Duitschland's grootste paardenfestijn Das Braune Band von Deutschland j.Pisistratus, heb j' ooit zóóiets gezien, zoon pracht? Zoo moet de zaal van Zeus eruit zien", zei hij zacht. --- BERLIJN, Augustus 1938. öet* met een bekentenis. En wel met «„f; — gezien dit onderwerp een buiten' meen belangrijke — ik weet vrijwel niets deri Paarden al- De edelste overwinning van tori mensch — ach hoeveel schooner en vloei- h'°er klinkt* het in het Fransen: La plus j, Dle conquête de 1' homme Een paard, ja .vraag het u, wat is een paard? Frisch uw K ietwat verbleekte algemeene rfchiedenis 0p en gij zult het weten: een r*ard is meer dan een koninkrijk. En de wimg _ie eens _en wanhoopskreet slaakte: " er» paard, een paard, een koninkrijk voor een te krl"' was> om in de **Jn van dit onderwerp £ Mijven, den koning te rijk, toen hij er ein,~ulk een gekregen had en dientengevolge de Jr"s aan het strijdgewoel te ontsnappen. Ziet fi' öa t is nu een paard. Ea wat is nu „Das oraune Band von Deutschland?" , *->as Braune Band von Deutschland is — om Inf' te gaan — het grootste en belangrijkste nternationale Galoprennen van het Derde f 1 En wie over das Braune Band spreekt of r 1 dit geval schrijft, die moet voor alles den J?aam noemen van den man die dit gebeuren wkte tot iets gansch bijzonders en die in JPisch Duitsche volharding en energie zijn vfn in dienst stelde van het paard en alles at daarmee samenhangt Christian We- P_r' Ik ontmoette tijdens mijn vierdaagsch lerblijf in München, de stad der Beweging en ti2e dagen vol beweging, een boer, en die vat? z-jn liefde voor het paard samen in deze *°stelijk Beiersche woorden: „Ja ja, es gibt £chts schöneres als a Ross". En zoo denkt "leneer Weber er nu precies net zoo over. wP-t jaar werd „Das Braune Band" voor de [•Jide maal verreden en het was derhalve een justrum in deze heerlijke stad. De prijs was let „van gisteren", want het winnende paard !~~ en dat was in dit geval een Fransche viervoeter — bezorgde zijn meester het vriende*jJke douceurtje van maar even een honderdduizend mark. Het is een bedrag dat er mag ?ezen en wanneer een Nederlander dezen prijs «ad gewonnen, dan zou dat bedrag, in gezonde f6derlandsche florijnen omgezet, varieeren 'Usschen de acht en twee en zeventig duizend SWden, dat hangt er maar vanaf in welke barken u wenscht te rekenen. En wanneer ik mij nu achter mijn schrijfmachine zet en u in het kort iets over dit feest "Ü vertellen, dan is dat spoediger gezegd dan Gedaan. Want de indrukken waren zoovele en °°k zóó geweldige, dat men al heel bijzondere b]Jvoegelijke naamwoorden moet gebruiken, men een getrouw beeld van dit alles ge- Ven. Wij, nuchtere Nederlanders, zijn nu — en Gelukkig — niet zoo héél sterk in het gebruik •ter lovende adjectiva, wij komen niet zoo Sauw als onze Oosterburen onder den indruk, wanneer wij dit alles nog eens overdenken, dan leenen wij van hen dat woord, dat a 3 zoo gaarne gebruiken, te weten: fabelhaft. ••Ein Farbenfrohes Bild" is ook een bekende uitdrukking, en het was een en al kleur wat Jnze blikken trof. Goed gekozen kleuren, zeer ri"aaie lichteffecten, magistrale belichtingen _an het prachtige park Nymphenburg en het «aar gevierde feest, dat werd aangeboden onder de zéér aanlokkelijke leuze: Die Nacht der Amazonen, was weer eens een staaltje van organisatie, zooals wij — die hier leven — van _e Duitschers kennen en dat geen sterveling _en nadoet. Wat intusschen niet wil zeggen, "at er aan de