NEDERLANDSCH INDIË EN JAPAN DE NEDERLANDSCHE ONDERZEEBOOTEN SOERABAJA. In December. ,_pp zoek naar een groote „prauw" (inlandsch euvaartuig), die me naar Manilla als passa- medenemen wil, heb ik thans gelegenheid rengi°°te havenstad Soerabaja grondig te lee" kennen en speciaal de havenwijk, waar ien een zeer bonte bevolking aantreft. Bearve allerlei soort Europeanen, Amerikanen fl-ustraliërs, allen „blanken", ontmoet men er N_, te§enwoordigers van vrijwel alle rassen uit rpPH ndsch" en Britsch-Indië (en dat is _rfïït een bont mengelmoes), Chineezen in asnt in setale, Japanners (veel geringer in Irair/u' Armenianen> Arabieren, bewoners van dpt {herkenbaar aan hun eigenaardig hoofdbiirf l' PhiliPPino,s (bewoners van de Philipvan en n°£ talrijke vertegenwoordigers _ph andere rassen meer. Enkele kennen Ne«riandsch, maar de algemeene taal is het f*Peranto van dit deel van de wereld, het •^aleisch. de* is niet gemakkelijk een „prauw" te vin- IWa idie ln dezen tijd van het Jaar naar «■nuia vaart. De West-Moesson is aangebro- met regen en stormen, met woeste zee en ypnoons en in dezen tijd van het jaar wagen e prauwen zich gewoonlijk niet aan tochten an duizenden kilometers. Zij beperken hun lanrf tot nabiJ gelegen eilanden van Neder«lasch-Indië en wagen zich niet ver uit de "uurt en Manilla ligt tenslotte niet „naast de eur , Fünice stoomschepen doen over de reis v,_? Soerabaja naar Manilla acht dagen, wat ,°<> r een prauw zou worden eenige weken, Ji gunstig weer en gunstigen wind. Ik vrees "an ook, dat ik me wel zal in moeten schepen P een doodgewone passagiersboot, wat voor ~pJ minder belangwekkend is, hoewel veel geelijker en aanmerkelijk duurder, maar Pk. veiliger. Die groote inlandsche prauwen uil wel zeewaardig, doch het zijn, vergeleken V Passagiersbooten, slechts „scheepjes", die, tviuel aangewezen op hun zeilen, in een ypnoon of een storm gemakkelijk een speel- Dai worden van wind en zee. jln dezen tijd, tegen St. Nicolaas en de is Soerabaja vol menschen van r® Nederlandsche oorlogsmarine, daar de schepen „binnen" zijn. Overal ziet men '"Jantjes" in hun smettelooze witte matrozenjjliformen en opmerkelijk is het, hoe velen Runner zich de weelde kunnen veroorloven er motorfiets op na te houden. i De oorlogsvloot staat in Nederlandsch-Indië J? het midden der algemeene belangstelling. **°ort men de menschen hier, dan zou men de overtuiging kunnen krijgen, dat Nederlandsch- elk oogenblik in een oorlog kan worden of een aanval kan verwachten. De l°ekonistige vijand Japan. T Ik, die nu en dan wel eens berichten uit aPan krijg, die de zeer strenge censuur niet gepasseerd zijn (op welke wijze deze berichten 'erzonden worden, kan ik hier niet mededelen), acht deze vrees thans zeer overdre-7*o. Zelfs als Japan binnen afzienbaren tijd J*1 China zou zegevieren, waarop niet veel kans instaat, zou het toch vooreerst nog wel de banden vol en zorgen genoeg hebben, om niet or»middellijk een nieuwen veroveringsoorlog te Saan voeren. . De propaganda, die eenige maanden geleden *** Nederlandsch-Indië gevoerd werd voor den kpuw van een „slagvloot", dat wil zeggen „een v.loot met minstens drie slagschepen van veer<%duizend ton", begint te luwen. Deze propaganda ging uit van een groot dagblad te Soefabaja en vond eenige ondersteuning bij en- Kele andere Nederlandsch-Indische dagbladen. t.BiJ de behandeling van de marine-begrootUlg in de Tweede Kamer, die toch in deze ongelegenheid te beslissen zal hebben, heeft fllt Plan voor een „slagvloot" niet de minste gevonden. Dit heeft de gemoeten hier ietwat afgekoeld, al meende men ,°°k in Nederland, dat een versterking der vloot gewenscht is, maar niet met zeer kost- DaJ_e slagschepen, doch met kruisers. . Ee vloot zal een strijd moeten aanbinden Jiet op de open zee) doch voornamelijk in De zee-straten, welke tot het Ne<*erlandsch-ïndische eilandengebied toegang Beven, zijn nauw, evenals de zee-straten tus- ?chen de verschillende eilanden. Er