VER. NED. SCHEEPV. MIJ. Holland-Afrika Lijn. Randfontein, uitr. 9 te Rotterd.-Z. Amerika do Alpherat, ultr. pass. 8 Pernamuo Noronha. --- Ned. Ind. Tankstoomb. Mij. Apollonia 5 Piraeus: Hermes 5 Thessaloniki-P _»eus-a Artemis, n. Avonmouth, J«a| » 6 u. 35 v.m. 1160 milieu zwvan Lands End. Magdala 13 te Curacao verw. Erna 15 te Malta verw. Gadila 8 te Port Saiid. Erinna 8 te Port Said. Marpessa 3 Suez-Abadan- Murena 7 Las Palmas-Curasao. Juno 3 te Singapore. . Aletta 5 Singapore-Pladjoe. Angelina 7 Slngapore-Port Swettenham. Anastasia 4 te Soesoe. ___l__ Augustina 3 Plad.loe-Soera.baya. Josefina 5 Manggar-Pladloe. Manvan-tara 2 te Soerabaya. Petronella 7 Macassar-Ceram Paula 4 Arnoy-Mirl. Perna 6 Curacao-Harburg. --- Kon. Paketv. Mij. Roggeveen 8 te Durban. Bontekoe 7 Hongkong-Bangkok, --- DELFZIJL 9 Maart. Binnengekomen: m. Duurswold Lentlng v. Hamburg; m. Alpha, Velvis, v. Grena; s.s. Flashilght. Gibbens, v. Londen; m Mascotte, Bos, v. Goole; m. Gazelle Hazenberg, v. Berlijn; Zweeris 11, Klmge: Hoop op Welvaart. Nieman: Variatie, Gerbers; Nooit Volmaakt. Kicboom; allen van Emden. Vertrokken: m. Delta, Nieveen n Gdynia; m. Abel Tasman', Wildeman, n. Avonmouth; s.s. Lowland. Lea. n. Goole: m. Navigatie. Sap, n. Berlijn; m. Rival, de G-root n. Bremen; m. Anbela, de Vries. n. Londen; m. Havik, v d. Laan, n. Goole: m. Adriana. Karsles. n. Berliln; ss. Norma. Bergman, n. Gent; Twee Gebroeders, Kroon; Berendina, Buining: Geesiena Elisabeth. Bulning; Jello. Jacobs; allen n. Emden; m. Hebe, v. d. Veen n. Londen. --- ADVERTENTJJ^j Mevr. van Albada HUISARTS, Korreweg 78a van Zaterdag 12 t/m. Woensdaf 16 Maart AFWEZ[g TA«DHEELKUNDIK KLINIEK ' RADESINGEL 11 T.BOUMAN -«* SPREEKUREN 8"8 Uw gebit stuk? U Tlunaah VISSCHERSTRAAT JS= • GRON"'p 340, 383, waarvan de aflossw» zal geschieden op den ww Juli 1938 bij de N.V. Associatie Cassa te Amsterdam of OU N.V. Rotterdamsche BanKvei eeniging, kantoor Groningen. Groningen, 9 Maart IW°- DE DIRECTEUR- --- Coöp. Boerenleenbank Borgsweer Zij, die hun Spaarbank-■ <> Loopende Rekeningboekje nw niet ter controle en bijscnry ving hebben aangeboden, v. o den dringend verzocht zulks ** nog te doen op Vrijdag * Maart a.s. ten kantore *J Bank, bij D. AUSEMA te Borg>weer. Zitting vanaf 6A uur 's ay. HET BESTUÜ14, Algem. Nederl. Onderl. Hagel* Verz. Mij. van 1893 Den Haag Speciale goedkoope voor landerijen, grenzende t Zuiden aan-, en verder au ten Noorden van de spooruj Grijpskerk—Gron.—N.-Scna» en tramlijn Winschoten—** ham—Bellingwolde, pulhaver-, gerst-, rogge-, Pc vruchten, karwij-, ka"ar Z5 mosterd- en spinaziezaad, cent per f 100 verzekerde wa» de. — Vaste premien. — ü inleggeld. bJj Aanvragen en inlichtingen P. SMIT, landbouwer te J»ec den. ■> __, ÜTRECHTSCH STUDENTEN CORP* Ter gelegenheid van den 3°* e dies der Utrechtsche Hoolpn school zal eeh maaltijd gehouden van oud-leden 't Utrechtsch Studenten oory - wonende in de Provinciën «' ningen, Friesland en Dren_..s. in het Familiehotel te p|.tei wolde op Maandag 28 w* r a.s., 18 u. 30. Aanmelding vu deelnemers uit de Prof Groningen vóór 21 Maart *•■ bij Mr. M. TIELEMAN, Kam,f4 laan 2, Groningen, Telef^____. R. H. B. S.CLUB „INTER-NOS" APPINGEDAM speelt 12 Maart in Hotel „KRAAIMA „De Kribbebijter" Blijspel in 3 bedrijven. BAL NA. Aanvang 8 uur precies. Kaarten: in voorverkoop \yaan de zaal f I.