regeling niets haperde. Maar °°k hiervoor heeft de journalist, die over een B°ed geheugen beschikt, een verklaring. Want Jas het niet Dr Göbbels — en die moet het öan toch wel kunnen weten — die eens de boorden sprak, dat slechts hij geen fouten die niets presteert? Daarom, zien wij n.aar het vele, dat te genieten viel en dat «echts hij in staat is te bieden, die met het leesten organiseeren om zoo te zeggen opstaat lpll naar bed gaat. En wat feesten vieren be- Jreft, noem mij één land waar men meer feesten viert dan hier Niet zoozeer am brauften alswel am „laufenden Band!" En waar eenmaal het bij ons bekende en zoo populaire lied „Wie-zal-dat-betalen?" niet gezonden wordt Een geslaagd feest derhalve en wanneer ik ■*- als eerlijk en objectief mensch — daarvan Joet berichten, dan zou ik enkel en alleen deze opmerking willen maken, dat door toe- Passing van Goethe's wijzen raad: „In der zeigt sich der Meister", nóg Jj-eer zou zijn bereikt. Om een ander zeer goed "-kitsch gezegde aan te halen: Weniger ware toehr gewesen. Men kan ook te veel organiseren en wanneer men dat doet, dan schiet ?en beschouwer het Nederlandsche woord te binnen, dat er zooveel boomen zijn, dat men door al die boomen het bosch — waar het aan 'och maar om te doen is — niet ziet. _ Er zijn ook bij zoon feest veel dingen, die «en Nederlander, die verder kijkt dan zijn nu eenmaal lang is, treft en tot nadenken stemt. Daar is bijv. het feit, dat men bij dergelijke gelegenheden en daar niet alleen — Zooveel jonge menschen aantreft die nog in Pet begin van hun leven staan en posten beleden, waar men bij ons — en ook hier vroeger — eerst op rijperen leeftijd aanspraak mafcen kan. Men is hier spoedig oud, zeggen wn duidelijker: te oud. Toch heeft dit systeem iets goeds, mits — en dit is ook wel 't geval — den moed heeft diegenen die zich op hun P°st niet handhaven kunnen, ook van het 'ooKeel verdwijnen laat. Maar het hier doorgevoerde systeem: „geeft de jeugd een kans £eeft zonder eenigen twijfel ook zéér veel aantrekkelijks. Het waren meerendeels jonge menschen, die °ns ontvingen en die ontvangst was tot in de Reinste bijzonderheden geregeld. Alle waarfleerhig moet men hebben voor de wijze, waarop zij zich van hun taak hebben gekweten en z*ch hebben uitgesloofd om het den gasten Paar den zin~te maken. Mij persoonlijk was net t e mooi, en ik kan mij nu eerst recht begrijpen hoe het komt dat vele hooggeplaatsten rr en niet alleen lieden van koninklijken Woede — als in een sprookjeswereld leven in- Plaats van in de harde werkelijkheid. Een Typord van eer, uw lauwe Groninger had maar £en klacht en wel deze: dat hij vruchteloos de pensenen trachtte te ontdekken, die hem toedichten gelijk zulks toch eenmaal bij dergepJke grootsch opgezette ontvangsten past. Op •py'n schrijftafel ligt een wonderschoone uitnoodigingskaart en daarin werd mij kond gedaan van het feit, dat er een Besondere Zug naar München zou vertrek- J*n. waarin tevens plaats zou zijn voor und Heeres-attaches. Ik las het Papier en om met Homerus zaliger te spreien: Bewondering beving mij bij den aanblik. Wat deed ik? Ik deed iets, wat voor mijn eenvoud pleit en ik schreef den heeren in München een schoonen brief, met de vraag of die bijzondere trein ook voor de Dienaren van de Koningin der Aarde was bestemd. Jawel, kreeg ik ten antwoord, deze trein was óók voor de heeren der pers bestemd en ziet, uit het mij toegezonden couvert vielen maar liefst even.. zes labels