Sir Henry Deterding overleden Op 72-jarigen leeftijd te St. Moritz onverwacht aan hartverlamming bezweken Stichter van de Koninklijke Shell-groep Oud Directeur-Generaal van de „Koninklijke” lr Henry Deterding, oud-directeur-gene- van de Koninklijke Nederlandsche «roleurn Maatschappij, is Zaterdagavond * ongeveer 7 uur te St. Moritz in Zwitand, Plotseling aan hartverlamming P "2-jarigen leeftijd overleden. Ame heer Deterding werd 19 April 1866 te een geboren, waar zijn vader woonde, f ,Ko°Pvaardij-kapitein. *aarV^n 20e aar bleef hiJ in de hoofdstad, de laSere school en de 3-jarige H.B.S. Ti»pitep' om daarna in dienst te treden bij de fleelir, he Bank- waar hij in de effectenafjen inS zijn eerste ervaring van het bankwe£ °Pdeed. de \lBB6 deed hij mede aan het examen bij öe Handel Maatschappij. Van den sollicitanten, die zich meldden, slaagf 0 er 10 en daarvan was de jonge Deterding 2 V»S weken na zijn examen zat hij op de fler Indië, waar hij bij het agentschap Ü0 N.H.M. te Medan werd geplaatst. Hier léfjg hij op tot plaatsvervangend agent in digp en in 1891 werd hij — op ongewoon jeugo e! leeftijd — als agent der Maatschappij wSepiaatst naar Penang. In 1896 trad hij Öe Vden titel van inspecteur in dienst van W koninklijke Maatschappij tot Exploitatie >'petroleumbronnen in Nederlandsch-Indië. Öe" stierf de heer J. B. August Kessler. „JK?e-niale grondvester van de organisatie der öirie nkliike". Tot zi^n °Pvolger werd Deter_ j£ aangewezen. toe eterding trad in dienst bij de Koninklijke, *Wr öe strijd met de Standard Oil Cy., die Voel. °°k hi het verre Oosten door het overscv,;en van de markt een monopolie wilde j.ePPen, teneinde liep. )j eterding wist door eigen aanschouwing, der 룰ot het gevaar voor de zelfstandigheid en qninklijke" in die jaren was geweest, ging, Directeur geworden, dan ook vastkeg voort op den door Kessler ontworpen hpKv.Van overeenkomsten met andere belangeenden. leidde in 1902—1903 tot een aaneensluiting der Nederlandsch-Indische Olie- Producenten en de oprichters der „Asiatic". waardoor de samenwerking tusschen Koninklijke, Shell en via de Société Com- et Miniere de Rothschildgroep, vasten vorm verkreeg. In die concentratie Waren Deterding, Marcus Samuel en Frederick Lane „the big three", drie manden elkander waardig. "e Koninklijke Shell-groep, met als dochtermaatschappijen De Bataafsche, v°or de winning en de verwerking, the »Anglo"-Saxon voor het transport, en »The Asiatic" voor den verkoop, was geboren. tot^rr902 werd de heer Deterding benoemd de n„recteur-generaal en verkreeg daarmee kleprfPperste leiding van het concern. Hij be- die functie tot 1936. In van zijn vele verdiensten werd hij Delftl door de Technische Hoogeschool te tecj.^.benoemd tot doctor honoris causa in de 2owJclle wetenschappen, der eenige twijfel is Deterding de man rnan aan wiens energie, aan wiens koop- en aan wiens zakelijk beleid het te °ftdp n 'is< dat de Koninklijke van een nationale WerpfPewing geworden is een concern van daflppYermaardheid en wereldbeteekenis, doch Ook n J. moet daarbij gevoegd worden, dat het irj a]Veterding geweest is, die de Koninklijke onWi";aar grootheid en in haar internationale *Uivp eling steeds gehouden heeft tot een dtj ?r Neder la ndsche onderneming en Schoii van de Koninklijke steeds heeft be- In md als een nationale zaak. gejiói, 6 heeft de heer Deterding zijn ontslag de jLmen en sinds dien is hij commissaris van ir. j °nmklijke. Als directeur-generaal volgde • E- F. de Kok hem op. Sir Henry Deterding. --- Deterding's levensarbeid SoH\ tweede deel van prof. dr. O Gerretnen t"Geschiedenis der Koninklijke", versche- Veerti gelegenheid van Sir Henry Deterding's Schan -arige werkzaamheid