Versteening van mensch en dier Op weg om ook de natuurlijke kleuren te behouden! [leder onzer kent wel de gekleurde papierknaché of gipsen modellen van doorsneden faoor — of van organen van het menschelijk Bichaam of van dieren zooals die op de scholen bij het onderwijs in de natuurlijke hisgorie gebruikt worden. En allen hebben wij, Bietzij op school, hetzij in het een of andere toiuseum opgezette dieren gezien: vogels, die ■eigenlijk niet veel meer zijn dan een met fctroo volgestopte gevederde huid; en eertijds Bbij hun leven zoo lenige en slanke roofdieren, die een hobbelig, houterig en dwaas Ivoorkomen gekregen hebben. Nu zwijgen we nog maar van de bekende jmet alcohol gevulde stopflesschen, waarin reptielen, anatomische preparaten, e.d. een onwezenlijk, grauw beeld geven van wat ze eigenlijk behoorden te zijn. Al deze dingen vormen een droef schouwspel van de vergankelijkheid des Levens, een |schouwspel, dat geheel in strijd is met de bruischende energie, welke het Leven in Lwerkelijkheid pleegt uit te stralen. Bij dat alles vergeleken, geeft een marmeren of gipsen spierenbeeld van het menschelijk lichaam — al heeft ook dat iets macabers — veel meer het natuurlijke dynasme, den levenden mensch bezielt, weer Hetgeen zeggen wil, dat bijvoorbeeld een anatomisch museum zeer veel aan „levenssfeer" I winnen zou, indien de anatomische preparaten daarin stevig tot een soort marmer verhard en in hun natuurlijke kleuren bewaard I zouden kunnen worden. i__VJmdaa_,r dat reeds van oudsher verschillende onderzoekers gezocht hebben naar een aidoende methode voor het versteenen van menschen- en dierenlij ken en van gedeelten daarvan. .t, ¥l\ versteenen heeft niets te maken met ; net tegen ontbinding vrijwaren van lijken floor mummificeering of door balsemen. Want aeze laatste methoden zooals deze reeds op meer of minder volmaakte wijzen werden toegepast door de oude Ethiopiërs, Scythen, Grieken, Romeinen en Egyptenaren, en zooals men ze tegenwoordig in bijzondere gevallen nog aanwendt, hadden en hebben slechts , een godsdienstige, hetzij een piëteitstaak te vervullen. , Bij mummificatie, hetgeen een conserveeringsmethode deels door inwerking van bepaalde stoffen deels door uitdroging is, gaan de inwendige organen verloren en vindt, mede door het uitdrogen der weefsels, zulk een gewichtsverlies plaats, dat de mummie van een volwassen man slechts 6 tot 8 kilo weegt. Het balsemen van lijken, dat ten doel heeft het lichaam van den doode zoo lang mogelijk in denzelfden staat te houden, geschiedt op geheele andere wijzen; doch ook hierbij wordt het geconserveerde lichaam practisch veelal ongeschikt gemaakt voor wetenschappelijke studie- en onderwijsdoeleinden. Versteening daarentegen is het de dichtheid van steen geven aan een onganisch lichaam. Hierbij wordt alle vocht, dat in de tusschenruimten van het lichaam voorkomt, vervangen door minerale stoffen, zoodat het organische lichaam door ontwatering en mineraliseering geheel tegen onbinding gevrijwaard is. Een man, die het in het versteenen van lichamen ver gebracht heeft, was de Noord- Italiaan Girolamo Segato (1792—1836), die talrijke — thans nog in verschillende anatomische musea bewaarde — versteeningen van menschelijke en dierlijke organen nagelaten heeft. Zelfs bestaat er thans nog een door Segato vervaardigd tafeltje, waarvan 't blad gevormd wordt door een mozaïek van 214 verschillende door hem versteende preparaten. Girolamo Segato, die zeer arm was, bood het geheim zijner versteeningsmebhode den groothertog van Toscane te koop aan, ten einde zijn schulden te kunnen betalen; maar de groothertog voelde daar niets voor en zoo stierf Segato op 44-jarigen leeftijd zonder zijn geheim bekend gemaakt te hebben. Tevergeefs heeft men nadien getracht zijn conserveertngsmethode door