Abonnement, spr ij s per kwartaal: op de buitenwegen om Middelburg, en voor de andere gemeenten p, post f 2.50; voor Middelburg en agentschap Vlissingen f 2.30; weekabonnementen in Middelburg" 18 cent per week. . Advertentiën worden berekend per regel plaalsruimte, met inbegrip van omranding. Gewone advertentiën: 30 cent per regeL Ingezonden Mededeel! ng e n : 50 cent per regel, Bij abonnement voor beide veel lager. Familieberichten en dankbetuigingen: van I—7 regels f 2.10, elke regel meer 30 cent. Kleine advertentiën niet grooter dan vijf regels druks ca waarbij is aangegeven dat zij in deze rubriek moeten geplaatst worden, 85 cent bij vooruitbetaling. Advertentiën onder brieTen of bevragen bureau dezer courant 10 cent extra. Bewijsnummer 5 cent per stuk. Advertentiën moeten, willen ze nog in ons blad van dien zelfden dag worden opgenomen, uiterlijk 12 UUR ca des ZATERDAGS uiterlijk HALF ELF aan ons Bureau bezorgd zijn. --- Wï^^^'-^'T^■'■"ï-'MÏ'-i&M b,, Circulair» m=t vaJ-g . 9f / lidiz« inlichtingen wordt op aanvrage B IL_ tTr*ti> verstrek! du™- Uwen winkelier 3 Bij aankoop van een doosje zonder verzekeringsbiljel, zal Uw winkelier U dit binnen enkele dagen verstrekken. (Inger. Med. --- WAT MEN IN FEBRUARI WIL HERDENKEN. D.w.z.: in Februari en wellicht later. Bijna twee jaar geleden, eind Januari 1922, hebben we twee uitvoerige artikelen gewijd aan de toen komende ~Herinneringsdagen voor Walcheren", n.l. dé herinnering aan de geschiedkundige gebeurtenissen uït den Geuzentijd, 350 jaar terug: 6 April 1572 de overgang van Vlissingen aan de Geuzen, 3 Mei de overgang van Veere; en de aanvang in datzelfde voorjaar van het beleg van Middelburg, dat twintig maanden duurde en eind Febr. 1574 overgegeven werd aan den Prins. Die laatste gebeurtenis wil men nu herdenken. Er is een klein verschil van meening gebleken over den juisten datum. Och, dat hangt er maar van af, wat men als het gewichtigste feit in de handelingen bij die overgave beschouwt. Den 18den Februari werden op het kasteel van Rammekens de voorwaarden vastgesteld door de van weerszijden aangewezen onderhandelaars; den 19den heeft Prins Willem die overeenkomst geratificeerd. Den 22sten ging de Spaansche bevelhebber Mondragon met zijn troepen, de katholieke geestelijken en Spaansch gezinde burgers scheep; en daarna trokken drie honderd Geuzen onder Boisot, Junius en Van Dorp de stad binnen. De Prins schijnt eerst den 24sten of 25sten in de stad gekomen te zijn. Zooals men weet, had de voorloopige commissie zich de herdenking voorgesteld op den 22sten, Maar die datum is van bijkomend belang. Hoofdzaak is dat de overgang van Middelburg herdacht wordt. En doel van deze beschouwing is, om nog eens kort althans de algemeene leiten aan te stippen, zoodat ook de nietgeschiedkundige eenig inzicht kan krijgen in de reden der herdenkingsplannen Meer bevoegden zullen later wel de beteekenis van beleg en overgang in meer wetenschappelijk licht stellen. Tot zoolang diene deze vluchtige herinnering. Dat beleg van Middelburg is veel merkwaardiger, en ook van meer beteekenis geweest, dan men wel uit de korte vermelding in de geschiedenisleerboeken zou opmaken. Merkwaardig was dat beleg o, a. door de scheepsgevechten. Want al lag Middelburg midden in het land, slechts met de zee verbonden door het (nu ingepolderde) kanaal van Welzinge naar den Sloemond bij Rammekens, toch is het lot van Middelburg feitelijk beslist op het water, op de Zeeuwsche stroomen. Eerst Alva en toen Requesens hebben telkens getracht door vloten, zelfs zeer groote vloten, van uit Antwerpen en Bergen op Zoom, levensmiddelen en troepen naar Middelburg te voeren. Die vloten ontmoetten echter de Geuzenvloot op de Wester- en Ooster-Schelde, en de tallooze scheepsgevechten dïe daardoor ontstonden, hebben hun toppunt gehad in den grooten scheepsslag van 29 Jan. 1574 bij Roemerswaal, waarin de Spaansche