—, bel-Jnbeßj Vergadering van Ingelanden van het Waterschap ~Verh»'f' Weg Kaakhorn-Prov. OP*"* Den Andel". DONDERDAG DEN 17EN MBT' 's avonds 7 uur bij N. Folj' KERTS te Westernieland. Agenda. Conversie leening. Geen voldoende stemden aanwezig zijnde 2de vergao ring Donderdag 24 Maart. HET BESTUVR- --- Belangrijke vondsten in Bengalen. In het dorpje Nahida in de Bengaalsche provincie Asanol, heeft men een aantal vondsten gedaan van groot archaeologische belang. Eenige jaren geleden werden bij opgravingen in Nahida verscheidene steenen werktuigen gevonden, welke kort geleden onderzocht zijn door een hoofdopziener van archaeologisch onderzoek. Onder zijn leiding zijn thans nog meer opgravingen verricht, waarbij oude steenen beelden, pijlspitsen, steenen messen, steenen koppen en scherven van potten ontdekt zijn. Naar men meent, is het dorp gelegen op de plaats van een nederzetting uit een van de latere voorhistorische nederzettingen. --- TUINBOUW Wintervergadering Kon. Ned. Mij. voor Tuinbouw en Plantkunde. De Koninklijke Nederlandsche Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde heeft haar winterbijeenkomst gehouden in hotel „De drie kolommen" te Aalsmeer, onder voorzitterschap van jhr. G. F. van Tets van Goidschalkoord. De heer H. Veendorp te Leiden sprak vervolgens over de beteekenis van de botanische tuinen voor den invoer van nieuwe tuinbouwgewassen. Ten opzichte van het invoeren van nieuwe tuinbouwgewassen is de werkzaamheid van botanische tuinen, reeds lang over haar hoogtepunt heen, dat ligt in de achttiende en negentiende eeuw, toen b.v. de Botanische tuin te Kew. (Engeland) een depot was voor uitwisseling van planten tusschen Engeland en zijn koloniën en een belangrijke leerschool voor Jonge tuinbouwers. Ook in andere landen dan Engeland hebben botanische tuinen veel en ook reeds vroeger bijgedragen tot den invoer van nieuwe gewassen. 's Middags sprak de heer H. D. Krijger te Amsterdam, over hetgeen Artls op tuinbouwgebied bezit. De in den loop der jaren plaats gehad hebbende uitbreidingen, aldus spr., kwamen ook ten goede aan den opstand van den tuin. Het geplante materiaal, vooral dat van de reeds bestaande buitenplaatsen, geeft ook heden nog het beeld weer van wat onze vaderen in hun tuinen lieten planten. Voor hen, die op dendrologisch gebied hun kennis willen verrijken zijn er verschillende boomen, die het beschouwen waard zijn, temeer, daar zij onbelemmerd groeien. Artis beschikt over een ruime plantenserre met een viertal nevenkassen en een speciale kweekkas van 600 M 2. De eigen kweekerij voorziet den tuin van de benoodigde planten. Spr. gaf de aanwezigen een inzicht in den aanleg van Artis door lichtbeelden te vertoonen. De heer D. Eveleens Maarse te Aalsmeer vertelde iets uit de geschiedenis van de sering. Van het geslacht Syringa, aldus spr. zijn ongeveer een 30-tal species bekend, waarvan slechte twee in Zuid-Oost Europa voorkomen. De rest is voor het overgroote deel inheemsen In China en Korea, terwijl ook In het Himalajagebergte twee species voorkomen. Het meest van belang voor ons is wel Syringa Vulgarls, waarvan nu plm. 430 variëteiten bekend en beschreven zijn. Van eenig belang is ook nog Syringa Oblata als zijnde een der