versteening te reconstrueeren aan de hand van de in Segato's boedel gevonden flesschen met allerlei vloeistoffen; doch men is daar nimmer in geslaagd. Sega™s Preparaten hebben echter inderdaad de hardheid van steen niet gekregen, doch veel meer die van hoorn, terwijl schilfertjes, welke van zyn thans nog voorhanden versteeningen osiaten, tusschen de vingers tot poeder gewreven kunnen worden. Na Segato zijn er nog verschillende medici geweest — vooral in Italië, die een afdoende versteemngsmethode beweerden gevonden te S« Ven._rWe:1 de,^ndste hunner was de arts Efisio Marini, (1822—1900), van wiens versteeningen van anatomische preparaten er thans nog te Parijs in de musea Orfila en Dupuytren bewaard worden, terwijl de rest zich in het anatomische museum van Napels be- Het was deze Efisio Marini, die in 1862 gedurende den slag bij Aspromonrte bloed uit "ariaaidi's beenwond opving, dit versteende £ï. ¥ een medaillon van liet maken, hetwelk iv vriJbeidsheld later toezond. Maar zoowel Efisio Marini als de anderen, van wie gezegd wordt, dat zij in staat waren Professor Francesco Spirito, directeur van de Obstetrische en Gynecologische Kliniek der Universiteit te Siena heeft voor een uitgelezen gezelschap van geleerden medegedeeld, dat het hem gelukt is menschelijke en dierlijke organen te versteenen op zoodanige wijze, dat zij de hardheid van marnier verkrijgen menscbelijke en dierlijke organen te versteenen, hebben allen hun geheim mee in het graf genomen. Onlangs nu heeft professor Francesco Spirito, directeur der Obstetrische Gynecologi- sche Kliniek der Universiteit van Siena voor een uitgelezen gezelschap van geleerden de mededeeling gedaan, dat het hem gelukt is een methode te vinden voor het versteenen van menschelijke en dierlijke organen, waarbij deze door onderdompeling in bepaalde scheikundige stoffen de hardheid van marmer verkrijgen. Hoezeer de aldus verkregen preparaten inderdaad die hardheid bezitten bewees hij, door er een op den grond te laten stuiten, waarbij de als doornen uitstekende dunne gedeelten van het orgaan niet afbraken. Een ander overgelegd preparaat was door een steenhouwer uitgcboord geworden, zoodat te constateeren viel, dat de versteening zich ook in het inwendige in dezelfde mate voltrokken had. Dat de aldius verkregen pnepajraten zoowel voor studie- en onderwijs- als voor documenteerlngisdoe-einden uitenmate geschikt zijn, bewijst het feit, diat de oorspronkelijke vorm der organen nauwkeurig behouden is gebleven, terwijl ook hun microscopische structuur ongewijzigd bleef. Zeer merkwaardig is verder nog aam professor Spirito's ontdekking, dat het versteeningsproces omkeerbaar is, dat wil zeggen dat de preparaten — na opnieuw gedemineraliseerd te zijn — wederom hun vroegere weekheid en daarmede hun oorspronkelijken staat aannemen, waardoor ze weer aan het ontleedmes onderworpen kunnen worden. Zoo toonde professor Spirito zijn toehoorders door den microscoop een tweetal preparaten van een eertijds versteende long. Aanvankelijk blijkt de geleerde versteeningen verkregen te hebben, die zwartachtig van kleur waren. Door zijn methode steeds te verbeteren, slaagde hij erin preparaten te maken welke zoo wit als marmer waren; doch aangezien het vooral bij het onderwijs — dikwijls noodzakelijk kan zijn, dat het preparaat geheel en ai de oorspronkelijke kleuren nauwkeurig weergeeft, is hij nog steeds bezig zijn methode zoodanig te vervolmaken, dat ook in dit opzicht de gewenschte resulbaten ten volle bereikt kunnen worden. Hij schijnt hierin reeds zoover gevorderd te zijn, dat eerlang versteeningen in volkomen natuurgetrouwe kleuren verkregen worden. Zoodra dit resultaat bereikt is, zal professor Spirito zijn methode van versteening van dierlijke organen door de simpele onderdompeling in bepaalde