BINNENLAND. DE CRISIS IN DE ANTI-REV. PARTIJ. Zooals men weet was een der grieven van dr. Kuyper tegen de „oppositie" in zijn parlij, dat door haar een andere houding' werd aangenomen in zake de eedskweslie dan door hem. Het door zijn toedoen verworpen eedswetje was1 afkomstig van mr. Heemskerk eu werd verdedigd door de groep van de a. r. „Rotterdammer" ln verband hiermee is hel vau betec"kenis wat dil orgaan schrijft in een artikel over hel nieuwe eedswetje der regeering. Men kan n.l. in het olad het volgende lezen: , Van eenige meerdere toenadering van dil wetleken lot de rede van dr. Jtujper bespeuren wij niets. Wij branden van nieuwsgierigheid om le hooren waarin dit ontwerp zich gunstig van het eerste anderonderscheidt en niet evenzeer ais booze uilwas van revolutionnaire leerstellingen moet worden Degroet Zoodra • wij er meer van welen, zullen wij het eerlijk vertellen! Eu verder: Inderdaad de moeilijkheden waarin men door de verwerping geraakt is, zijn groot en het gevaar is dreigend, dal men om aan de zaak nu eindelijk een eind le maken, eene regeling aanvaardt die slechter is dan de eerst afgeweerde. Hel beste middel om uit den nood te komen is dat men van rechts een amendement voorstell om weer tol de eerste lezing terug le keeren. Beter ten halve gekeerd, dan ten heele gedwaald. Van een neiging lot onderwerping aan den wil van „den leider" getuigen deze woorden -allesbehalve. Dit was trouwens .ook .niel te verwachten. Aaudachl verdient voorls, wat de katholieke „Tijd" aan het slot van oen hoofdartikel over het geschil Heemslkerk—Kuyper schrijft, na o. a te hebben opgemerkt dat een uittreden van den heer Heemskerk uit de partij weer het aantal eminente mannen helpt vergrooten, die door de partij van dr. Kuyper ziju versleten of geconsumeerd; en na de meening te hebben uitgesproken tdat de driestarren-reeks vrijwel schip(-breuk heefl geleden: Voor ons is hel conflict zeer zeker van belang. Rechtstreeks schijnt de katholieke partij noch binnen, noch buiten de vertegcuwoordiging erbij betrokken. Maar bij de stembus-eoalilie vragen de kiezers toch anlwoord op de vraag: Hoe staat het ermee; Is het met de anti-re vol utionnair partij al in orde? En als het over candidaten loopt' Hoe is het met den aanbevolene gesteld? Loopt hij met Kuyper of zil * hij naast Heemskerk aan den weg? Hel -üs goed ,dat men onssrzijds rekening houde met alle mogelijke gevolgen, hetzij van een voortduring, heizij van een oplossing van hel conflict in de anli-revoliiüon,-naire partij. Gelukkig behoeven wij nog niel te vreezen, maar kan er hel beste van gehoopt worden. Het ware echter wel te wenschen, dat er spoedig een bevredigend einde kwam aan het onverkwikkelijk incident , dat alles bij elkaar een pijnlijke verspilling beteekent van .christelijke partijkracht. --- NEDERLAND EN DE OORLOG. Verblijf ontzegd. Door den lerritorialen bevelhebber in Zeeland enz is het verblijf in zijn gebied ontzegd aan: Henri de Rijckc, geboren 1 October -1888 le Selzaete, 'tijdelijk te Sas van -Gem (nationaliteil Belg); René van Acker, geboren 4 Juni 1895 te Sas van Gent en wonende aldaar (nationaliteit Nederlandder); Desirc de Letter, geboren 20 September 1887 te Sas van Gent, wonende aldaar; Pelrus de Letter, geboren 10 November 1871 te Sas van Gent, wonende aldaar (nat Ned.); Amelé Hellcbosch, gp>borcu 6 Februari 1887 te Gent, wonende te Sas van Gent (Belg) en Marinus Markusso, geboren 5 October 1873 te Cortgene, wonende te Axel (Ned.) allen wegens clandeslienen uitvoer en de beide kaalste wegens het bevorderen van den clandestienon uitvoer. Aan A. Misseghers, die bij besluit van 28 Mei jl. werd uitgewezen, is vergunning verleend met ingang vau 15 Scptenuber weder in bedoeld ambtsgebied terug te keeren. De uitvoer van varkens. Zooals bekend is, werd medio Augustus door den min. v. landbouw bepaald, dat