vloot van 54 oprlogs- en 29 voorraadschepen zoon- deerlijke nederlaag leed, dat Middelburg toen niet houdbaar meer was. De prachtige gobelins, die nu in de zaal der Provinciale Staten van Zeeland hangen, zijn een herinnering aan dezen strijd te water. Ze zijn eenigen tijd later op last van de Staten van Zeeland vervaardigd naar ontwerpen die den plaatselijken toestand nog juist weergaven, en zijn dus afbeeldingen, die bij de a.s, herdenking bijzondere aandacht verdienen. En tevens zijn ze een bewijs dat de Staten van dit gewest beseften van welk een groote beteekenis die overgang van Middelburg was voor de heele provincie Zeeland. Om die beteekenis te begrijpen is het noodig zich voor te stellen hoe de stand van zaken toen was, en dan niet alleen op het jaartal te letten, maar ook op de maand. Den lsten April 1572 was met de inneming van den Briel de stoot gegeven tot den afval van tal van steden. Hier in Zeeland volgden Vlissingen, Veere en later Zicrikzee, maar in Holland volgden het heele Noorderkwartier en tal van steden in het tegenwoordige Zuid- Holland, zoodat 15 Juli de eerste vrije vergadering van de Staten van Noord- Holland kon plaats hebben. Daarna kwamen er nog tal van sleden in de Oostelijke en Noordelijke provincies bij. Dat Alva toen niet dadelijk krachtig hier te lande optrad, was een gedwongen besluit. Zijn kracht was elders noodig. In datzelfde voorjaar toch had Graaf Lodewijk van Nassau bij verrassing Bergen in de Zuidelijke Nederlanden veroverd, daardoor de mogelijkheid openend, dat de Fransche Hugenoten de hand zouden reiken aan de opstandelingen in de Nederlanden. Daar zond hij dus eerst zijn troepen heen. Maar in Augustus gebeurde er iets, dat het gunstig aanzien van den opstand veranderde: de vermoording der Hugenoten in den Bartholomeusnacht, 23-24 Aug., te- Parijs, Alva zag daardoor de bedreiging uit het Zuiden verdwijnen; de Prins zag zijn pogingen om Bergen te ontzetten mislukken, en deze stad viel den 19den September. En toen had Alva de hand vrij voor zijn beruchten onderdrukkingstocht in ons land, waarvan de uitmoordingen van Zutphen, Naarden en Haarlem bloedige vlekken nalieten. Na de overgave van Haarlem (Juli '73} volgde wel in October de tegenslag voor Alkjnaar, maar in de volgende maand begon de eerste periode van het beleg van Leiden, dat aan de opstandelingen groote bezorgdheid gaf, In die jaren, de moeilijkste periode welke de zaak van den opstand doormaakte, valt ook het beleg van Middelburg, de eerste stad van Zeeland, en de woonplaats van de wereldlijke en geestelijke gezaghebbers: Van Wacken, de door Spanje aangestelde bewindhebber van Zeeland en bisschop Nicolaas de Castro. De overgang van Vlissingen, Veere en Zierikzee had geenszins een gelijke beweging in de rest van Zeeland tengevolge, In Middelburg was niets gebeurd, maar in Zuid-Beveland en Tholen ook niet en in het grootste deel van Schouwen evenmin. Ging Middelburg voor de Spanjaarden verloren, dan volgde niet alleen geheel Walcheren, maar vermoedelijk ook Zuid-Beveland en Tholen. Bleef Middelburg in handen der Spanjaarden, dan was er daarentegen kans, dat het toen nog kleine maar belangrijke Vlissingen het ook niet lang tegen de Spanjaarden zou uithouden. Met andere woorden het lot van Zeeland werd beslist door het lot van Middelburg. En daarom is het te begrijpen, dat Alva millioenen en millioenen besteedde om de stad te ontzetten, terwijl aan den anderen kant de Prins alle krachten inspande, en tegen het eind van '73 zelf haar Zeeland kwam om de beslissende maatregelen te leiden. Over de bijzonderheden van het beleg zullen we niet alles herhalen wat we reeds twee jaar geleden meedeelden. Belangstellenden worden verwezen naar de studie die Joh, van Vloten in 1874 aan het beleg wijdde onder den titel: „Middelburg, Beleg en Overgang", uitgegeven bij J. C. & W. Altorffer. | We willen echter nog eens