Geleiden van dieren WAT ZEGT DE NIEUWE WET* Het is de bestuurder van een fiets verboden meer dan één dier te geleiden. Als het een ander dier dan een hond is, is het verboden daarmee een rijwielpad te volgen. --- FILMCRITIEK Perfecte thriller van Hitchcock Misdaad achter het voetlicht Met „Stage Fright" heeft regisseur Alfred Hitchcock voor Warner Bros een perfecte thriller gemaakt. Het verhaal zelf reeds is een spannende geschiedenis van een man, Jonathan Cooper, die verdacht wordt van moord op de echtgenoot van de operettediva n _ Charlotte Inwood, en van YjranQ Eve Gul, die haar vriend «* door dik en dun wil helh!2« £f. als zii insPecteur Smith heeft ontmoet en zich bewust is geworden van haar liefde voor hem. Hitchcock werkt anders dan Siodmak, die een film als deze tot een obsessie zou ma- ken, tot een angstaanjagend en fascinerend geheel. Ook nu ontbreekt het niet aan spanning en de toeschouwer leeft de wisselende emoties van Eve mee, maar een figuur als de vader van Eve — een opmerkelijk goed gespeelde rol van het tweede plan van Alistair Sim — brengt de verademing van de humor. In plaats van obsederend is deze film boeiend door het spannend gebeuren en de menselijke interpretatie der hoofdfiguren. De filmische vormgeving is vaak zeer geslaagd, zoals bijvoorbeeld in het begin met Eve en Cooper in een auto, waar het beeld langzamerhand overgaat in het recent gebeuren, zodat de angst van het zich vervolgd weten al dadelijk een stempel op het daarop volgend verhaal drukt. Jane Wyman kunnen we weer eens bewonderen om haar sterk mimisch spel; de expressiviteit van haar blik is bijzonder uitgebuit. Mariene Dietrich krijgt als de operettester niet voldoende gelegenheid om het timbre van haar wezen geheel en al te realiseren, al gaf zij een aannemelijke creatie. Goede typeringen van Michael Wilding als de inspecteur en Richard Todd als de van moord verdachte zijn eveneens te vermelden. JAN ÜBINK. --- De beste jaren van ons leven Meer dan anders treft de bekende film „De beste jaren van ons leven", waarvan Cinema deze week een reprise geeft, doel. Het probleem van de teruggekeerde soldaat immers confronjj). teert ons met de oorlog IsIHBHtQ en de daarop volgende bevrijding, die thans wordt herdacht Velen zullen deze voortreffelijke film reeds bewonderd hebben, anderen zullen thans stellig de gelegenheid aangrijpen om haar te zien. De film heeft niet de pretentie om een oplossing te geven voor de moeilijkheden waarvoor de gedemobiliseerde militair en zijn familie komen te staan. Het probleem wordt alleen maar geschetst en er wordt in de richting van verdraagzaamheid gewezen. Misschien is het probleem, dat „De beste jaren van ons leven" behandelt, niet meer zo actueel als vlak na de oorlog. Maar ook nu komen nog steeds militairen terug, hetzij uit Indonesië, hetzij straks uit Korea, die min of meer met dezelfde moeilijkheden hebben te kampen. ' Wordt telkens van „probleem" gesproken, dit betekent niet dat de film geen ontspanning biedt. Integendeel. Zij is doorweven van fijne humor en schenkt bovendien ook filmisch veel genot. Jane Wyman in een scène in „Stage Fright" --- Financiën en Economie Faillissementen Bij vonnis der arrondissements-rechtbank te Groningen d.d. 4 Mei 1981 zijn in staat van faillissement verklaard: A. G. Scholte, kruidenier te Groningen, Friesestraatweg 53. Curator Mr P. C. Berghuis te Groningen. ~ De Vennootschap onder de firma Technisch Handelsbureau Kamminga en De Groot, gevestigd en kantoorhoudende te i Appingedarn, St Annastraat 6, zomede , de vennoot H. P. de Groot, wonende thans te Zwolle, Philisofenallee 17. Cv- 1 rator Mr J. J. Seidel te Groningen. ( Tot Rechter Commissaris in voormei- . de faillissementen werd benoemd het ' lid der Rechtbank Mr Engelkens. 