Vreest niet. Ik hen het Z H. Leo xm was uiterst kunstzinnig, Op zekeren dag bezocht hem een schilder, die niet weg wilde gaan, voordat de Paus er in had toegestemd zich door hem te laten portretteeren. Aanvankelijk voelde de Paus er weinig voor, daar de artdst in kwestie nu niet bepaald tot de groote mannen kon worden gerekend, maar de schilder drong 200 aan, dat Paus Leo Xni medelijden met hem kreeg en zich opofferde. Het resultaat was echter niet om aan te zien en de Heilige Vader was eenigszins van zijn stuk gebracht. Toen de kunstenaar hem verzocht de afbeelding met een bijbelspreuk te mogen versieren, dacht de Paus lang na en zei tenslotte: „Goed, schrijf er onder: Vreest niet, Ik ben het! 1 i" --- HET GEVAARLIJK BEZIT Door T.v. MUNSTER Wij zaten in de gemakkelijke stoelen en rookten buitengewoon dure cigaretten, die onze gastheer Leslis ons had aangeboden. De lucht was doortrokken van blauwen rook, zoodat het licht moeite had er doorheen te dringen. Onze gastheer wilde iets vertellen, of liever moest iets vertellen; wij dwongen hem al een half uur met onze blikken en vragen. En hij vertelde: — Het was in den tijd, toen ik nog eigenaar van een groot kunstantiquariaat in Rue Pierre was. Mijn onderneming bracht me veel voordeel en groote inkomsten. De meeste mijner klanten waren Amerikanen, die in antieke dingen niet goed den weg wisten en veel oude prenten en oud beeldhouwwerk kochten tegen meer dan ruime betaling. Onder deze omstandigheden ging de zaak dus op rolletjes.... Ik rekende op het snobbisme en de onwetendheid der Amerikanen en had al gauw een klein vermogen gefabriceerd. Op een goeden dag komt weer een klant, 'n Amerikaan, 't was aan zn neus te zien. — Ik ben verzamelaar van oude wapens zelde hij hard. Kunt u mij iets waardevols verkoopen? — Ik bezit onschatbare dingen, óók en juist voor u! antwoordde ik naar gewoonte. — Allright! Laat u eens zien! Ik voerde hem naar een hoek, waar zich een groot aantal hand- en vuurwapens uit de meest verschillende tijdperken bevonden. Tegen m'n verwachting in, bleek de Amerikaan een niet alledaagsch kenner te zijn. In het bijzonder interesseerde hij zich voor vuurwapenen. Hij nam oude donderbussen, musketten en pistolen in zn hand, bekeek ze van alle kanten, onderzocht ieder detail met een loupe en bromde daarbij voor mij onverstaanbare namen en datums. Plotseling leek het of-ie scheel keek. Hij hield een oud vuursteen-pistool in de hand, een pistool dat, wat betreft bouw, volmaaktheid cri ornamentiek, een meesterstuk voorstelde. Hij ging er mee naar het raam en onderzocht het wapen zeer nauwkeurig. Toen hij zich na een poosje weer omdraaide, bliksemde in zn oogen de passie van den verzamelaar. — Van wien heeft u dit pistool? — Dat weet ik niet meer. Het ligt daar reeds geruimen tijd. — Dan zal ik u vertellen, dat het een unicum is in zn soort. Het Is namelijk het eerste duelpistool ter wereld. En begrijpt u de beteekenis van deze ontdekking? — Is u zoo zeker van die ontdekking? — Volkomen, kijkt u eens hier. Ziet u deze letters: S.S. aan de kolf, en het cijfer 1552, met zilver in den loop geslagen. Haar schepper was de beroemde Italiaansche geweermaker Spaggo Spaghetti. En in het jaar 1552 vond het eerste duel met pistolen plaats tusschen den Graaf de Ronvier en den Markies de Serviet. Men schoot op een afstand van tien meter. De Markies, overigens een bekende oplichter en schurk, kreeg toen een schot in het oog. De kogel verpletterde letterlijk zn hoofd. De Graaf de Ronvier was ongewond. Kijkt