EEN DENKBEELD VOOR DE RIJKSFINANCIËN Onder de boeken die door overvloed van andere copy reeds eenigen lijd op bespreking wachten, behoort ook stel van het evenwicht in 's Rijksfinanciën zonder salarisverlaging van het Rijkspersoneel", door J. V. Geulen, referendaris bij het Departement van Binnenl. Zaken en Landbouw. (Uitg. I). Mensing, den Haag.) Wal de schrijver in dit boekje tracht aan te toonen, kenschetst hij zelf als een betoog: dat verlaging van de salarissen der Rijksambtenaren en beambten onredelijk en onchristelijk, alsmede oneconomisch zou wezen, en dat zonder die verlaging herstel van het evenwicht in 's Rijks financiën mogelijk is. De schrijver, zelf een der oprichters van de R. K. Ambtenaarsvereeniging, vertrouwt dat het R. K. standpunt waarop zijn beschouwingen, waar noodig, gegrond zijn, andersdenkenden niet zullen afschrikken. In dat opzicht heeft hij zeker gelijk. Zijn beschouwingen over den rijksdienst zijn zoo zakelijk, dat ze de aandacht ook van anderen verdienen, speciaal wjft- hij het, als deskundig ambtenaar, heeft over de mogelijke bezuinigingen, en de reorganisatie van den staatsdienst, waarmee het eerste deel van zijn werkje gevuld is. Minder overtuigend was voor ons het tweede deel van zijn betoog: de aanbevelingen voor verbetering der rijksinkomsten, omdat wij anders dan hij staan tegenover de vraag, of het gerechtvaardgid en mogelijk is uit de belastingen zooveel meer te halen als hij aanbeveelt Dat hij de dividend- en tantième-belasting wil omzetten in een winstbelasting is van minder belang dan dat hij daarvan dan 35 millioen méér verwacht* voor de rijksmiddelen en 11.5 millioen méér voor 't leeningfonds 19M. Want dan staan wij dadelijk voor den twijfel, of men zonder schade aan de bestaansmogelijkheid der bedrijven, zoo maar 46 millioen uit de winsten kan halen, en die dus ontneemt aan de kapitaalvorming, waarvan ook de Minister van Fin. de noodzakelijkheid erkent. Fn raakt men niet dezelfde kwestie aan, wanneer de schrijver raamt uit de bestrijding van de ontduiking der R. Ink: Bel. 33 millioen te méér te halen? En ikomt men niet bij zeer verschillend beoordeelde vraagstukken wanneer men zooals de heer Ceulen berekent, door 70 a 100 opcenten op de invoerrechten een 30 millioen méér wil ontvangen? De voor ambtenaren aanti-ekkclijke titel blijkt dus wel deze reserve noodig te maken, dat men zich ook moet kunnen vereenigen met de voorstellen van den -chrijvcr voor belastingverhooging, ~- wat wellicht ook voor ambtenaren met andere meeningen daarover, bezwaarlijk kan gaan. Terwijl de niet-ambtenaars zich afvragen of dat ambtenaars-vraagstuk dan zoo onaantasbaar moet worden beschouwd dat er eerst alle mogelijke andere oplossingen moeten worden beproefd vóór men aan de salariskwestie' tornt, hoewel niemand zal kunnen ontkennen, dat de jongste regeling is ontstaan in abnormale omstandigheden. --- FEUILLETON. De onzichtbare hand. Door DOUGLAS VALENTINE. (Schrjjver van De man met den Klompvoet). G-autoriseerde vertaling van W. E. P. (Nadruk verboden). —o 46. „Het bloed op de toque van haar kan ook wel van liass zijn. Er ligt ook veel bloed op den grond. Kijk eens, ik denk, dat de veiligheid van Miss Mackwayte afhangt van het al of niet terugkrijgen van dat juweel door hetzij Nur-el-Din hetzij Strangwise. Strangwise, dat weten we, heeft het verloren en er is hier geen spoor van te vinden; bovendien weten we, dat Nur-el-Din het tot gisterenmiddag too niet in bezit had. Dus kan zij het ook niet weggestuurd hebben llk ben geneigd te gelooven, dat Strangwise, voordat hij gisterenavond naar MUI House ging, Miss Mackwayte ergens heeft heengevoerd, met behulp van Rass en Marie, die blijkbaar zijn medeplichtigen waren, om van haar te weten te kom«n, waar het juweel geborgen ia..." „Maar Miss Mackwayte kan niet weten, wat er