EEN VOLK VAN „HAMLETS". Het was een Russische schrijver die eens een lange, boeiende studie wijdde min -de lot nadenken stemmende opmerking, dat ieder mensch een mengelingl is Van twee uitersten, nl. Hamlet, de man Üie steeds denkt en redeneert, en niet tot handelen kan komen, en Don Qui-ehotle, de man die altijd maar dóet zonder na te denken. En iemands karakter wordt geheel bepaald door de hoeveelheid-Hamlet die in hem zit, en daarnaast de hoe veelheid-D on Quïchotte. [Want in iedereen zit iels van die twee. Nu is het al meermalen in het licht gesteld dal het aantal ~Hamlets" onder de Russische bevolking buitengewoon talrijk is; die Hamlet-gecst Is er zoo sterk, dat, als de Russen eens' tot een daad komen, zo. zich daar toe dan ookj kunstmatig hebben gedwongen, precies als Hamlet. Men denke maar eens aan de opdrachten aan de nihilisten. En nu lijkt het ons, hoe weinig we ook van de gebeurtenissen in Rusland hooren, dat die Haralct-geest er weer danig werkt. We doelen, nu niet op de enkelen die aan 't hoofd staan, en veel doen, maar op de groote massa, die zelfs*, haar revolulionnairen geest uit doornïèts Üoen, getuige p. a. het leger, maar ook het volk zelf. In een gister, door ons vermeld Reuter-bericht kwam een zin voor, die wat duister klonk. Er werd nl. van de sich onzijdig houdende troepen gezegd. „Onder henlieersclit een heel bijzondere stemming," welke men in vele kringen vindt en 'welke 'Voor een deel te verklaren is uit de afwezigheid van elk verzet of reactie." Dat laatste deel is blijkbaar op de lange reis door tclcgeraaj en telephoon verminkt. In andere blatfen lazen we, dat dit bijzondere stemming laler „voor een deel de afwezigheid van alle oppositie of reactie verklaren zal." Maar hoe Hat ook zij, — die heel bijzondere stemming en de afwezigheid van verzet of reactie, worden dan toch genoemd als teeltencnde verschijnselen van deze revolutie, en dat bracht ons vanzelf tot de herinnering aan die Hamlet-vergelïjking. Er i s heel veel Hamlets-achtigs, op te merken in de houding van het Russische volk, vooral als men er de gebeurtenissen van de Fransphe revolutie naast Stelt. O, zeker, dan is er ook veeL overeenkomst in den gang van zaken. Bij beiden eerst de plaat'ing van een volksvertegenwoordiging naast den vorst: in Frankrijk de nationale vergadering, in Rusland de Doema. Bij beide eenige jaren daarna do iOfzeUinr van den vorst. Bij beide vervol- gens een steeds meer verdringen van de *7i?mati;*de elementen door de uitersten: in Frankrijk de Girondijnen door de Jacobijnen in Rusland de kadetten en minimalisten door de maximalisten. Maar als men een verschil wil zien dan moet men letten op .hetgeon het Fransche leger, het eerste volksleger! toen naar buiten deed. Dat handelde! .Terwijl het land door revolutie en DurgLroor'ig verscheurd Werd, f wist het revomtionnaire leger de binnen gevallen Duitschers en Oostenrijkers weer over de grens te drijven, Later zelfs de Oostenrijkers geducht klop te geven, en heel België te veroveren. En als groote tegenstelling weigert het Russische leger te vechten; het verlaat de stellingen, verbroedert zich met den ïwnnen de Russische grenzen staanden vijand, en neemt zelfs geen deel meer aan de bes tuur srcvolutics. Het 'houdt ziel* .