zijn daar iange kustlijnen, die op de strategische punfp versterkt worden en zijn. Voor een vloot, ?le uit het Noorden nadert, is feitelijk alleen voor het grootste deel Nederlandsche *"and Borneo dadelijk vanuit de open zee te «aderen, maar.... dan komt zoon vloot niet voor Nederlandsch, doch voor Engelsch gebied In de nauwe zee-straten wordt een vijandelijke vloot niet alleen door de Nederlandsche zeemacht bedreigd, maar nog van alle zijden door vliegtuigen. Het is niet waarschijnlijk, dat een mogelijke tegenstander daar zijn zeer kostbaar materiaal aan slagschepen licht zou wagen. Die slagschepen zouden er bloot staan aan een „zee-guerilla". Dit woord mag ik hier wel gebruiken sinds een Nederlandsch generaal het woord „beton-guerilla" gebezigd heeft. Met aandacht heeft men hier (en ook elders) de actie gevolgd van de Japansche vloot voorzoover deze in den oorlog in China werkzaam is opgetreden, voornamelijk bij bombardementen en men heeft geen al te groote bewondering voor de trefzekerheid der Japansche marine-artillerie. Wat ik vernam over in den laatsten tijd gehouden oefeningen van de Nederlandsche vloot, waren de resultaten daarbij heel veel gunstiger. Dit is niet alleen toe te schrijven aan de meerdere geoefendheid der Nederlandsche marine-menschen, maar ook aan de richtmiddelen, die inderdaad uitstekend zijn. Dit weet men ook in andere landen en de vloten van enkele kleinere landen zijn in Nederland van richtmiddelen voorzien. Groote staten deden hiervoor nog geen beroep op Nederland, daar dit den nationalen trots zou kwetsen. Kleine staten zijn in dit opzicht niet zoo ov PT*P" P V OGII £f • Trefzekerheid van het geschut speelt bij een zee-oorlog een veel grootere rol dan bij een oorlog te land. Eenige goede treffers kunnen in een zeeslag de beslissing geven, in een oorlog te land hoogstens aan een beslissing medewprkGn De Nederlandsche onderzee-booten hebben zich een zekeren naam verworven, ook in het buitenland. Dat nog kort geleden een mogendheid die niet geheel tot de kleine gerekend kan 'worden, in Nederland onderzee-booten bestelde, is niet zonder reden. Na den wereldoorlog liet ook Turkije zijn eerste onderzeebooten in Nederland bouwen. Latere bestellingen gingen echter naar Italië, wat Turksche zee-officieren, die ik te Konstantinopel ontmoette, ten zeerste betreurden. Voor de Turksche regeering waren er toen andere overwegingen dan de kwaliteit. Italië leverde tegen lagere prijzen en gaf lang crediet. Achter die lagere prijzen en dat crediet stak echter Italiaansche politiek, waarop ik hier niet verder in zal gaan. In Engelsch-Indie zei me eens een Engelsen marine-officier: „De Nederlandsche onderzeebooten zijn bijzonder handelbaar. Het is verbazingwekkend, hoe snel deze booten kunnen Hij schreef dit toe aan bepaalde inrichtingen aan boord Van Nederlandsche zijde hoorde ik later beweren, dat het niet zoozeer de booten zelf waren, die dat snelle duiken mogelijk maakten, doch dat dit een kwestie was van meerdere geoefendheid der Nederlandsche marine. , Deze verklaring komt me weinig aannemelijk voor. Ook bij de Engelsche marine zal de geoefendheid weinig te wenschen overlaten. Hoe dit zij, een feit is, dat de Nederlandsche onderzee-booten gewoonlijk onder een grooter hoek (met het wateroppervlak) duiken en dus sneller onder water en voor artillerie-projectielen veilig zijn, dan bij onderzeeërs van andere nationaliteit het geval is. Het behoeft geen betoog, dat die „handelbaarheid" der Nederlandsche onderzee-booten, dat snelle onderduiken en weder boven komen, in een oorlog van de allergrootste beteekenis is. Deze feiten mogen ter geruststelling dienen voor menschen, die in hun verbeelding de Nederlandsche koloniën reeds veroverd zien door een veroveringslustig Japan. Er is nog een andere geruststelling: van Japansche zijde is een vriendelijke houding tegenover Nederland te bemerken. De nieuwe Japansche consul te Soerabaja heeft zijn ambt