vloeistoffen publiceeren. Reeds heeft hij alle gegevens omtrent het tot nu toe door hem in dit opzicht bereikte onder zegel in bewaring gegeven aan de R. Accadsmia dei Linoei te Rome, opdat — indien hem iets overkomen mocht — zijn methode niet, zooals dat met die zijner voorgangers het geval was, voor de menschheid verloren gaat. Waar hij echter zichzelf de opgave gesteld heeft, zijn systeem eerst tot in de allernauwkeurigste weergave der natuurlijke kleuren te vervolmaken, heeft hij voorloopig nog geen mededeeling gedaan over alle details zijner methode. Hij verklaart echter, dat van het oogenblik af, waarop hij, wat thans nog zijn geheim is, wereldkundig zal hebben gemaakt, iedere leek in staat zal zijn met weinig moeite dierlijke organen te versteenen en ze aldus te conserveeren. Zoo eenvoudig moeten de bij dat proces te verrichten handelingen zijn. De door professor Spirito met huid en haar versteende dierenlichamen — onder andere van Guineesche biggetjes — toonen aan, dat ook de oogen versteenen en daarbij hun natuurlijke kleuren behouden, waardoor deze conserveeringsmethode nog des te verkieslijker wordt boven die van het opzetten. Want bij opgezette dieren is men genoodzaakt in de oogkassen glazen oogen aan te brengen, hetgeen aan de natuurlijke weergave van het dier groote afbreuk doet. Het is niet zoozeer de gynecoloog Spirito geweest, die er zich toe gedreven gevoelde het probleem der zoogenaamde pietrificatie van organen tot een oplossing te brengen, doch veel meer de paedagoog, die tevens ln hem woont, de leermeester der thans opgroeiende generatie van toekomstige medici. Want als leermeester der jongeren besefte hij, hoezeer de wetenschap gediend zou zijn met een eenvoudige en economische wijze van verduurzaming van anatomische preparaten, bij welke oorspronkelijke vorm, structuur, volumen en kleuren onveranderd blijven, en bovendien de hanteerbaarheid vergemakkelijkt en het risico van beschadiging tot een minimum beperkt wordt. Of eerlang in de diverse laJboratoria en musea der geheele wereld een radicale opruiming zal worden gedaan onder de opgezette dieren, oudarwetsche met formaline behandelde anatomische preparaten en stopflesschen met allerlei organische zaken op sterk water? We zullen het antwoord daarop weten, wanneer professor Spirito zijn geheim geopenbaard en tot gemeengoed der menschheid gemaakt heeft. H. H. (Nadmik verboden). Professor Francesco Spirito. hun noraa£ lil '■ ° * PlZl?SSor F>;anlesco SPi"*o versteende en aldus met behoud van raten Si hnv,,Zlen' *"*?*£ .f* stJuctuur geconserveerde dieren en anatomische prepaóoSï d_n „o_^ÏÏ/en mCt hul_? en haar v?rsteend Guineesch biggetje, waarvan ook de oogen flen normalen vorm en de normale kleur behouden hebben. --- Aan Nikl. Griep 1879-1939 Doe joarege struner, Hol op dien haand, Hier hestoe 'n nuner Oet algen laand. Nee, kiek nou nait niedeg, Ik mam 't ja goud En 'k zeg die 't nog tiedeg, Ik vuil: het mout! Doe gafs ons gedichten Van kloare klank, Wie hemmen verplichten Aan die — en dank. Doe hes veur ons zongen len algen toal, Dat kennen wie, jongen, Nait altemoal. Om eerlek te zeggen Wat of joe drift, En doarien te leggen Wat aaltied blift ' Dat vragt nait 'n dichter Moar ook 'n mens! En doarom den ligt er 'n Zegenwens: Blief bic ons, doe strieder Veur zuvere toal, En breng ons wat wieder Ons altemoal. Wie zeilen 't wel kloaren, Aal gait 't ook stoer, Moar blief eerste joaren Nog bic ons. JAN BOER. --- Hoe staat het met Uw literaire kennis? 1. Shakespeare, was wel een van de bekendste schrijvers in Enge_and's verleden. Maar weet u, wanneer hij werd geboren? 