VAN DEN BALKAN. HET MEER VAN DE BLAUWE STILTE. GROOTE WASCHDAG. — TE GAST BIJ NOMADEN. — HET LAATSTE TRAJECT IN ALBANIË. — HET STILLE STADJE. — DE GRIEKSCHE GRENS. — EEN VRIENDELIJKE CHAUFFEUR. — DE GEVOLGEN VAN VERMOEIENIS EN ONTBERING. — HET AFSCHEID VAN DEN REISMAKKER. (Van onzen reizenden correspondent) Nabij de Albaansch-Grieksche grens. September. Het was nog geen acht uur 's avonds, toen we insliepen in de hut aan den oever van het Ochrid-meer. Eèn enkele maal werd een van ons beiden wakker en wierp dan weder een voorraad gedroogden koernest op het vuur, dat gelijkmatig en vrijwel zonder rook gloeide. Aangenaam warm was het en het ruischen van den regen buiten verhoogde nog ons gevoel van behagelijkheid. We hadden zelfs, nu een dak ons beschermde, onze schoenen uitgetrokken en dat gaf ons het gevoel van thuis zijn, zoödat we ons bed niet misten. Heerlijker nog dan het slapen, was het ontwaken in de hut. Het was vroeg, heel vroeg-in den morgen, toen de eerste schemering van den dag schuchter onze hut binnendrong. Ik opende mijn oogen en door den toegang tot ons verblijf zag ik voor me het rustige, mat glanzende meer, met aan de overzijde, in het Oosten, de machtige bergen van Zuid-Slavië. Vage tinten vloeiden over het water. De hemel was grijs-blauw nog, behalve boven de bergen, waar goud, zilver en rood, zeegroen en blauw een symphonie van kleuren vormden. Zoo overweldigend was de aanblik van dit meer, dat nog in schemering lag, terwijl de machtige, sombere bergen het toovertintenspel speelden, dat ik niet meer kon inslapen. Ik trok mijn schoenen aan en ging naar buiten, waar het nog kil was, om het wonder te aanschouwen van den nieuwen, dag, die komen ging. Droomend staarde ik naar de overzijde van het meer, waar een der bergtoppen rozig begon te gloeien, als brandde er vuur. Het waren de eerste stralen van de voor mij nog onzichtbare zon, die den reus begroetten. Op dat oogenblik voelde ik een hand op mijn schouder en hoorde ik de stem van mijn altijd practischen reismakker: „Good morning, professor. Het is nu een prachtige gelegenheid om ons onder goed weder eens te wasschen." Even later stond de Deen tot over 3ijn knieën in het water bij een groot rotsblok en waschte en ploeterde. Over het meer, ver weg, kwam een zeilscheepje aandrijven. Ginds scheen eenige wind te blazen; bij onze hut echter was het windstil Rimpelloos lag het meer als wachtte het de zon, die nog achter de bergen verborgen bleef. Zilver scheen het water in de oneindige eenzaamheid, maar dan, waar de bergen zich spiegelden, werd alles blauw, onwerkelijk teeder blauw. Een atmospheer van rust en stilte omvatte heel dit wonderlijke landschap, dat een landschap uit 'n sprookje scheen, een klein deel van het paradijs, dat op aarde gebleven was; het meer van de blauwe stilte. Dan, plotseling, kwam de zon, krachtig als een zegevierende held. stralend over de berger, omvlamde onze hut, veroverde langzaam het meer. Mijn Deensche makker, de zeeman, werkte ihtusschen. Hij had niet alleen gewasschen, maar ook van onzen laatsten voorraad macaroni, uien, een stukje schapekaas en schapeboter een ontbijt geneed gemaakt in de pan, die we meevoerden en die we gewoonlijk onze „veldkeuken" noemden. Indien onze mondvoor raad grooter geweest ware, zou niets me hebben kunnen bewegen, dien dag nog verder te trekken, maar onder de gegeven omstandigheden moesten we, wilden we geen honger lijden, den marsch voortzetten, al werd het laat in den