vau 19 Augustus 10l en met 18 September geen iiitvoörconsenten voor varkens zouden worden afgegeven. Daarbij werd levens medegedeeld, dat de volstrekte sluiting der grenzen voor den uitvoer van varkensvleeseh een maatregel van lijdelijken aard was. Zoodra er voldoende aanwijzingen zouden zijn, dat ©r overproductie is van slachtrijpe varkiens, zou wederom een regeling ingevoerd worden, waarbij een beperkte uitvoer wordt toegestaan. Naar wij thans vernemen, bestaat bij den minister het plan, de grenzen voor den uilvoer voorloopig nog niet te heropenen, Uit niets loch blijkt, dat er op dil oogenblik overproductie van varkens is. De prijzen zijn nog uitermate hoog en (aan de Amslerdamsche markt b.v. was de aanvoer de laatste weken buitengewoon gering, zóó gering, dat bijna uitsluitend regeeringsvarkens geslacht worden. (Hbld.j). De steenkoolvoorzieniug. Naar aanleiding van de geruchten, die er rond gaan omtrent den invoer van Belgische kolen naar ons land, deelt het Kolenbureau het volgende mede: 1. De hoeveelheden, waarvoor. de Kohlenzen'rale Le Brussel een uitvoerpermissie naar ons land kan geven, worden ons door dit regecrïtigsbureau telkenmale schriftelijk medegedeeld en wel gespecificeerd naar mijn en soort; 2. tot nu loc zijn aldus beschikbaar gestelde hoeveelheden geheel afgeroepen en met uitzondering van enkele onbeduidende hoeveelheden, waaraan bijzondere transport-moei lijkheden ver* bonden wanen, prompt afgenomen; 3. is door ons herhaaldelijk, zoowel schriftelijk als mondeling, aangevraagd, de2e hoeveelheden uit te breiden De Kohtenzienlrale te Brussel heen aan dit verzoek geen gevolg kunnen geven. Maïs. De minister van landbouw, nijverheid en handel maakt, ingevolge zjjn circulaire 8,127/Bbls, vam 9 Augustus j.1., bekend, dat van heden af lot 18 dezer de prijs van maïs, uitsluitend bestemd om aan de gemeentebesturen te worden verstrekt voor ruiling legen rogge, bedraagt voor: Amerikaansche mixed maïs f 215 per last van 2000 kilogram of f 7.52i/2 per 70 kilogram, te Rollerdan. te ontvangen. La Plata-maïs 1185 per last van 2000 kilogram of f 6 47-/. per 70 kilogram, te Amsterdam te ontvangen (Stct.). --- OOST-INDIE. De pes top Java. Bij het departement van koloniën is hel volgende telegram van den gouver[*otir--,<*m*raal van Nederlandsch-Indië, dd. 9 dezer, betreffende peslgcvallen pp Java van 13 tot en met 26 Augustus ontvangen: Afdeeling Malang: 13 nieuwe gevallen, 11 dooden- Kodiri: 40 nieuwe gevallen, 38 dooden; Soerakarla: 14 nieuwe gevallen, 13 dooden; Paree: 14; Toeloengagoeng 1; slad Soerabaja: i; afdeeling: Soerabaja 3. en Sidoardjo 3 doodelijke gevallen. De totaalcijfers over bovenbedoeld lijdvak bedragen dus: 92 gevallen, 87dooden. --- Uit Stad en Provincie. Uit Middelburg — Onder de rubriek „Sport" vinden de lezers in dat nummer een en ander over de oefeningen in lichte alhlellck die Ihans op het Molenwater worden gehouden, als voorbereiding voor deu 21 dezer le houden wedstrijden van „Uit het Volk—Voor het Volk", We wijzen daar ook op deze plaats op omdal we hopen dat ook personen die niel zelf aan sport * doen, het zullen, lezen, en daardoor zullen begrijpen dat wal Dinsdag over acht dagen hier zal plaals hebben, iets anders zal zijn dan de sportfeesten die we van vroeger kenden. Reeds een opsomming van de afdteelingen van dezen wedstrijd loont dat aan Er zal zijn: hardloopen, estafetteloop, hoog-, ver- en polsstóksprïngen, speerwerpen, discuswerpen, kogeisloolen, hamer- en kogelslingeren, wedloop mei hindernissen, langzaam wielrijden, en wielrijden met hindernissen (de beide laatste nummers zoowel voor heeren als dames) "Zaterdag was er in het Schuttershof gelegenheid toL aangifte en reeds dar delijk meldden zich er velen aan Maar hel aantal kan nog veel grooter worden, want lot Woensdagavond acht uur blijft de gelegenheid 10l inschrijving