u maar eens in „De Geschiedenis van den Tweekamp" van Illis. Daarin zult u nog meer hierover vinden. Ik keek den Amerikaan verbaasd aan. Met koortsige oogen en rood gezicht stond hij naar het pistool te kijken. — Ik geef u er 5000 dollar voor, een som waarmee u zich niet benadeeld kunt gevoelen U weet echter, dat duel-pistolen paarsgewijs gemaakt worden. U moet dus nog een zelfde pistool hebben. Hij holde naar de tafel en doorzocht met van ontroering trillende handen de geheele collectie. Het tweede pistool was er niet. — Maar alleen het complete stel heeft volle waarde, zei hij met teleurgestelde stem. Misschien ligt het ergens anders? Zoekt u toch eens. — Neen, ik heb het beslist niet! — Maar dat is verschrikkelijk.... Monsieur Leslis. Ik moet het tweede exemplaar hebben. Ga op uw hoofd staan, doorzoek heel Frankrijk, voor mijn part de heele wereld. Ik geeft u 50.000 dollar, als u mij het tweede Spaghetti-pistool brengt! Voordat ik den indruk, die de laatste woorden van den Amerikaan op mij hadden gemaakt, weer kwij t was, was de klant verdwenen. Óp de toonbank lagen 5 duizend-dollar briefjes en een naamkaartje: P. Selter Wood, Boston, U.S.A., Metro Avenue 412. Gedurende eenige dagen dacht ik vaak aan dien fantastischen verzamelaar, maar alras kwam ik tot de overtuiging, dat aan zn verzoek niet te voldoen was. En het heele geval zou daarmee af geloopen zijn geweest, als ik nog niet het volgende had meegemaakt. Zoowat twee weken later las ik in de „Matin" het volgende bericht: „Het blijkt, dat de in groote kringen bekende Graaf De Ronvier totaal geruïneerd is. Dit bericht zal niet nalaten enz. enz " Ik piekerde. Den naam De Ronvier had Ik toch als eens gehoord. Lang heb ik toen nagedacht en langzaam, héél langzaam, ging mij een licht 0p.... Hoe had ik toch de geschiedenis van het Spaghetti-pistool kunnen vergeten. Graaf De Ronvier, dat was toch degene, die tijdens het eerste duel ter wereld — volgens de vertelling van den Amerikaan — den kogel zoo precies in het oog van zn tegenstander gemikt had. Tegelijkertijd dacht ik aan het verzoek en het aanbod van den Amerikaan. In de combinatie van mijn gedachten vormde zich toen de overtuiging, dat ik bij dezen nakomeling van den avontuurlijken aristocraat uit de 16e eeuw, daar en nergens anders het tweede Spaghetti-pistool moest zoeken. Eenige minuten later stond ik reeds voor de mooie, stijlvolle villa van den Graaf de Ronvier. Voor alle zekerheid maakte ik een plannetje. Met de gedachte, dat ik 50.000 dollar kon krijgen, trok ik aan het koord van de ouderwetsche bel. Ik had er niet eens erg in, dat de deur zich geluidloos opende. Op de stoep stondeen kamerdienaar, een magere figuur, wiens haast uitgebluschte oogen geen al te aangenamen indruk op me maakten. Hij bromde kwaad: — U wenscht? — Ik moet den Graaf De Ronvier spreken. — Uw kaartje! Wij gingen door een donkere gang verder naar binnen. Voor een deur bleven wij staan. De kamerdienaar verdween en kwam pas na een langen tijd terug. — Mijnheer de graaf laat u verzoeken, zei hij en opende daarna de groote vleugeldeur. Ik trad binnen en bevond mij in een donker vertrek, dat op mij den indruk van een mausoleum maakte. De blinden waren neergelaten en slechts twee brandende kaarsen probeerden het duister de baas te worden. De kaarsen stonden op een waardevolle renaissance-commode. Ik trad dichterbij, om dit mooie stuk te bekijken. Plotseling begon m'n hart als razend te kloppen. Op de commode onder een portret 1ag.... het tweede Spaghetti-pistool. Ik