morgen, daar eerst ons ondergoed moest drogen. . Slechts enkele uren was langs den meeroever de weg naar Pogradets, een alleraardigst stadje, waarvan vele bewoners hun brood verdienen on het zeer vischrijke meer van Ochrid. Het stadje is gedeeltelijk, doch slechts voor een klein deel, Europeesch; de rest is oriëntaalsch met open winkels en werkplaatsen, met rustige Mohamedanen, die niet anders schijnen te doen dan koffie slurpen en sigaretten rooken; met hier en daar een wèlput, waar steeds menschen elkander lange verhalen vertellen, terwijl ze hun waterkannen vullen; met minarets, maar ook met een Grieksch-orthodoxe kerk. Natuurlijk aten we te Pogradets visch uit het meer van Ochrid, groote, frissche, smakelijke zoetwatervisch, waarvan ik den naam niet ken. Ik wilde te Pogradets een nacht blijven, weder rusten in een bed, maar mijn Deensche vriend drong er op aan verder te marcheeren en zoo zetten we in den namiddag den tocht voort, de eerste uren weder steeds stijgend, tot we aan een hoogvlakte kwamen, waar duizenden koeien en schapen graasden. Daar echter waren mijn krachten uitgeput. Ik sleepte me nog enkele kilomaters voort en liet me toen aan den rand van den weg neer- Vallen eEnige Mohamedaansche herders legden in onze nabijheid een vuur aan, blijkbaar met het plan er den nacht door te brengen en met gebaren noodigden ze ons uit bij hun vuur plaats te nemen, wat we deden. We hadden ons te Pogradets van een nieuwen voorraad levensmiddelen voorzien, maar de harders wilden alleen zout en peper van ons nemen; voor de rest waren we hun gasten. V/e kregen zelfs voor den nacht elk in bruikleen een groote deken van schaapsvellen, hel rood geverfd, waarin we ons konden rollen, zoodat we heerlijk warm sliepen Deze herders, die voor een deel ryk zijn door hun bezit aan vee. zijn v°™d£\k*e trekken dopr den Seheek* " maar betalen voor het recht hun vee te weiden. Onder hen zijn verschillende stammen, waarvan vooral die der „Zwarte Mantels geroemd zijn om hun prachtig filigram werk, dat zij in de steden aan handelaais vei- Morgens heel vroeg ontwaakte ons kleine kamo Er was dien nacht een helsch lawaai ceweest van de honden, die, met.behulp van Se wakers de kudden van vele honderden stuks vef motsten baschermen tegen de wolven Mijn Knakker vertelde me dit, maar ik had niets gehoord. Ik had in een slaap gelegtn d e j_n bewusteloosheid grensde. Nni naastbüztJnde doel was de stad Go- Ons 50„50 inwon,srs wSVaTwï nog dertig a vijftig Kilometer wlreT v£ijde|l. Bijna &»£*« èm^glngentn"Sf tdta_ urenlang moest rusten. Het was op een namiddag, dat we Goritza bereikten, een stad met moskeeën en minarets, maar ook met enkele groote Griekschorthodoxe kerken. Goritza is een handelsstad met veel vertier. Hier komen mijlen uit de omstreken en ook uit het nabije Griekenland kooplieden om zaken te drijven. Eigenaardigerwijze is hier ook een sterk ontwikkelde groentenhandel en in de omstreken der stad vindt men uitgestrekte warmoezerijen. Ons oorspronkelijk plan was tot Saloniki te marcheeren, welke stad van de Grieksch- Albaansche grens ruim tweehonderd-en-vijftig Kilometer verwijderd is. Daar ik vrijwel .uitgeput was, stelde mijn reismakker voor te trachten een vrachtautomobiel te vinden, die haar Griekenland ging en ons tegen vergoeding mede wilde nemen. We waren te Goritza nog vijftig a zestig Kilometer van de Grieksche grens (langs den weg gerekend) en ik weigerde op dit voorstel in te gaan. Ik wilde tenminste geheel