nog open. Men geve zich aan bij den heer J. Worell, Lange Burght. Voor hen die aan den estafetteloop wenschen _Meel le nemen, zij er op gewezen dat men zich daarvoor kan opgeven in clubjes van vier. Zij die dit nog niei deden, kunnen dat alsnog doen. Op de beteekenis dezer wedstrijden komen we nog nader terug. — Gisterenavond gat" de muziekvereeniging „Exelsior" onder leiding van den heer A. Calalz een uilvoering in den Schuttershof tuin, begunstigd door prachtig weder en bijgewoond dooreen lalrijk publiek. De muziek werd afgewisserd door zangnummers vau ~Dc Volksslem" eveneens onder leiding van den heer Calalz Zoowel zaug als muziek vielen bij de aanwezigen in den smaak. — Hel muziekkorps zal op Vrijdag 17 Sepl. des avonds ten 8 uur op hel Molenwater een muziekuitvoering geven. — Terwijl hedenmorgen tegen twaalf uur aan den Dam ZZ. go werk. werd aan herstel van een- gesprongen bui* van de waterleiding, is een der zijkanten van hel gegraven gat, vermoedelijk door le zware belasting van de daarop g> Icgde uitgegraven aarde, plotseling ;n--gezakt , met hel gevolg dat twee werklieden die in het gat stonden, gedeeltelijk bedolven werden. Aan uittrekken was geen denken. Ze moesten uitgegraven worden Gelukkig zijn beiden er afgekomen met den schrik en een pijnlijke kneuzing van een voet. — Door de politie is na gedane aangiTte bij een firma hier ter stede een valsch guldenstuk in beslag genomen, dragende de beeldenaar van H. M. de Koningin en het jaartal 1895. — Zaterdagavond tror 'een agent van politie op den Blauwendijk den inekenden J. J. aan , die dronken was. Toen de agent J., naar het politiebureau wilde overbrengen , ondervond hij daarbij groot verzet van den arrestant en in de Scgeerstraal kon hij den man niet verder medekrijgen. Spoedig verscheen chter hulp van andere agenten en wsrd de woesteling die zich steeds bleef vei zetten, naar het bureau gebracht, waarbij men hem ten deele moest sleepen. Met de drukte van den Zaterdagavond in de Lange Delfl, geschiedde deze arrestatie onder grooten toeloop van hel publiek. Tegen J. is proces verbaal wegens dronkenschap en eveneens wegens we* derspannigheid opgemaakt. o Vlissingen. — Te Rotterdam is aangehouden de 22-jarige Belgische dienstbode P. P., die verdacht wordt van dierstal van een portefeuille mol f 350 te Vlisingen. Zij is gevankelijk naar hier overgebracht. Uit Walcheren. — Zaterdagmiddag is in een te Nie uw en St Joosland gehouden buitengewone vergadering van aandeelhouders in de weegbrug aldaar, lot wegei aangesteld J. W, Èritz. De vorige weger, H. Baurdou.,had bedankt. Uit Zuïd-BeTeland. — De Goesche politie heeft procesverbaal opgemaakt tegen den 79-jarigen J. de W. aldaar, wegens het pogen op den openbaren weg onzedelijke handelingen te plegen met een 10-jarig meisje. Uit Schouwe n-D u ivel a n d. - De aangekondigde tentoonstelling van ~Floi*alia' te Z ï er i kzee van broemcri, viuclilen en groenten gislev Zoudag geopend, levert een _ interessante collectie op. Vele bloemen der jaarlijkscho deelnemers, waaronder de b---kr-vnoe, eu zeer mooie exeniflar-ni, oordeelkundig en keurig gerangschikt, geven hel bewijs, dal kweekers niet locwijding hun planten verzorgen. Tor opluistering zijn eveneens fraaie bloeit*.-*-!? aanwezig. Smaakvol in woord en heeld is lc noemen de. inzending der jonge lu-n bouw vereeniging Schouwcu-Duiveland, eveneens ter opluistering. De collectie vruchten, sommige met aangewezen exportverpakking (men ziet zelfs perziken en blauwe druiven van den kouden grond) loonen den belangstellende den rijkdom van soorten vruchten ook op genoemde eilanden. Het is ongetwijfeld de moeite waard eu een succes voor „Fforalia". Gister middag werden de prijzen aan de bekroonde bloemen verbonden , uitgereikt. Uit Zeeuwsch-Vlaanderen O. D. — Men schrijft ons uit Clin g e: Verschillende kleine