BUITENLAND OVERZICHT Gandhi’s vasten ten einde?—De overeenkomst tusschen de kaste- en paria-Hindoes door Mac Donald goedgekeurd — De toestand van den leider zorgwekkend — Gandhi-week. Inderdaad hebben Zaterdag de onderhandelaars der Hindoe-groepen overeenstemming bereikt over de vertegenwoordiging en erkenning der paria's, het grootste probleem Waarom Gandhi zijn hongerstaking begon. In godsdienstig opzicht zullen de paria's onaanraakbaar blijven, maar in politiek opzicht zullen zij met de kaste-Hindoe's gelijk gesteld worden en 148 zetels in de provinciale wetgevende vergaderingen verkrijgen en een nog nader te bepalen, maar in elk geval evenredig aantal in de Centrale wetgevende vergadering, waarschijnlijk 18 pet. Beide groepen hebben de overeenkomst geteekend en Gandhi heeft er zijn groote bevrediging over uitgesproken. Hij bleef echter vasten, totdat van MacDonald — wien den onmiddellijk een telegram gezonden heeft met de mededeeling van de opheffing der verschillen in politieke aangelegenheden — antwoord zou zijn binnengekomen, dat hij de overeenkomst goed gekeurt en zijn eigen regeling wil intrekken. Naar te Simla thans wordt Vernomen heeft MacDonald de overeenkomst goedgekeurd. Gandhi zal dus zijn vasten op kunnen geven, zooals hij heeft aangekondigd. De zwakte van Gandhi is zeer toegenomen zoo wordt uit Poona gemeld. Hij moet van zijn bed naar zijn ligstoel en van zijn ligstoel weer naar zijn bed worden gedragen. De doktoren hebben verklaard dat hij de hongerstaking niet lang meer zal kunnen uithouden, 'spinnen doet hij niet meer, aangezien de draad telkens afbrak. Zijn geest is is echter even helder als altijd. Een waarnemend president van het Pan Indische congres heeft verklaard dat de week van 27 Sept. tot 2 Oct. een Gandhi-week zal zijn, gedurende welke een soort veldtocht zal worden georganiseerd tot afschaffing van het paria-stelsel. Twee October is Gandhi's verjaardag. Gandhi richtte gisteren, niet slechts tot de Engelsche regeering, doch ook tot het Indische volk een ultimatum. Hij zou zijn hongerstaking terstond weer beginnen wanneer de Hindoes geen energieke maatregelen namen om een einde te maken aan het pariadom. Het ontwaken van Indië in de laatste 5 jaren vervulde hem echter met hoop, dat het orthodoxisme zich zelf zou overwinnen en dat het Hindoedom zich zou weten te bevrijden van het paria-dom, dat de levenskrachtigste deelen er van vernietigt. Inderdaad heeft Gandhi's hongerstaking reeds zeer veel bereikt en de vertegenwoor- Si- hoo§ere Hindoekasten op de bemiddehngs conferentie te Bombay reeds beïnvloed tot groote concessies tegenover de paria's Maar de mahatma zal het toch ook weer niet te ver moeten drijven, zoodat zijn dood tenslotte de kracht van het martelaarschap zou verliezen. Op het oogenblik hebben de paria's meer aan een levenden Gandhi, dan aan een dooden. --- Russisch- Japansch petroleum-accoord geteekend De Sovjets verzoenen zich met Japan. Officieel wordt medegedeeld, dat Zaterdag het Japansch-Russische petroleum-acoord is geteekend. Het oetroleum-syndicaat verplicht Zich jaarlijks 60.000 ton petroleum voor de Japansche vloot te leveren. De overeenkomst treedt onmiddellijk in werking. De voorzitter van het Russische petroleum syndicaat begroette de onderteekening als een ontspanning in de politieke toestand in net verre Oosten. In politieke kringen in Moskou wordt verklaard, dat door de onderteekening van dit acoord een nieuwe politieke toestand in het Verre Oosten is ontstaan. De sovj et-regeering heeft haar strijd tegen Japans Mantsjoerijsche politiek opgegeven. --- INDISCHE AMBTENAREN MOETEN EEN VERKLARING TEEKENEN. Ter bestrijding van ondermijning van het overheidsgezag. De Indische regeering heeft een verklaring gepubliceerd, zoo meldt een Aneta-bericht uit Batavia, welke door