om aan mijn koffers te hangen! Ik had zin om er een om mijn hals te hangen, maar dat was niet noodig, want alles was zóó voortreffelijk geregeld, dat het volkomen nutteloos was twee armen aan het lijf te hebben. Het eenige wat men te doen had was in zijn slaapwagencoupee plaats te nemen en zichzelf uit te kleeden voor de rest was gezorgd. Een keurige ontvangst vond plaats in den Speisewagen, een keur van spijzen en dranken werd opgediend, de leiders van het gezelschap zorgden ervoor, dat men elkaar spoedig leerde kennen en toen de trein in München aankwam, was ik al zoozeer onder den indruk gekomen, dat ik meende een diplomaat te zijn. Nu verdient dit laatste woord een kleine toelichting. Want in trouwe, de buitenlandsche journalist die hier zes jaar achtereen leeft en werkt, eerlijk en objectief tracht te zijn, geen hand voor den mond neemt — behalve In geval de hoest hem kwelt — en die desalniettemin tot nu toe in rust en vrede zijn arbeid kan blijven verrichten, nu die is een diplomaat en geen slechte ook. En bovendien, men verwij te mij geen pedanterie, is in Frankrijk niet de journalistiek de springplank voor de diplomatie? Bestaat er geen gezegde — ik heb het gelukkig niet bedacht — dat ons leert dat uit een journalist wel een goed diplomaat, maar uit een diplomaat niet een goed journalist geboren worden kan? En om bij mijn geliefd Groningen te blijven, mijn vriend de Rotorist op een diplomatenzetel, nou — wat denkt u ervan? Er waren ook eenige diners en aan het diner, dat ons aangeboden werd na de zéér mooie opvoering van de „Zigeunerbaron", had men de zaal op zeer origineele wijze Terslerd, door op de wanden allerlei teekeningen aan te brengen, die ons het paard en alles wat des paards is, duidelijk maakten. Alles was in bruine tint gehouden, de bedienden in bruin fluweelen wambuis, afgezet met gouden bies, licht bruin satijnen pofbroek, witte kousen en bruine schoenen met goudkleurige gespen, het tafellaken, het menue dat was gedrukt op een bruine band en op het tooneel aan het eind van de zaal speelde een orkest dat voor een barrière was geplaatst en op het daarachter gespannen doek zag men een aantal jockeys in vurigen ren aankomen stormen. Net echt.. Alles wat naam en titel had, een meer of minder belangrijke functie bekleedde of op de een of andere manier met de paardensport te maken had, was aanwezig en op dit gezelschap, dat tot vroeg in den ochtend bijeen bleef, had de thans ietwat in discrediet geraakte Heinrich Heine kunnen schrijven: „Und nehmt man die besten Namen, so wird auch der meine genannt". Ik gaf u hier een kleine beschrijving van dit wonderschoone festijn — een festijn waarbij sport en „society" hand in hand gingen. Het was mij een genoegen een dergelijk gebeuren te hebben mogen meemaken, want het is niet alleen prettig, het is ook zeer leerzaam. Ik heb veel geleerd en o.a. dit: „lm Dritten Reich sind alle gleich, maar.. Grau ist alle Theorie". Dat eerste rijmpje heb ik trouwens nooit heelemaal „au serieux" genomen. VAN SWINDEREN. --- Veldslag in Amboina „Meisjes hadden teveel belangstelling voor de Nederlandsche artilleristen”, zoo meende de Amboineesche jongelingschap Reeds eenigen tijd botert het niet meer erg tusschen de te Amboina gelegerde Europeesche militairen der compagnie Kust- en Luchtdoelgeschut en de Amboineesche Christenbevolking, meldt de Amboineesche correspondent van de Javabode. De oorzaak hiervan dient hoofdzakelijk gezocht te