14de eeuw 15de eeuw 12de eeuw 16de eeuw 2. Eén van de onderstaande boeken is niet van den Groninger schrijver JosefCohen: Zonnedauw Liefde overwint De moord in het bosch Eline Vere Het geheime licht Eene vrouw zoekt liefde 3. Wie schreef het boek „D room k onin k j e?" O, dat was: Herman Heyermans Arme de Vries A. M. de Jong Anke Servaes 4. Het blijspel „De Spaansche Brabander" is van- Hooft Vondel Bredero Huygens 5. Twee van onderstaande boeken, alle van Johan Fabricius, behooren niet tot zijn bekende trilogie: Mario Ferraro's ijdele liefde Komedianten De dans om de galg trokken voorbij Melodie der verten Venetiaansch Avontuur Wanneer men de vragen heeft beantwoord: natuurlijk zonder iets n«- te slaan, kan men een vergelijking maken met de antwoorden welke elders ln ons blad zijn opgenomen. --- Mark Twain en lachplanten Mark Twain verving eens den redacteur van een wekelijks verschijnend landbouwkundig blad en moest toen ook de beantwoording van brieven op zich nemen. Een lezer vroeg hero welk nut de zoogenaamde Arabische lachplant heeft en of het voordeel zou brengen deze plant in Amerika te kweeken. De schrijver, die nog nooit van deze plant had gehoord, trachtte vergeefs iets in een encyclopaedie te vinden. Tot hij er genoeg van kreeg en zijn fantasie te hulp riep. Zonder blikken of blozen schreef hij het volgende antwoord in de krant: — De in Arabië groeiende lachplant doet zijn naam zeer zeker eer aan. Niemand kan aan deze plant zien dat het hier om een der merkwaardigste gewassen ter wereld gaat. De reizigers, die door de woestijn trekken, schrikken dikwijls hevig wanneer zij plotseling zonder dat zij een menschelijk wezen in de omgeving zien, een hartelijk gelach hooren. Dit zijn ademstooten van de plant, die precies gelijken op het lachen van den mensch. Men kent twee soorten lachplanten: de kleine met gele bloemen, die lacht als een kirrend klein kind, en de groote met prachtige roode bloemen, die in een hartelijke lachbui uitbarst. Wanneer u een paar bollen van deze plant kunt bemachtigen en hier lachplanten kunt kweeken, zult u er zeer zeker veel plezier van hebben. --- PUZZLE 429 Onze Puzzle-Rubriek „De goeie, ouwe tijd” Eenigen tijd geleden heb ik eens een aantal naamkaartjes gegeven, welke betrekking hadden op den ouden tijd: opschriften op uithangborden enz. Men heeft mij toen verzocht, dit chapiter nog eens te willen geven: Vandaar dat men er deze week een tiental aantreft in dezen geest: opschriften, aankondigingen (4, 5 en 6 b.v.) Hier volgt dit tiental: Dr. N. Oppeda. OUDE PEKELA. U. J. Godewaad ECHTEN. Dien N. Urnveld. GOES. R. L HJjmschat-Pier. schoenen ASSENDELFT. E. M. F. I. te Ziefte-Hoek. RHENEX. Moop von Dutannaie. LEEK. Mr. H. ümengat. EEN. B. U. Aandal. WEHE. H. H. R. Goederok. ETTEN P. de Heeze-Dag. KOOTEN De oplossing dezer puzzle kan worden Ingezonden tot Woensdagmiddag 5 uur aan het adres van: Dr. Denker van het „Nieuwsblad van het Noorden", Groningen. Een andere adresaanduiding gebruike men niet. Als HOOFDPRIJS stellen wij wederom beschikbaar een bedrag van TIEN GULDEN, en verder het gewone aantal TROOSTPRIJZEN. Oplossing en uitslag worden geplaatst in de e.v. „Ter Verpoozing". Over de puzzle-rubriek kan alléén briefwisseling gevoerd worden, als postzegel voor antwoord mede ingesloten is. --- OPLOSSING 428 Geestelijke en moreele herbewapening Allereerst een kleine bloemlezing over de puzzle van j.l. Vrijdag. Ik las 0.m.: eenige moeilijke, doch aangename uren. Zware opgave deze week! Ons geduld werd hiermee wel op de proef gesteld. Dit was een kluif, hoor, die u ons in de war.nte heeft voorgezet! Een heel karwei, Dr. D.! Een puzzle, die maar zoo niet in een vlucht en een zucht te vinden was. Wat een toer, om het paard door de puzzle heen te volgen! vele uren mee bezig geweest, doch de puzzle was het alleszins waard. Ik schaam me echter, te melden, hoelang ik er over gedaan heb Voorts nog enkele gedichten. Het behoeft dus geen betoog, dat de „geestelijke en moreele