ouderplanten van Syringa Hyacinthiflora, die ontstaan is uit beide eerder genoemde variëteiten. De Syringa Vulgarls was oorspronkelijk inheemsch in Zuid Oost Europa en wel in Roemenië, Zuid Slavië, Bulgarije en Griekenland. Vanuit Constantinopel werd de gewone sering in Europa ingevoerd. Spr. wijdde zijn aandacht uitvoerig aan het forceeren van seringen en besloot met het opnoemen van variëteiten, die voor Aalsmeer, 's werelds centrum van seringencultuur, van belang zijn. --- KUNST EN WETENSCHAP Het concert opende met de symphon-ie in Es gr. t. van Joh. Chr. Bach, die sedert eenigen tijd geregeld op de programma's verschijnt en dat volkamen verdient. Wij waren ai meer dan eens in de gelegenheid onze waardeering over deze aanwinst van het repertoire te laten blijken. Bach's beknopte symphonie genoot een smaakvolle vertolking, voornamelijk het langzame deel er van, dat zoon subtiele instrumentatie vertoont. De snelle deelen kwamen er iets minder goed van af. Van het eerste, een „allegretto spirituoso" werd naar onze meening het tempo te snel ge- nomen met overhaasting en onduidelijkheid tot gevolg. Het valt intusschen niet te ontkennen, dat de uitvoering als geheel wel de verdienste had den voorlooper van Mozart tot zijn recht te laten komen. Het tweede nummer was voor ons gevoel het hoogtepunt van het geheele concert en bestond uit Bach's meest bekende klavierconcert, dat in d kl. t., bewerkt naar een verloren gegaan vioolconcert. Er bestaan verscheiden klaviercciicerten van den grooten meester, doch het is niet zeker, of er wel één bij is, dat niet oorspronkelijk als vioolconcert geconcipieerd werd. Drie van Bach's klavierconcerten zijn uit evenveel bewaard gebleven vioolconcerten na wijziging van den toonaard ontstaan. Het is vrijwel precies 3 jaar geleden dat we het klavierconcert in d Kl. t. van Harold Samuel, den beroemden sindsdien overleden Bach-pianist, op eens Woensdagavondconcert mochten hooren. Samuel bespeelde een vleugel, terwijl de soliste van gisteravond, Janny van Wering, haar eigen clavecimbel tot haar beschikking had. Hoewel het niet mogelijk is onmiddellijk een vergelijking te trekken tusschen de beide instrumenten, meenen wij na het gisteravond gehoorde met onze voorkeur toch weer naar het oorspronkelijke instrument te moeten overhellen.. Weliswaar laat dit niet zoon imposant, expressief spel toe, maar het werk is zoo kenmerkend voor cembalo gedacht, dat verschillende passages tooh alleen op dat instrument volkomen aan de bedoeling van den componist kunnen beantwoorden. Door het gebruik maken van de verschillende registers wist de soliste van gisteravond zoowei in het timbre als in de dynamiek de vereischte afwisseling aan te brengen. Janny van Wering is voor onze Groninger muziekvrienden geen onbekende. Al meer dan eens mochten zij constateeren, met welk een volmaakte beheersching zij het cembalo bespeelt. Gisteravond bleek, dat zij zich geheel in den geest van Bach's prachtig concert had ingeleefd, zoodat zij in staat was een interpretatie „van binnen uit" te geven. Het publiek toonde zich uitermate erkentelijk en onthaalde de soliste, aan wie ook een bloemstuk werd aangeboden, op hartelijk applaus. Wat de samenwerking met het orkest aangaat, merken wij op, dat er soms een zekere ongelijkheid