herkende ze onmiddellijk aan de ingeslagen letters en cijfers. Men kon zien, dat de eigenaar het voorwerp met zeer veel zorg behandelde. Het pistool was pijnlijk schoon en leek nieuw te zijn, als er niet een kleine deuk in den loop was geweest. Zeker van een krachtigen slag. De mooie ornamentiek van zilver en ivoor schitterde geheimzinnig in het matte licht. Ik stak m'n hand uit, om ze van dichtbij te bekijken. — Pardon, raakt u dit erfstuk niet aan, hoorde ik plotseling een stem. Verschrikt keerde ik me om. Voor me stond Graaf De Ronvier. Hij steunde op een stok; in de vrije hand m'n kaartje. De smalle, samengeknepen lippen kenmerkten een gevaarlijk mensch. — Neemt u me niet kwalijk, Graaf, maar.... — U kunt zich met niets verontschuldigen. Hoe kunt u het. wagen, uw hand uit te steken naar dingen, die u niet toebehooren! schreeuwde hij woedend. — Ik wilde dit pistool graag koopen.... — Geen sprake van! Het is een erfstuk en een geluks-talisman, voegde hij er reeds een beetje kalmer aan toe. — Ik hoorde, dat Mijnheer de Graaf zich in een niet al te beste financieele positie bevindt, begon ik weer, een beeüe verlegen. Misschien kan ik u dus helpen ik ben bereid, u 10.000 dollar te betalen. De graaf zakte mismoedig in een stoel. — M'n verplichtingen bedragen 'n millioen francs. Dat zijn dus haast 45.000 dollar. Wat heb ik aan uw 10.000? — En toch zou ik het graag willen hebben. — Daar schiet ik niets mee op. Als ik er werkelijk toe zou kunnen besluiten, U dat erfstuk te verkoopen, dan alleen met de grootste spijt en tegen een bedrag, dat me ook werkelijk redt. Maar u kunt mij niet zooveel betalen. De graaf beschouwde de bespreking als afgeloopen en stond op. Ook ik wilde me reeds omdraaien en gaan, toen ik me realiseerde, dat ik, al betaalde ik 45.000 dollar, nog altijd voldoende winst had. 50.000 waren mij beloofd, dus 5000 dollar winst was ook niet kwaad. Daarom bood ik dat, wat hij gevraagd had. De graaf keek me aan, alsof hij dacht, dat ik gek geworden was. — Ik zeg het in vollen ernst, voegde ik er aan toe, het ligt geheel aan u 0f.... — O neen! Graag, antwoordde hij vlug, bang, dat ik wijzer zou worden. Ik vulde de cheque in, gaf haar aan den graaf. Verbaasd en met een blij gezicht, zei hij zacht: — Weer bracht het Spaghetti-pistool aan de Ronvier's geluk. Alleen jammer, dat het voor de laatste maal is... v Maar hij werd gauw weer de strenge graaf. Met een doordringenden blik keek hij me aan en zeide: — Ik voel me verplicht,. u er op attent te maken, dat dit pistool den Ronvier's altijd geluk gebracht heeft, maar zoodra het in vreemde handen overging, was het een ongeluksbode. Ik zal u het laatste geval daarvan vertellen. U ziet toch dit kuiltje hier in den loop? Hoe denkt u, dat dit ontstaan is? —-- Zeker van een sterken slag met het pistool? — Van een val van de trap, verkondigde de graaf. — Inderdaad, ik begrijp u niet. — U zult me aanstonds begrijpen. Vele jaren geleden besloot mijn oom, die het pistool niet wist te waardeeren, het aan het Louvre te schenken. Een speciale ambtenaar verscheen, om het geschenk in ontvangst te nemen. Maar het pistool kwam niet tot in 't Louvre. Even nadat de ambtenaar deze kamer had verlaten, hoorde men een doffen slag. Toen men onderzocht wat het geweest was, zag men, dat de man met zn hoofd naar beneden, zn handen uitgespreid, op de steenen trap lag. Uit een groote hoofdwonde stroomde het bloed en de samengeperste lippen lagen op het pistool. U is dus gewaarschuwd. Ik voelde me niet bepaald op m'n gemak en