mee gebeurd is", wierp Desmond tegen. „Misschien niet", antwoordde zijn broer, „maar beiden, zoowel Strangwise als Nur-el-Din, weten, dat het juweel oorspronkelijk aan haar was toevertrouwd. Nur-el-Din heeft weliswaar niet aan het meisje verteld, wat het zilveren doosje bevatte, maar Miss Mackwavte zou dat hebben kunnen ontdeltken, 'ten minste, dat kan de danseres veronderstellen en Strangwise kan hetzelfde denken. Daarom hadden dus Strangwise en Nur-el-Din beiden er belang bij Miss Mackwayte vast te houden* en ik denk dat Strangwise de danseres is vóór geweest. Toen Nur-el-Din het ontdekte, kregen Rass zoowel als Marie de straf voor hun verraad. Zij wandelden den tuin eenmaal op en neer, voordat Desmond antwoordde. „Francis", zei hij, „herinner je je Nurel-Din's levensgeschiedenis? Ik heb je die verteld net zooals ik die van haar had gehoord." „.Ta zeker", antwoordde zijn broer. „Wel", zei Desmond op vastberaden toon, „ik denk, dat die geschiedenis ons den waren maatstaf voor Nur-el-Din*s karakter geeft. Zjj is geen moordenares. Als zo iets is, is zij een slachtoffer!" Francis lachte kort. ,?n Slachtoffer? 't Mocht watl riep hij. „Goede hemel, man, hoe kun je zulke nonsens verkondigen tegen alle bewijs in terwijl de slachtoffers van deze bloeddorstige vrouw nog niet eens koud zijn? Maar hoe vreeselijk deze woorden ook zijn, het geharrewar van deze bende onder elkaar, gaat in zekeren zin noch mij noch jou iets aan in deze zaak. Voor ons blijft het feit, dat Nur-el-Din, behalve een monster van gemeenheid, het hart en de ziel is van de heele samenzwering I" Desmond was moe en zenuwachtig en prikkelbaar bij den toon van zijn broer Waarom zou Francis hem zoo de les lezen over Nur-el-Din? Francis wist niets van het meisje of van haar \Toeger leven af, terwijl hij, Desmond, zich vleide, dat hij ten minste had uitgevonden hoe Nur-el-Din in deze duistere zaak betrokken was En heftig riep hij uit: ~.To praat als een dwaas! Ut zeg je, dat Nur-el-Din in deze spionnen bende is ingehaald; maar zij zelf staat absoluut buiten de heele troep.... „Halt even!" viel Francis hem in de rede, „vergeet jo niet die blauwe enveloppe, die we op haar hebben gevonden?" „Wat zou die?" vroeg Desmond op scherpen toon. „Alleen maar dit: het cijferschrift is in groepen van vier cijfers, geadresseerd aan een groep van vier cijfers en onderteekend door een groep van zes cijfers ..." „Ja.... en.. .?" ~Dat is nu juist toevallig de gewone geheime code vau den Duitschen Generalen Staf. Wanneer je op 't oogenblik een Duitsch stafbericht in Frankrijk moest overseincn, zou het tien tegen één in die code zijn. Merkwaardig treft tlat samen hé?" Wanneer iemand boos is, heeft het feit, dat hij zijn pleit verliest, meestal niet een kalmecrenden invloed op hem Als wij allen wijsgeeren waren, was het misschien nog mogelijk, maar daar wc slechts mcnschelijkc wezens zijn, werkt een nuchter-verstandelijke redeneering op een vlammend temperament als een lap op een stier. Desmond was wanhopig onder het gevoel van gefaald le hebben, en in zijn angst om Barbara was hij niet in de stemming om naar rede te luisteren. De nuchtere logica van zijn broer maakte hem alleen maar woedend, omdat hy voelde, dat Francis gelijk had. „Ik geef geen snars om dat bewijs", beweerde Desmond, „het mag er dan nog zoo zwart uitzien tegen Nur-el-Din, en dat doet *t ook werkelijk: maar ik heb haar ontmoet en met haar gesproken en He zeg je, dat zij niet een hoofdschuldige is in deze zaak: maar een slachtoffer l„ „Je praat alsof je verliefd op haar bent!" zei Francis spottend. Desmond werd vrij bleek. „Wanneer medelijden een soort van verliefdheid is", antwoordde hij zacht, „ja, dan ben ik het, want God weet, dat ik nooit zoon medelijden heb gehad met een vrouw als nu mei Nur-el-DinJ Maar jij, veronderstel ik", voegde hij