aanvaard met een rede, die in warmen toon was gehouden. Dan werden den laatsten tijd door de radio „Japansch-Nederlandsche uitzendingen" gegeven, met medewerking van Japansche autoriteiten. En tenslotte (dit weet ik uit berichten, die buiten de Japansche censuur me bereikten) zijn de toestanden in Japan op economisch terrein niet van dien aard, dat men binnen afzienbaren tijd een nieuwen oorlog kan wagen. J. K. BREDERODE. --- LOS EN VAST ~ Sinterklaas is al bijna weer vergeten, beiialve • dan dat er af en toe nog eens een ttukie banket of borstplaat gepresenteerd ™.ordt. En de jeugd vermaakt zich met de fjieuw verworven schatten. Nu snellen we naar Jutmis, voor velen helaas niets anders dan: £et zoon feest; Sinterklaas wordt Kerstmannetje, onder den schoorsteen wordt onder ;J*h Kerstboom, de banketletters worden ineens gemaal rond, in- en uitwendig voorzien van Richten, intusschen gaat het in de natuur £?g niet op den naderenden Kersttijd wijzen. Z*1 wat de korte dagen betreft worden wij SL3II herinnerd, dat 21 December, de allerwitste, spoedig op komst moet zijn, doch aan en sneeuw denkt niemand nog. Mijn «ikke winterjas is nog niet voor den dag gefeest. De weerprofeten hebben al weer een ;aPpen winter voorspeld, doch de geleerden *to het daar meestal niet over eens. In Maart we er nog maar eens over. ïa*t men het ook niet over eens is? Over Sffï vaarweg Groningen—lJsselmeer. De mi- van Waterstaat heeft vorige week in ,'Jn Memorie van Antwoord inzake de Rijks"egrooting Verkeersfonds nog eens mteen!!**. waarom hij aan Lemmer als eindpunt v 5? het kanaal de voorkeur geeft boven Sta- Alle bezwaren tegen Lemmer worden Wr£uden minister licht geacht en betwijfeld wPrdt ook, of de commissie van hoofdinge? eurs, die in 1929 tot Stavoren adviseerde, iF>a«s nog op het zelfde standpunt zou staan S? °m dien twijfel kracht bij te zetten wordt rZL.den minister meegedeeld, dat een der hoofdingenieurs uit de commissie van 1929 '«ans directeur-generaal van den Rijkswaters at is en nu achter de ministerieele beslis- staat. Maar blijkens de dezer dagen verenen voordracht aan de Staten der pro_Scie kunnen Gedeputeerden van Groningen .pil met het eindpunt Lemmer niet vereenl- en willen ze dan ook terugkomen op het rn2e1ger genomen besluit inzake de financieele _if£-vind zoon conflict met den minister *ulJd interessant. Dat komt bij de beste ministers voor. Vooral als de excellenties zoo ineens een knoop doorhakken en hun onafhankelijkheid demonstreeren. Daar weet onze spelling over mee te praten, waardoor we nog na bijna 6 jaar in een onopgeloste puzzle zitten. Daar weet men ook in Haren over mee te praten! In de kwestie Groningen—lJsselmeer zit het den minister niet gemakkelijk, aangezien indertijd niet is vastgelegd, dat bij verschil van inzicht omtrent de uitvoering van onderdeden van het plan de beslissing bij de regeering zou liggen. Afgezien nog van de vraag of de verandering van het eindpunt, dat destijds uitdrukkelijk ts vastgesteld, als een onderdeel kan worden gekenmerkt, 't Zal me benieuwen, ook van de Staten te hooren, hoe ze over de handelswijze van den Minister denken en hoe ze daarop willen reageeren wat de financieele toezeggingen betreft. Als ik zoo de stukken doorlees, schijnt het mij toe, dat er nog wel te praten valt. De minister wil met het oog op ijsbezwaar bij Lemmer eventueel een dam leggen op Rijkskosten, Gedeputeerden kunnen met Lemmer desnoods genoegen nemen en willen dan de vroegere toezeggingen gestand doen, indien het kanaal zou worden doorgetrokken langs de binnenzijde van den IJsselmeerdijk van den nieuwen Noordoostpolder. In de Memorie van Antwoord inzake het Verkeersfonds heb ik dezer dagen ook mogen lezen, dat er aan den nieuwen snelverkeersweg van Groningen naar het Zuiden toch steeds gewerkt wordt, aan de voorbereiding althans, te weten onderhandelingen met wegbeheerders. Ja, het gaat hier niet als in 't buitenland: „in 24 uur een besluit en 24 uur