Albanië door marcheeren. Het ging nog slechts om enkele dagen. Aan de Grieksche grens zouden we trachten op de gemakkelijkste manier te komen naar de eerste plaats, die aan een spoorweg was gelegen en vanwaar we dus Saloniki per trein zouden kunnen bereiken. Dit was mijn voorstel. De Deen schudde het hoofd over zooveel hardnekkigheid en deze beweging was een bewijs van vriendschap. Hij vreesde, dat de laatste loodjes te zwaar voor me zouden worden, doch tenslotte gaf hij toe en nog denzelfden avond zetten we den tocht voort; het laatste traject in Albanië « * *.. Op Grieksch grondgebied, September. Nog drie nachten sliepen we op Albaansche bodem, twee nachten bij kampvuren, den laatsten nacht in een kuil op een hoogvlakte, waar gsen stukje brandhout was te vinden. Slecht beschut tegen een kouden wind ontwaakten we telkens rillend. We hadden het Albaansche stadje Bilisjta willen bereiken, om er in een hotel of tenminste onder een dak te slapen. Slechts vier uur te loopen hadden we nog tot Bilisjta, zeide een Albanees, die ook Slavisch sprak, ons te drie uur 'smid-, dags, maar toen we 's avonds te. negen uur nog niets van het stadje bemerkten, meenden we, geleerd door de ervaring, dat de afstand wel drie maal zoo groot kon zijn, en moedeloos hadden we ons te slapen gelegd op.het eerste plaatsje, dat eenigszins beschut was tegen den wind.. Er waren gsen vuren in de nabijheid, waar we gastvrijheid konden vragen, maar aan den horizont vlamden de bivakplaatsen der zwcrfherders en in den nacht' hoorden we van verre •weder het schreeuwen en trommelen der Albaneez'en, die van bebouwde velden da wilde zwijnen verjoegen. We dommelden nu en dan even in, „slapen" kon men dat nauwelijks noemen. De koude maakte ons telkens wakker en toen de eerste morgenschemering lichtte, gingen we weder op weg. Later, als de zon de kilte verjaagd had, zouden we immers kunnen slapen. Het stadje Bilisjta bleek veel dichter bij té zijn, dan we gemeend hadden. Binnen een half uur bereikten, we het. Ds morgen was onvriendelijk, de hemel bewolkt, grijs en in een vaal, vuil, glansloos licht lag Bilisjta daar als een stadje, dat men wel eens in een benauwenden droom ziet. Alle vensters v/aren gesloten en het eanige gerucht, dat er rondging, was het eentonige spetteren van een d.rinkwaterfontein. Tegen een muur geleund, vonden we tenslotte een ouden Mohamodaanschon nachtwaker, met wijden mantel en turban. Hem wilden we den v/eg naar de Grieksche grens vragen, maar de man begreep ons niet. Toen kwam uit een zijstraatje aandrentelen een volkomen Europeesch gekleede correcte heer. Wat die daar deed en waarom hij daar, zoo vroeg in den morgen, rondwandelt de, weet ik niet. Toen ik van mrjn eerste verbazing was bekomen, sprak ik hem aan in het Fransch en hij antwoordde me vloeiend in dezelfde taal. Zeven a acht Kilometer verder moesten we in een dorp onze paspoorten laten afstempelen en nog acht Kilometer verder was de grens, vertelde hij ons. Nog zestien Kilometer tot aan de Grieksche grens. Daar zouden we trachten een automobiel te vinden naar het eerste spoorwegstation in Griekenland. Toen we in het dorp kwamen, waar de pascontrole , moest plaats hebben, bleek de chef der controle nog*'te slapen, maar men haalde hem voor ons uit bed. Het was ook t e bijzonder in dat afgelegen dorp: een Deen en een Nederlander, die daar in den vroegen morgen aankwamen. Van alle zijden liepen menschen toe om ons te zien en vooral de hoogblonde Noormannenkop