1 --- Geheime dienst in donker Afrika Deze week brengt Beurs een seriefilm, waarvan thans het eerste deel onder de titel „Intrigue in Noord-Afrika" draait en van Dinsdag af het tweede deel „Het verraad ontmaskerd". Het *r» verhaal speelt in en om ÉÏ&BI§TB Casablanca, waar de Nazi's een steunpunt hebben opgebouwd, dat de geallieerden afbreuk moet doen. Een Engels agent heeft zich echter in de Duitse gelederen weten in te dringen en hem wordt een belangrijke missie van Berlijn naar Casablanca toevertrouwd. Te laat ontdekt de Gestapo wie haar vertrouwensman is. In Afrika wachten de agent echter nieuwe moeilijkheden, die slechts ten koste van verbluffend inzicht en verrassende superioriteit in talloze gevechten uit de weg geruimd kunnen worden. Over het algemeen doet deze film sterk denken aan een spannende „Western" met woeste knok- en schietpartijen. In het voorprogramma draaien onder meer een tekenfilmpje en een musical. Donderdagavond wordt een reprise gegeven van „Zo is vader", dat als toneelstuk onder de titel „Vader thuis" door Comedia gebracht wordt. --- Rechterlijke Macht Bij K.B. zijn benoemd tot Substi tuut-Officier van Justitie bij de Arron dissementsrechtbank te: Rotterdam: mr I. H. van de Roemer, thans ambtenaar van het Openbaar Ministerie, hoofd van het parket bij de kantongerechten in het arrondissement Groningen en te Leeuwarden, mr W. H. Kuipers, thans ambtenaar van het Openbaar Ministerie bij de kantongerechten in het arrondissement Leeuwarden, tevens waarnemend substituut-officier van Justitie bij voormelde rechtbank. --- De stille omgang Aangrijpende plechtigheid Langs de weg, die de celwagen zo vaak ging met de besten van ons volk, trok gisteravond voor de zesde maal sinds de bevrijding onder doodse stilte de lange stoet van hen, die de gevallenen uit de laatste wereldoorlog herdachten. Klagend klonk de treurmuziek en dof-rommelend markeerden de zwart-omfloerste trommen het statig-rrage tempo van de stoet Voor het vertrek hadden op verschillende begraafplaatsen korte plechtigheden plaats, waarbij bloemen werden gelegd op de graven van hen, die door 's vtjands hand vielen. In het Huis van Bewaring legde de Ned. Ver. van Ex-Politieke Gevangenen een bloemstuk bij de daar in de hal aangebrachte gedenksteen onder de urn met as uit de concentratiekampen. Duizenden sloegen langs de gehele route in diep stilzwijgen de stoet gade en tienduizenden hadden zich op de Grote Markt verzameld, waar op de plaats, waar eens de SD in het Scholtenhuis haar slachtoffers martelde, weer een tijdelijk monument van groen was opgericht met het bekende gebroken rad uit het Bijbelboek Prediker. Terwijl de grote luidklok van de Martini zijn bronzen stem over de stad liet weerklinken arriveerde de stoet keurig op tijd op de Grote Markt om zich op de ster op te stellen tegenover het monument. Om acht uur floepte de straatverlichting aan en een beklemmende stilte viel over het oude marktplein. Twee minuten, waarin het leven in Nederland geheel stil viel, het verkeer stopte en iedere gedachte uitging naar hen, die voor onze vrijheid het hoogste offer brachten. Nadat vervolgens het Wilhelmus van Nassauwe was gespeeld, defileerde de stoet langs het tijdelijke monument om aan de voet daarvan de meegevoerde bloemen te deponeren. Als