„onzijdig' op grond van een „heel bijzonder gevoel", dat 'men in vele kringen terug vindt, zoo verzekert Reuter. We gelooven hot dadelijk, want wat in de verhalen van de gebeurtenissen treft is de bijzonderheid, dat het niet die volksmassa is, die tot bestuurswisseling gen dringt. Gedurende het begin van den jongsten staatsgreep ging het leven in Petrograd rustig voort. De straatgevechten [schijnen niet eens zoo heel veel betee■kend le hebben. Geen oppositie of reaetiel Die is ook Uitgebleven toen de Tsaar Werd gevangen genomen; ze was er cvrennrin loon Kerensky dictator werd, en ze schijnt er ooit niet te zijn, nu Lenin zich van, de macht meester maakt. Zou de Hamlet-geest van de pj-oote massa van het volk hier niet de verklaring geven? Dal ze zooveel eeuwen enkelen lieten handelen, dat ze nu het Eelf niet kunnen, is een opmerking, die haar kracht verliest als men overweegt dat hel in Frankrijk precies zoo gesteld was, en dat toch daar het volk, in al zijn lagen, drommels goed handelend wist op te treden, toen hel er gelegenheid voor kreeg. Maar als het zoo mocht zijn, dal die ïmmacht om te handelen de Russische bevolking nu overlevert aan de enkele brutftlen, die durven aanpakken, dan voorzien we, dat in Rusland ten slotte toch hetzeUde zal gebeuren als in Frankrijk. Een revolutie versbndt ten slotte zich zelf, en een Napoleon-heerschappij is als regel het tijdelijke resultaat. Voorspellen is erg gevaarlijk in woelige dagen als deze, en we zouden niet graag een gooi er naar doen, of het eenige maanden of eenige jaren zal duren eer het in Rusland zoo ver is. Maar een toestand als nu in Rusland heerscht kan niet duren. Die anarchie zal van zelf om de sterke hand vragen, zoo niet nu dadelijk, dan later. Kerensky kwam blijkbaar Ie vroeg. Er waren nog le veel-even machtigen naast hem. Hel is heel wonderlijk, dat we een reusachtige gebeurtenis jüs; de Russische revolutie mee-maken, zonder voldoende meedcelingen over hetgeen er voorvalt. Maar het eigenaardige gebrek aan actie bij het volk in 't algemeen, is toch zoo typeerend, dat ze wel bijzondere aandacht verdient. De grootste roerigheid zit nog in de krans van nationaliteiten die om Groot- Rusland heen liggen, en een afbrokkeling! van die deelen is zeker mogelijk. Maar het Russische volk zelf houdt zich merkwaardig passief tegenover de geweldige dingen die het meemaakt. En als men ons vraagt wat de invloed van dat verschijnsel kan zijn voor de groote kwestie, die ons allen bezig houdt, nl. of Üe vrede bespoedigd zal worden door hetgeen in Rusland gebeurt, dan stellen we er als "wedervraag tegenover weet u hoe de steentjes morgen in de1 Russische kaleidoscoop zullen üggen? --- BINNENLAND. DE KAMER OVER HET BELEID VAN „OORLOG". Wat reeds bij de algemeene beschouwingen van het begrootingsonderzoek in de Ramerafdeelingen werd opgemerkt over het benoemen van een burger tot Minister van Oorlogl, en over diens rede ie Leeuwarden, werd bij het onderzoek van de begrooting van oorlng herhaald en nog eens aangedikt. Verschillende ledon wenschten zelfs; dat sommige nieuwe posten, o. a. betreffende den luchtvaartdienst en de motorafdeeling van de begrooting zouden afgevoerd worden totdat eerst, na den oorlog beslist zou zijn over het doel van ons defensie-stelsel. Dat andere leden verklaarden geen aanstoot aan do Leeuwarder rede te hebhen genomen zij even aangestipt, evenals het feit dat verschillende leden hun beschouwingen aanvingen met een woord van waardeering voor Minister Bosboom jn 't bijzonder omdat hij zich niet steeds liet leiden door eenzijdige militaire overwegingen, maar oog bleek te hebben voor de niet-_.ilita.ire belangen. Gevraagd werd, waarom nog steeds niet een wetsontwerp ïs ingediend, tot aanvraag van een