alle landsdienaren moet worden onderteekend, waarin wordt verklaard, dat; zij zich zullen onthouden van o«h voeren yan propaganda, welke leidt tot "«miijning van het overheidsgezag of ontwf icnting van de openbare orde, hetzij open"Jk, hetzij verborgen. kPnrtVe-s moet worden verklaard, dat zij behot v, ZlJn met de bepaling dat wanneer aan "et bovenstaande niet- wordt voldaan, ontslag Kan volgen. --- Frankrijks bewapeningsvermindering. Het Engelsche memorandum van 15 September heeft zeer juist aangetoond, dat de preambule van deel V van het verdrag van Versailles, aan het verdrag zijn verplichtend karakter niet ontneemt en dat de eenige aanwijzing van de wijze, waarop de ontwapening tot stand moet worden gebracht, is opgenomen in de algemeene bewoordingen van artikel 8 van het Volkenbondspact. Frankrijk heeft bovendien bewezen, dat het dit artikel loyaal eerbiedigt. De nakoming van art. 8, blijkt ook uit de vermindering van den militairen diensttijd van drie tot een jaar, de verlaging der begrootingen voor de nationale verdediging met 10 pet., in vergelijking met 1932 en de vermindering met de helft van de begrooting voor groote oorlogsschepen. Het schijnt dikwijls, alsof het verbinden van veiligheid en ontwapening 'n soort van ouderwetsch begrip is, en als voorwendsel dient voor den slechten wil. Wie kan echter het schitterende antwoord vergeten, dat de Fransche socialistische partij in 1917 heeft gegeven op de vragenlijst van Stockholm? --- Een veiligheidsplan in studie. Ik meen te weten, vervolgde Herriot, dat vooraanstaande leden van den Volkenbond op het oogenblik een program bestudeeren, waardoor er verband wordt gebracht tusschen de ontwapening en de veiligheid. Sedert de historische rede van Stimson en het grootmoedig beroep van president Hoover, die beiden getoond hebben hoezeer de Vereenigde Staten opkomen voor de verdediging van het Kellogg-pact, hebben zich vooraanstaande mannen in Scandinavië met dit hen verontrustende probleem bezig gehouden. Wij zullen hun pogingen nauwgezet volgen. Onder de huidige omstandigheden is Frankrijk van plan zijn daden en zijn standpunt te baseeren op een onbeperkte eerbiediging van het vredesverdrag en het Volkenbondspact. --- Frankrijk en Duitschland Herriot’s groote rede en Duitschiand’s antwoord. Streeft Duitschland naar hernieuwde bewapening? De Fransche premier Herriot heeft gisteren zijn aangekondigde groote politieke rede gehouden. Hij begon met zich te verheugen over het schitterende welslagen van de conversie der staatsleeningen, die de eerste etappe vormt voor het in evenwicht brengen van de begrooting, en ging vervolgens over tot „de onderwerpen, welke 't meest belang inboezemen, n.l. die, welke betrekking hebben op den vrede". De gedachten der Fransche regeering zijn voor alles op den vrede gericht, aldus Herriot. Voor ons is, evenals voor Briand, de oorlog een misdaad. Ons program heeft niets dubbelzinnigs; wij hebben dit in ons antwoord aan Duitschland tot uitdrukking gebracht, welk antwoord ondanks zijn gematigdheid zooveel opwinding heeft verwekt. Wij volgen de politiek van den Volkenbond, een politiek, welke aan alle volken, groot of klein gelijke rechten geeft. Wij stellen met voldoening vast, dat wij niet de eenigen zijn geweest, die verklaarden dat een hernieuwde bewapening van Duitschland het begin zou zijn van een terugkeer tot de oude dwaasheden, want het gaat hier om hernieuwde bewapening. De verordening van 13 September j.l. organiseert de voorbereiding der Duitsche jeugd zoodanig, dat zij in staat zal zijn de wapens te dragen. Het is een van de treurigste hoofdstukken van den.huidigen tijd, dat de jonge generatie, die uit de smartelijke ervaringen harer vaders, voordeel had moeten trekken, gebruikt wordt voor handelingen, die een ongunstigen invlßed moeten