worden in de voorkeur, die de Amboineesche meisjes toonden voor de Nederlandsche artilleristen, hetgeen veel kwaad bloed gezet heeft bij de veronachtzaamde Amboineesche jongelingschap. De verstandhouding tusschen militairen en Christenbevolking was daardoor al tamelijk gespannen en Woensdag 22 Juni, tijdens een voetbalwedstrijd tusschen een militair- en een burgerelftal kwam het tot een vrvj hevige uitbarsing. Beide partijen schijnen hun spel door unfaire trucjes ontsierd te hebben, zoodat de gemoederen van het publiek verhit begon te raken. Toen op een gegeven oogenblik een brigadier uit het publiek tot de Amboineesche omstanders een weinig kiesche opmerking maakte over de Amboineesche meisjes, ontstond een frissche kloppartij op het voetbalveld aan de Esplanade en omgeving. De hoofdcommissaris van politie, die aan dit plein woont, kwam in pyama naar buiten, om te zien wat er gaande was en kreeg van een opgewonden militair een forschen stoot in de maagstreek. Maar behendig greep hij den onverlaat bij den nek en sleepte hem zijn erf op. Toen wijdde hij andermaal zrjn aandacht aan het tooneel van den strijd, van welke gelegenheid de arrestant gebruik maakte over het tuinhek te springen en hard weg te loopen. De hoofdcommissaris liet echter zijn „strijdkreet" hooren, waarop een commissaris van politie onverwijld reageerde. Deze zette den vluchteling na en achterhaalde hem, zoodat de hoofdcommissaris hem later aan een militaire patrouille kon overgeven. Inmiddels was ook de wacht uit het fort met getrokken klewang naar buiten gesneld om de orde te herstellen, waarin zij tamelijk snel slaagde en waarbij zij een burger krijgsgevangen maakte. Het schijnt, dat de militairen, die het gevecht onder minder gunstige strategische omstandigheden waren begonnen — zij waren van voor en achter door burgers ingesloten — de meeste klappen hebben gekregen. De landsverdedigers meenden daarom revanche te moeten nemen en kozen daarvoor den Zaterdagmiddag als het geschikste oogenblik. In grooten getale lieten zij zich van uit hun nieuw kampement op Banteng naar de stad afzakken waar zij zich in de bierhal Noordpool met een stevigen oorlam voor den komenden strijd voorbereidden. Vervolgens trokken zij gezamenlijk — tusschen de 50 a 100 man — naar de Christen wijk Mardika. Een daar wonende adjudant der artillerie trachtte de colonne die nagenoeg in gesloten gelederen oprukte tegen te houden, doch werd als een lastige verkeersagent ter zijde geschoven. In enkele nauwe gangen van Mardika en Halong ontstond daarop een geregelde veldslag. Huizen werden gebombardeerd met kalisteenen ter grootte van kinderhoofdjes, meubilair werd naar buiten gesleept en met geringe zachtzinnigheid behandeld en een ondernemende aanvaller trachtte zelfs met lucifers een woning in brand te steken. Hier en daar werd uiteraard tegenstand geboden en ontstond een handgemeen. Daar een en ander gepaard ging met heen en weer roepen van weinig verheffende opmerkingen was het een tumult, dat tot in de stad hoorbaar was. Politie was er niet te zien, met uitzondering van den commissaris Van Ravenswaay Claassen, der stadspolitie, die met groote bravoure optrad en swings en uppercuts uitdeelend, de orde eenigermate trachtte te herstellen. Uiteraard kon deze eenzame vertegenwoordiger der openbare orde hiein slechts in beperkte mate slagen, doch nu kwam ook al spoedig een militaire patrouille bijstand verleenen, die een 40-tal artilleristen