dieren, zooalshonden, kallen, hazen zijn al gedood door aanraking van de electrische draadaf sluiting langs de grens, Zaterdag wrong zich een rund door de buitenste prikkeldraad versperring, raakte den elcclnschen draad en was dood. — Zaterdagavond omstreeks 6 uur is aan den Moerdijk onder Hontenisse afgebrand het arbeidershuisje van J. "Wouters aldaar. De stal en het huisje alsmede eenige inboedel eu gereedschap verbrandden Oorzaak van den brand onliekend Verzekering dekt de schade. --- KERKNIEUWS. Ned. Herv. Kerk. Bedankt voor Beesd B. J. C. Rijnders, Doorn. Geref. Kerk. Bedankt voor Veenwoudsterwal R Haitsma, Hindeloopen. — Uit Rome wordt aan „De Tijd" gemeld, üat een oude kwaal, de suikerziekte, zich opnieuw bij kardinaal Van Rossuin heeft d oen gelden De toestand is geenszjQs van dadelijk ernstigen aard, eu het volgen van een kuur, waarloe de kardinaal is overgegaan, geeft hoop, dal hij binnen eenigen lijd weer zijn werkzaamheden in Rome geregeld zal kunnen voortzetten. Samenkomst van vrijzinniggodsdienstigen le Oostburg. Men meldt ons: Door de vrijzinnig-hervormden in onze provincie was reeds sinds een tweefal jaren hel plan overwogen om in navolging van de geestverwanten in meer noordelijke streken van ons land. eene openlucht bijeenkomst te houden. Evenwel was men huiverig om er aan te beginnen, want lal van bezwaren rezen, allerlei moeilijkheden werden voorzien, zoo b.v. hel geïsoleerd liggen van de verschillende deelen onzer provincie, hare heterogeene bevolking op godsdienstig gebied, het ongewone vau dergelijke bijeenkomsten, enz. Wel zag men sinds jaren nu en daa godsdienstige samenkomsten van rechlzinnigen en gereformeerden of liever in het algemeen gesproken, van de „kerkelijke" protestanten, maar de vrijzinnigen bleven hieraan, op een enkele uitzondering na, vreemd, ze vonden er niet wat zij wenschten. En nn eindelijk is hel er van gekomen en werkelijk de eerste poging om op deze wijze gelegenheid te geven tot oene bijeenkomst van vrijzinnig godsdiensligen in Goos vrije natuur, is mei een schitterenden uitslag bekroond, voor een groot deel te danken aan hel allerprachtigsle zomerweder. Of wij dan zouden willen beweren dal de gister te Oostburg saamgekomenen allen beslist godsdienstig waren? O, neen, dergelijk beweren blijvc verre van ons, maar laten we aannemen dal er daar gekomen zijn ter wille van het uitstapje 'per fiets of per tram, anderen uit pure nieuwsgierigheid, weer anderen om den zang en de muziek (wellicht een groot deel hiervoor), of om eens mannen te hooren spreken, die als redenaar naam hebben gemaakt, dal alles doet niets ter zake en deze bijeenkomst heefl dal alles gemeen met de reeds vorengenoemd*-., bijeenkomsten van kerketijken. Maar zeker waren onder de honderden aanwezige velen van een ernstige levensopvaltinlg, die zekerlijk godsdienstig denken en gevoelen maar die beslist vrij wenschen le zijn in dal voelen en denken zonder ook maar eenigszins aan den leiband vananderen le willen loopen. In ieder geval kan hel niel anders' of de gister te Oostburg gehouden godsdienstoefening heeft menschen met elkaar lin aanraking gebracht die jp godsdienstig gebied ongeveer gelijke richting uit willen zonder ook maar eenigszins le doen le willen hebben met dogma's of dwang, die niel steeds hel uithangbord van zedelijkheid en vroomheid met zich mede wenschen le dragen, onder welk versiersel heiaas zoovele malen onzedelijkheid, ongeloof, karakterloosheid en meer vau die „lieve deugden" verborgen worden gehouden. Maai lalen we komen tol de zaak. waarover we wenschen te schiijveu. De samenkomst was een succes .val hel aantal deelnemers betreft; wel 1300 ü 2000 menscheu vulden gedeeltelijk de mooi gelegen weide van den heer Van Uoule. , . ■ * liet ligt niet op onzen weg een beschrijving le geven van hel gesprokene, alleen dient gezegd, dat de