eerste trad burgemeester mr Cort v. d. Linden naar voren om namens het gemeentebestuur van Groningen een krans te leggen. De generaalmajoor H. J. J. W. Dürst Britt deed dit als bevelhebber van het 4de Militair Gewest, waarna de ex-politieke gevangenen hun gevallen kameraden eerden. Daarop legden de nabestaanden der gevallenen hun bloemengroet neer, gevolgd door de vertegenwoordigers van talloze organisaties en verenigingen en honderden particulieren, zodat spoedig een dik tapijt van bloemen werd gevormd. Aansluitend aan de stille omgang, welke wederom door een uitstekende organisatie zeer stijlvol verliep, werden in de bedehuizen der verschillende kerkgenootschappen herdenkingsdiensten gehouden. Uit alle kringen der bevolking werd gisteren tijdens een stille omgang eer bewezen aan de gevallen verzetsstrijders. Hier brengt een delegatie der spoorwegmannen, die een zo belangrijke bijdrage in het verzet leverden, een groet voor het tijdelijk monument op de Grote Markt. --- „Opdat w/j niet vergeten” Telkenjare maakt de bevolking van Haren zich op, om aan de vooravond van de bevrijdingsdag op plechtige wijze een stille hulde te brengen aan de Harenaars, die de vrijheid van het Vaderland met hun leven betaalden. Onder zeer grote belangstelling werd gisteravond bij de NH. Kerk de vlag halfstok gehesen, waarna een schat van bloemen bij het monument voor de gevallenen werd neergelegd. Vervolgens ging men naar de nieuwe begraafplaats, voorafgegaan door Apollo, die treurmuziek ten gehore bracht. Ook hier werden de graven van bloemen, voorzien. Tot slot volgde een korte dienst in de N.H. kerk. --- De parade op de Parade Op Koninginnedag denk ik altijd aan een sjako met een witte vederbos en aan een prachtig heer op een paard, die maar iets behoefde te schreeuwen om allemaal geweren met één slag omhoog te laten gaan. De herinnering aan Koninginnedag in de kleine garnizoensstad van mijn jeugd bepaalt zich tot de parade op het vierkante plein in dé schaduw van een grote prachtige kerk. Een plein met twee rijen bomen er omheen, dat De Parade heette en nög zo heet; zo belangrijk waren die drie jaarlijkse parades — voor de Koningin, de Koningin-Moeder en de Prins — dat dat plein er naar heet. Er woonde een nogal gezet heer in onze straat, een gewone aardige man, maar op Koninginnedag was hij een hemelse figuur voor mijn kinderogen, zó prachtig met een oranje sjerp en veel glanzend lakwerk en gouden kwasten en een lange sabel, waar de zon in blonk, en die witte veren op zijn sjako. Dat was dè kapitein van onze straat. Een prachtige man. Ik zie hem nóg. Wel, en ik mocht dan met vader en moeder mee naar de parade op de Parade. De bevoorrechte burgers van de stad stonden op bevoorrechte plaatsen voor het dodelijk-eenvoudig burgerdom. Er was een heer met witte knevels, waar iedereen „dag, president" tegen zei en dat was de president van de rechtbank. En „dag, commissaris" was de opperschouf van het stadje. En zo stonden er allemaal zeer grote heren met hun sierlijke dames en dan kwam die heer-per-paard het plein op galopperen en dat was het indrukwekkendste van alles. Ik heb altijd ernstig geprobeerd te verstaan, wat die heer van zijn paard af brulde om alle soldaatjes het geweer te doen presenteren. Later héb ik begrepen dat het „prezenteerrrrrt — gewéérrrrrrrr!" moest zijn, maar écht gehoord heb ik het nooit; het klonk niet anders dan „üppüpürrrr" en later kwam er nog veel meer, voordat het garnizoen voorbij marcheerde en iedereen zijn hoed en ik mijn matrozenmuts