arresteerde en naar het fort geleidde Verschillende aanvallers waren nog tijdig voor de aankomst der patrouille uitgeknepen. Waarmede dit emotievolle avontuur, althans voor den onschuldigen buitenstaander, ten einde was. Het is te hopen, dat men er in*moge slagen de verstandhouding tusschen de Europeesche militairen en de burgerij te verbeteren; ernstige incidenten zullen anders zeker niet uitblijven. --- Van de Terschellinger gronden Merkwaardige opvatting van belasting innen, die van sterk verouderde begrippen getuigt (Van een bijzonderen correspondent). TERSCHELLING, Donderdagavond. Onder de gunstigst mogelijke weersomstandigheden werkt de Karimata voort. Vandaag werd echter geen enkele mededeeling van eenige beteekenis ontvangen. Men gaat rustig door en hoopt spoedig belangrijke vondsten te doen. De hoogconjunctuur op het eiland blijft aanhouden en steeds weer komen nieuwe bezoekers opdagen. Het staat nu wel vast, dat de Karimata voor een kostenlooze reclame voor Terschelling heeft gezorgd. De vondst van de goudstaaf is juist voor het hoofdbadseizoen begon gekomen. Het eiland profiteert nu in dubbele mate: eenerzij ds de welvaart, welke het werk van de Karimata brengt, anderzijds de belangrijke inkomsten uit het touristenverkeer. De vele honderden bezoekers doen, wanneer zij voor het eerst op Terschelling komen, een merkwaardige ervaring op. Spoedig na het vertrek uit Harlingen betaalt men den passageprijs, maar even voor de omtrekken van den Brandaris zich duidelijker beginnen af te teekenen, verschijnt de kapitein of de hofmeester opnieuw, ditmaal om een soort tol te vragen namens de gemeente Terschelling. Men is n.l. verplicht een dubbeltje wegengeld te offeren, waarvoor men een schriftelijk bewijs in den vorm van een bonnetje ontvangt. Deze bijdrage wordt door de gemeente uitsluitend van de vreemdelingen geheven: de „inboorlingen" zijn van deze belasting vrijgesteld. „Waarom wordt deze belasting geheven" hebben wij aan een der notabelen gevraagd. „Overal in Nederland wordt de strijd tegen afschaffing van de tollen met succes gevoerd, maar hier vraagt men een belasting, welke in feite een tolgeld is". „Dat zit zoo", was het antwoord. „Voor den hoofdweg over het eiland ontvangt de gemeente de noodige bijdragen van Rijk en provincie, maar de wegen naar het strand moet de gemeente geheel alleen bekostigen, uitsluitend ten gerieve van de badgasten. Die moeten daar maar voor betalen". „Tracht te grypen, wat men krijgen kan" Zoo is ongeveer de opvatting van den Terschellinger gemeenteraad, een opvatting, welke van sterk verouderde begrippen getuigt. Terschelling is een opkomende badplaats en de ingezetenen zouden niet gaarne de inkomsten van het touristenverkeer missen. Voor wat, hoort wat: het aanleggen van wegen naar het strand levert voldoende rendement op. Bovendien gaat de stelling in het geheel niet op, dat de badgasten moeten betalen, wanneer handelsmenschen in den winter het e __d pezoeken, moeten zij eveneens een dubbeltje offeren. Ook is het zeer merkwaardig, dat wanneer men b.v. om den anderen dag een reis naar Terschelling zou maken, steeds weer het wegengeld moet worden betaald. Birjit men daarentegen voor geruimen tijd achtereen op het eiland, dan kan men met tien cent volstaan. Of een dergelijke opvatting wel houdbaar is, moet sterk betwijfeld worden. * Wat gebeurt er, wanneer men weigert de belasting te betalen? Wordt men dan als een ongewenschte bezoeker op de boot