bij de maat- OVej-PJ?l.)' is o.m. het volgende neergeschreven Iw eterding's levensarbeid: den t rding's beteekenis ligt hierin, dat hij tegeiq"-ndischen archipel als productiecentrum Positi ur de Oostersche markt in dezelfde het h J?eeft gebracht als waarin Rockefellér Dekken van Pennsylvania had geplaatst ten opzichte van de wereldmarkt. Deterdlng was daartoe gekomen, niet geleid door eenige theorie, maar uitsluitend uit practische overwegingen. Hij was koopman in hart en nieren en er als zoodanig alleen op uit om zooveel mogelijk winst te maken voor zijn aandeelhouders. Wat hem vooral had getroffen was de groote verkwisting, die aan het bestaande productie- en distributiestelsel eigen was. Zoo werd, hoewel Indië zelf over rijke oliebronnen beschikte, de Oostersche markt voor hét overgroote gedeelte voorzien van Amerikaansche olie, die, eerst via de Kaap later via het Suezkanaal moest worden aangevoerd en dus door hooge vracht gedrukt werd. Tegenover de Amerikaansche olie beschikte de Indische Archipel over een natuurlijk monopolie als leverancier voor de nabijgelegen Oostersche markten, en wel in dien zin, dat bij gelijke productievoorwaarden (en de kostprijs der Indische olie was reeds aan den putmond aanzienlijk minder dan die der Amerikaansche) de Indische olie steeds goedkooper op de markten ten Oosten van Suez kon worden geleverd aan de Amerikaansche. Het primaire doel nu van Deterding is geweest, van Indië's geographische ligging profijt te trekken ten bate van de maatschappij. Daartoe was echter noodig, dat de Indische producenten elkaar geen concurrentie aandeden. De Indische maatschappijen moesten zich als één bedrijf beschouwen en hun olie als uit één hand op de Oostersche markt verkoopen. Deterding slaagde er in, hen met dit doel te vereenigen in het Comité van Indische producenten Men heeft Deterding, zoo schrijft prof. Gerretson, verweten dat hij een monopolist was. Ten onrechte. Juist op dit stuk is hij een eigen man. Hij is vrijhandelaar geboren en getogen. Wij allen van den Hollandschen waterkant hebben dat in ons bloed, en hij, kind van een zeekapitein, kind van Amsterdam, kind van zijn tijd, was in dit opzicht driedubbel erfelijk belast „Aan die overtuiging der jeugd is hij levenslang trouw gebleven; naarmate zijn jaren klommen, is zij dieper bij hem geworteld: dat een monopolie uit den booze, dat de uitschakeling van mededinging de dood in den pot van den aardoliehandel zou zijn, wie in zijn omgeving heeft het hem niet met hartstochtelijken ernst hooren uitspreken? En desniettemin was hij tevens de leider van een wereldbedrijf, welks stelsel van „beheerschten handel" met de orthodoxe vrijhandelsleer, zacht gezegd, niet al te wel vereenigbaar schijnt". De oorzaak is, naar dan verder wordt uiteengezet, dat Deterding als de besten zijner generatie, uit zijn ervaring als leider van het bedrijf der „Koninklijke" het inzicht heeft gewonnen, „dat de onbeperkte vrijheid, ook op oeconomisch gebied uiteindelijk leidt tot het tegendeel van wat zij beoogt, zoodat haar op straffe de welvaart, die zij geschapen heeft, weer vernietigd te zien, zekere beperkingen dienen te worden opgelegd. Zoo gezien, vormt zijn werk dus niet de verloochening maar een correctie van de vrijhandelsleer en wel voornamelijk op drie punten: het vrije vervoer, de vrije productie en de vrije prijsvorming", Dit stelsel, door de beschrijvende economie met den Amerikaanschen term aangeduid als duopolie, is als 't ware een synthese van het monoDoliestelsel en het stelsel van onbeperkte mededinging. Het kenmerkt zich eenerzijüs door volledige handhavine van het beginsel en de praktijk der vrije mededinging tusschen de duopolistische