speciaal in herinnering brengen, dat Middelburg niet Spaansch bleef, omdat de burgers zoo Spaansch-gezind waren, In 't jaar van den beeldenstorm, 1566, was het ook te Middelburg roerig toegegaan. De baljuw Pieter Hacck probeerde zelfs in '67 Middelburg met Geuzenbenden te veroveren, wat mislukte, door de Spaansche bezetting die hier lag. En toen Alva hier in dat jaar Martin de Posa als Baljuw aanstelde, maakten de Geus-gezinde burgers en leden van den raad zich tijdig uit de voeten. Men kan veilig aannemen, dat.de overgebleven burgers lang niet allen Spaansch gezind waren. Maar zij konden in '72 niet doen wat de Vlissingers en Vcerenaars deden, want daar lagen geen Spaansche troepen en ïn Middelburg wel, althans Waalsche troepen in Spaanschen dienst, onder leiding van Beauvois, En bovendien was hier de bevi-indhebbcr van Zeeland, n.l. de zeer energieke Antonïe van Bourgondië, Heer van Wacken, die dadelijk de leiding van de verdediging op zich nam, toen de Geuzenbenden uit Vlissingen de : stad kwam bestoken. De achtergebleven burgers hebben echter geducht ondervonden wat een beleg bcteekent, want er is verschrikkelijk geleden in die twintig maanden. Eerst was de band om de stad nog niet knellend, want er is in het eerste half jaar voornamelijk gestreden om de toegangswegen, waarvan de voornaamste was de haven met het kasteel Zeeburg aan het Sloe. Maar een andere weg was die over Arnemuiden, vanwaar kon worden overgestoken naar de Zuid-Bevelandsche eilanden. Daar trokken de trokken de Geuzen het eerst op af. Reeds 26 April verrasten ze die haven, maar toen in Mei 1200 man Spaansche troepen te Vrouwepolder landden, heroverden deze ook Arnemuiden, De Geuzen breidden echter hun activiteit ook uit naar Zuid-Beveland en begonnen 25 Aug, een beleg van Goes, Alva zette in Zeeland, evenals elders, zijn groote kracht eerst ïn, toen hij door de inneming van Bergen de handen vrij kreeg. Den 30sten Sept. zond hij een groote vloot uit Antwerpen, die echter door de Geuzenschepen onder Worst, Joost de Moor en Bouwen Ewout zoodanig belemmerd werd, dat de tocht werd opgegeven. Echter niet geheel zonder resultaat, want de aanvoerder zelf, de kranige Mondragon, trok naar Zuid- Beveland, deed daar zijn beroemden tocht door de slikken tusschen de Agger en Krabbendijke en wist daardoor de belegeraars van Goes te verjagen, waar hij zich toen vestigde. Gedurende het geheele jaar '73 heeft de stedelijke overheid van Middelburg niet opgehouden om aan Alva dringende brieven te zenden, waarin werd gesmeekt om voedsel en hulp, daar er zooveel burgers van ellende omkwamen. Maar Alva had toen, behalve met de bovengenoemde dingen, ook nog de moeilijkheid van geldgebrek. En al de pogingen om voorraadschepen naar Middelburg te krijgen mislukten door de waakzaamheid der Geuzenschepen. Van een In April '73 gezonden vloot levensmiddelen kwamen slechts enkele in de Middelburgsche haven. Toen 21 Juni van dat jaar Wacken bij de verdediging van Zeeburg door een achtpondcr uit het kanon van een Geuzenschip was gedood, werd Mondragon tot bewindhebber van Zeeland aangesteld. Maar vóór hij zich op weg naar Middelburg kon begeven, was 30 Juni Zeeburg, het kasteel, dat den mond van de Middelburgsche haven aan het Sloe verdedigde, door de Geuzen bestormd en veroverd, wat een geweldige slag voor de verdedigers was, j Mondragon is toen ook den veelbeproefden weg langs Vrouwepolder gevolgd. Immers de haven was door het verlies van Zeeburg afgesloten. Drie dagen heeft hij moeten vechten om met 2400 man en wat levensvoorraad van Vrouwepolder naar Middelburg te komen. En daar heeft hij de zwaarste dagen van het beleg meegemaakt. De grootste poging tot ontzet is gedaan in Januari '74. Toen was het dat de bovengenoemde vloot van 54 oorlogsen 29 voorraadschepen een laatste poging deed om. de bezetting van Middelburg te hulp te komen. Het was toen niet meer Alva die