tusschen soliste en begeleiding bestond, die echter aan het geheel niet noemenswaard afbreuk deed. Over het concert zelf deelen wij nog mee, dat wij enkele jaren geleden hier een instrumentaal tusschenspel uit een van Bach's cantates gehoord hebben — een zoogenaamde sinfonia — die met het eerste deel van het concert overeen kwam. Bij een componist, wiens oeuvre zoo omvangrijk is als dat van J. S. Bach, behoeft men zich over een dergelijk feit niet te verbazen. Doordat alle deelen in mineur staan, draagt het concert een overwegend ernstig karakter. Op het eerste deel drukt het manhaftige hoofdthema het stempel van wilskracht en verbeten energie, terwijl het chaconne-thema van het langzame deel daaraan iets droefgeestigs geeft. Het laatste deel is meer speelsch van aard. Alle drie deelen leggen welsprekend getuigenis af van het meesterschap van den componist. De tweede afdeeling bracht Tschaikowsky's zesde symphmie, die gewoonlijk als „symphonie pathétique" wordt aangeduid, een titel, die tegen den wil van Tschaikowsky zelf aan dit algemeen bekende werk werd gegeven. Men kan niet zeggen dat de zeer subjectieve muziek van Tschaikowsky paste bij de objectiviteit van J. S. Bach. Toch kunnen wij ons deze keuze zeer goed begrijpen, want, nadat verschillende concerten moderne noviteiten gebracht hebben, zal aan vele toehoorders een bekend werk, waarvan zij volop konden genieten, zeker welkom geweest zijn. Het applaus, dat Kuiler bewoog het orkest te doen opstaan, bewees, dat men goed gezien had. Kuiler, die met Tschaikowsky's symphonie volkomen vertrouwd is, wist het orkest te inspireeren tot een vertolking, die in de hoogste mate meesleepend mocht heeten. Slechte vonden wij, dat zij, vooral in het derde deel, al te zeer op het produceeren van overweldigende klankvolumina was ingesteld, maar voor het overige hebben ook wij voor hetgeen bereikt werd groote waardeering. W. --- Prijzen van 17e eeuwsche kunst De stijging in de laatste jaren. Het is altijd interessant na te gaan hoe de waardeering voor schilderijen wisselt en deze wisseling wordt uitgedrukt in de betaalde prijzen, aldus de Nw. Rott. Courant. De waardeering voor de werken uit de Hollandsche en Vlaamsche school groeit en ongeveer 50 jaar geleden zou men geen bedrag van vier cijfers betalen voor schilderijen van meesters als Van Goyen, Frans Hals Van der Helst, Pieter de Hoogh, Nicolaas Maes Metsu, Mieris, Terborgh ca. In 1928 werd op de Holfordveiling bij Christie te Londen voor Hollandsche meesters in twee dagen voor 416.414 pond besteed en op de veiling Six te Amsterdam zijn recordprijzen gegeven voor werken van Hobbema, Terborgh, De Hoogh en anderen uit die school. Van Dijks superbe portret van den Abbe Scaglia, dat Lord Camrose op de veiling Holford voor 31.500 pond heeft gekocht, is in 1766 te Londen geveild voor niet minder dan 64 pond. Minder dan 100 jaar geleden gaf men slechts 500 a 600 guinjes voor dit werk. In 1804 werd Van Dijcks groep van Karel I, zijn vrouw en kinderen voor 1600 pond geveild; zeven jaren later werd een ander werk van hem voor 3800 pond verkocht en in 1882 bracht een schilderij van hem een bedrag van vier cijfers op. In deze eeuw is Van Dyck pas naar waarde geschat. Meer dan 50 van zijn werken brachten bedragen van vier en vijf cijfers