uitoefenen op het ontwapeningsstreven en den vrede. Frankrijk, dat zeer dikwijls belasterd werd, kan de wereld tot getuige roepen, dat het vrij van die aanvechting is en dat zijn nationale opvoeding naar een ander doel leidt. Wij hebben echter nog andere aanleidingen tot ongerustheid, welke veroorzaakt wordendoorden duidelijken opzet te bewijzen, dat er overeenstemming bestaat tusschen de eischen, die zekere kringen voor gematigd houden, en de publicaties van militaire deskundigen, die het onderscheid, dat wij tusschen een aanvalsoorlog en een verdedigingsoorlog maken, niet erkennen. Deze militaire deskundigen, wier autoriteit onbetwistbaar is, willen ons doen gelooven, dat Duitschland tracht een machtig modern leger te organiseeren, dat niet alleen bestemd is voor de nationale verdediging, maar ook geschikt voor den aanval. Is het niet mogelijk, dat het militaire genie van Duitschland, evenals Pruisen in de vorige eeuw, toen het de opgelegde voorwaarden benutte om een gevaarlijk leger van een volkomen nieuw type te vormen, ook thans zal trachten een leger, of zelfs een dubbel leger te formeeren, met de bedoeling een beslissenden stoot toe te brengen in het hart van den tegenstander, voor wien de nationale verdediging slechts een der vormen van den burgerplicht is? Dat is de dramatische zijde van het ontwapeningsprobleem. Herriot. --- Frankrijk’s offers. Frankrijk provoceert niemand en daagt niemand uit. Van haat vervuld geroep dringt tot ons door en men zegt ons, dat er getracht wordt den toorn van zekere volken tegen ons op te zwepen. Tegenover die hartstochten heeft Frankrijk het recht zijn verstand, zijn zelfverloochening en goeden wil te stellen. Frankrijk haat geen enkel volk. Het had thans nog aan den Rijn kunnen staan. Voor het afloopen van den termijn heeft het Duitschland de vrije beschikking gegeven over de gebieden, die op grond van het verdrag waren bezet. Men is het daarvoor in geen enkel opzicht dankbaar geweest. Het heeft een groot deel van zijn nationaal gebied, dat in den woedenden strijd vernield werd, moeten herstellen. Vlak na het van kracht worden van het Young-plan, dat Duitschland gezworen had te zullen uitvoeren, heeft Frankrijk, wat zijn herstelvorderingen betreft, de zwaarste offers gebracht. Men is het daarvoor in geen enkel opzicht dankbaar geweest. Frankrijk, dat zelf door de crisis wordt getroffen en zijn productie moet verdedigen, opent zijn grenzen toch voor de Duitsche goederen en Duitschland heeft in 1931, wat zijn handelsverkeer met Frankrijk betreft, een uitvoeroverschot van 3385 millioen francs. Ook daarvoor is men het in geen enkel opzicht dankbaar geweest. Wij hebben het recht de aandacht van Frankrijk en de wereld op die feiten te vestigen, maar wij zullen niet deelnemen aan de agitaties. Het kalme serene Frankrijk, aldus besloot Herriot, dat zich bewust is van zijn rustig geweten en bereid is t._,t alle loyale ententes welke de territoriale en politieke onafhankelijkheid van alle naties eerbiedigen, heeft slechts een wensch: Na de zware beproeving de kinderen, die zijn overgebleven, op te voeden tot arbeid in eer en vrede. --- Het antwoord. In verband met Her.riot's rede, publiceert het Wolffbureau een verklaring van Duitsche zijde, waarin gewezen wordt op de vele onjuistheden en verkeerde voorstellingen in die redevoering. De bewering van Herriot, dat Duitschland zich opnieuw wenscht te bewapenen, terwijl Frankrijk den vrede wil, is in tegenspraak met de feiten. Alle Duitsche verklaringen hieromtrent wijzen er met nadruk op, dat Duitschland elk wapenverbod en iedere ontwapeningsmaatregel zal toejuichen en er aan medewerken. --- Beschuldiging teruggeworpen. Herriot meent de maatregelen der rijksregeering tot disciplineer ing der jeugd als bewijs hiervoor te kunnen aanvoeren en