later rukt een heel bataljon schoppendragers uit." Wij, Nederlanders houden van onderhandelen, langdurig onderhandelen, zoodat voorloopige beslissingen verjaren en we daarover opnieuw kunnen onderhandelen, elkaar bestrijdend, gebruik makend van de gebleken hiaten en mazen om door te glippen. En wee dan dengene, die een min of meer dictatorische beslissing durft te nemen! Men make zich dus nog niet te snelle illusies voor dezen snelverkeersweg. Ik las, dat dienaangaande niet alleen met Gedeputeerde Staten van Groningen overleg gaande is, doch thans ook met B. en W. dezer stad, die zich blijkens een uitlating in den Raad eertijds vergeten waanden. En geloof maar gerust, dat het nog heel wat voeten in de aarde heeft, eer men het tusschen Stadhuis, Provinciehuis en Departement eens zal zijn over de aansluiting met de stadskern van Groningen. De kwestie van het Uitbreidingsplan zit zóó hoog, dat deze kwestie heusch niet cadeau gegeven wordt. Hoe dringend noodzakelijk de weg ook moge zijn met het oog op de veiligheid, hoe belangrijk zulk een werk is in deze periode van groote werkloosheid. Ik behoor tot degenen, die meenen, dat het Noorden des lands wat betreft aanleg en verbetering van wegen tot nu toe stiefmoederlijk'bedeeld is — al mag er dan op 't oogenblik een gunstiger koers bespeurd worden — doch ik geef toe, dat er aan medewerking van deze zijde ook wel eens wat ontbreekt. Waaraan ook nog veel schijnt te ontbreken? Aan de houding van de burgerij tegenover de militairen. Twee ingezonden stukken hebben mij dat verteld. Ik had die klacht al meer vernomen, doch dacht, dat ze slechts individueel voorkwam. Er is een tijd geweest, — en nog niet zoo heel erg lang geleden! — dat het voor vele burgers verre van een eer beschouwd werd het soldatenpakje aan te trekken. Deze periode acht ik voorbij, maar de restanten uit die periode dienen ook zoo spoedig mogelijk te verdwijnen. Ik weet, dat van de zijde der militairen daaraan ijverig wordt meegewerkt, maar ook van de zijde der burgerij dient algemeen de samenwerking tot een beter begrip gesteund te worden. Dat we onze soldaten wel eens noodig konden hebben, beseften we enkele maanden geleden. Laten we dat niet te gauw vergeten! We zijn heusch geen volk, dat zijn wapendragers verafgoodt, doch door en door onbeschaafd is dat deel van het publiek, dat zijn anti-oorlogspropaganda of z.g. vredesgezindheid meent te moeten uitdragen op een krenkende wijze tegenover degenen, die verplicht en/of bereid zijn in de ure des gevaars de grenzen van ons land te verdedigen. Dat deze klacht spoedig verdwijne Deze wensch zij geuit met een beroep op de medewerking van alle weiwillenden. Een klacht, die ook spoedig moge verdwijnen is die over den toestand waarin de bewoners van den Korreweg en omgeving zijn geraakt door het verdwijnen van de Korrebrug. Mijn lezers zijn door de krant van dien toestand, in woord en beeld, op de hoogte gebracht. Zij weten ook, dat de gedupeerde winkeliers „klachte hebben gedaan" bij de stedelijke overheid. Ik ben er zeker van, dat daaraan door het College de noodige aandacht zal worden besteed. Want nu kan men wel zeggen: over een paar maanden is er een heel mooie verbetering tot stand gekomen, maar.... ook in dien tusschentijd moeten de schoorsteenen rookende blijven. En daar behoort bij den kleineren winkelier heel wat toe de laatste jaren. Hij kan zeker niet een gevoelig verlies lijden. B. en W. zullen dit ongetwijfeld ook inzien. Maar, vroeg mij iemand, hadden hier niet direct de noodige maatregelen kunnen worden genomen? Natuurlijk had dit gekund, indien alle instanties hadden samengewerkt. Daaraan hapert het echter blijkbaar nog steeds. Ditmaal schijnt Gemeentewerken een groote voortvarendheid te hebben betracht, niet alleen door 's morgens om half vijf met het snijbranden van de brug te beginnen en deze zoo te behandelen dat zij — ook tot schade van den slooper — onbruikbaar was geworden, maar bovendien