buitengewoon krediet voor het 2de halfjaar voor 1917. Op welke wijze wordt thans, buiten den wetgever om, in de uitgaven voorzien? Enkele leden stelden iii dit verbant! de vraag of van do door den weigever hij wijze van buitengewoon krediet toegestane sommen zekere bedragen gesteld worden ler beschikking' van den opperbevelhebber, om te dienen tot bestrijding van .uitgaven welke deze noodzakelijk acht. Zij zouden in verband met de geruchten welke hun ten aanzien van dii punt waren ter oore gekomen, hieromtrent gaarne worden ingelicht Voorts Werden er een reusachtig aantal vragen gedaan over onderdeelen: de nog niel bekende plannen met de lichting 1919; de beroeps- en verlofsofficieren; den slechten treinenloop, de ongelukken bij nachtelijke oefeningen; de intendance, en ook over .den geneeskundigen dienst, hoewel over dit laatste slechts weinig gezegd werd, in afwachting van het commissie-rapport. Voorts over verloven, Zondagsheiliging, vloeken, enz. Do Minister werd ook ter verantwoording geroepen over dingen waar hij wel niets aan kan doen: Volgens een mededeeling in het dagblad „Het Centrum" zou een lid van een keuringsraad le Arnhem een afgekeurden landslormpKchtigc hebben toegevoegd, dal hij hoopte, dat er een wet zou komen die ook pastoors en dominees; tot dienst zou verplichten. Acht de Minister, zoo werd gevraagd, een lid dat zich op deze wijze uitlaat in een keurïngsraad op zijn plaats? Dal er ook geldaagd werd over hel onmatig snol rijden van zwaar beladen militaire auto's in Den Haag, toont wel dat de meeste Kamerleden In de residentie wonen. Het gebeurt elders ook wel eens. Dat de Mom. v. Antw. betreffende het wetsontwerp lot wijziging van de wet op den staat van oorlog en van beleg maar sleeds uitblijft was voor verscheidene leden een bewijs dat de regeering een wijziging van de bestaande voorschriften niet ernstig wil. Wederom werd geklaagd over machtsmisbruik door militaire autoriteiten gepleegd in streken, die in slaat van beleg zijn verklaard. < Gevraagjd werd pi het departement van oorlog zich reeds bezig houdt met hel voorbereiden van een organisatie, die de moeilijkheden van onderscheidenen' aard welke hnj de aanstaande demobüisatie, de terugkeer Van zooveten in de burgermaatschappij onvermijdelijk met zich zal brengen, zooveel mogelijk zal helpen overwinnen. --- DE WERKLOOSHEIDVERZEKERING AAN „DE SCHELDE". Gisterenavond werd in de groote' zaal van het Concertgebouw te Vlissingen een gecombineerde vergadering gehouden van de ardeelïngen van den Christelijke*! Metaalbcwerkersbond, den "R. K. Metaalbewersbond, de Federatie van Metaalbewerkers en den Algemeenen Rond van Metaal bc werkers. De zeer druk bezochle vergadering werd door den heer Mqriiüssen geopend met de mededeeling, dat naar aanleiding van de door de directies toggezondlen circulaires reeds huishoudelijk is vergaderd en dat naar aanleiding daarvan de directie gisterenmiddag van 'ieder (ler Ijoofdbcsturen een vertegenwoordiger heeft ontvangen. De vertegenwoordiger kder R. K. organisatie heeft'de conferentie, die van twee tot kwart voor zes duurdo, niet tot het einde bunnen bijwonen. Door den heer hoofdbestuurder van den Christelijken Rond, word hierop, mede namens de andere vertegenwoordigers, verslag uitgebracht over de gehouden conferenti(e. De directie heeft thans verzekerd, dat het niet haar bedoeling is de organisaties legen to werken, maar zij beschouwt de kern als do vertegenwoordiging der arbeiders. Maar het ging nu niet zoo zeer over de