op te Londen en zijn portret van Anton Trieste is op de veiling Brownlow in 1923 voor 29.400 pond verkocht. Het werk van Jacob Ruysdael, dat langen tijd verwaarloosd is, is ook in prijs gestegen. Op de veiling van Holford is zijn zonsopgang verkocht voor 6300 pond, wat meer was dan men in de laatste jaren daarvoor gegeven had. Sensationeel is een prijs, besteed in 1919 op de veiling Neumann, toen men voor een groot landschap van hem 12.000 guinjes gaf en een ander, in 1884 voor 1300 guinjes verkocht, bracht toen 9500 guinjes op. Een fraai schilderij van Vee in een wei door Paulus Potter, heeft een lange historie. In 1817 werd het te Parijs verkocht voor 689 pond, te Londen vier jaar later voor 789 pond en in 1828 door den Hertog van Somerset gekocht voor 1228 pond. In 1890 werd het uit die collectie verkocht voor 6090 pond. een record voor een werk van Potter tot 1928. toen zijn Konijnen door een Nederlander op de Holfordveiling gekocht werd voor 8400 pond. Een schilderij van Nicolaas Maes, interieur van een keuken met een vrouw bij de pomp, is in 1824 te Londen op de veiling Bernal verkocht voor slechts 80 pond. In 1899 echter heeft baron Alphonse de Rothschild het op de veiling Adriaan Hope gekocht voor 3003 pond. Op dezelfde veilinsr is de Fluitspeler van Gerard Dou voor 3675 pond in andere handen overgegaan, wat een record was voor dezen schilder, in 1841 is dit schilderij te Londen verkocht voor 451 pond. „De gevolgen van overdaad" door Jan Steen is een ander voorbeeld. In 1829 is het bewuste doek voor 195 guinjes verkocht. Vijftig jaar later kwam het weer in veiling en bracht toen 1312 p. 10 s op. Dit is belangrijk minder dan zijn „Verkwister", deed. dat in 1919 voor 17.010 pond van eigenaar verwisselde. Een zelfportret van Rembrandt (collectie Caotain Hevwood-Lonsdale) is in 1884 op de veiling Albert levy voor 180 nond verkocht; Hollandsche vloot van W. van de Velde in 1935 voor 1102 o. 10 s. en Ruben's Madonna en kind in 1876 voor 4200 nond. Een ander werk van Rubens ging in 1829 voor 43 guinjes en Cadinius in 1819 voor 9 guinjes. --- SCHEEPSTIJDINGEN Kon. Ned. Stoomb. Mij. Hermes 9 te Bourgas. Achilles 8 te Mersena. r Bodegraven 9 Cjistobal-Curapao. Orphlus 9 Amst.-Kopenhagen. Aurora 9 Arnst.-Haraburg. --- Holl. West-Afrika Lijn. Jaarstroom 8 Data-B»»-- Reggestroom. thuisr. 9 te iiavre, vertr. 10 n. Amst. --- Halcyon Lijn. Stad Maassluis 9 Amst---"*"""-- Flensburg 9 te Narvik _^ Stad Amsterdam 9 Genua-oran. _*r ILTT ¥ --- Kon Holl. Lloyd. Salland 9 Amst.-Hamburg. --- Java-China-Japan Lijn. Tjisondari 8 Padang-Amsi- --- Mij. Nederland. Mama. thuisr. 7 v. Singapore. --- Java-New York Lijn. Kota Baroe. Java-NeW Vork, 8 te Penang. r. /-IT»l^Ï*»^»T --- NED. EN VREEMDE SCHEPEN. Friesland 8 te Kopenhagen. Jeannette 8 Grangemouth-Newburgh. Zeeland 8 Hamburg-de Tyne. Hennie 8 te Padstow. Rijn. Libreville-Antw., pass. 9 Finisterre. Berkel, Dakar-Bordeaux. pass. 9 Finisterre. Leto 11 te R'dam verwacht. Mark, Dubrovndk-R'dam. pass. 9 Dungeness. Schie 9 te Duinkerken. St Annaland 9 de Theems-de Tyne. Sliedrecht, Abadan-Drontheim, pass. 8 Dover. Theano 8 Belfast-Fowey. Winterswijk 8 Norfolk-Hamtourg. Servus 9 te Jersey. Arend arr. 9 te Vlissingen. Atlantic arr. 9 te Antwerpen. Batavier II 9 te Gravesend. Groenlo 8 Onton-IJmuiden. Bussurn. 