door hierbij een zelfstandigheid te demonstreeren, welke het algemeen belang niet heeft gediend. De juiste toedracht van zaken is natuurlijk niet bekend, maar dat er in de organisatie iets heeft gehaperd moet zelfs den argeloozen burger duidelijk zijn. Reden tot juichen is er voor de Korrewegbuurters op het oogenblik zeker niet. Waar wel reden tot juichen is? In de Oude Boteringestraat, waar het bericht van de benoeming van Mr. Meindersma tot Officier van Justitie bijzonder hartelijk is ontvangen. Men verheugde zich in het gebouw der Rechtbank niet alleen om den benoemde zelf, maar bovenal omdat zijn arbeid als Substituut zoo algemeen gewaardeerd is. De Groninger Rechtbank heeft nu naar menschelijke berekening een Officier voor jaren gekregen. En wij Groningers vinden het toch ook wel prettig als iemand, die niet hier geboren en getogen is, zich hier zoo thuisvoelt als met Mr. Meindersma het geval is. Geboren en getogen Groninger is de heer Jan Juchter, het oud-raadslid, dat Woensdag a.s. 80 jaar wordt. In het openbare leven was de heer Juchter vroeger een bekende persoonlijkheid. Zoo vertegenwoordigde hij de gemeente in het bestuur van het Stadspark, bij welks voltooiing hij benoemd werd tot ridder in de orde van Oranje-Nassau. Ook als lid van den Armenraad, secretaris van het Centraal Bureau voot Werkverschaffing en Armenzorg, regent van de gevangenis, en commissaris van de Middenstandsbank heeft hH goed en verdienstelijk werk verricht. Ik hoorde, dat de 80-jarige Woensdag a.s. afwezig zal zijn, maar desondanks zullen hem zeker vele gelukwenschen bereiken. Nu ik toch mijn lijstje van personalia afwerk — niet altijd kan ik van mijn „wetenschap" gebruik maken, want anders zou ik zeker nog iemand noemen, die ook dezer dagen uitstedig is! — vermeld ik nog even de benoeming van den heer P. Bolt, dokter te Grootegast, tot vijfden gemeentearts. Men zal zich herinneren, dat destijds de heer Van Erp heeft aangedrongen op de benoeming van een Katholiek, waarop wethouder Molendijk repliceerde, dat „de meest geschikte" zou worden benoemd een uitdrukking, die door de sociaaldemocraten vroeger wel eens minder is gewaardeerd. Intusschen Is een anti-revolutionnair benoemd.... gelukkig buiten elke politieke overweging in den Raad om. ,_De beste" menschen worden in alle kringen der samenleving gevonden en het is noodig noch gewenscht tevoren een bepaald etiket te verlangen. Ik wil deze week besluiten met het overbrengen van een opmerking van een van mün trouwste lezers. Deze schreef me, dat hii „z n hart vasthoudt" als hij denkt aan de gevaarlijke bocht, die de autobus uit de Oranjewijk maakt vóór de Boteringebrug ln lmksche richting. Het wegdek ten Zuiden van de Ossenmarkt glooit bij de Boteringebrug vrij sterk naar den waterkant. Als het glad wordt dan is hier uiterste voorzichtigheid van den bestuurder gewenscht. Intusschen geeft deze opmerking mij nog eens gelegenheid te wijzen op het onbevredigende van het verleggen der busroute van Boteringe- naar Ebbingestraat waar nu tram en bus naast elkaar rijden' Misschien, dat men er nog eens in slaagt een andere — en betere — oplossing te vinden waardoor meteen het verkeersgevaar dat d° uit de Ebbingestraat komende bus on de Groote Markt doet ontstaan vermeden kan worden. --- KUNST EN WETENSCHAP Uitvoering Zangklassen L. Huizenga Goede zang en een talrijk publiek. „Geef Huizenga kinderen met wat stem en hij maakt er goede zangers van". Ziedaar de conclusie, welke te trekken is uit de uitvoering van zijn zangklassen, gisteravond in de Harmonie hier tersteae gegeven. De groote benedenzaal was tot op de allerlaatste plaats bezet en het podium bleek te klein om alle zangers en zangeressen te bergen, zoodat na den zang van de jongste leerlingen een volksverhuizing in zakformaat plaats moest vinden. Ja, die kleintjes, die hebben direct al gezorgd, dat de stemming er in zat. Voor hen had de heer Huizenga een greep uit het groote aantal