erkenning der organisaties, maar over de werkloosheidverzekering. De hoofdbesluren waren van meening, dat de gemeeiito en het Nationaal Steuncomité niet kunnen steunen als aan do voorwaarden voor steun iUs wordt toegevoegd, dat bij het toekennen van steun niet bekend was. Dit kan zeker het Steuncomité niet doen, dat in nauw contact staat met de arbeidsbemiddeling en de werkloosheidverzckering, Dus kan geen regeling worden .aangenomen, waarbij de organisaties hun verplichtingen tegenover de leden niet kunnen nakomen. Het steunen met niet mejbr dan met «en toeslag van 8 uur werkloon is in strijd met de reglementen der organisatickassen en de Minister heeft dan ook wel dege-i lijk toegestaan, dat deze hun verplichtingen nakomen en 70 pCt. van het gederfde loon uitkeeren. Maar de directie had bepaald, dat de kassen maar twee uur mochten uitkeeren, niet meer en niet minder, met bedreiging van uitsluiting van allen, die tot zulk een kas behooren. Men had dit kunnen accepteeren, maar dan moesten de kassen veelde veel bijdragen. Bij de conferentie/ hoeft de directie nu gezegd, dat deze bepaling niet al te letterlijk moet worden genomen en dat zij overhaast" is opgemaakt. 'Dit ïs reeds een overwinning. En de directie erkende ook, dat men bij een persoonlijk onderhoud elkaar beter leert begrijpen. De directie heeft gezegd,-dat de gemeente alleen voorschot geeft. De regeling is getroffen voor 50 weken en de vraag is gesteld of ook de kassei*) der organisaties dit zoolang zullen volhotiaen. Daar de reglementen dpn termijn van sleun bepalen volgens het kalenderjaar, zal dit wel gaan, zegt spr., vooral nu ook de Minister en de directie van dearbeidibeniiddeling telegraphisch medegedeeld hebben, dat hierin wel Hoor een noodregeliug zal worden voorzien. Tegen het overleggen aan do directie, van een reglement, een lijst der leden, welke öp de Schelde werkfcn en den steun dien zij ontvangen, hadden do hoofdbestuurders geen bezwaar. Hierbij kwam echter ook ter sprake het verbod om v*»n twee kassen tegelijk lid te zijn. Deze bepaling is onbillijk. Do directie zeide: „dan kunnen de werklieden toetreden tot het fonds „de .Schelde"." De hoofdbestuurders achten dit een bedreiging voor de organisatie, want zij vreezen, dat leden der organisaties, dio nog niet trekken omdat zij nog geen half jaar aangesloten zijn, noodgedrongen uil de organisatie zullen gaan om dan uit het fabrieksfonds te trekken, waar men uit trekt na het betalen van f 2 entree en acht weken premie van % pCt. -weekloon. Mei klem is door de hoofdbestuurders op het inbillijke hiervan gewezen en toegezegd, dat de besturen zich bereid verklaarden om als leden van do organisatie* uil de kassen der organisaties gaan trekken, dit direct aan de directie te melden. De directie zeide ten slotte Wel te voelen, dal er iets onjuist js in deze regeling, maar zij kon in dezen niet beslissen en moest in een vergadering van hel fonds „de Schelde", welke Maandag zal worden gehouden, deze zaak nader bespre ten. Alle werk lot opbloei van de organisaties, dat jaren vorderde, mag niet in e-ens Je niet worden gedaan. Zoo noodig zal de kwestie door de hoofdbesturen met die directie der arbeidsbemiddeling worden besproken, en als de zaak niet in liet reine komt, dan zal er krachtig oppositie tegen gevoerd worden. De heer mr. Smit heeft echter toegezegd, wel to willen bewerken, dat men van twee kassen üd mag zijn, als men maar niet uit twee kassen trekt. Hiermede is spr. hel eens. Eir) L-dan ook door de