er hitler bij, „jij bent te veel politieman, Francis, om zoo iets te kunnen voelen!" Drift is dikwijls een familiekwaal en Francis vloog dadelijk op. „Ik mag dan een politieman zijn, zooals jo 't blieft te noemen", viel hij uit, „maar ik heb genoeg plichtsgevoel, hoop ik, om mijn orders niet te verzaken uit sentimentaliteit!" Het was een vinnige streek, die Desmond dadelijk trof. „Ik ben misselijk van al dat geredeneer hier", zei hij driftig, „als je dan zo* geweldig knap bent, moet je eerst Nurel-Din neerschieten en Strangwise naderhand arresteeren. Dan kan jb daarna uit gaan zoeken, wie van ons beklen gelijk heeft!" Hij draaide zich om en liep naar het bruggetje, waarover men in het moerastand kwam. (Wordt vervolg-.) --- BINNENLAND, DE INVOERING VAN DE ARBEIDSGESCHILLENWET. Bij Kon. besluit van 7 April 1924 is bepaald dat de Arbeidsgeschillenwet '23 in werking zal treden met ingang van 18 April 1924. , Voor de uitvoering van die wet is. het rijk verdeeld in vier districten waarvan omvatten: l het le district de provinciën Friesland, Groningen en Drenthe; het 2e district de provincie Noord-Holland ; > hel 3e district de provinciën Zuid-Holland, Utrecht en Overijsel, benevens het gedeelte der provincie Gelderland, dat gelegen is henoorden De Waal; het 4e, district de provinciën Limburg, Noord-Brabant en Zeeland, henevens hel gedeelte der provincie Gelderland, dat gelegen is bezuiden de Waal. De Koningin heeft benoemd tot Rijksbemiddelaar in het: lste district: mr. E. van Kelwich Verschuur, burgemeester van Groningen; 2de district: mr. S. de Vries Czn., oudminister van financiën, te 's-Gravenhage; 3e district: ir. H. A. van Uselsleijn, oud-minister van landbouw, nijverheid en handel, te 's-Gravenhage; 4de district, ir. L. A. Fruytier, lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal te 's-Gravenhage. --- DE BORINGEN NAAR AARDOLIE. Naar aanleiding van de aanboring van aardolie bij Corle door den rijksopsporingsdienst van delfstoffen, is nu een aanvulling der Delfstoffen ingediend, een vergunning vragend voor boren in het bedoeld terein, opdat de regeering bij het beoordeelen van verzoeken om zulk een vergunning, aanstonds de vraag onder de oogen kan zien, of degene, die naar aardolie wil boren, voldoende waarborgen biedt van geschiktheid tot exploiteeren. Is dit het geval, dan is de minister voornemens met zulk een verzoeker een explo ra lic-eKploitalie-o vereenkomst aan te gaan, onder voorbehoud van goedkeuring bij de wet. Op deze wijze zal het mogelijk zijn de rechten en belangen van den staat in elk opzicht in het exploitatie-contract tot uiting te brengen. Voor eene exploitatie van olie door den staat is naar de overtuiging van den minister geen aanleiding niet alleen, doch hij acht eene dergelijke ondernedie altijd een speculatief karakter draagt voor den Staat ,die voor een zoodanig bedrijf in het gehee] niet geoutilleerd is, stellig af te raden. --- WETTELIJKE REGELING VAN DE COÖPERATIEVE VEREENIGINGEN. Een ontwerp is ingediend tot wettelijke regeling opnieuw van de coöperatieve 'vereenigingen. Behoudens enkele ondergeschikte veranderingen is dit ontwerp geheel ontleend aan de Staatscommissie voor de herziening van de wet op de coöperatieve vereenigingen, wier verslag met bijlagen in Juni 1923 is openbaar gemaakt. --- RECHTZAKEN. De zaak der Brusselsche Bank voor de Rechtbank te Middelburg. Getuigenverhoor. Als eerste getuige werd gehoord J. Simonse landbouwer te Biggekerke, die. verklaarde dat de beklaagden bij hem zijn geweest. Beide praten met hem over de zaken, Witteveen gaf zich als deskundige uit, Van Page niet. Zij zouden in alles voor hun klanten zorgen. Zij gaven den indruk, dat getuige 2 pet. boven de couponwaarde zou krijgen; dat er mogelijkheid zou zijn, dat dit niet kon, werd niet gezegd. Zij zeiden dat effecten, die