bedrijven, in zooverre deze door verbetering van fabricage en distributie leidt tot verlaging van den prijs en verbetering van de „service" voor den verbruiker, doch anderzijds door de uitschakeling van de ongebreidelde concurrentie van een onbeperkt aantal kleine bedrijven en door gemeenschappelijke handhaving, al dan niet in onderling overleg, van een op de verhouding tusschen wereldproductie en wereldverbruik gebaseerden „behoorlijken" prijs. Het is dit stelsel, dat Deterding in de vele jaren van zijn leiderschap met veel energie en inzicht in den aardoliehandel heeft toegepast. Thans heeft de Koninklijke Shell met uitzondering van Rusland over de geheele wereld aandeel in de petroleumproductie. Overal heeft zij verkoop- en distributie-organisaties en zij heeft een zeer groote tankvloot in de vaart. Groote gebieden heeft de maatschappij ontsloten voor de petroleum en daarmee voor het wereldverkeer. Sir Henry Deterding kan de ontdekker van Venezuela worden genoemd. Curacao heeft aan hem zijn opkomst te danken. Wanneer wij den naam „Deterding" neerschrijven, dan denken we tenslotte ook nog aan enkele feiten, waardoor in het bijzonder de laatste jaren de aandacht op hem is gevestigd. Wij doelen dan in de eerste plaats op Deterdmg's schenking van „Het Straatje" van Vermeer, uit de collectie-Six, hetwelk voor ons land dreigde verloren te gaan, aan de Regeering. Deze zoo bij uitstek nationale daad zegt ons, dat de heer Deterding, hoewel sedert 1903 te Londen gevestigd, hoewel sedert 1920 tot Engelsch ridder benoemd en ook hier te lande al meer bekend onder den naam van „Sir Henry" dan onder dien van Deterding, dat hij zijn nationaal gevoel niet heeft verloren. Hij begreep, welk een cultureel verlies het verdwijnen over de grenzen van „Het Straatje" zou zijn. Met deze daad toonde hij ons Nederlander te zijn gebleven, Nederlandsch te blijven voelen. Deterding is steeds wars geweest van alle vertoon. Eenvoudig, sportief en. spontaan was hij in al zijn uitingen. Was zijn schenking van „Het Straatje" — ook door de omstandigheden — van groot formaat, niet minder was dit het geval met zijn instelling der „Deterdingers", het fonds om Nederlandsche jongelui Indië te leeren kennen, met zijn grootsche schenking van f 10 millioen levensmiddelen uit Nederland aan Duitschland. Dit laatste, het naar hem genoemde „Plan- Deterding" waarbij hij flü millioen beschikbaar stelde tot levering van levensmiddelen uit Nederland, waar een teveel was, aan Duitschland, waar een tekort was, was eveneens een typische uiting van een breed opgezet streven kenmerkend voor Deterding. In 1936 heeft de heer Deterding na bijna 40 jaren, de leiding van de Koninklijke neergelegd; hij verliet toen een maatschappij, zijn creatie, die onder alle stormen van wereldoorlog en crisis haar deugdelijkheid en haar hechte organisatie had bewezen. Een economische „empire-builder" heeft onze ministerpresident hem genoemd. „De Napoleon van de Petroleum", zoo luidde zijn bijnaam. Inderdaad Deterding is niet slechts voor de wereld, voor de petroleumindustrie en voor de Koninklijke, maar ook voor ons land in tal van opzichten een figuur van de grootste beteekenis geweest. Ten teeken van deelneming in het overlijden van Sir Deterding is van het gebouw van de Koninklijke Petroleum Maatschappij en van dat der Bataafsche Import Maatschappij te Den Haag de vlag halfstok geheschen. Ook van alle benzinelaadstations in Nederland was de vlag halfstok geheschen. --- Particulier agrarische organisatie onderhandelt „officieel” Een „overeenkomst” met Duitschland, doch Nederlandsch Departement weet van niets Het Handelsblad publiceert de geheime overeenkomst, welke de door