van den Deen maakte grooten Indruk. De zon was in tusschen doorgekomen en het werd weder warm. Als gebroken was ik en het liefst had Ik me ergens nedergelegd om te rusten, heel, héél lang te rusten, maar de Deen riep slechts: „Voorwaarts! nog acht Kilometers! dan is alles voorbij." Stijgend en dalend ging weder de weg en over de laatste acht kilometer deden we bijna drie uur. Dan de Grieksche grens: er was een groot gebouw voor pascontrole en douane en verder niets; geen stadje, geen dorpje. We zouden verder moeten marcheeren en het naaste stadje met een spoorwegstation, Fiorina, lag zestig kilometer verder. Er kwam evenwel plotseling uitkomst. Een vrachtautcmobiel naderde uit Albanië, hield stil voor het grensgebouw. De onderofficier van den grenspost sprak een oogenblik met den chauffeur en deze richtte zich daarna tot ons in het Engelsch. Hij was jarenlang in Amerika geweest, als duizenden Balkanbewoners, had daar geld gespaard en was nu een vracht automobieldienst tusschen Florina en Goritza begonnen. Hij noodigde ons uit met hem mede te rijden, naar Florina, vanwaar we dan den volgenden morgen per trein naar Saloniki verder zouden kunnen reizen. Alle ellende.was geleden; alle vermoeienissen en ontberingen waren achter den rug: de marsch door Albanië was volbracht. Naschrift, Saloniki, December. Het liep anders, dan we dachten, 's Middags kwamen we te Florina aan, waar onze chauffeur ons bracht ta een zonderling hotel, meer een groot logement zoowel voor menschen als voor lastdieren. De bejaarde waard er van sprak nog een weinig Engelsch, want ook hij was, vele jaren geleden, in Amerika geweest. We kregen er een kamer met twee bedden, een groote luxe in dat hotel, want in de andere kamers' sliepen de gasten er bij tientallen op matten op den grond. Na goed gegeten te hebben, bedachten we ons geen oogenblik en gingen; hoeWel het nog helder dag en zeer warm was, naar bed. We zouden eerfö goed uitrusten en den volgenden morgen naar Saloniki reizen, waar mijn vriend de zeeman een schip zou zoeken om te monsteren. Den volgenden morgen echter, nadat ik een weinig ontbeten had, stortte ik plotseling neder-en men mosst me w*der naar bed dragen. 'De doorgestane vermoeienissen en ontberingen deden zich gelden. Het werd een maandenlange ziekte en wc hadden slechts een visum voor een maand. Na drie weken wilde mijn reismakker weg om niet In botsing te komen met dê wet. Ik moest een visumverlens-ing aanvragen, doen ik was niet in staat op "te staan of te schrijven en mijn vriend de Deen had een onbegrijpelijken angst voor de politie, met wie hrj vermoedelijk in verschillende landen wel eens iets te maken had gehad. Hoe dat zij, voor mij was hij een brave, eerlijke kameraad, die wekenlang ook mijn financiën beheerde. Toen dan besloten was, dat hij zou vertrekken, vroeg ik hem hoeveel geld hij noodig had. Ik lag nog in bed ziek en zwak en liet alles aan hem over. Hij rekende uit: „de reis naar Saloniki kost iets meer dan honderd drachmi, ongeveer anderhalve dollar. Ik 0m er 's avonds aan en kan dan misschien niet zoo spoedig de haven vinden. Dan moet ik eten en ergens slapen. Dat wordt tezamen drie dollar." Niettegenstaande mijn ziektetoestand was ik verbaasd en ik vroeg: „En den volgenden dag?" „O, dan ben ik aan de haven", luidde het antwoord. „Daar i._ dan wal. een Engelsen, een Nederlandsen of een Scandinavisch schip. Daar vind ik wel co'lega's en heb ik te eten ■w kan ik slapen. 