vast gehouden, precies als een vreemdeling, die een haven binnenkomt, maar geen voet aan wal mag zetten.' Het verhaal gaat, dat men zeer weerbarstige lieden maar rustig laat loopen. Controle dat alle bezoekers van Terschelling de belasting betalen, is er in het geheel niet. Velen arriveeren met andere vervoermiddelen en betalen geen cent. Wij kwamen eens met den beurtschipper aan en smaakten eveneens het genoegen, dat we van het brengen van een offer aan Terschelling's gemeentekas vrijgesteld bleven. De wijze van belastingheffen is deze: Tracht te grijpen, wat men krijgen kan! De hofmeester doet zeer zijn best om van alle passagiers het wegengeld te krijgen, maar er glipt wel eens iemand door. Hij gaat eerst rond met de entreebiljetten. De meesten reizen eerste klas en betalen f 1.50. De hofmeester heeft een zak vol guldens, want in den regel betaalt men met een rijksdaalder. „Zou ik meteen het wegengeld vragen", zoo is zijn redeneering, „dan zou ik 90 cent moeten teruggeven. Dat is te lastig en daarom kom ik pas later met het wegengeld voor de gemeente". Bij de behandeling van de begrooting, wordt in den Raad van Terschelling steeds met dankbaarheid de ontvangst van een flink bedrag aan wegengeld gememoreerd. Maar in den regel krijgt de hofmeester een standje. Steeds maakt een der raadsleden de opmerking, dat wanneer er nog met grootere nauwlettendheid te werk was gegaan, het bedrag grooter zou zijn geweest. Eens verweet men den hofmeester, dat hij van een gezelschap jonge meisjes alleen de begeleidster had nxtev. betalen. Daarop gaf deze oolijke baas later te kennen: aardige jonge meisjes zie ik uit principe nooit! Maar intusschen is het een feit, dat wij verschillende malen hebben geconstateerd, dat de hofmeester als eerf Cerberus voor de belangen der gemeente zorgt. Er was onlangs een man, die met zijn vrienden op de boot een weddenschap aanging, dat hij zou zorgen, dat hij geen dubbeltje behoefde te betalen. Toen de haven in zicht kwam en de hofmeester met de bonnetjes tot heil der gemeente rondging verborg hij zich op een bepaalde, veilig afgesloten plaats. Daar wachtte hij totdat de boo* aan de kade meerde. Nauwelijks had hij echtei zijn verblijf verlaten om aan wal te gaan of de hofmeester greep hem bij zijn las en deelde hem mede: ~Een dubbeltje mijnheer voor de wegenbelasting". De zakenmenschen op Terschelling zijn zeer tegen deze belasting gekant. Zij zijn van oordeel, dat wanneer men eens in hoogste instantie de zaak zou uitzoeken, de gemeente aan het kortste eind zou trekken. Ook op Ameland en Schiermonnikoog kent men een dergeliike belasting. Deze Is zelfs hooger dan on Terschelling, maar men heeft daar de bijdrage in den passageprijs verwerkt. Bovendien moet men daar op een gemeentelijken steiger aan land stannen, terwijl Terschelling een vrije Rijkshaven is! --- THIJS IJS EN DE GOUDEN APPELS a- — Brom-oom wilde nu dus naar de stad toe gaan, om daar een gouden appel in te ruilen voor een hoed, sigaren en wat levertraan — Thijs en Dickie waren daar zeer sterk op tegen, maar hij was niet tot andere gedachten te bewegen. Thijs zei; „wij hebben deze appels met véél moeite in bezit gekregen, en ik bewaar hen graag als een herinnering". „Ach kam, kom, kom", sprak oom Brom, „wat heb je nu toch aan zoon glimmend ding?" H*j deed dus waar hij zin in had, en ging zeer welgemoed op 't pad; hij speelde met den appel als een kaatse-bal en gooide hem omhoog om hem weer op te vangen