minister Steenberghe als particuliere agrarische instantie aangeduide Ned. Alg. Keuringsdienst (voor zaaizaden) na onderhandelingen te Berlijn met officieele organen van den Reichsnahrstand met deze heeft afgesloten zonder medeweten van de financieel en anderszins daarbij direct betrokken producenten en handelaren. Deze overeenkomst, waarvan ons departement van Ec. Zaken verklaart, er niets van te weten wordt door de Duitsche overheid ten onrechte als „zwischenstaatlich" beschouwd. Bij eventueele onderteekening zal het verdrag in Nederland niet, in Duitschland wel bindend zijn. Uit deze overeenkomst, waarvan het blad de volledige vertaling geeft, blijkt allereerst het bestaan van een vroegere overeenkomst d.d. 21 Dec. '34, aangevuld d.d. 17 Jan. '35 en 23 Juli '37, waarin de rechten van de kweekers werden behandeld. Die overeenkomst en aanvullingen zijn echter nooit gepubliceerd! De kweekers zélf — over wier belangen buiten hen om werd besloten! — zijn er onkundig van gelaten ~ De door ónze regeering in samenwerking met de Duitsche — ingevolge het handelsverdrag — ingestelde commissie (gemischter Ausschusz), welke de op den zaadexport betrekking hebbende zaken behandelt, is van de „Vereinbarungen" onkundig gelaten Nu blijkt, zoo vervolgt het blad, dat er naast deze officieele commissie nog een bestaat, die in het geheim werkte en welker overeenkomsten niet gepubliceerd werden. Hier rijzen verscheidene vragen: was deze commissie, welke van Nederlandsche zijde door den N.A.K. wordt vertegenwoordigd, officieel? Indien niet, had de N.A.K. dan ten deze eenig mandaat van onze regeering ontvangen? Zoo niet, hoe komt het dan, dat men van Duitsche zijde, blijkens uitlatingen van deze. de overeenkomst als „zwischenstaatlich" opvat m.a.w. meent, met een officieele instantie te hebben onderhandeld? Waarom hebben de rijksambtenaren, ir. Joustra (Berlijn) en ir. Bonthuis (Den Merkwaardige publicatie Haag), die van deze onderhandelingen wisten, dezen verkeerden indruk niet weggenomen bij de Duitsche regeering. Waarom heeft men de belanghebbende organisaties niet gekend in deze voor hen zoo hoogst belangrijke materie? De positie is nu aldus: de Duitsche bevoegde instantie maakt een voor de Duitsche kweekers bindend verdrag. Daarentegen is dit verdrag, aangegaan door een particuliere instantie, van Nederlandsche zijde, niet bindend in Nederland! De Duitsche kweekers staan hier in ons land dus niet onder de bepalingen, welke zij voor geldig houden. Omgekeerd worden de Ned. kweekers in Duitschland gehouden aan bepalingen, die zijn aangegaan door een organisatie — N.A.K. — die niet officieel is en vijandig tegenover hen staat. Men staat versteld over het feit, zoo stelt het blad verder vast, dat zulk een gang van zaken in ons land mogelijk is! Wat moet men in Duitschland wel denken van de Ned. regeering, die zulke ongehoorde dingen toelaat, zoo kort na de geschiedenis met de clearinggelden? De N.A.K. voelt zich blijkbaar een „staat in den staat" en boven de regeering verheven. Hij onderhandelt zelfstandig met buitenlandsche regeeringen! Is het een wonder, dat de Ned. kweekers en handelaren dier organisatie als een groot gevaar beschouwen en onder géén voorwaarde daarvan afhankelijk willen zijn? De hoofdlijn van den inhoud van de „overeenkomst" is, dat de Nederlandsche kweeker in Duitschland en de Duitsche kweeker in ons land op voet van wederkeerigheid worden behandeld. Doch de N.A.K. heeft geen enkele bevoegdheid, om namens de Ned. kweekers te onderhandelen. Hij wéét ook, dat hij, als „particuliere instantie" (minister Steenberghe) niet bij machte is, om de overeenkomst te doen naleven, omdat zij voor derden niet bindend is! Het