'Dan Is alles all-rigbt." Het kostte me heel veel moeite den braven kerel te bewegen Jseruriinste vijf dollars meae' te nemen (de dollar is hier zeer gangbaar geld, dat overal, behalve in de offic'eele bureaux, tegen een vrijwel vasten koers van 70 drachmi voor een dollar wordt aangenomen). Den volgenden morgen wekte mijn Deensehé makker me. Hij gaf me mijn geld, dat hij beheerd had cri waaraan niets ontbrak en zeide me: „Berg datirU'OP Je borst, professor. Je bent nu alleen. Ik zal je niet vergeten. Adieu". En na een -handdruk verdween hij. Niets meer heh ik van hem gehoord. Hij kon niet weten, dat ik n°S neel ver en heel alleen, tusschen vreemden,.wier taal ik vrijwel niet verstond, n__*sn_enlar_g ziek zou liggen te Florina en clan.... zulke zwervers vergetün spoedig. Zs kennen slechts één ding in hun leven: den horizont vóór hen, v/aarh?en steads hun gaat. ook al zou de zich er ncb'er verbergen. Te Saloniki heb ik deze dagen naar hem geïnformeerd, maar niemand wist iets van hem en-(!« politie had niet zijn paspoort af"estenmeJt! voor vertrek naar het buitenland. Hij heeft, waarschijnlijk., spoedig een schip gevonden en is nu ergens in het noorden of in het zuiden dobbert on de goTven van nen Atlantischen Oceaan of van de Stille Zuidzee en vermoadsliik zie ik hem nooit weder, den makker van mijn reis door de Albaansche bergen. J. K. BREDERODE. --- KUNST EN WETENSCHAP. De Kerstdagen in den Stadsschouwburg. Gedurende do a.s. Kerstdagen zal de Stadsschouwburg worden bespeeld door het Nieuw Neeriandsch Tooneel. art. leider Louis Saalborn. op Woensdag 25 December zal worden gegeven „Kwart voor Tien", een- politieprobleem van de Amei ikaansche schrijvers Owen Davis en Sswell Collins. Het stuk is in de Hollandsche pers zeer goed ontvangen, behelst eene zeer onderhoudende geschiedenis en laat den toeschouwer tot op het laatste oogenblik in het onzekere omtrent de ontknooping. Medewerkenden zijn de dames Miep van den Berg, Sophie de Vries, Helene Treep— Vink, Anny Schuitema. Antoinette Sohns, en de heeren Louis Chrispijn Jr.. Oscar Tourniaire, John Gobau. Bart Kreeft. Elias van Praag, Ben Lucius, Joh. te Wechel, Jan Lemaire en Rien van Noppen Op Donderdag 26 December -gaat „Wat doet m'n vrouw van 2—5?". een Blijspel met zeer dankbare scènes in een verbluffend tempo gespeeld In de hoofdrollen spelen Magda Janssen en Louis Saalborn. Verder zul len nog medewerken de dames J. de Gruijter, Leonie Madier Miep van Gogh, Ciska van Bennekom en de heeren Flor la Roche Jacques Reule Alex Frank en Frans Nienhuis. --- 's Rijks oude archieven. Aan de verslagen omtrent 's Rijks oude archieven, waarvan het eerste deel van de tweede serie dezer dagen verscheen bij de Algemeene Landsdrukkerij (verslagjaar 1928) is het volgende ontleend : Rijksarchief in Friesland. Voortgegaan werd met de beschrijving van het familie-archief-Van Eysinga. Gereed kwam ce mventarisatie der rechterlijke archieven. De volledige bewerking der notarieele archieven werd beëindigd. Voortgezet werd de beschrijving van het archief-Sminia. Van Gedeputeerde Staten werden een aantal resolutieboeken der Staten onder bepaalde voorwaarden overgenomen. Verder werden een aantal restanten van rechterijke archieven verkregen benevens enkele andere stukken. Rijksarchief in Groningen. Geregeld werden de besprekingen voortgezet betreffende de splitsing van het rijksarchief en het gemeente-archief- Eerst als in dit opzicht alles vaststaat kan tot de definitieve beschrijving worden