hoofdbestuurders toegezegd, dat olie mutaties direct nan de directie ter kennis zullen worden, gebracht. In de reglementen van de organisaties is opgenomen, dat feestdagen ook worden doorbetaald en nu is met hel oog op het naderend Kerstfeest en Nieuwjaar gevraagd of het de bedoeling is ook in die weken 54 uur loon uit te betalen. De directie noemde dit een nieuw element en zeide toe er mat do gemeente en het steuncomité over te zullen onderhandelen. Dus do mogelijkheid is wel geopend dat ook deze 'lagen worden uitbetaald, al is ook hierbij geen positieve toezegging) verkregen. Noig werd toegezegd ook rekening te houden met de werklieden, die meer dan öO uur werken in normale tijden. Nog wees spr. op de bepaling, dat alle georga- niseerde vaste werklieden zich Zaterdagmorgen moesten melden op het kantoor en opgeven, bij welke kas zij zijn aangesloten en welken steun zij trekken. De hoofdbesturen hebben alle pogingen aangewend deze bepaling opgeheven le krijgen, omdat nu de besturen de opgaven zullen verstrekken. De directie wilde hier niet van weten, omdat zij het niet meer voldoende bekend kon maken en daarom moet ieder zich gaan melden. De niededeelingen van den heer Grotehuis werden meermalen door applaus of gelach onderbroken. Van de gelegenheid om vragen fe stellen of opmerkingen te maken werd door enkelen gebruik gemaakt. Uit de gege- ven antwoorden teekenen wij aan, dat men niet behoeft op te geven aan de directie welk bedrag men trekt; .lat het voor de leden der federatie, die le Midr delburg wonen en nog geen goediiiekcurde I-as hebben, niet noodig werd geoordeeld zich op te geven, daar zij nog bij het fabrieksfonds behooren; dat besloten werd aan de directie te verzoeken ook reeds de volgende week 5-1 uur te doen uitkeeren daar het voor de ar- beiders geen kleinigheid is 15 uur loon te derven- vooral kan dit gevraagd worden omdat het alleen niet geschiedt om administratieve redenen. Besproken werd nog hoe het zal gaan met de werklieden in de gemeenten die niet steunen, waarbij ook Middelburg werd bedoeld, waarvan nog geen zekerheid is of het steunen zal. Er werd geantwoord dat deze werklieden van het fonds de Schelde en van organisaties 14 uur betaald krijgen, maar ook in deze kwestie zal nog wel verbetering komen. Besloten werd verder nog hedenmorgen te half tien samen te komen op de ZeUmarkt en gezamenlijk naar de directie te trekken om zich te melden. De heer Hooze, hoofdbestuurslid van de federatie, sprak een slotwoord, waarin hij de arbeiders er op wees, dat op de conferentie gebleken is, dat het gevaar groot is, dat de toestand nog erger wordt. Hier is op deze vergadering blijk gegeven van pen goeden orgamsatieHjeest. Spr. wees pp de behaalde resultaten. De heer Smit liet zich uit, dat er nog zoioveel ongeorganiseerde werklieden zijn en dat hij daarom niet met de besturen kan confereeren, maiar met de kern. Spr. wekte daarom op tot propaganda voor de organisatie. De heer Marinissen sloot hierop de vergadering. --- KUNST EN WETENSCHAPPEN. — De firma Sinderam en Co., welbekend aan allen die eenigszins in nan raking komen met huisvlijt, vierde gister haar 25-jarig' bestaan (waarvan liet filiaal te Middelburg er elf telt) Als „feest uitgave" heeft zij een „Handboekje voor huiselijke kunst" het licht doen zien, dat zij echter tevens kosteloos aan openbare leeszalen af staat. _, Nieuwe uitgaven. „Sluit de Gelederen" door H. Colijn, overdruk van een artikel uit „Stemmen des Tijdi", waarvan wij in een vorig nummer een deel