lijkt er dus veel op, dat niet alleen de Ned. kweekers gepasseerd, de Ned. regeering verdrongen, maar óók: de Duitsche regeering voor het lapje wordt gehouden. Dat kan met géén enkele dier drie partijen een goede verstandhouding bevorderen o.i. Terwijl dus de N.A.K. de naleving, de uitvoering, van de overeenkomst niet kan waarborgen, worden de Duitsche kweekers wél gebonden. Immers, de N.A.K. wist gedaan te krijgen, dat de Duitsche kweekers op order van hun autoriteiten — die zeer zeker bevoegd zijn! — hun teelten in Nederland bij den N.A.K. moeten laten keuren. En daarom is het den N.A.K. te doen; dat is duidelijk. Het blad schrijft dan verder: Opmerkelijk is de bepaling in art. 5, waarin uitdrukkelijk wordt bepaald, dat élite-pootgoed van aardappelen slechts mag worden vermeerderd op door den N.A.K. gekeurde be drijven. Het telen en keuren van pootaardappelen is in Nederland echter door geen énkele wettelijke bepaling aan den N.A.K. gebonden! Zóó wordt dus gepoogd, om het op wetenschappelijken grondslag berustende instituut der kweekers door het optreden onder geaccapareerde vlag uit te schakelen Evenzeer opmerkelijk is art. 6. Blijkbaar zijn de Duitschers er van op de hoogte, dat de N.A.K. reeds een poging heeft gedaan, om de rechten der keekers te besnoeien, door te bepalen, dat van elk kweekers-ras niet meer dan 40 bunder mag worden verbouwd. Deze maatregel — bedoeld om de leden-nabouwers van concurrentie te ontlasten! — wenschen de Duitschers echter niet te slikken! In art. 6 wordt daarom toegezegd, dat deze beperking voor Duitsche kweekers niet toepasselijk is! Doch voor de eigen landgenooten - kweekers wordt deze schadelijke, onrechtvaardige beperking niet opgeheven Dan noemen we nog art. 10, dat de licentiebetaling behandelt (de vergoeding voor geestelijken eigendom, om zoo te zeggen, c.f. patenten). Deze regeling werd gemaakt door de organisatie diergenen, die de licentie moeten betalen en buiten medeweten van hen. die haar moeten ontvangen. Nu blijkt, dat de N.A.K. van deze gelegenheid dankbaar gebruik heeft gemaakt, om deze licentie zóó laag te stellen, dat het op een fooi neerkomt en slechts een gebaar zonder reëele waarde is. Dit komt er van als de nabouwer zélf zal zeggen, wat hij kwijt wil zijn voor het gebruik der met veel kosten, kennis en moeite geschapen nieuwe plantenrassen! Het schijnt, dat de N.A.K. zich ten aanzien dezer grievende en monstrueuse overeenkomst beroept op ir. Bonthuis van het departement van Ec. Zaken. Het staat echter vast, dat deze verklaart, niets te weten van deze „Vereinbarung". --- STOFFELIJK OVERSCHOT WORDT NAAR MECKLENBURG VERVOERD. Het stoffelijk overschot van Sir Henry Deterding zal worden overgebracht naar Dobbin in Mecklenburg, waar de overledene een bezitting had en de laatste jaren geleefd heeft. De zoon van Sir Henry Deterding wordt te St. Moritz verwacht. --- KUNST EN WETENSCHAP STADSSCHOUWBURG. Fritz Hirsch Operette. Es war einmal ein Waker Regie: FRITZ HIRSCH. Muziek: dr. LEO ASCHER. Orkest: HANS LICHTENSTEIN. Met buitengewoon veel genoegen kan ik na het optreden van gisteren constateeren, dat Hirsch weer op het goede pad is teruggekeerd en zijn vorige vergissingen — „Violetta" en „Bei mir bist Du schön" — heeft laten volgen door een aardige, vlotte operette. „Es war einmal ein Walzer" moge dan nog niet in elk opzicht de vergelijking kunnen doorstaan met de operettes uit het bloeitijdperk, waarin „Dreimadelhaus" uitkwam, het is in elk geval een operette en niet een revue, waardoor een zekere draad loopt. Natuurlijk speelt het verhaal in Weenen en natuurlijk gaat het over jonge en oude liefde, maar dit onderwerp blijft altijd aantrekkelijk als het zoo charmant