afnam voor het vaandel. Later ging mijn vader met de president en andere mooie mannen met hoge hoeden èn andere mooie mannen met hoge hoeden èn met die heer van op het paard naar de sociëteit, die De Zwarte Arend heette, om half een kwam hij thuis mèt die kapiteinmet-de-vederbos en dat was voor mij Koninginnedag. Er waren waarschijnlijk veel grote dagen in de eeuwigheid, die één jaar in het kinderleven is, maar die Ko ninginnedag steekt daar in de herinnering als een blinkende-toren-in-dezon hóóg boven uit. Die heer-te-paard zal wel al lang ter ziele zijn en die kapitein moet nu een stokoud kereltje zijn. Maar ik had me niet verwonderd, wanneer ik hen vandaag met al hun veren en kwasten en sjerpen en lakwerk zou zijn tegengekomen. Ik zou me helemaal niet hebben verbaasd als zij er precies zo hadden uitgezien als toen. Want prachtige heren uit de herinnering zijn eigenlijk onsterfelijk. Hun pluimen blijven wapperen. ledere Koninginnedag galopperen zij mijn leven binnen en schreeuwen: ~üppüp-ürrrr!" En alle soldaatjes presenteren het geweer. ELIAS --- De Herebrug wordt vernieuwd Historische bijzonderheden over de voornaamste toegangsweg tot de stad Groningen Nu de Herebrug zal worden vervangen door een, die beter voldoet aan de door het moderne verkeer gestelde eisen, voltooit men daarmede werkzaamheden waarmede reeds omstreeks 1925 werd aangevangen. In dat jaar was de stad Groningen ver ten achter geraakt bij binnen- en buitenlandse steden. De keienbestrating met een veel te smal rijvlak voldeed niet meer. Het gemis van een goed rioleringssysteem uitte zich in het lozen van straat, en afvalwater in de stadsgrachten. Over de nadelen van het tonnenstelsel zullen wij het nu niet hebben. Het Gemeentebestuur uit die jaren heeft de problemen op waarlijk grootse wijze opgelost en van Groningen een stad gemaakt, die aller bewondering afdwingt. In April 1925 werd besloten een centrale riolering aan te leggen met een persleiding naar zee. De capaciteit is toereikend voor een stad van 200.000 inwoners. Tegelijkertijd werd begonnen met de aanleg van asphaltstraten. Geluiddempende wegendekken vervingen de stenen bestrating, schilderachtige hoekjes verdwenen, stoepen en hekken werden opgeruimd. Er ontstond een nieuwe stad. Met de plassen en de modder verdween ook de schoenpoetser van de Grote Markt. Een onderdeel van dit gigantische werk, het verbeteren van het plaveisel in verschillende straten in verband met het ombouwen van het Zuidelijke gedeelte van de tramlijn van de Grote Markt tot de Nattebrug, kwam in 1926 gereed en kostte bijna één millioen één honderdduizend gulden. In 1928 werden de wegen rondom het Hereplein verbeterd en het volgende jaar kwam de Verlengde Hereweg aan de beurt. De bomen, die er stonden, werden tijdelijk verplaatst naar Esserveld en zijn na afloop der werkzaamheden weer teruggebracht. Allerlei bruggen werden vervangen door overgangen met grotere capaciteit De drukste brug, gelegen in de voornaamste toegangsweg tot de stad, was eigendom van de provincie Groningen. Constructie en afmetingen voldeden al lang niet meer aan de eisen, die de derde koopstad van Nederland aan haar bruggen mag stellen. De toegangsweg was er toch al niet op vooruitgegaan toen in 1869 een spoorwegviaduct werd gebouwd. Toen hiervan bij de grote verbeteringswerken de opritten langer en dus minder steil werden gemaakt, heeft men ook een verbreding tot stand gebracht. Dit gaf veel moeilijkheden met de omwonenden, die hun percelen in waarde meenden te zien dalen. Zo