laat zich daarbij zelfs verleiden tot den uitroep: „Hoe kan men aan kinderen de kunst van het dooden leeren". De leider der Duitsche jeugd-opvoeding, generaal Von Stülpnagel, heeft in zijn bekend interview met een Franschen journalist duidelijk uiteengezet, dat het disciplineeren der jeugd niet in het minst een militair karakter zou hebben. In tegenstelling hiermede is Frankrijk alle andere landen voorgegaan in het militair drillen van de jeugd. Het deelnemen aan deze jeugdoefeningen in Frankrijk is een der belangrijkste voorwaarden voor bevordering in het actieve leger. Hieruit blijkt duidelijk, dat Herriot den staat van zaken geheel verkeerd voorstelt. Hetzelfde geldt voor dat deel in de rede van Herriot, waarin deze over moreele ontwapening spreekt. --- Moreele ontwapening. Het is zeker geen blijk van moreele ontwapening, toen slechts eenige dagen geleden de voorzitter van den Franschen Oppersten Oorlogsraad bij de demonstratie te Turenne, verklaarde, dat geen krijgsman in Frankrijk rusten mocht, zoolang er nog een Duitscher op den linker oever van den Rijn staat. Dit is zuivere propaganda voor de annexatie van den linker Rijnoever en nog wel gedaan door een der meest vooraanstaande leden der Fransche generaliteit. Hoe dergelijke uitlatingen in overeenstemming zijn te brengen met moreele ontwapening, is voor Duitschland, doch ook voor neutrale mogendheden, een raadsel. Voor Frankrijk is de nationale verdediging volgens Herriot, slechts een der vormen van burgerplicht, doch Frankr. kent aan Duitschland niet het recht tot verdediging toe. Onduidelijk is ook de rol die Artikel 8 van het Volkenbondspact in de rede van Herriot speelt. Steeds weer wijst Herriot op dit artikel, zonder te zeggen, hoe hij dit interpreteert. Herriot beweert weliswaar, dat Frankrijk reeds zijn bewapening verminderd heeft, doch het bewijs dat hij hiervoor aanvoert is een spelen met cijfers. Bij het beschouwen dezer vermindering moet men rekening houden met de buitengewone technische reorganisatie van het Fransche leger; met de ongehoorde toename van de militaire vliegtuigen en het tankwagenpark. Gedurende de jongste manoeuvres van het Fransche leger mochten publiek en pers niet tegenwoordig zijn, daar men niemand de technische vervolmaking van het Fransche leger wilde laten zien. Ten aanzien van de verklaringen van Herriot over het oprichten van een internationale strijdmacht, wordt er op gewezen, dat Duitschland nimmer deelneming aan zulk een organisatie geweigerd heeft. --- Waarom geen dank. Aan het slot zijner rede beklaagt Herriot zich er over, dat de Duitschers Frankrijk geen dank betuigen voor de ontruiming van het Rijnland. Doch tenslotte is het Frankrijk geweest, die bij iedere ontruiming van deelen van het bezette gebied goede zaken gemaakt heeft. Frankrijk heeft de ontruiming gebruikt als middel om pressie op Duitschland uit te oefenen om ~">awesplan en later het Young-plan aangenomen te doen krijgen. Dit' alles weet men niet alleen in Duitschland, doch ook in de overige landen en daarom is het nauwelijks aan te nemen dat de rede van Herriot in het buitenland de propagandistische uitwerking zal hebben, welke er van verwacht wordt. Maar er volgt ook uit, dat op deze wijze een zoo moeilijk en belangrijk probleem niet opgelost kan worden. --- Nieuw vredesstatuut. Herriot heef tin zijn rede ook gesproken van een „nieuw vredesstatuut". Deze gedachte, het eenige positieve in Herriot's redevoering, kan wellicht nog een rol spelen om te eeniger tijd tot een verstandige en rechtvaardige regeling te komen. --- De onderteekening van het Verdrag van Versailles. Onthullingen van Scheidemann. De „Etoile Beige" publiceert een interview dat zijn Berlijnschen correspondent gehad heeft met het sociaal-democratische rijksdaglid en oud-minister Scheidemann