overgegaan. Zeer veel aandacht moest worden gegeven aan het archief - Lewe, dat op zeer verschillende tijdstippen en onder uiteenloooende omstandigheden in hei rij ksarchief is gekomen. Het- kerspelarchiei' van Noordbroek werd geordend. Een aantal registers en stukken konden als aanwinsten worden geboekt. Rijksarchief in Drenthe. Verschillende kleine aanwinsten werden verworven. --- DE WONDERLIJKE REIS VAN JAN KLAASSEN. Tekst van LEONARD ROGGEVEEN. Teekeningen van FELIX HESS. Ze dalen langzaam naar omlaag. grijpt de boer Jan in zijn kraag. ~Ha", zegt hij, ~fc zal je mores leuren, Klein ventje, met je rare kleerenl" „Hoe neet je, joon ie?" vraagt de vrouw. „Vertel eens op! Een beetje gauw! Wat deed jij toch zoo bar brutaal Daar op dat dak?'t Was een schandaal!" „Dat dat, juffrxmw?" zegt Jan. Hij lacht. ..■• „Daar heeft-... Heer Laugbeen mop gebracht! Hij vischte m' op, diar uit de sloot. En 'k heet.. Jan-Klaassen-Pepernoot!" (Vrijdagavond vervolg.) --- Een landjuweel in 1930 te Enkhuizen. Men schrijft ons: Er staat iets grootsch te gebeuren in West- Friesland, af te spelen in Enkhuizen. De aanleiding daartoe is het feit. dat binnen afzienbaren tijd Enkhuizen zal ophouden Visschershaven te zijn. De Enkiiuizers willen het afscheid nemen van veel. wat hun hef is, Enkhuizen waardig doen zijn en bij het afbakenen van het verleden willen zij in Zichtbare en sprekende teekenen de herinnering vastleggen aan alles, wat zoo lange nun heil en hun trots was. Een te houden groote Visscherrj tentoonstelling zal hun daartoe doel en middel zijn en om daarvan een groote bekoring en aantrekkingskracht te doen uitgaan, wil men er een weergeving van Geschiedenis en folklore van stad en gewest aan verbinden. Bovendien _ai daarbij tevens alles te zien worden gegeven, wat op de droogmaking der Zuiderzee betrekking heeft, waarmee men heeft rekening te houden en waaruit men kan leeren. wat men te doen heeft als de toekomstbeelden werkelijkheid zullen zijn geworden Feestelijkheden worden gevierd en de keuze is gevallen op een „Openluchtspel" en folkloristische betocgingen met elkaar in verband gehouden en elkander aanvullende. Tot onderwerp van het Openluchtspel koos men „Een landjuweel in 1930 te Enkhuizen". als een bescheiden weergeving en in navolging van de vroegere landjuweelen in 15de, 16de en 17de eeuwen binnen de Vereenigde Nederlanden gehouden. — --- DE NIEUWE PACHTREGELINC. DE GRON. MIJ. VAN LANDBOUW STEUNT HET ADRES VAN HET KON. NED. LANDBOUW COMITE. Aan de Tweede Kamer der Staten Generaal is een adres verzonden door net hoofdbestuur der Gron. Mij. van Landbouw, waaraan het volgende is ontleend: De Groninger Maatschappij van Landbouw, kennis genomen hebbende van het ontwerp „Nieuwe regeling van de pacht" stemt volledig in met strekking en inhoud van het adres, dat hieromtrent door het Koninklijk Nederlandsen. Landbouw Comité aan de Tweede Kamer der Staten Generaal is gericht. Het groote belang, dat het platteland heeft bij een goede regeling der pacht geeft haar echter aanleiding nog de aandacht te vestigen op enkele consequenties, welke aanneming van art. 1636 zou meebrengen. Waar in dit artikel der. kantonrechter de bevoegdheid verleend wordt, de pachtovereenkomst op verzeek van den pachter te verlengen met een aantal jaren dat tot zekere grens evenredig is met den duur van den pachttermijn, zal dit zaker den verpachter aanleiding geven den duur der pachtovereenkomst zooveel mogelijk te bekorten. Want elke