omstreeks 1900 was de Hereweg de geliefkoosde paradeplaats voor jong en oud. De bestrating was toen echter zodanig, dat wij ons er diep voor zouden schamen. Enige eeuwen eerder was de Hereweg des zomers een mulle zandweg en des winters een modderpoel, die dan met „schensebossen" in begaanbare toestand werd gehouden. Vagebonden, afgedankte huursoldaten en gewapende bedelaars randden de reizigers aan. Hongerige wolven zwierven er rond. Het was al een hele verbetering toen de breedte van het spoor der wielen werd gereglementeerd en iedere wagen kon rijden door de geul van de voorgaande. Niemand maakte zich zorgen over deze toestand, er was zelfs geen wegwerker. Wie van Groningen naar Haren reisde kwam over een heideveld en passeerde vervolgens een dicht bos, het Harenderholt. Hierin stond een huis, dat aan de Stad toebehoorde. Met het gebruik van twee koeien, een paard en een stortkar, benevens een jaarlijkse toelage van 12 gulden werd dit huis in 1479 verhuurd aan een kluizenaar, die op zich nam de weg te onderhouden. Er werd evenwel een afspraak gemaakt, dat ruen in geval van zeer slechte omstandigheden hulpkrachten in dienst zou nemen. Toch was deze functie van die aard, dat de gegadigden er in uitgezochte vriendelijke woorden naar solliciteerden. In 1585 gaf het Stadsbestuur zich wat meer moeite, doch reeds het volgende jaar werden de eigenaren der belendende landen met het onderhoud belast. Met „holtrys ende lange schentsen" vulden zij de gaten. Eerst in 1654 werd de Hereweg van de Stad af geëgaliseerd en door Helpen (Helpman) met veldkeien belegd. De weg ging in die tijd nog over heuvels van de Hondsrug. Met behulp van honderden mensen werden die hoogten toen weggegraven. Een gedwongen samenwerking van allerlei buurtschappen maakte dit grote werk uitvoerbaar. Als beloning verstrekte de stadsmagistraat elke 100 manschappen 2 tonnen bier. Steeds weer ontstonden er nieuwe gaten. De weg was zo slecht, dat de postwagen op Zwolle soms ombuitelde. Misschien is dit het oudste bericht van het „Herewegfront". Toen in 1741 werd besloten tot het beplanten zou dit zijn „tot grote cieraet bij de avenues van deze Stadt". Inmiddels was Me veiligheid van de reizigers wel verzekerd. Reeds in 1685 was er bewaking, voorzien van een goede snaphaen, voorjager, pistool, houwer en manvaste hand. Dit lopende arsenaal kreeg de opdracht onbeschroomd aan te tasten al degenen die overlast aanrichtten. Ook de wolven waren verdwenen. Het Huis de Wolf, eens een bezitting van het klooster te Essen, later de herberg „waer de Wolf uythangt" (geschilderd op een uithangbord), nu Genetisch Instituut, herinnert nog aan de wolvenjachten, waarvan die in 1708 de laatste was. Wie een wolf schoot of ving kreeg 100 gulden beloning. De ingezetenen der dorpen werden bij klokgelui tot die jachten opgeroepen. Door de Goeverneur des Konings in deze provincie werd 5 Mei 1824 bij De Punt de eerste steen gelegd van de Rijksstraatweg. Er kan niet over de Hereweg worden gesproken zonder een ter! kwestie aan te roeren: de Herepoort! waarvan het gebeeldhouwde front nog teflm d|tuin van het Rijksmuseum te Amsterdam staat. Toen de vestingwerken nog aanwezig waren, sloot deze van buiten zo sierlijke poort een lange, smalle en vuile doorgang af. Daardoor naar buiten tredend kwam men over een smalle brug op de schaduwrijke Hereweg met links en rechts lager gelegen voetpaden. Een lange allee was het, die recht op het Boshuis aan liep. In deze buurt stond eens de verweerde paal, die de grens aangaf tussen Haren