liederen gedaan, die noch qua inhoud noch qua muziek iets te beteekenen hebben, maar die het altijd weer doen als reine kinderstemmen ze zingen. Het derde deel van deze afdeeling vermeldde een viertal versjes van Brienne. Zeer goed hiervan waren het tweede en het vierde „Bijtjes vergissing" en „Al op een boerenweggetje". Was men tot nu toe vooral in de gelegenheid geweest Huizenga te bewonderen als kindervriend, als zangleeraar trad hij naar voren bij het optreden van de oudere leerlingen. Die gaven allereerst een zoo gave vertolking van het driestemmig motet „Sei still zu Gott" van Wouters, dat we er niet anders dan de grootste bewondering voor kunnen hebben. Dat was kinderzang.op zijn mooist. Het solistisch trekje werd goed gezongen door een jongedame wier naam niet in het programma stond vermeld. Zij beschikte over een niet omvangrijke, maar warm getimbreerde alt. Jammer, dat door de foutieve opstelling achter in het koor de zangstem werd overheerscht door het orgel en den vleugel. Behoudens een klein foutje in het vijfde couplet werd ook Zagwijn's „Een dag" (drie stemmig) goed gezongen. Een bijzonder compliment ook voor het jongenskoor, dat beschaafd zong en zich niet te buiten ging aan schreeuwen, hetgeen een vermelding 'apart waard is. Het programma voor deze uitvoering was wel zeer gevarieerd te noemen. Naast psalmen en geestelijke liederen en kinderversjes werd ook de Grönneger „Liederschatz" niet vergeten. Allereerst werd gezongen het „Grönnens Laid", ons volkslied, dat door de actie van Grönneger Sproak den laatsten tijd weer in het middelpunt van de belangstelling is gebracht. En terecht, want daarin bezitten wij een lied waarop we met reden trotsch kunnen zijn. Men had dat eens moeten hooren , „van Lauwerszee tot Dollard tou", hoe mooi het kan klinken. De zaal was zoo enthousiast, dat het tweede couplet moest worden gebisseerd en toen volgde het publiek het goede voorbeeld van de jeugd en zong, staande, luidkeels mede. Het andere Grönnen's laidje was het bekende „Knoalster Loreley", het drama van de snikjong, dei mit zien hazzen's tegen de badde aan goan is". Ook hier dwongen de luisteraars een herhaling van hét laatste couplet af. Huizenga's voorbeeld zal ongetwijfeld navolging vinden! Na de pauze volgde het voornaamste punt van het programma, de cantate „Breda verrast" voor drie stemmig koor door Jo van der Stap en S. Welmers. Eerlijk gezegd kon het werk ons niet geheel bevredigen. De woorden waren aardig, maar de muziek is niet overal even geslaagd te noemen. Vooral het eerste deel bleef beneden de verwachting. Wij gelooven ook, dat de partij voor de jongens te hoog is. Zij konden het tenminste „fatsoenlijk" zingende niet af en in zoon geval nemen ze hun toevlucht tot schreeuwen. Hier was dat waarschijnlijk noodgedwongen. In het eerste gedeelte kon ons alleen het koor „De nacht is donker" bekoren. Maar na het schippersliedje — een aardige en origineele melodie — ging het beter. Leuk klonk ook het fluiten van de jongens. De driestemmige canon en het slotkoor behoorden ook tot de best geslaagde deelen van het werk. De tenor, de heer C. Marinissen, die geen omvangrijke taak had, was niet steeds even gelukkig, terwijl de declamator, de heer A. Muntingh het tempo wel heel langzaam nam, waardoor de strophen te nadrukkelijk gezegd werden. Aan de uitvoering zelve kleefden eenige foutjes die er een volgende maal wel uitgehaald zullen zijn. Want dat de cantate van het programma verdwijnt, gelooven we — gezien de enthousiaste ontvangst hij het publiek — niet. Een groot gemengd koor, bestaande uit leerlingen van de zangklassen, leden van het Chr. dameskoor, het Chr. A. Cappellakoor en enkele zangers van „Laus Deo", bracht tenslotte verschillende psalmen ten gehoore. De jongeren hebben daarmee nog eens een lesje gekregen in „wat goed zingen is en het publiek, dat in ademlooze stilte luisterde, kon, genieten van magnifieken koorzang. De avond is voor den heer