in zijn val. Daarbij zong hij een vrqolijk lied — hij vond het zelf heel mooi, maar kende tot zijn spijt de woorden niet; zoo neuriënd van „la-die la-die dom dom dom" schreed daar nu dus de vroolijke oom Brom. (Morgenavond vervolg.) --- Het vierde „Lutine”-kanon opgebaggerd Nadat de „Karimata" de zandinstorting in den nacht van Zondag op Maandag buitengewoon snel had verwerkt, werkte men gedurende de laatste 24 uur wederom op de plaats, waar het goud vermoed wordt. Een zeer verblijdend teeken is, dat in den afgeloopen nacht wederom een kanon van de „Lutine", het vierde in de zeef viel, want hieruit blijkt, dat de „Karimata" het wrak zelf opnieuw heeft bereikt en op de goede diepte baggert. Inmiddels is een geringe hoeveelheid sand voor in de baggergeul gegleden en de molen moest tegen den morgen iets achteruit gaan om dit zand te verwerken hetgeen zonder twijfel weinig tijd in beslag zal nemen. --- VAN HET HAAGSCHE BINNENHOF (Van onzen parlementairen medewerker). Eerste Kamer Omzetbelasting. ~c ivcgccimg ueeit ac lierste liamer gedwongen tot het behandelen van eenige wetsontwerpen, nog vóór de eigenlijke zomervacantie zou aanvangen. Tot eind September wilde zij niet wachten en dus was de Senaat wel verplicht eenige warme dagen in zijn vergaderzaal door te brengen. Tegen de aanzienlijke verzwaring van' de Omzetbelasting, waarvan de duur weer met vijf jaar is verlengd, had niemand bezwaar. Natuurlijk werd weer eens gevraagd sommige verminderingen of ontheffingen toe te passen als het percentage straks verhoogd wordt. De heer Bruineman, zelf vader van een zéér groot gezin, stond weer op de bres voor de kroostrijke gezinnen. Minister De Wilde kon hem antwoorden, dat de speciale commissiefieskens goed opschiet met haar arbeid en tevens, dat hij voornemens was ons geheele belastingstelsel onder handen te nemen. Als dat dan maar niet op verzwaring uitdraait. --- Andere ontwerpen. De gedeeltelijke invoering van de Stuwadoorswet en de uitbreiding van de Bedrijfsradenwet hadden slechts weinig belangstelhng. Bij het tweede was het alleen de heer Kranenburg, die nogal kritiek op den Minister leverde omdat deze aan de bedrij fsraden niet eer verordenende bevoegdheid wil toekennen als niet over de geheele linie van het bedrijfsleven deze raden zijn ingesteld. Dit onderwerp is in de Tweede Kamer al in den breede behandeld, zoodat er geen nieuw licht over ontstoken kon worden. De mogelijkheid blijft bestaan, dat aan een bepaalden bedrij f sraad wel meer macht wordt toegekend. Een algemeen debat over het instituut zelf, dat door den woordvoerder der N.S.B. werd uitge!oKt, werd door den Minister niet aanvaard Deze spreker bleek tegen dergelijke raden te zijn, omdat zij volgens hem van liberalen huize zijn. Zes leden verklaarden zich tegen het ontwerp, n.l. de vier N.5.8.-ers en de Christelij _- Historische heeren Ter Haar en Pollema. Waarom deze laatste twee op dit standpunt stonden, is niet nader uiteengezet. Het ontwerp Inzake luchtbescherming gaf enkele leden aanleiding tot het uiten van klachten over te geringe activiteit der Regeering terzake van de verstrekking van gasmaskers. Veel spoed zeide de Minister echter niet toe. --- Werkverruiming. Het belangrijkste onderwerp van deze agenda was de aanvrage der Regeering tot verhooging van het crediet voor de werkverruiming. In de Tweede Kamer is dat voorstel gekoppeld geweest aan een interpellatie, die tot de Regeering in het algemeen was gericht. Als gevolg daarvan was de premier ook bij de discussies in de Tweede Kamer aanwezig geweest en had hij het woord gevoerd Zijn aanwezigheid in de Eerste was echter niet noodzakelijk, maar sommige leden voelden het als een gemis aan deferentie, dat de premier ook hier niet de vergadering met zijn tegenwoordigheid opluisterde. Toen die stemming Week, stelde de N.5.8.