zou graag den koop ongedaan gemaakt hebben. Maar ik vreesde, me tegenover den graaf belachelijk te maken. En per slot van rekening was het ook al te laat Ik nam dus afscheid en verliet met kloppend hart de donkere kamer. — U'begrijpt heeren, met welk een zucM van verlichting, ik het pistool thuis uit m' handen legde. Eenige dagen later, toen i juist wilde beginnen m'n vondst aan ue verzamelaar in Boston mede te deelen* kreeg ik den volgenden brief: , „Zeer geachte Heer. Ik houd het voor m " plicht, u een kleine verklaring te gevety* Toen u mij n.l. destijds het Spaghetu* pistool afstond, vermoedde u niet, dat -* het alleen kocht, om het u later tegen een beetje hoogeren prijs weer aan te smer?ig' Voor dat doel arrangeerde ik de klei» scène met den graaf De Ronvier. Of dl bestaan heeft weet ik niet. Het verlies van 40.000 dollar moet u echter niet al te zwaar nemen; daarvoor is u de held van een drama geweest, wat u gelegenheid geeft *" gezelschap op te scheppen. Doet u gee" moeite bij de politie; den verzamelaar ui Boston vindt u toch niet. P.S. De deuk in den loop maakts ik, omdat u anders uw eigendom zoudt hebben herkend". — En toch, mijne heeren, had hij een tikje gelijk, want het was toch een onge* luksbode?" Uit het AANTEEKENBOEK van wijlen een Groninger Graanhandelaar over koop en verkoop aanbestedingen, feesten en andere zaken Door welwillende medewerking zijn wij iQ staat gesteld, verschillende gegevens te Pu" bliceeren uit het dagboek van een in 191Ü overleden graanhandelaar uit onze stad. In de aanteekeningen vonden wij tal va& gegevens betreffende verkoopingen en van landerijen en huizen in de provincie en inde stad Groningen, terwijl eveneens belangrijke aanbestedingen te boek zijn gesteld. De feitelijke aanteekeningen loopen va° Maart 1888 tot Februari 1909, doch op enkele losse aanteekeningen werden een paar gegevens gevonden over den bouw van de nieuwe korenbeurs, in 1864. Dit gebouw is aanbesteed voor de som van f 69.647. Het werk werd gegund aan den- aannemer T. Offrlnga te Groningen. Het volgend jaar, in 1865 werd aanbesteed het maken van den spoorweg Groningen— Winschoten, voor de som van f 1.865.000 en gegund aan den.' heer J. P. Lienders. Tenslotte uit de voorgaande aanteekeningen nog een vergelijkend overzicht van de graanopbrengst van twee boerderijen 1» 1874: Eenjarig gemaak van L. Pannenborg's plaats te Scheemda, groot 40 Bunder: Aan graan 960 H.L., voor een kapitaal van f 4.286.70,, buiten stroo, vee enz.. Idem van C. Renken te Reiderpolder, op een Stadsplaats, groot ruim 37 Bunder, 2093 H.L., voor een kapitaal van f 11.003, voor stroo f 2000. Samen f 13.003. Tenslotte nog dit, men kan natuurlijk niet verwachten, dat de aanteekeningen volledig zijn. In het aanteekenboek zijn enkel en alleen de allerbelangrijkste feiten geboekstaafd, terwijl wij in verband met de plaatsruimte hier en daar nog iets moesten besnoeien. 7 Maart 1888. Verhuring van de drie boerderijen, van de gemeente Groningen, gelegen in den Reiderpolder. Eerste huurder was Poppens, van NieuW- Beerta, voor f 6725 per jaar, van öOVfe H.A. land. Tweede huurder E. Kaspers, të Reiderpolder, voor f 4425, van 301/, H.A. Derde huurder D. J. Mellema, te Reiderpolder, voor f 3925, van 30 1/7 H.A. 8 Juni 1888. Verkocht de heerenbehuizing van J. Gruno, Nieuweweg. In 5 perceelen, respect, voor f 9600, f 7750, f 2100, f 4300, f 1075 samen f 24.825. De hoofdgebouwen aan den heer Tichelaar van Vriescheloo, emeritus-predikant. Het andere perceel, van f 4300, aan Jhr. W. F. van Panhuys. Gruno had een en ander gekocht, pl.m. I 2 jaar geleden, voor ruim f 25 mille. 