L. Huizenga wel bijzonder succesvol geweest. Dat zijn leerlingen hem ook waardeeren, bleek uit de bloemenhulde welke hem voor de pauze gebracht werd, terwijl hij na de cantate verschillende cadeaux in ontvangst had te nemen. Rest nog te vermelden, dat aan de uitvoering welke door den heer R. v. d. Wal op de gebruikelijke manier geopend en gesloten werd, medewerking verleenden de heeren E. F Camphoff, Jac. Hoeksema en w. Oosterheert --- DE BELGISCHE REGEERING BLIJFT VORRLOOPIG ! (Van onzen correspondent) Brussel, Dec. '38 Het Kabinet-Spaak heeft tot dusverre zijn eigen crisis overleefd. Het klinkt niet zeer duidelijk en daarom zal ik trachten U het met een overzicht der gebeurtenissen van de afgeloopen week toe te lichten. U weet, hoe het vertrek van den Minister van Financiën den steen aan het rollen bracht. Sindsdien stapelen zich de moeilijkheden voor dit kabinet op. Nauwelijks is er één opgelost of een nieuwe verspert den weg. Allereerst bleek het den Premier niet mogelijk voor den heer Max-Léo Gérard een anderen liberalen minister te vinden. De geestverwanten van den heer Gérard beschouwden den zuinigen Minister van Financiën als den hoeksteen van het regeeringsgebouw en weigerden hun medewerking. Na twee dagen zoeken vond de Premier eindelijk den Katholieken heer A. E. Janssen, professor in de rechtsfaculteit van Leuven, oud-Minister en oud-directeur der Nationale Bank van België, bereid de taak van den heer Gérard over te nemen. Maar deze financieele specialist houdt er op het gebied.der financiën dé zelfde ideeën op na als de heer Gérard en had nog slechts enkele dagen tevoren dezen laatste hulde gebracht voor zijn begrootingspolitiek. De Premier noemde de geschillen met den heer Gérard van tactischen en van psychologisch-politieken aard, maar de gewone sterveling begrijpt niet veel van deze persoonsverwisseling. Door echter een Katholiek op de plaats van een Liberaal te benoemen, was het evenwicht tusschen de drie regeeringspartijen verbroken. Om nu iedereen tevreden te stellen en sommige overbezette Ministeries van wat werk te ontlasten, besloot de Premier drie nieuwe Ministeries te scheppen; één voor den buitenlandschen handel, één ter bestrijding der werkloosheid en één voor den landbouw. Men onderhandelde alsof er geen Burgoskwestie bestond en juist toen de Premier dacht, dat hij de reconstructie voor elkaar had, kwam de oekase van het buitengewoon socialistisch Congres dat zich Maandagmiddag met een meerderheid van 372000 tegen 187000 stemmen op de duidelijkste wijze tegen het zenden van een Belgisch vertegenwoordiger naar Burgos uitsprak. Wat nu? Mijn regeering is constitutioneel geboren, zegt de Premier, zij zal ook constitutioneel, dus vóór het Parlement sterven. De heer Spaak staakt zijn onderhandelingen met de nieuwe ploeg en gaat met de oude, aangevuld door den heer Janssen in plaats van den heer Gérard, naar de Kamer. Voor dezen van te voren aangekondigden dood is de belangstelling natuurlijk overweldigend geweest. En de heer Spaak, die altijd een goed redenaar is, had ditmaal een bijzonder gelukkigen dag. Over den steen des aanstoots, Burgos, bijna geen woord. „Wanneer de socialistische afgevaardigden hun standpunt handhaven, zullen mijn socialistische collega's en ik hieruit onze conclusies trekken". Maar het lijkt wel of de Premier allereerst nog zijn partijgenooten wil toonen, wat zij ermede verspelen, wanneer zij de regeering laten vallen. In een lang betoog verdedigt de Premier de economische, sociale en financieele politiek der regeering. De begrooting van den heer Gérard zal worden uitgevoerd, maar pensioenen, werkloozensteun en andere wettelijke uitkeeringen zullen niet aangetast worden. De verplichte verzekering tegen de werkloosheid zal er komen en ook op het gebied der werkverschaffing doet de regeering wat zij kan. Maar anderzijds plaatst de Premier zijn vrienden voor hun volle verantwoordelijkheid. Heeft de regeering in dezen