-er voor de beraadslaging te schorsen teneinde alsnog den premier uit te noodigen. Alhoewel vele leden het daarmede eens waren, werd een daartoe strekkende motie toch verworpen. Men was trouwens al een eind op weg met de discussies, toen dit voorstel kwam. Het ontwerp zelf ging, gelijk te verwachten viel, sommige leden niet vèr genoeg. De kwestie van de uitvoering van openbare werken, die in de Tweede Kamer door den heer v Gelderen uitvoerig is behandeld, werd hier door den heer de la Bella nog eens grondig bekeken. Hier was het de heer Van Lanschot, die er op wees hoe gemakkelijk het was de Regeering met plannen te overtroeven, wanneer men daarbij niet tot practische uitvoering wordt geroepen. Overigens was ook deze afgevaardigde niet in alles tevreden en hij hoopte, dat de troonrede in September a_. zal uitwijden, dat de Regeering grooter plannen tieeft. Oe wijze waarop de heer Van Lanschot deze verwachting uitsprak, wekte het vermoeden, dat hij van die plannen eenigermate op de hoogte was. De van ouds bekende middelen voor werkverruiming werden weer aangeprezen. Actieve handelsDolitiek is één der vele fraaie leuzen, die even gemakkelijk ziin aan te heffen als moeilijk uit te voeren. Men weet wat de Regeering op dit punt deed en welke moeilijkheden de uitvoering belemmeren. Een al dikwijls eeopDerd'denkbeeld, dat echter veel mooier lijkt dan het Is, werd nog eens door den heer Van Rappard verkondigd, n.l. om als werkverschaffingsobject allerlei defensiewerken uit te voeren. De Minister heeft terecht uiteengezet, dat dit als werkverschaffing het duurste middel is en als defensiewerk eveneens. Het plannetje, dat de heer Van Rapoard improviseerde, zou al 150 millioen gulden kosten. De Regeering houdt aan haar ontwerpen vast, n.l. openbare werken uitvoeren waar dit mogelijk is, maar zij houdt er rekening mede, dat zij niet werk verricht, dat eigenlijk voor later tijden is bestemd. Wie zal dan de werkloozen helpen, als het zóóver is? In 1937 zijn ruw bijna honderd millioen aan openbare werken besteed, een bedrag, ongeveer gelijk aan dat in 1929 en 1930, maar boven dat van alle andere jaren. Het aantal werkloozen bedroeg in Mei '37 325 duizend, in Mei '38 330 duizend. Het verschil Is gering, maar veel aanwas ervan is tijdig opgevangen. Detailpunten kunnen we laten rusten; zij ziin al uit den treure aangevoerd en door de Regeering tot juiste proporties teruggebracht. Zonder stemming is het ontwerp goedgekeurd gelijk te verwachten viel. Nog werd eenige discussie gevoerd over het ontwerp tot goedkeuring van het tariefsverdrag met Denemarken. De opmerkingen van den heer Von Bönninghausen waren weer niet vriendelijk. Maar zij waren ook niet juist De Minister heeft nog eens duidelijk uiteengezet dat men geen handelspolitiek kan drijven van bedrijf tegen bedrijf. Wil Nederland zijn export op Denemarken behouden, dan is een verdrag als dit, al lijkt het vreemd, dat wij vleesch importeeren, terwijl wij zelf daarvan te veel hebben, nogal zonderling. Nadat ook dit ontwerp was aangenomen, kon de Senaat zijn zomer-reces hervatten. ---