naar aanleiding van de afwijzende houding van Scheidemann bij het sluiten van het verdrag van Versailles. Men herinnert zich, dat van Scheidemann de uitspraak stamt: De hand moge verdorren, die dit verdrag onderteekent! De correspondent stelde hem de vraag of het voor Duitschland beter zou zijn geweest, als het geweigerd had het verdrag te onderteekenen. Ter beantwoording van deze vraag merkte Scheidemann op, dat men thans wist wat bij afwijzing van het verdrag gebeurd zou zijn. De Duitsche regeering had destijds een geheim document gekregen, waaruit bleek, dat het Fransche leger in dat geval Cassel zou hebben bezet en opgerukt zou zijn tot aan de Weser-linie. Beieren en het Rijnland zouden dan van het Rijk worden afgescheiden en van alle schadevergoedingen worden vrijgesteld. Destijds, aldus Scheidemann, ging het om het Rijk te redden en dat was tenslotte de reden waarom de regeering had moeten toegeven. --- Het stelsel van Versailles kraakt van alle kanten! De Belgische socialistische leider Van der Velde verklaart in de „Peuple" dat het Duitsche ontwapeningsstandpunt niet te weerleggen is en dat vooral dit standpunt minder juridisch dan politiek sterk staat, daar het berust op het Verdrag van Versailles. Men bevindt zich voor dit dilemma: Ontwapening of wederbewapening van alle mogendheden. Overigens kraakt het stelsel van Versailles in al zijn onder deelen. Wanneer Duitschland weer zou bewapenen, zonder dat daarvoor toestemming was gegeven, wat zou men daar dan tegen kunnen doen? Wanneer men Duitschland den oorlog zou verklaren, wat weinig waarschijnlijk is, dan zou het in ieder gevai niet meer het risico loopen, geïsoleerd te zijn. Tenslotte verdedigt Van der Velde energiek een algemeene gelijke ontwapening onder bijzondere controle. --- Het Chineesch-Japansche geschil in den Volkenbondsraad. Een scherp verwijt van De Valera aan Japan Zaterdag werd als laatste onderwerp in den Volkenbondsraad besproken het verzoek van Japan, dat de Raad de discussies over 't rapport der commissie-Lytton over Mantsjoerije niet zou beginnen dan op zijn vroegst 6 weken nadat dit rapport in handen van de regeeringen van Japan en China zou zijn gesteld. De Japansche vertegenwoordiger Nagaoka lichtte dit verzoek toe. Raadsvoorzitter de Valera verklaarde, aldus de correspondent van de ~N.R.Ct." te Genève, dat ieder Raadslid natuurlijk een nieuw uitstel betreurt, doch dat anderzijds de Volkenbondsraad verplicht is de noodige maatregelen te treffen, opdat niet-Europeesche staten zoo min mogelijk nadeel van hun verren afstand van Genève ondervinden. De Valera was overtuigd, dat alle Raadsleden met genoegen Japans verzoek zonden ingewilligd hebben, indien niet in de laatste weken een gebeurtenis was voorgevallen, waarover de Valera meende niet te mogen zwijgen. De Valera verklaarde overtuigd te zijn uit, naam van alle Raadsleden te spreken wanneer hij zijn leedwezen erover uitsprak, dat de Japansche regeering niet alleen den z.g. staat Mantsjoerije erkend heeft, doch daarmede zelfs een verdrag heeft onderteekend. aldus vooruitloopend op de besprekingen in den Volkenbond over het rapport der commissie-Lytton. Deze handelswijze van Japan moest destemeer betreurd worden, daar de Volkenbondsorganisatie zich daartegen steeds angstvalliger er van onthouden had eenig oordeel over Mantsjoerije uit te spreken, zoolang de commissie-Lytton haar rapport nog niet had uitgebracht. De Valera achtte zich verplicht deze opmerking ronduit te maken, omdat de bereidwilligheid van den Raad om het Japansche verzoek in te willigen ongetwijfeld is verminderd. Intusschen meende de Valera, dat desniettemin 't verstandig zou zijn zich tóch overeenkomstig Japans wensch te gedragen en stelde dus voor dat de Raad in beginsel besluiten zou het Japansche verzoek in te willigen. De verklaring van de Valera was tevoren in overleg met alle Raadsleden opgesteld, zoodot verwijt aan Japan als een eenstemmig verwijt aan het adres van Japan beschouwd moet worden. De Raad besloot principieel het Japansche verzoek in te willigen. Het rapport zal Zaterdag 1 October worden openbaar gemaakt. De Volkenbondsraad zal 14 November weer te Genève bijeenkomen voor de eerste besprekingen ervan. --- SOCIALISTISCH KABINET IN ZWEDEN GEVORMD. Het regeeringsprogram. De Zweedsche soc.