tijd niet haar volle aandacht noodig voor de oplossing van het werkloozenvraagstuk, voor den steun aan den bedreigden Belgischen export, voor de actieve en passieve verdediging van het grondgebied? Fel trekt de Premier van leer tegen de uitwassen van het politieke leven, die het zijn vrienden onmogelijk maken voor hem té stemmen, hoewel zij het in groote trekken eens zijn met zijn programma. Zij worden gebonden door besluiten van partijen zonder verantwoordelijkheid. Geen regeering kan een krachtige politiek voeren, wanneer zij na zes maanden weer naar huis gestuurd wordt. En de Premier hangt een somber, beeld op van het lot van een Belgisch Minister, die niet alleen slecht betaald maar ook slecht behandeld wordt, wiens capaciteiten men niet alleen in twijfel trekt, maar ook zijn rechtschapenheid. De Premier doet een beroep op de eensgezindheid van het Parlement. Hij herinnert aan de moeilijke Septemberdagen. Moet het gevaar dan eerst aan onze grenzen staan, aldus de heer Spaak, voordat ge U bezint? Met een groote meerderheid van 110 stemmen tegen 49 en 21 onthoudingen heeft de Premier weliswaar de motie van vertrouwen gekregen; een meerderheid van 38 socialisten tegen 18 heeft hem echter in den steek gelaten. Vijf socialisten hebben blanco gestemd, negen zijn niet verschenen. Onder de socialisten heerscht verslagenheid. De Premier neemt, nu hij zijn grooten aanhang in de Kamer ziet, bedenktijd. De socialistische partij, die steeds trotsch was op haar discipline, is verdeeld en nog wel op het moment, dat de rexisten met hun Katholieke broeders meestemmen. Woensdag blijft de socialistische Partijraad onverbiddelijk en Woensdagavond verwacht men de plechtige uitvaart van het Ministerie. Nieuwe sensatie. Terwijl de Kabinetsraad Woensdagavond zetelt komen een aantal socialistische Parlementairen den heer Spaak verzoeken het ontslag uit te stellen. Onder hen zijn ook de tegenstemmers van het Congres. Is Burgos dan toch de inzet niet waard? In vakvereenigingskringen is onrust. Nu de Premier óp het gebied der economische en sociale politiek voldoening wil geven, is het hard zich vrijwillig aan de reactie over te leveren en de economische voordcelen der deelneming aan de regeering te offeren. Maar vooral de verdeeldheid in eigen kring baart zorg. Men vreest een scheuring in de Partij die dan nog wellicht langs de taalgrens zou loopen, juist nu de taalstrijd wat kalmer aspecten heeft aangenomen, want vooral de Vlaamsche socialisten staan achter Spaak. Een Kamerontbinding en nieuwe verkiezingen zou hoogstens de Katholieken winst brengen, terwijl de publieke opinie niet zou begrijpen dat men de Premier na zijn succes in de Kamer naar huis durft te sturen. Zelfs de „patron", de heer Vandervelde, die, nu het Partijcongres zijn zin gedaan heeft, voorloopig niet aftreedt, stemt met een soort van wapenstilstand in, in het nationaal belang en in het belang der arbeiders". Op deze wijze krijgt de regeering eenige weken respijt voor het afwikkelen van dringende werkzaamheden. Officieel heet het, dat het aftreden der socialistische Minjsters thans nog niet gewettigd is, omdat er in feite nog geen benoeming te Burgos heeft plaats gevonden. Beginnen we nu weer van voren af aan? On* dertusschen zorgde de liberale Minister ■ Diercx, die zich als eenig Liberaal na het ■ vertrek van den heer Gérard blijkbaar te s eenzaam in het Kabinet voelde en na zeven ; maanden nog niet weet of hij al of niet ofl ficieel Mandataris van zijn Party is, voor ■ een nieuwe verrassing. Hij schreef een ont-« , slagbrief die hij na één dag al weer ingetrokken heeft. De heer Spaak is n.l. met . het Liberale Partijbestuur gaan praten en heeft ze beloofd dat ze een met hun rang en waardigheid overeenstemmende vertegenwoordiging in het Kabinet krijgen, zoodra de gemoederen wat bedaard zijn. Waaruit we dus moeten concludeeren dat de heer Spaak nog steeds aan de bestaansmogelijkheid van zijn Ministerie gelooft. ---