verschild lende sprekers een aandachtig gehoor vonden eu wij gelooven dal bij velen de gehouden redevoeringen een uitstekenden indruk hebben gemaakt ,als wij mogen afgaan op de verschillende opmerkingen , die wij zoo hier en daar mochten opvangen. Gesproken werd door ds. Paltisf van Aardenburg, dr. J. P. Canuegieler uil Middelburg, prof. dr. J. Lindeboom uit Groningen, den heer H Hisma van Bolswai'd en dr. J. van Beek van waterlandkerkje. Hoewel voor eene zangvcreeniging het zingen in de openlucht oen ondankbare taak is omdat het gjeluid te veel verloren gaat iv de ruimte, mocht hef Nieuwvlielsche koor een minstens even aandachtig gehoor vinden als de sprekers hel gezamenlijk gezang van oen paar psalmen, ging wel wat al te aarzelend maar ging toch nog redelijk goed. dank zij de begeleiding der beide muziekgezelschappen. li. het slotwoord, door dr Van Beek uiL Waterlandkerkje gesproken, werd met voldoening geconstateerd, niel dal men met deze samenkomst hel beoogde doel bereikt had, maar dat men zeer zeker het doel nader was gekomen." nl eene viling te geven van wat vrijzinnig hervormden gelooven en wenschen. en een meerdere aansluiting te verkrijgen De uilslag geeft moed om op Jeu ingeslagen weg voorl te gaan --- KUNST EN WETENSCHAPPEN. Tentoonste 11 ing—W illems te Domb urg. De Belgische schilder Frans Willems die Ihans in hel bekende gebouwtje te Domburg een verzameling werk t;-.poseert tijdens zijn verblijf in ons land gemaakt, is bovenal een vlotte lanaV schap-colorist. Zijn groote voorliefde heeft blijkbaar het maken van kleine, geaquarelleerde penteekeningen naar de natuur. Het is geen diep gaand werk, maai- het zijn meerendeels aantrekkelijke vastleggingen van natuur-momenten Hij heeft den vorïgen winter op Walcheren rondgezworven en daar veel karakteristiek moois gezien en op papier . /•; wijde vlakten met een bijzondere lucht, weerspiegelend in «Ie nalte plekken van den grond, met een decoratief werkende boomgroep, of een weg snel boomen, of een boerderijtje; vßrdea aardige dorpsgezicltlen, een brok van een kerktoren, een oud inrij-hek enz. Dal alles is zeer kleurig gedaan, naar onzen smaak soms te kleurig, maar dooide groole tegenstelling in kleur zal men die teekeningetjes beter waardeeren als men ze een voor een in de hand neen, dan wanneer ze zooals hier met hun kleur-conlrasten allen aan een wand naasl elkaar hangen. Een dergelijke verzameling hangt er ook van Baarle-Hcrlog, het curieuse Belgische eilandje in N. Brabanl Deze schetsjes zijn echter bovenal van io*cumentaire waarde door de overal zichtbare kenleekenen van den oorlogstijd. Als kunstwerk winnen de Walchersche schetsjes het verre. Ook van de grootere landschap-aquarellen. Het veelvuldige gebruik van blauw voor de schaduwen — men zie bijv. eens langs dezen wand — geeft er iels eentonig**, aan terwijl dat blauw loch niet geleid heefl tol sterke lichtwerking. Een zonnig wegje bijv. heeft weinig straling. Werk van geheel andoren aard zijn ecu achttal ontwerpen voor kerkramen, allen betrekking hebbend op het lijden van België door den oorlog, en in katholieken symboliek gedacht. De harde kleuren i van sommige zal "allicht ver-, zachten in glas. Het meest trof ons het tafereel van het lijdende Belgische volk. De stichting van een Nederlandsche Opera. In verband met de plannen om te geraiien tot de wederoprichling van een Nationale Opera, kunnen wij mededeelen, dat H M. de Koningin aan bjet dcsbelref-* fende comité heeft doen weten: dat het streven om tot de oprichling eener Nederlandsche, eener Nationale, Opera ie komen Hare Majesteit zeer symipalhiek is; doch dat er geen quacstie van Harer Majesteit's daardwerkelijken steun kan zijn, voor Hare Majesteit op goeden financieelen grondslag bcrustei*---de plannen voor de oprichting eenen geheele Nederlandsche Opera voorgelegd worden. (Nieuwe Ct). ---