8 B. Aires-Monte video. Farmsum, R'dam-B. Aires, pass. 8 Kaap Frio. , Aalsurn 8 Narvik-R'dam. Soesterberg. Hamburg-W-Afrika, pass 8 Finisterre. Trompenberg, Benito-Hamburg, pass. 8 Monrovia. Beursplein 8 Oxelosund-R'dam. Ebro sleepb. 7 te Sierra Leone. Emmaplein, Narvik-R'dam. pass. 8 Udslre. Humber, sleepb., R'dam-Kaapstad 5 van Sierra Leone. Lauwerzee. sleepb.. 7 te Sierra Leone. Tuva 6 B. Aires-Antw. Jeannette 8 Grangemouth-Newburgh. Randwijk 9 Bayonne-R'dam. Alcor 5 te Montevideo. Wickenburgh, pass. 8 Ouessant n Bordeaux. Naaldwijk 8 Gravesend-Istantooul Amstelstroom. Londen-Powey, p. 8 Prawlepolnt. Haulerwilk 8 te Plymouth. Rambon 7 te Newport. Rtlnstroom 8 te Newport. Zaanstroom 8 te Eastham. Wim 7 te Seaham. Mado 7 te Middlesbro. Novatle 8 te Middlesbro. Gorecht 8 te Middlesbro. Mascotte. Goole-Oldenburg, p. 8 Spurn Head. Diana V 7 te Goole. Brabant, Thea en Geziena, arr. 8 te Antwerpen. Catell 8 te Greenwich. Orion 8 te Kingston. Wolanda 8 te Exeter. Ton S. 8 Plymouth-Porthoustock Zeester 7 te Kopenhagen. Jura 7 Tayport-Burnt Island. Dr. Collin 7 te Grangemouth. Kemphaan 7 te Leith. Elziena 7 Lelth-Montrose. Prins Bernhard 8 Leith-Lslay. Oud Beyerland 7 te Blyth. Hinde 7 te Penrljn. Nora pass. 8 Lizard. Hydra 7 Lydney-Skibbereen. Reiger en Drittura arr. 9 te Vlissingen. Vaderland en Westland arr. 9 te Antwerpen. Adelaar 8 te Veile. Cornelia B 8 Morlaix-Par. Flying Norseman 8 Poole-Oardiff! Flying Irishman 8 Newburgh- Londen Lies 9 te Porthoustock Ransdorp 7 te Stockholm. Cornelia B te Morlaix. Henriette pass. 8 Ouessant. Henca, 8 te Cuxhaven, heeft machmeschade. Adelaar. Wesseling-Voile pass. 7 Brunsbubtel. Alida (Huizinga) arr. 7 te Hamburg. Bertha 7 te Hamburg. Engelina 7 te Hamburg. Esperance arr. 7 te Hamburg. Frean. Duisburg-Koningsbergen, pass. 8 Brunsbuttel. Jantje Eppiena, arr. 7 te Hamburg. Setas 7 te Hamburg. Trio 8 te Holtenau REIDERW.POLDER 9 Maart. Binnengekomen: Zwaluw, m.s., J. Kuiper v. Nieuwe Statenzijl. --- DE SLANG door JAC ROELOFS Als een zware bijna ondoorzichtbare sluier lag de stille tropennacht om de „Sanggir". Slechts het ruischen van het boegwater en het flauwe stampen der scheepsmachines verbraken de stilte. Langzaam wendde het schip den steven en hield recht op de smalle opening aan, die zich in de zwart-golvende kustlijn afteekende. Met voorzichtig tastend lood passeerde het de zandbanken, voer dan langzaam den riviermond binnen. Als twee zwarte wallen teekenden de oevers zich af tegen den donkeren hemel, de rivier was als opgeslokt door duistere schaduwen Vreemde geluiden van het omringende oerwoud doorsidderden de lucht, nachtelijk levensnhythme in eeuwige monotonie. Urenlang schoof het kleine zeeschip zich steeds dieper het land in; dan straalde eensklaps een helder wit licht op bakboords oever. De machines stopten. Zwaar rammelend vloog de ankerketting in de kluis. Nog lag alles aan den wal in diepe rust. Slechts het helderwitte licht op de douaneloods duidde de plaats aan, waar Kampong Boeneih lag. Doch niet zoodra had de schorre toon van de stoomfluit weerklonken of overal werden lichtjes zichtbaar. Kreten klonken over het water, riemen plasten in rukkende slagen en weldra schuurden de eerste laadprauwen langs de scheepshuid. Rappe inlanders klommen