en Groningen. In de Frans—Duitse oorlog werd aangetoond, dat vestingbouwwerken geen practische zin meer hadden. De vestingwet van 1874 bevat het opheffmgsbesluit van de vesting Groningen. Geen tiental jaren was nodig om tot volledige ontmanteling te geraken Nadat reeds twee jaren eerder het verwijderen van Ooster- en Herepoort met voorgelegen bruggen was aanbesteed besloot de Gemeenteraad 23 Maart 1878 tot wegruiming van het buitenfront van de Herepoort. Ondanks alle pogingen, aangewend door s lands overheid, bleken de Groningers er niet voor te vinden dit monument onder hun hoede te nemen. De Herepoort werd belangrijk genoeg geacht wederom te worden opgebouwd m de tuin van het Rijksmuseum vanwaar Groningen haar mag terughalen. De poort staat er en wacht P. "e nereweg met het Stpr »> " ————_^^___^_ rrebos en de reeds jaren verdwenen uitspanning, waarnaar de Waterloolaan is genoemd --- Jolson sings again Als een vervolg op The Story of Al Jolson is in circulatie gebracht „Jolson sings again," waarin het totstandkomen van de eerste film de achtergrond vormt. Ook nu is natuurlijk de zang van een van Amerika's grootste vocalisten hoofd£,UXO¥ motief en gezegd moet ** worden, dat men er, met Larry Parks in de hoofdrol, in geslaagd is, een acceptabel geheel te krijgen. Men hoort weer verschillende songs — gegeven in passende omlijsting, als Sonny Boy, Chinatown, Pretty Baby, Give my regards to Broadway en vele andere. Barbara Hale geeft naast hem als zijn echtgenote en steun een vertolking, welke juist door haar bescheidenheid spreekt, terwijl eveneens de sympathieke vader (Lud- Wig Donath) genoemd dient te worden. Mede door de technicolor gaat van de film dezelfde suggestie uit, welke eveneens uitstraalt van de songs van Al Jolson. Henry Levln heeft er als regisseur iets goeds van gemaakt en ongetwijfeld zullen vele bewonderaars van Jolson ook deze film willen zien. --- De Journaals Het Nederlands Nieuws heeft een ruime plaats ingeruimd voor ons Vorstenhuis. De camera volgt Prins Bernhard op zijn tocht door Zuid-Amerika, laat iets zien van zijn rijkunst te paard en is aanwezig bij de aankomst op het vliegveld Schiphol. Koninginnedag bracht een défilé voor het paleis Soestdijk waar onze vorstin vele geschenken in ontvangst te nemen had. De sloepenwedstrijden in Den Haag voor leerlingen van de Zeevaartscholen bracht een Groninger overwinning. Ook hiervan enkele opnamen. Een ander beeld geeft een mode-show in de woestijn van Afrika. Parijse modekoningen willen hun afzetgebied uitbreiden en lokken de Afrikaanse vrouwen met fraaie kledingstukken. Van Afrika naar Korea. Bij het begin van het Chinese offensief was de cameraman aanwezig en geeft een beeld van hetgeen op het oorlogstoneel zich voordoet. --- Dinsdag weer de vlaggen uit! Voor generaal-majoor Bruce Matthews Zoals reeds gemeld, zal de Canadese generaal-majoor Bruce Mat thews, de bevrijder van Groningen a.s. Dinsdag een bezoek aan Gro ningen brengen. De generaal, die vergezeld is van zijn echtgenote, komt Maandagavond in onze stad aan. Hij zal logeren ten huize van burgemeester Cort van der Linden. Dinsdag 8 Mei zullen de Canadese gasten Groningen bezichtigen en vervolgens een bezoek brengen aan Appingedarn — waar burgemeester Welleman hen officieel zal verwélkomen — en aan Delfzijl. Omstreeks 1 uur wordt in het Paviljoen Stadspark een noenmaal aangeboden, waarna de heer en mevrouw Bruce Matthews weer vertrekken. Men wordt verzocht ter gelegenheid van het Canadese bezoek de vlaggen uit te steken. ---