bewapening" allesbehalve gemakkelijk was. Doch dit was juist de bedoeling, omdat ik er van overtuigd was (en in die overtuiging gestaafd ben) dat velen per sé de oplossing wilden weten, welke men hier ziet: Wij weten, dat er geen spleet zoo klein is, of het zonlicht en de lucht, die wij inademen, dringt er door heen. Op gelijke wijze banen Gods liefde en Gods geest zich een weg door de kieren van het bestaan van elkeen. Van elkeen, zonder uitzondering, onverschillig in welk werelddeel hij woont, of wat zijn overtuiging is, of welke taal hij spreekt. Staat ons allen deze ontzaglijke doch tevens zoo verblijdende en moedgevende waarheid helder voor oogen? Beseffen wij, dat zij het krachtigste cement is tusschen menschen onderling en volken onderling? (Uit de rede van H. M. de Koningin van 27 Januari 1939 (oproep tot moreele en geestelijke herbewapening). --- GLIMLACH EVEN Nog niet gemerkt. Jansen is met zn vrouw op reis geweest, vier weken lang. Hij ontmoet een vriend, en deze vraagt belangstellend: — Hoe is 't geweest? Jansen haalt uit zn zak een bloc-note en schrijft daarop: — Zeer mooi alles! — Maar kerel, roept de vriend. — wat is er aan de hand, kan jij niet meer spreken? — Geen woord! schrijft Jansen weer, — heb sinds veertien dagen een zware keelaandoening. — Dat is toch frappant, meent de vriend, — je eigen vrouw was gisteren nog bij ons en die heeft er niets van verteld. — Geen wonder, schrijft Jansen weer, die heeft 't zelf nog niet bemerkt! --- Uit de kazerne. Sergeant (tot een milicien, die op alle vragen antwoord schuldig blijft): — Kerel 't is maar gelukkig, dat zoon ezel als jij bent, het buskruit niet uitgevonden heeft, dat zou me een smeerboel geworden zijn --- Zelfkennis. Leeraar: — Vink, waar lach je om? Ik geloof, dat je om mij lacht. Vink: — Maar meneer Leeraar: — Zwijg, ik zöu niet weten waarom hier anders te lachen valt --- De behoedzame. Dokter: — Wat heb je toch, doe tenminste je mond open. Patiënt: — Wel ja, zeker dat U weer zult ruiken, dat ik 'n borrel gedronken heb. --- Memento. — Dat is toch vreemd, meende de vrouw, ik heb indertijd bij onzen tuinman siererwten besteld en uitgezaaid en nu komen' er vergeet-mij-nietjes op. — Heb je soms zijn rekening nog niet betaald? vroeg de man. De gehoorzame tijger. — En beweeg je niet zoolang ik het hok schoonmaak. --- Na de uitspraak. — 't Spijt mij zeer, zei de verdediger, dat ik niet meer voor je heb kunnen bereiken. — Dank U, antwoordde de veroordeelde, aan drie jaar heb ik meer dan genoeg. --- ONZE GELUKKIGEN. Onze HOOFDPRIJS — TIEN GULDEN — Is deze week ten deel gevallen aan Hendrik Wal, Provinciale Weg 39a, Heiligerlee. Wij zenden een TROOSTPRIJS aan: R. Venema, A. G. W. Plein 17, Veendam; mej. sr. D. Bargerbos, Zuidwal 83, Den Haag; mej. A. Breider, Tuinstraat 61a; L. W. de Groot, Van der Waalsstraat 3b; A, Haïbersma, Sleen; J. Jansonius, Kraneweg 8; Aldert C. Smit, Tijurn, Winsum; J. Bosscher, Noordlaren; M. van der Vleugel, H. W. Mesdagstraat 24; R. Z. Jansen, Walstraat 3a; W. van Rooljen, Coendersweg 11a; J. Dermois, Voorstraat 17, Nieuwe Schans; K. de Vries, Van Gaverenlaan 1, Girmeken; J. H. Lodewijks, Veendam; J. Machie.se, Zuiderdiep 2e Drift 6b; H. Smedema, Singelweg 24a; mej. F. K. Haan—Kuitert, Hoflaan, Grootegast (van harte beterschap! - Dr. D.); H. Mylanus, Star Numanstraat 45; R. Reiling, Nieuw Weerdinge 435; R. de Waard Jr., Groote Spilsluiaen 7. De prijswinnaars, achter wier naam geen plaats vermeld is, wonen te Groningen. DR. DENKER. --- Alles op zijn tijd. Zij (zachtjes): — Maar man, waarom begroet je onze gasten zoo stijf? Hij: — O, wacht maar, de hartelijkheid bewaar ik voor het afscheid. --- Logica. Rechter: — Waarom zat je drie jaar in de gevangenis? Beklaagde: — Ze wilden me er niet eerder uitlaten, edelachtbare! • ---