aan dek en dra heerschte er, in het felle licht der groote laadlampen, een leven en bedrijvigheid aan boord, als ware het klaarlichte dag. Stuurman Witkamp zat in zijn kantoortje, druk bezig met het laadplan. Plotseling keek hij op. In de deuropening stond een oude inlander. De hand tegen de borst gedrukt, boog deze diep. — Tabeh toean tabeh toean — Tabeh Raid, kom je je lading halen? — Sajah toean. De stuurman keek den ouden man aan. Arme sukkel, kwam het in hem op. Hij wist, dat ze den ouden inlander aan den wal „orang gilah" noemden, gekke Raid, en dat niemand omgang met hem wilde hebben. Ja, Raid deed dikwijls heel vreemd. Ook nu weer keek hij wezenloos de hut rond, wees dan, onnoozel lachend, op een felgekleurde kalenderplaat, „bagoes toean mooi mooi — Ja, mooi Raid. Zoo, hier heto je de papieren, bij luik twee kun je je lading ontvangen. Na weer een diepe buiging gemaakt te hebben, ging de inlander heen. In gedachten verzonken stapte stuurman Witkamp even later het dek op. Zoolang hij op deze lijn voer, had hij Raid gekend, maar nog nimmer tevoren was het zielige in den man hem zoo opgevallen als dezen nacht. Even later passeerde hem de inlandsche douane-beambte van het plaatsje, die beleefd groette. Hij hield den man staande. Moest toch eens meer te weten zien te komen. — Zeg mantri, ken jij Raid? De inlander keek hem verwonderd aan. — Sajah toean, antwoordde hij eindelijk. — Ik bedoel, ken je hem goed? Is hij altijd z00.... zoo raar geweest? De mantri scheen niet gaarne op de vraag in te gaan, doch toen de stuurman bleef aandringen, begon hij te vertellen. Raid was, evenals hijzelf, in Boeneih geboren, ze waren ongeveer even oud. Maar terwijl hijzelf in het plaatsje gebleven was, had Raid het niet in de kleine kampong uit kunnen houden en was weggetrokken. Hij had veel gereisd, was zelfs in Britech-Indië geweest, jarenlang. Toen hij na ruim twintig jaren weer in Boeneih terugkeerde was hij een rijk man. Kocht uitgestrekte klappertuinen en rubberaanplantingen. Maar iedereen vond hem erg vreemd geworden. Hij wilde met niemand omgang hebben en het eenige menschelijke wezen, waarvoor hij iets scheen te voelen, was een klein jongetje, dat hij uit Biritsch-Indië had meegebracht. „Het is mijn zoontje" vertelde hij, wanneer men hem een enkele maal naar het knaapje vroeg. Raid deed erg geheimzinnig en in dien tijd wist eigenlijk niemand iets van zijn leven af. Nu, na jaren, is alles uitgelekt, ook al doordat hij zelf, toen hij na die vreeselijke gebeurtenis krankzinnig geworden was, steeds over het verleden sprak. Men fluisterde in de kampong, dat Raid over een geheime macht beschikte. Een ding was zeker, toen hij in Boeneih terugkwam, gebeurden er rare dingen. Voordien had er rust in de kampong geheerscht; de menschen deden hun werk en waren tevreden. Doch niet zoodra hij was teruggekomen, na die jarenlange afwezigheid of er heerschte een onrustige geest in het dorp. De menschen werden ontevreden, ieder wilde ook zulke groote bezittingen als Raid hebben, men begon geld te leen en tegen hooge rente en bij wien zou men daarvoor anders terecht kunnen dan bij Raid. En deze was daartoe met graagte bereid. Een feit was het. dat de meesten, die geld van hem geleend hadden, langzaam, jaar na jaar achteruitgingen en dat