verkoiting vermindert ook de lengte van de periode gedurende welke de verpachter een* door hem ongewenschten pachter zal moeten dulden. Bovendien zal de pachtprijs, ten gevolge van het gedeeltelijke continuatie-recht, in vele gevallen sterk stijgen. Er zijn thans een groot aantal grondbezitters, die voor veel lagere prijzen verpachten dan bij publieke verpachtingen bedongen zouden kunnen worden. Het is echter zeer twijfelachtig. of zij dit ook in de toekomst zullen blijven doen. als ze gedwongen kunnen worden, na afloop van den pachttermijn voor denzelfden prijs te blijven verhuren. Vele verpachters zullen dan ook na invoering van het continuatierecht hoogere pachten vragen, terwijl aan den anderen kant de pachters in dit recht een aanleiding vinden hoogere pachten te geven. Want met de pachtsom betaalt de pachter niet alleen het gebruiksrecht van den grond gedurende den pachttermijn, maar ook een zeker recht op continuatie na afloop er van. De Invoering van het gedeeltelijk continuatie-recht brengt zekere willekeur mee, omdat pachters en verpachters in een voor hen uiterst belangrijke zaak afhangen van de economische, politieke en persoonlijke inzichten van de kantonrechters en van de leden der pachtcommissies Ook zal de bodem-exploitatie geschaad vvorden, als de giond wordt geëxploiteerd door pachters, die hiertoe het recht ontleenen aan een uitspraak van den kantonrechter en die de belangen van den, verpachter, welke betrekking hebben op een redelijke instandhouding van het bedrijf, niet behoeven te ontzien. De waarborgen, welke de wet verleent tegen een slechte exploitatie, zullen in de praktijk wel blijken slechts waarborgen op papier te zijn. De Groninger Maatschappij van Landbouw beschouwt invoering van het gedeeltelijke continuatierecht als een zeer gevaarlijk economisch experiment en meent de invoering dan ook ten sterkste te moeten ontraden. Echter meent zij. dat er wel iets gedaan kan worden om de positie van den af gaanden pachter tegenover den eigenaar te verbeteren. De pachter verliest door het eindigen van de p_chtoveree_korast zoowel zijn. Woning als zijn bedrijf en dit maakt hem veelal geneigd meer te bieden, dan gewenscht is. Daarom zit er een zekere rechtvaardigheid ten zijnen opzichte in. dat hij een recht op schadevergoeding krijgt, indien de pachtovereenkomst zonder bepaalde aanleiding door den eigenaar -wordt opgezegd. Deze schadevergoeding zou gelijk gesteld kunnen worden met een halfjaarlijkschen pacht. Geschiedt dit, dan zal de eigenaar minder geneigd zijn van pachter te verwisselen, dan thans soms het geval is. Ook zal deze schadevergoeding aanleiding zijn om over langere termijnen te verpachten, aangezien ze steeds hoogstens één keer de opbrengst vahet grondbezit drukt gedurende een pachttermijn en de eigenaar het minst wordt getroffen ais hij den pachttermijn verlengt. In dit opzicht werkt de schadevergoeding precies tegenovergesteld met een continuatierecht, zooals het in art. 1636 is geregeld. Ofschoon de Groninger Maatschappij van Landbouw zich niet ontveinst, dat oök aan toekenning van deze schadevergoeding nadeelen verbonden zijn, meent zij echter, dat de voordeeien de nadeelen overtreffen en meent zij de Tweede Kamer in overweging te moeten geven deze schadevergoeding la de wet op te nemen." --- Prov. Groninger Bond van Ziekenkassen en -fondsen. Bovengenoemde bond hield Zaterdag in het café „De Unie" te Groningen een buitengewone algemeene vergadering, welke zeer