is bewerkt als in deze operette, waarvan Leo Ascher de muziek verzorgde. Luchtige, zwevende melodieën, gemakkelijk in het gehoor liggende aria's, met „Schwung" gezongen duetten — het was alles aardig en amusant. De decors en costumes waren, zooals we bij Hirsch gewend zijn, uitermate goed verzorgd. Het leek soms alsof er een ander gezelschap op het tooneel van den Groninger schouwburg stond. Erika Druzovic, die in „Bei mir bist Du schön" wel goede momenten had, maar lang niet altijd even gelukkig was in haar optreden, heeft als Franzl Grinzinger, de schilderes, mij zeer geboeid door haar spel en haar voortreffelijken zang. Haar soepele stem in bij uitstek geschikt voor deze muziek en haar voordracht en actie zijn uitstekend. In haar heeft Hirsch een eerste vrouwelijke kracht, die zijn gezelschap behoeft. Het succes van Erika Druzovic was terecht zeer groot. Ook Ruth Rhoden heb ik met genoegen gehoord in de rol van bruid van Hanni Tomasoni, boekhouder van het Huis Von Liebenau en neef van den bezitter, in welke rol Kurt Münzer zijn komische talenten ten toon spreidde. Paul Harden speelde den Baron Von Liebenau en maakte daarvan een van zijn beste rollen. Harden is een serieus kunstenaar, die voortreffelijke eigenschappen bezit als operette-zanger en die aan elke rol een eigen cachet weet te geven. Ook nu was hij uitstekend als de vrouwenhater door zijn ongelukkige liefde, die in zijn hart toch zijn jeugdliefde trouw is gebleven. Fritz Hirsch, die ook de regie van deze operette heeft, reserveerde voor zichzelf weeleen rol als factotum. Alles wat hij zegt en zingt vindt aanstonds weerklank bij het publiek, dat hem ook gisteren bij herhaling warm toejuichte. Zijn duet in de derde acte met Paul Harden „So soll's immer sein!" was een der grootste successen van den avond. Egon Karter als de geliefde van Franzl acteerde ditmaal veel losser dan ik het eerder van hem zag. Zijn neiging tot de opera-stijl, die in de operette nu eenmaal niet past (behalve als de geslaagde persiflage, die Hirsch met Ruth Rhoden en Kurt Münzer in het tweede bedrijf er van gaf), schijnt hij langzamerhand te overwinnen. Ellen Lutz, Mady Meth en Walter Triebel traden ditmaal op in kleinere rollen, waarvan zij een aannemelijke vertolking gaven. Het orkest van Hans Lichtenstein mocht ook nu weer zijn aandeel opeischen ln het applaus, waaraan de vrij talrijke bezoekers het niet hebben laten ontbreken. Met deze operette kan Fritz Hirsch gerust nog eens naar Groningen komen. --- Vreemde aanhoudingen op den weg Men zij voorzichtig Den laatsten tijd komen bij den A.N.W.B. telkenmale klachten van automobilisten binnen, welke hierop neerkomen, dat zij onderweg zijn aangehouden door in burger gekleede personen, die zich uitgeven voor ambtenaren van de Vrijwillige Verkeersinspectie, en in deze hoedanigheid controleerend willen optreden, terwijl deze menschen met de Vrijwillige Verkeersinspectie zelf niets te maken hebben. In één geval werd door iemand die tenslotte niet de minste bevoegdheid bleek te bezitten, een remproef met een aangehouden auto uitgevoerd. Een tweede, ernstiger geval deed zich dezer dagen voor: een automobilist werd met zijn auto door een langs den weg staand persoon aangehouden, die hem opdracht gaf eenige fietsers in te halen, welke volgens hem een overtreding hadden begaan, zoodat hij ze moest bekeuren. De automobilist gaf hieraan gevolg en het slot van de geschiedenis was, dat een aanrijding met één der wielrijders plaats vond en dat bij het daarna door de werkelijke politie opgemaakte proces-verbaal bleek, dat de aanhouder elke bevoegdheid miste. Behalve dat de gemiddelde weggebruiker niet precies op de hoogte is van de