23 Januari 1889. Verkocht de boerderij van C. Renken, in den Oostwolderpolder, aan w- A. Scholten, voor de som van f 104.000, met een overname van f 3750. Samen f 107.750. doende tot vaste huur aan het Doofstommen- Instituut te Groningen, flO5O per jaar. De boerderij is groot 51 H.A. 90 A. 30 c.A. 22 Januari 1889. Verkocht de boerenplaats van de erfgenamen Mart je Itskes v. d. Wal te Noordbroek, groot 33 H.A. 71 A. 20 c.A., aan Tonko ten Have te Noordbroek, voor f 37.375, met f3OOO overname. Samen f 40.37-5 op deze gronden liggende vaste eigendomshuur ad f 350 per jaar, is verkocht voor f 11.700 aan J. Engels. 21 Januari 1890. Verkocht de boerenplaats van de gebrs. Israëls te Scheemderzwaag: *• De behuizing met pl.m. 40 bunder land, voor f 68.000, aan den landgebruiker Molema te Beerta. 2. Pl.m. 22 bunder los land, voor f 26.850, aan H. Heddema van 't Waar. 3. De eigendom, groot f2BO, van perceel 2, voor f 9600, aan G. P. ter Haseborg, te Scheemda. Alles samen dus een opbrengst van f 104.450. (Wordt vervolgd.). --- Braiven van Twei Jannen Van Jan Spoantje op Pollerklap aan Jan Knooihoezen bie Olwierster looptil Olie Vrund! Veurdat ik wieder goa mit dei vertelster van ol Rozemoa, doar ik de veurige keer in steken bleven ben, mout ik die eerst van beschaid dainen. Aan 't enne van dien braif dust mie 'n gewaitensvroage: hou ik dr over oordail, astoe de kop dr veurholst (en dien vrouw vanzulf ook) en joen Dinoa doar in dei dainst blieven letst. Zoo veur d' haand op zol ik zeggen: wel wis en zeker. Wie hebben toch eerliekswoar gain noatuur, om ons plannen te veraanern of om ons te bokken veur de kletsproat van zoks as dat groettjewief van Geert Wolters. Kiek, dan was gain aine van ons ook moar am tree in de wereld wieder komen as de aigenwieze drupneuze van zoon bretoale skebèlsfcop, en ook gain haandbredte wieder as zoon vilain koopmantje veur joe oetmeten wil mit moatbaand of elstok. En leuf moar, dat is nait wied! Meschain hebben balden wel zuifverwiet, dat zai zulf in heur goie joaren heur algen kinder veuls te meelpapperig grootbracht hebben; meschain bennen zai van binnen wel verbraand van oafgunst op dien rezoTuttghaid en hopen zai in stilte, dat 't aal mit "'n kanner op 'n hail groode teleurstellen oetdraait; 'n dikke flop veur Dinoa, veur joe, en veur dat ongelokkige keuterboerke,, del doar in de ainzoamhaid haalfweg Olwier en Aohthoezen zunner vrouw zitten bleven is mit zien valer lutje beudels. Zoo komt 't mie 't er ainlieks wel noar veur. Ongegund brood wordt 't mainste eten, most reken, en de boetenstoanders bennen aaltied de besten, mainen ze — 't oog kikt ja aaltied van zok oaf. Moar toch — ook lu, dei dr niks mit neudig hebben, kennen joe adsmis mit heur ragen en schelden wat zeggen, woar men perfiet van hebben ken, en doarom heb ik dien geval ais veurlegd aan meester. En dei geft, noar mien inzain vanzulf, 'n haile goie road. — De menschen van tegenswoordig, zee e, bennen zoks rezelute doaden bic kinder hail nait meer wend. Wie leven zoo 't rekend In „de alw van 't kind" en doar bedoulen 'n bult loie en benauwde ollers mit, dat 't jonkvolk over óns heer zitten mag en dat het neie geslacht aan ale kanten ontzain worden mout. Jan Knooihoezen duit 't beter, moar mout nait noar d" aanner kaande vallen. Want kiek, hal schreef al tweimoal, dat 't wichtje zoo septiel en tegeliek zoo kregel Is. Zai zei zok dus tou toonen oet verweeren, om boas te worden