dit werk beval, want hij was toen al naar Spanje teruggekeerd. Het was zijn opvolger Requesens, die Romero tot bevelhebber had benoemd. En het was Boisot, die de Geuzenvloot aanvoerde, welke die Spanjaarden bij Roemerswaal versloeg. We kunnen weer niet in bijzonderheden treden. Maar willen toch vermelden, dat de Geuzen, die blijkbaar het vaarwater veel beter kenden, met volle zeilen op de Spaansche vloot aanvoeren, en dat toen de meeste der Spaansche schepen in het nauwe vaarwater aan den grond geraakten en zoodanig door de Geuzen bestookt werden, dat ze weldra vernield werden, Romero wist zich te redden, door overboord te springen, en aan den Schakerlooschen dijk naar den wal te waden. Het bericht van deze nieuwe mislukking, gaf, zooals we al deden uitkomen, voor Middelburg den doorslag. Het was in de stad ellendig gesteld en een brief < aan den Landvoogd, waarin die toestand I met zwarte kleuren werd geschilderd, viel den Geuzen in handen, zoodat de Prins wist hoe het er gesteld was. En het slot, de overgave, is dan ook spoedig gekomen. Dat alles wil men nu herdenken. Er is gevraagd — en daarom willen we het niet onaangeroerd laten — of het niet te lang geleden is voor een herdenking. Misschien wél voor iemand, die den overgang van Middelburg slechts in zijn geheugen heeft als een los geschiedenisfeit, dat hij met een jaartal op school geleerd heeft. Maar zeker niet voor ieder, die het besef heeft, dat de geschiedkundige ontwikkeling naar ons huidig leven als Nederlandsche natie, haar beginpunt had in die Geuzendagen; en dat toen, door die beslissing over het lot van Middelburg, tevens vastgelegd werd, dat onze stad, en daarmee ook de provincie Zeeland, tot de vr ij e Noord-Nederlanders zou behooren, — in scherp onderscheid van Zuid-Nederland, dat nog twee en een halve eeuw onder vreemde meesters bleef. In die herinnerning ligt toch zeker wel een reden voor een feestelijke herdenking! --- FEUILLETON. IN VERKEER DE SCHOENEN Naar het Engelsch, door Berta Ruck. o 41). 3 Merkwaardig dat ik bijna evenveel ach- ; tercenvolgende uren had doorgebracht met dezen zoogenaaniden „echtgenoot" , van mij als ïk uren over een heelen izoïner verspreid in het gezelschap van Rcggio Pcnmore had doorleefd 1 Daarenboven kon ik mol Reggie minder vrijuit pralen, omdat in dat geval de mogelijkheid, altijd bestond dat hij dacht, diat ik met henit wou flirlon. Zoo genoot ik Werkelijk van dezbni middag mot dezen jongen man, bij wien deze kwestie natuurlijk niet kon opkomen,' daar kapitein Meredilh getrouwd was I En ... Tk luister nooit meer naar flauw© grappen omtrent platonische menschen. Zij bestaan wel... Hot was pas nadat wij weer naar buiten gingen in de schemering waarin de slerren opkwamen on in de bewoging van don boulevard dat miss Vera Vayne's echtgenoot mij herinnerde aan dien fanlastischen en voor 't oogenblik onbreekbaron band die tusschen ons be" stond. „Er is iels dat mij daar juist treft", breS hij toen wij voorhvartdeldoni — htjt is net |){f wij al weken lang met elkaar wandelen en praten, en dan te bedeken dat het nog maar één dag is!) „U weet wol dat ik geen bloemen voor u koopen mocht? Nu, ik bedacht mij juist da;t mijn moeder het al heel vreemd -/al vinden dal ik den heelen dag in Parijs rondboemel met — met mijn vrouw", zei hij op de eenig mogelijke manier, luchthartig en ondeugend on ik koop niel een souvenirtjo voor haar, een kleinigheidje, om do vroolijke, hoe noem jo dat t© vierenl" „O daar zlal Lady Meredilh niet op lolten", zei ik haastig. „Niol?" zei hij. „U weet Wel betere Vader denkt er misschien niet over. Maar zij wel. En ze heeft zich al over zooveel dingen verbaasd I "Waarom zou ik in mijn brieven over „Vivie" gesproken hebben on bier ovor Rosé? "Waarom heb ik u ■ niet dadelijk aan haar voorjreslcld? O en zooveel dingen meert" „Dan hindert het niet of er nog wait bij koml", zei ik het hoofd