-dem. Kabinetsformateur. P. A. Hansson, heeft bij den koning de lijst van ministers ingediend: aan buitenlandsche zaken komt Sandler; financiën Wigforst; handel Ekman. De koning heeft de benoeming bekrachtigd In een verklaring der nieuwe regeering over haar rjrogram wordt gezegd, dat zij zal streven naar het afbreken der noodlottige internationale douane-barrières en te dien einde een actieve buitenlandsche politiek zal volgen; • zij zal verder trachten een beter evenwicht te verkrijgen tusschen den in- en den uitvoer. De grootste taak zal echter zijn' de hulpverleening aan de slachtoffers van de crisis door het scheppen van werkgelegenheid en geldelijken steun. De militaire uitgaven moeten aanzienlijk beperkt worden. De verklaring duidt verder aan, dat er plannen tot nationalisatie bestaan. Op buitenlandsch gebied wil de regeering streven naar krachtige samenwerking tot beperking van de bewapening. --- DE VERKIEZINGEN IN GRIEKENLAND. Liberalen in de meerderheid. Bij de verkiezingen voor de Grieksche Kamer heeft de liberale partij de meeste zetels behaald. De volkspartij zal de tweede plaats innemen. De overige partijen behaalden slechts een gering aantal zeitels. De communisten, die in de vorige Kamer niet vertegenwoordigd waren, konden thans enkele zetls veroveren. --- LORD ROTHERMERE RUSTEND BURGER? De „Evening Standard", een der bladen van den „krantenkoning" lord Beaverbrook, meldt volgens Reuter dat de andere groote Britsche persmagnaat, lord Rothermere, de president van de „Daily Mail", die 64 jaar oud is, zich uit het zakenleven zal terugtrekken. Lord Rothermere is naar men weet de feitelijke eigenaar van de „Daily Mail", de „Daily Mirror". Hij is een jongere broeder van wijlen lord Northcliffe, die eveneens een „krantenKoning" was. In 1919 werd hij tot burggraaf verheven; voordien heette hij baron Harmsworth. --- BINNENLAND Twee Nederlanders in de Golf van Biscaye verdronken Door het kapseizen van een baggermolen. Vrijdagavond is in de Golf van Biscaye een ernstig ongeluk gebeurd, dat aan twee Nederlanders het leven heeft gekost. Een baggermolen, die gesleept werd door de sleepboot „Ebro" van L. Smit & Co.'s Internat. Sleepdienst, is door tot nu toe onbekende oorzaak gekapseisd. Twee runners, de 31-jarige C. Ras en de 21-jarige E. Sperling, beiden uit Maassluis, zijn daarbij verdronken. De verongelukte Ras laat een vrouw met 5 kinderen en Sperling een vrouw met 1 kind achter. Beiden waren zeer ervaren zeelui. De baggermolen werd gebouwd bij de Maatschappij „De Biesbosch" te Dordrecht en was 15 September uit Maassluis met bestemming naar Guadeloupe vertrokken. --- ONBESUISDE CHAUFFEUR. Veroorzaakt een ongeluk met doodelijken afloop. Gistermiddag heeft in de Bornsche straat nabij de uitspanning Vogelenzang te Almelo een doodelijk ongeluk plaats gehad. De heer J. Sluime uit Enschedé liep met zijn verloofde te wandelen, toen hij van achter door een vrachtauto v. d. heer Meybergen te Almelo werd aangereden. De heer Sluime was onmiddellijk dood. De auto, bestuurd door den zoon van den heer Meybergen, reed zeer hard. De chauffeur, die eenigszins onder den invloed van sterken drank was, achtte het waarschijnlijk niet de moeite om te stoppen en reed door. doch later is de wagen aangehouden en in beslag genomen. Procesverbaal is opgemaakt ---