over heur waark, zoo bennen zoks karakters, en dan kon heur dat zulrf wel ais te noa komen. En dat maark je eerst, as 't al riekelk te loat is. Dan zegt dokter: was je moar eerder verstandig west. Zai ken in dei joaren 'n knak kriegen, del heur 't haile leven bezwoaren zei, al verbraandt zai ook van lever. Ik wil heur voader, dei toch 'n vrund is van mièn vrund, nait ongerust, moaken, moar noar mien sikkom vieftigjoarige ervoaring zeg ik: eerstens, loat hom dr zulf ais 'n poar keer op ongelegen tieden mit zien korrewoagen hen joagen en dege oetkieken; tweidens, loat hom ais proaten mit dat keuterboerke zulf, hou dei 't bevaalt en of dei 't verder ook zoo aanduurt; daardens, hal mout ook ais mit aanner lu as mit dei twei haalfmalen proaten; en dan liekt mie 't ook hail best tou, dat bai*del zaikenzuster — dei toch ainlieks de moaksman zoo 't rekend is in dit geval — in d' aarm nemt; ik bedoul, dat zai Dinoa in de goaten holt en noagait, of zal heur motor ook over de toeren jagt; of zal voldounde oetrust; of zai heur nat en dreuge op tied krigt; of dei kinder zok noar heur schikken willen en of zai in aalsgeval studdie deur levertraan drinken wil. Dat mout beslist! Het zai nog tied om ais 'n mooi boukje te lezen en blift zai ook boeten heur kameroadskes deur aal heur drokte? — Ja, dat is 'n haile vracht opdrachten, moar de voader is ja nait baange veur 'n dikke loaden? En in mien zin mout hai er ook nait mit wachten. En, loat zien vrouw doar ook ais kieken. — Hai mout doun, wat de Amerikoanders zeggen: „dou it nou", zee Rozemoa, dei ook aandachtig mitlusterd haar. — Dat het e doargunne wel leerd, zeg ik. En nou mièn mainen? 'k Ben bliede, dat meester doar zoo over noadocht het en ik road die aan: dou wat hai zegt, en sohrief ons dan aankom weke, wast 't gewaar worden bist en hou de zoaken stoan. Ik veur mie ben er wel gerust op, dast**»oo wel deurtoeren kenst, moar — wizze is wizze. — Enne, nog wat — begon ol Rooske — as 't waark heur dr ais rezenoabel onner kreeg en zai kon de gedachte in heur haile verdere leven ais nait weer kwiet worden, dat zai nou te slap worden was veur waark dat 'n beetje betaikende; as — Ho wat, zee 'k, doe most 't nou nait te ingewikkeld moaken. — Ik snap ol boas wel, zee meester, hai wil weer op zien sjapieter weerom komen van Lammert zien gevuil, dat Freerkje hom inpoot haar in heur trouwen. Boas wil wieder vertellen over dei tweie — nait zoo, Rooske? Doe zeest, dat Freerkje besloot: „wie trouwen en doar is 't mit oet". En zoo gebeurde 't vanzulf, zegt Rozemoa. Al gauw wör t dudelk, dat „Freerkjes Lammert" — de menschen zetten de noam van de aigender moar veurop vanzulf — net niks in de melk te brokkeln haar. En dat nog nait allain, moar zai dcc ook of zai alles wos en kon en goud dcc, terwlel dat heur goie Lammert omdeele drokt wör zoo stief as zai kon. 'n Aanner kon aies beter as hai en zai vertrouwde hom gain spier tou. Ik zee al, dat hai pleegsman was bic mie, moar hai haar 'n srnoode kop en ik kon hom gerust ook bic ainvoudig timmerwaark geworden loaten. Moar in zien trauwen wör dat bic weken minder — En 't wlef was ook braandzindelk, nait? — Méér as dat, bic t gekke om oaf. Lammert mos zien lekkere smokerij en zien zuite kauwerij dr wèl om over geven! Moar eerst zei 'k joe 'n staaltje vertellen van heur schoonmoakerij. —Nou, dat sohrief ik die, zoo gauw as wie dien verslag lezen hebben. Dien vrund --- — Schrik niet mevrouw. Wij waren op een bal-masqué, toen wij gealarmeerd werden oot den brand. (Ric et Rac.) ---