schudden*! „Al verbaast het uw moeder dat u hier niets voor mij koopl, ik moet het er maar op wtigen. Ik ben maar een vrouw niot waar, ik hoef dus n!et te probecren logisch to redeneeren. Ik kan u dus alleen maar zeggen dat ik in ieder goval — liever geen presentjes voor uw vrouw ("wil flanne-meti I" "Wij slaken dos (raat over. Ik zng dat hij' het niet preltig vond. Toen zei hij: „Nu luister dan eens. Zou u dan niet zulk een kleinigheid voor u zelf willen aannemen?" „Neen", 70i ik kortaf. Wij haddon vrijwel geslenterd over dje breede slraat. Nu verdubbelde ik onwillekeurig mijn pas. Over mijn schouder zei hij met een andere slem. „juffrouw Whilelands! U begrijpt mij niet geheel en al. Ik wou alleen — ach loc, loop zola hard niet, als 't u niet schelen kan. Neenl Nu is 't goed! Maar ik kan nog niel zoo gauw mee. Ik wou alleen zeggen, is er niieU iels dat Wij aan moeder kunnen lalen iets dat u van mij had willen aannemen als ik een vriend van u was; aan *u voorgosleld door kapilein Penmior© bijvoorbeeld?" Ik voelde mij wat verlegen, ik vbno ,het wel preltig en (och wist ik niet goed 'wat er aan to doen; alles bij elkaar. Ik begreep dat hij door wat hij nu zei, Irachlle goed te maken hoe hij den vo'rigon avond gesproken had. (Den vorïgen avond pas ? Eenwen schenen na dien tijd verloopen te 2'ijn). I Hij stak oen heel eind boven mij uit | toen hij naast mij liep en zei op dal vriendetijksten loon van :do wereld: „Ik hoop dat ik uw gevoel 1 voor ©tiquelfo niet beleedigd heb? Maar 1 luister eens," Hij zwaaide met zijn wianielstok. „Zelfs het stijf opgevoede jonge meisje uit do Vïctoria-periode — zelfs mijn moe. der, toen zij een jong meisje was, ,moclit cadeautjes van een heer aannemen. Zijn er niet ergens grenzen daarvoor aangegeven? Een man kan boeken aan een jong meisje geven dal niets — compleet niets met hem le maken heefl. Of hij mag iets geven dat geen blijvende waardes heefl, iets dat fijn gesneden kan w-orden en in den oven geworpen om zoo ie spreken. Chocola, hoe denkt u daarover?" „Sir Richard overlaadt mij met chocola". „Sigaretten dan? — Rookt u niet? Dat dacht ïk eigenlijk wel. Ha! odeur. Dat is vtuchlïg goedje, het vervliegt. Houdt u van odeur?" Ik vond het onbeleefd alles Ie weigeren wat hij zoo gemakkelijk, zoo tactvol aanbood! Het volgend oorenblik waren wij een van dïo echte odeurpaleizen binnen ge- Ireden, waar enorme flesschen, vierkant en langwerpig, met kristallen sluiting en linlenversiering in mandjes waren geëtaleerd of op ebbenhoulen lafels stonden. „Wat zullen Wij nemen?" zei mijn metgezel rondkijkende. Zij droegen de ietwat vreemde titels van' „.L'heure bleue". ,Pour troubler"cn „Verlïge". ~Ja, mij dunkt om am mtijn moeder te laten zien moesten wij liever lets nemer met een meer gewonen naam" zei kapr tem Meredilh snel en zacht. En hij bestelde een vierkante flesch odeur met bet etiket; „Quand l'éle vient." Tot mijn schrik hoorde ik dat hij zevenlig francs koslle, liet was mijn eenige Iroost dat hij niel gekocht was lei' wille van mij, maar van Lady Meredilh. Ik was van plan hem dadelijk le laleri zien zoodra wij in bet hotel terug waren, Miei h-urrdcn wij dat >ir Richflrd en zijn vrouw thuis geweest maar woor uitgegaan waren, en de boodschap nadden achtergelaten dat zij naar de oomedie gingoi en wij niet op hen behoefden to wachten. AI weer? Kapitein Meredith wts zelteC zco aaraïg en tactvol geweest als men maar ksn verwachten van oonig bïtteil beproefd jong mensch met een echte vtüuvv die hij moest opsporen on een voorgewende vrouw die tegel ijker lijd moest bezig gehouden worden. Maar behalve die enkele uren 's middags — was ik den heelen dag met hem iHccn ge'wect van plus minus 10 uur des morgens tot zeven uur 's-avonds. Moest de heele E.vond nn waarlijk weet gewijd werden aan een ejnt'eioozo «e--men f. raak tusschen den man van Vera en mij? Waarschijnlijk wel. (Worlt v^rwlsd). ---