de rijke Raid steeds rijiker werd. Zijn bezittingen werden uitgestrekter en uitgestrekter en tenslotte was bijna 't geheele dorp zijn eigendom geworden. Maar nog had Raid niet genoeg. Er werd veel over hem gefluisterd en allerlei verhalen deden de ronde, maar niemand kon hem openlijk van oneerlijkheid beschuldigen. Hij stond aan de andere zijde van de wet; nimmer scheen hij schuld te hebben aan het ongeluk, dat anderen trof. — Ja, Raid was erg geheimzinnig. Dikwijls brandde er halve nachten licht in zijn woning; niemand werd dan toegelaten; niemand wist dan ook, wat hij in die nachtelijke uren deed, als de andere dorpsbewoners sliepen. En het juiste weet ook nu nog niemand te vertellen. Maar wel weet nu ieder, dat Raid uit Britech- Indië een slang had meegebracht, een reusachtige slang, die hij opgesloten hield in een vertrek van zijn woning. Doch niemand heeft die slang ooit gezien. Wel konden de inlanders, die 's nachts nieuwsgierig om zijn huis slopen, zachte, lokkende fluittonen hooren, maar niemand kon raden, wat deze te beduiden hadden. Toen echter zijn verstand voor eeuwig was uitgedoofd, kon men uit zijn verwarde uitlatingen opmaken, dat hij zich 's nachts met de slang opsloot en het ondier met streelende fluittonen beheerschte. En wanneer het dan met opgeheven kop zacht heen en weer wiegde op de tonen der muziek, keek Raid het monster strak in de hypnotiseerende, eeuwig starre oogen en liet de kracht van dien slangenblik op zich inwerken. De verlammende angst, die dan al zijn eigen krachten uitschakelde, deed de macht van de slang in zijn wezen overgaan. Slechts de ijle tonen van de fluit vormden den onzichtbaren muur, die hem tegen een doodelijke omkronkeling beschermde. ' En na zijn samenkomst met de slang verliet Raid steeds zijn woning, doolde in den duisteren nacht op zijn uitgestrekte bezittingen rond en maakte plannen om zijn macht te vergrooten. Zekeren nacht, toen hij, als gewoonlijk, tegen den morgen weer zijn woning betrad, kwelde hem een vreeselijke onrust. Hij opende de deur van zijn kamer, ontstak de kleine lamp, die aan de zoldering hing. Maar wie beschrijft zijn ontzetting toen hij in een hoek van het vertrek de ineengekronkelde reuzenslang zag liggen. Als een bliksemstraal trof hem de vernietigende zekerheid, dat hij verzuimd had het slangen vertrek af te sluiten. Op dat oogenblik hief het ondier den kop op, liet met geopenden muil, de lange spitse tong in gretige trilling tusschen de wijdopengesperde kaken, een kwaadaardig sissen hooren; gleed toen vliegensvlug in de richting van den van schrik verstijfden inlander. Doch op het laatste moment kreeg deze zijn bezinning terug en rende naar de op een kier staande deur van een ander vertrek. Met een wilden smak sloeg hij de deur achter zich toe, hij' bevond zich in het slaapvertrek van zijn zoontje. Over al zijn leden bevend, streek hij een lucifer aan, liet met een rauwen kreet het brandende houtje uit de vingers vallen. In het dansende schijnsel van de kleine vlam ontwaarde hij, uitgestrekt op den vloer, het vermorzelde lijkje van zijn kind. In dien nacht, opgesloten in het kleine vertrek bij het ontzielde lichaam van zijn zoontje, wiens dood de prijs was voor zijn rijkdom, Is Raid krankzinnig geworden. (Nadruk verboden.) De verteller ---