druk bezocht was? In plaafs van den voorzitter opende de vice-voorzitter, de heer J. H. SMIT Dzn. uit Winschoten de vergadering met een woord van we!kom tot de afgevaardigden. Spr. herinnerd© aan het werken van den Prov. Bond gedurende een tiental jaren en hoe, nu de ziektewet was aangenomen, een geheel andere toestand voor het ziekenverzekeringswez«n was ingetreden. Om een en ander nader te bespreken, was deze vergadering belegd. De secretaris, de heer JORRIT DE JONG, alhier, hield daarop een korte inleiding omtrent de wijze van uitvoering der op 1 Maart a.s. in werking tredende Ziektewet. De uitvoering berust, aldus spr. bij bedrij fsvereenigingen of bij de Raden van Arbeid. Een bedrij f svereeniging moet door den Minister zijn erkend als zoodanig. Zij kan tweeërlei zijn: öf opgericht door een of meer algemeen erkende centrale organisaties of daarbij aangesloten, vereenigingen van werkgevers en een of meer. algemeen erkende vakcentralen of daarbij aangesloten vereenigingen van arbeiders, of opgericht door werkgevers, of door vereenigingen van werkgevers en arbeiders, niet bij een centrale organisatie aangesloten. Spr. zette voorts uitvoerig uiteen,.dat vóór 1 Maart nog heel wat Koninklijke besluiten inzake de uitvoering der Ziektwet zijn te wachten, tevens toelichtende, dat het ziektegeld 80 pet. van het dagloon wel zal mogen hetgeen uit particuliere kassen wel zal mogen worden aangevuld. Het bestuurslid, de heer A. VAN HAGE, uit Niehove, lichtte uitvoerig toe, dat ten opzichte der wettelijke ziekteverzekering de kassen geen taak meer hebben. Geheel anders wordt het als het woordje „wettelijk" wordt weggelaten, dan is er wel een taak voor onze kassen weggelegd. Personen, die niet wettelijk verzekerd zijn tegen ziekte, kunnen zich vrijwillig ook verzekeren bij den R. v. A. Zelfs voor werkloozen bestaat kans zich tegen ziekte te laten verzekeren. Bij de wet, zei spr.. is 80 pet. van het loon voor ziekteverzekering uitgetrokken, voor onze kassen is er in elk geval een taak vooreen aanvPirgsveTzekerlng te zorgen opdat het volle loon (100 pet.) uitgekeerd zal kunnen worden. Spr. kwam dan op de verschillende gestelde vragen, en meende, dat — als de kassen de jongere menschen als leden verliezen tengevolge van de inwerkingtreding der ziektewet — er geen houden aan is, ouden van dagen en zij, die buiten de wettelijke regeling vallen een ziekteverzekering door de kassen te waarborgen. Daarom is er alles voor de kassen te laten zooals ze zijn, opdat met ziekteuitkeeringen kan worden doorgegaan (aanvulling ca.) hetgeen nader kan worden geregeld. Spr. beantwoordde hiarop nog verschillende andere vragen. De heer mr. C. DE RANITZ van Winsum meende, dat het zéér is aan te raden èn kassen, èn fondsen èn den bond te laten voortbestaan, om eens te zien, wat de ziektewet zal brengen. In spr .'s woonplaats zal alles worden gedaan en gesteund de kas te behouden. Na enkele besprekingen stelde ce voorzitter voor, dat in de vergadering, die z.i goeds vruchten zal afwerpen, zou worden uitgesoro ken de wensehelijkheid, dat de kassen en de Prov. Gron. Bond zullen blijven bestaan en dat het bestuur van den Bond in de 'februari méér omlijnde voorstellen zal komen hetgeen mogelijk zal zijn, als verschillende noodige inlichtingen ov_ de Ziektewet zullen ziin ingekomen Mtet algemeene stemmen werd' nadat noem„a£vi?n-iE?e vrafen waren gesteld, de wenseheHjkheM kassen en Bond te laten bestaan, waarop de voorzitter met eer*' ---