bevoegdheden van leden van deze inspectie en dus ook niet weet dat deze nooit zelfstandig optreden, doch slechts in samenwerking met een officieelen ambtenaar, bestaat er in het algemeen een zekere schroom om in burger gekleede ambtenaren naar legitimatiebewijzen te vragen, omdat in de practijk zoo telkens blijkt, dat de bona-fide ambtenaren zich hierdoor gekwetst gevoelen, zoodat vaak minder prettige ervaringen voor den aangehoudene hiervan het gevolg zijn. Het is nog niet uitgemaakt of het hier telkens dezelfde persoon is die optreedt, doch in ieder geval brengen dergelijke practijken niet alleen het loffelijk streven van de Vrijwilliee Verkeersinspectie in discrediet. doch werken zij ook een onzekerheid omtrent het toezicht op den weg in de hand, welke de verkeersveiligheid slechts kan benadeelen. Voorloopig zij men op zijn hoede en eisene in elk twijfelachtig geval legitimatie. --- Er wordt meer bier gedronken Afzet der brouwerijen Dank zij de medewerking, van ondernemerszijde ontvangen, is het Centraal Bureau voor de Statistiek reeds thans in staat enkele voorloopige cijfers mede te deelen aangaande het binnenlandsche verbruik van bier en den afzet der brouwerijen in 1938. Ter vergelijking zijn de overeenkomstige cijfers over 1935, 1936 en 1937 tevens vermeld. 1935 1936 1937 1938 x 10.000 H. L. Afzet met binnenlandsche bestemming van alle Nederlandsche brouwerijen 126,8 116.5 118.7 125.9 Invoer 2.4 2.5 2.5 2.6 Binnenl. verbruik in totaal 129.2 119.0 121.2 128.5 Uitvoer 10.5 9.7 11.1 11.2 Totale afzet der Nederl. brouwerijen 137.3 126.2 129.8 137.1 x liter. Binnenlandsch verbruik per hoofd der gemiddelde bevolking 15.3 14.0 14.1 14.8 De vermindering van het bierverbruik, welke in 1937 tot staan kwam, heeft in het afgeloopen jaar plaats gemaakt voor een — zij het nog geringe — toeneming. --- FINANCIëN EN ECONOMIE KINGMA's BANK. Dividend 8 % (onv.) Aan het jaarverslag van Kingma's Bank is over 1938 het volgende ontleend: Ook in het afgeloopen jaar is aan de verwarring op politiek en economisch gebied nog geen einde gekomen. Men blijft in de geheele wereld van boven af het economisch leven regelen en wij blijven van meening, dat men met al deze maatregelen mogelijk wel weet wat men verhelpt, doch niet overziet welke onbillijkheden en verkeerde gevolgen dit meebrengt. De Overheid die haar uitgaven niet dekt door inkomsten doch dit doet door al maar te leenen, verbruikt, wat een ander deel van de bevolking voor de verzorging van zijn ouden dag ter zijde legt. Dit beseffende en ziende hoe men hier te lande den gulden in den afgeloopen zomer een tijdlang de daling van het pond sterling deed volgen, bracht ons er toe tot gedeeltelijke beveiliging van het aandeelenkapitaal, een bedrag van plm. f 200.000 in goud te beleggen. Over de resultaten kunnen wij, dank zij de gemaakte winst in het eerste halfjaar, tevreden zijn. De bedrijvigheid is vooral in het laatst van het jaar snel terug geloopen. De uitgezette credieten krimpen steeds in en de algemeene toestand dwingt tot terughouding. Ook met het oog op de lage rente lijkt ons de toekomst van ons bedrijf, wat de winstmogelijkheid betreft, niet gunstig. De koerswinst op eigen belegging en een gedeelte van de op deze belegging gekweekte rente hebben wij tot een totaal bedrag van f 35.000 (vorig jaar f 50.000) geboekt op Reserve Koersverschillen, die daardoor is gestegen tot f 125.000 (f 90.000.) Aan provisie op effecten werd ontvangen f 51.729 (f 67.308), aan andere provisiën f 23.692 (f 38.343), aan rentewinst werd gemaakt f 83.722 (f 75.983), de onkosten bedroegen f 90.119 (95.236). Met de winst ad f 73.218 (f 89.795), wordt een onveranderd dividend van 8 % uitgekeerd. ---