overnamien. — Bij C. J. A. Ruys, Utrecht. Supplement, no. 1 van de wet op de bewerkt door A. W. Udo. — Uitg. L. J. Veen, Amsterdam. „De Heer van de State", door Jeanne Rcvueke van Slawe. De vierde, goedkoope druk van dit op achttienjarigen le_flijd door de veelgelezen romanschrijfster geschreven werk. — Uitg. L. 3. Vcicn, Amsterdam. Zonnebloemboekjes. — Drie nieuwe boekjes in aardige sitsen kaftj**s. Ten eerste een verzamelingl verzen van Jan J. Zeldenlliuis, allen „natuurlyriek", zooals hij ze zelf kwalificeert, en door een groepeering naar de seizoenen tot een klein geheel vereen igd. Ten tweede een verzameling verzen van Joannus Reddingius, iemand wiens verzen we wel niet behoeven te kenschetsen, maar die juist ook in korte natuur-gedichten veel bekoring weet te leggen. En voorts nog een bloemlezing uit Hooft's Lyriek, gekozen, ingeleid en van aanteekenïngeu voorzien door R J. Spits. Alles uitgegeven bij „De Zonnebloem" te Apeldoorn. Werken van Melati van Java. — De uitgever L. J. Veen, Amsterdam zond weer drie tweede drukken van wei-ken van deze schrijfster de wereld in, n.l. „In eigen huishouding", „Een eenige dochter" en „Het viooltje van St. Germain". Aan hen dio den smaak van dergelijke romans te pakken hebben, — en zoo zijn er nog altijd velen — zullen deze niet duro uitgaven welkom zijn. 'I t ' ■' Ónze Neutraliteit 2e jaargang no. 3. < Het derde nummer van dezen jaargang van „Onze Neutraliteit" is geheel" gewijd na i het legerpaard, aan de remonteering, hel gebruik, de verzorging etde verpleging van het zieke of paard. Ook dit nummer wordt weer dool*) fraaie foto's opgesierd. J. Erkens. Tusschen Oorlog en Vrede. Rij J. J. van der Peijl le lerseke zag eea bundel schetsen van het Nederlandsche soldatenleven in de jaren 1914—1917 het licht van den len luitenant bij de landweer J. Erkcns, die ook menigmaal iv Zee laanderen en, als wij ons niet vergissen, ook In andcro deelen van! Zeeland vertoefde. De bundel bevat zoowel schetsen van het meer intieme soldatenleven als van de aanraking der soldaten met de burgerij; zoowel van den vnendsch appel ij ken omgang bij inkwartiering, als vau de minder vriend-* schappelijke jacht op smokkelaars. Het is tevens een bijna voortdurend pleidooi' voor waardeering van ons leger en voor een goeden in den troep. Natuurkundig Gezelschap. Maandagavond werd door Prof. Dr. J. J. van Loghem een lezing gehoudeni over „Bestrijding van malaria, pest en andere volksziekten in Ned.-Indië". Het sterftecijfer van Batavia en anderfe plaatsen in Nod.-Indië is zeer hoog ml vergelijking met dat in ons land en zelfs met dat in andere streken van de tropen. De hooge temperatuur is geen oorzaak van ziekten, slecht; indirect bevordert; zij de gemakkelijke verspreiding vau virulente ziekte Kiemen. Een reden te meer om in deze streken degelijkje hygiënische maatregelen danr Legen te nemen. Daar de bevolking over het algemeen de noodzakelijkheid hiervan niet beseft en dus tot vrijwillige medewerking allicht niet geneigd is, moet dwang worden gebruikt. . Dat ook in onze omgeving jn dat opzicht nog veel le verhetenenis, Het spreker zien aan een fotografie, genornfent van een boerderij in Koedijk, waar men de uitloozing van het privaat in een slooE zag op eenige passen afstand van de plaats, waar in diezelfde sloot de melkemmers werden gespoeld. De zieitten in de tropen zijn dezelfde als inde gematigde* uichtstreken: tuberculose, cholera, typhus, dysenterie, malaria, pest, ankyloslomiasis (mijnwormziekte), trachooiu, sjphilis, lepra enz. Eenige treffende fotografieën gaven duidelijk te kennen hoe het water van beekjes en pullen besmet wordt, doordat hel veranderd wordt in verdund rioolwater. Ook van de woningtoestaudeïr in de druk bevolkte stadswijken werd eenj indruk gegeven, die do wen schel ijkheid? van verbetering op dit gebied duidelijk! aan het licht bracht. De ééne inrichting voor de koepokinenting in Ned. Indië levert thans zooveel entstof dat de geheele bevolking eens ut de 5 jaar kan worden ingeënt. De malaria is niet besmettelijk vanmensch op mensch, maar de parasiet van deze ziekte moet een geslachtelijke voortplanting doormaken hi de maag van de malariamug, die de nieuwe individuen vervolgens langs het speeksel door den steek weer in het menschelijk oLocd" brengt. De bestrijding richt zich duS 10. -op den mensch, dien men door chinine traent le genezen en met gaas legen de muggen le beschermen, en 2e. op de mag, die moet worden verwijderd!, 't geen geschiedt door opruiming van de broedplaatsen, gewoonlijk voehtigen bodem en moerassen. Ook onschadelijk maken door de wateroppervlakte te begieten met petroleum is een veelvuldig toegepast m-d lel. Hoe doeltrcrretid al deze maatregelen; zijn is gebleken in Panama, waar de eerste onderneming voor een deel mislukt is door het heerschen van gele koorts; en *aialaria, terwijl thans -door doeltreffende middelen de eerste ziekte .bijna geheel is uitgeroeid en de laatslie tot zoo geringe afmetingen is teruggebracht, dat ze zelfs voor de Venerische ziekten de; vlag moet strijken. De peA is een bloedvergiftiging wier bacil gewoonlijk door de huid, zelden door ueu> en mond binnentreedt. In het laatste geval ontslaat de zoo goed als ongeneeslijke longpesl. Waar het lichaam geen reactie biedt kan iv 24 uur de doodintreden, maar meestal treedt reactie m en ontstaat de bubonenpe'st, waarvan genezing moijelijk is. De pest gaat niet over van mensch op mensch, maar uil het parallelle verloop der sterfte van ratten en menschen blijktg dat deze dieren den mensch moeten besmetten en de onderzoekingen maken het ook zeer «v-*ar-chijnlijk, dal het de rattenvloo is, die de ziekte vau de rat op. den mensch overbrengt. De huisrat leeft n.l, in de onmiddellijke nabijheid van dea mensch, in het bamboe van zijn bed e_ van zijn huis. De zieke rat heeft uit den aard der zaak meer vlooien tlan disi gezonde en deze zullen die koud geworden , doode rat gaarne ruilen voor den] levenden buurman, den mensch. Het ia n.l. gebleken, dal de raltenvloo den mensch al- gastheer niet versmaadt. Bij de bestrijding van de pest worden de ratten an de schepen en IramporLladingen door 'iiilzwavcUng gedood en de huizen der patiënten en omwonenden eveneens na evacuatie op dezelfde wijze gezuiverd. Afsluiting vau de bamboe-openiugpix door metaal of cement, bewegelijk behangsel eu plafonds, pannen daken enz, tanken het den ratten verder onmogelijk tóch in de nabijheid der menschen ta nestelen. Zoo is het dus zeer wel doenlijk ook! aan deze gevreesde volksziekte het hoofd, to bieden. De spreker heeft zijn lezing door een groot aantal platen opgeluisterd en is er Ongetwijfeld in geslaagd aan te toonen, dat door geschikte hygiënische maatregelen het hooge sterftecijfer in 'de tropen tot dalen kan worden gebracht. Een welverdiend applaus beloonde hem voor zijn moeite. (De beperking waaronder het courantenbedrijf thans zucht, heeft ons tot onze ergernis gedwongen dit verslag tot nu toe wegens plaatsgebrek aan. tehouden. Red.) ---