waardoor dit nota bene kleiner zou worden. Aan de pas gebouwde loodsen zou men dan niets meer hebben en waar moet men er mee heen? Het kopstation volgcms het plan Berlage-Schal. Een kopstation met Zuidelijk geprojecteerde lijnen. --- EEN ZUIDELIJK DOORGAAND STATION DE GOEDE OPLOSSING. — Voor mij blijft een Zuidelijker gelegen doorgaand station verreweg de beste oplossing. Met het systeem kopstation is men overal (ik noem u b.v Frankfort, München W2esbaden en Brussel-Noord) in den klem gekomen. Voor het publiek is er wel iets mooi's in. maar de bediening veroorzaakt een hevigen last, vooral wat het uithalen der treinen betreft. Bij toenemend verkeer wordt een konstation gewoonweg een obsessie. — Wordt een doorgaand station in het Zuiden der gemeente gesticht, dan kan men voor goede bus- of tramverbindingen zorgen, waardoor de menschen gemakkelijk en vlug in de binnenstad komen. Dit behoeft heusch geen bezwaar te zijn. En welk een mooie woonwijk kan er dan tusschen de plaats van het tegenwoordige en het nieuwe station verrijzen. --- NOG LIEVER HOOGBOUW DAN DIT PROJECT. — Dat bij het voorliggende uitbreidingsplan niet iemand bezig is geweest, die zich in het spoorwegprobleem volkomen heeft ingedacht bewijst alleen reeds het traject van den bestaanden spoorweg van het station naar het punt, waar de lijnen zich naar Assen, Nieuwe Schans en Delfzijl vertakken. Dit traject zal door twee ringwegen doorsneden worden, waarvan de eerste van de Waterloo-laan naar de Meeuwerderbaan loopt en de twee van de Savornin Lohmanlaan naar het Winschoterdiep. Van het viaduct af tot de eerste ringbaan is een afstand van 650 M., waarbij het baannrofiel 1 M. daalt (de trein gaat daar ook onder een verkeersweg. door evenals bij het Viaduct). Van dit ount naar de snijding van den tweeden verkeersweg is een afstand van 1350 M., waarbij het nrofiel 2.60 M. stijgt (daar zal n.l. de spoorbaan over het weeverkeer geleid worden). Deze verschillen zijn niet toelaatbaar. Een los stilstaande trein zou bij derge'Uke verschillen gewoonweg gaan rollen — Als men tot uitvoering dezer plannen komt. wat ik absoluut niet eeïoof. dan zou dit schatten en schatten kosten. En voor al dat geld zou dan noe wel iets beters te kriigen zijn n.l. door de bestaande banen hoog te leggen en de hoofdverkeersw