getuige zou afstaan, naar de Nederlandschc Bank zouden gaan. De door hem gedeponeerde stukken, ter nominale waarde f 6500, (Staatsleening, Staalsspoorwcgen en Zeeuwsche Hypotheekbank) heeft hij afgegeven aan Van Page die toen alleen bij hem kwam. Later gaf hij nog meer af, wat weet hij nicl precies. Een maal is getuige op het kantoor geweest; [oen was er kwestie met zekeren Van Noppen; er werd geluige bewogen een contract te teekenen, o a. was dit ook reeds het geval geweest na mooi opgestelde brieven. De voor hein gekochte Brusselsche bankaandeelen heeft getuige nimmer gezien. Hij teekende koopbriefjes, algemeene volmacht, con- Iracicn alleen in volkomen vertrouwen. Laler meende hij: ik heb nu eenmaal geteekend en zal maar alles teekeneri wat ze mij sturen. Als v. Page alleen kwam, sprak ookdeze over koerswaarde van 170 pet. en winsten* van 35 pet. voor geluige, waren de bekl samen ,dan bevestigde Wilteveen de verhalen. Nimmer heeft hij verlof gegeven de stukken te verkoopen, hij gaf ze alleen in onderpand. . Getuige is tol het zaken doen mei bekl. overgegaan- door de mooie voorspiegelingen vau 2 pet. meer rente, en het maken van 35 pet. van zijn kapitaal. Ten slotle was getuige al zijn geld kwijt. Hij stond met de Bank in rekening-courant, maar heeft nimmer ac voorwaarden daarvan gelezen. Bekl. Witteveen zegt, dat geluige hem o. a. eens gezegd heeft, dat de Danube Oil geen dividend zou geven. Gelui ge zegt, dat hij dil van zijn zoon had gehoord. Nogmaals met klem op den eed gewezen, verklaarde getuige opnieuw nimmer absolute volmacht te hebben gegeven. Op verschillende vragen ook van de advocaten zegt getuige o. a. dat uitsluitend over de Nederlandsche Bank is gesproken als plaats waar de effecten zouden worden ondergebracht. Hoe men aan de berekening der 2 pel. meer kwam, heeft getuige niet juist begrepen. Bij hel eerste gesprek met Witteveen was getuige's vrouw tegenwoordig later soms wel en soms niet. De bezoeken waren soms langer en soms korter. Hij wist alleen „op zn boers" iels van effecten af, hij kon niet alles begrijpen, alleen wel, dat hem meer verdiensten werden voorgespiegeld. Geluige had een effect van 500 pond of 500 dollar Dominion Canners Limited, alleen gegeven om de waarde le onderzoeken; nimmer had hij toestemming gegeven dit te verkoopen, en steeds als hij er naar vroeg, kreeg hij ten antwoord, dat die stukken nog niet terug waren. Op een vraag van Mr. Adriaanse, zegt spr., dat dit stuk aan Witteveen ter onderzoek werd toevertrouwd. Direct gewaarschuwd, heeft v. Page hem nooit. Nimmer heeft hij gezegd, dat hij nu eenmaal met Witteveen in zee was en er nu maar mede door moest gaan. Als tweede getuige Werd gehoord S. Koene, echtgenoote van J. Sïmonse,die bij het eerste gesprek tegenwoordig was. Later heeft zij gezien dat v. Page effecten kreeg en mede nam, welke effecten weet zij niet, daar bemoeit do vrouw zich' niet mede. Er zou dividend met do in bewaringgeving worden gemaakt. Later heeft haar man Engelsche stukken mede gegeven ter onderzoek. Bekl. kwamen meermalen; ze dronken dan een kop koffie of thee en rookten een sigaartje; zij bleven wel een „stuitje" precies hoelang wist spr. niet. Volgens getuige heeft v. Page gezegd, dat al stierf haar man, hy nog voor haar zorgen zou. Hij heeft niet gezegd dat hij alleen kwam uit naam van Brïdee en Witteveen, zooals bekl. opmerkte. Bij het afgeveu der Engelsche stukken ken was alleen v. Page tegenwoordig. Vervolgens kwam de tweede ten laste legging aan de orde, betreffende Z. Koene uit Grijpskerke. Deze werd nu als getuige gehoord, hij j * sprak bekl. v. Page het eerst op de hof- ] stede van zijn zoon en toen deze";] getuige aan zaken niet de Bank te gaan 11 doen. Getuige begreep het niet goed. En-:. kelc dagen later kwamen beide beklaag-!] den per auto; en later nog meermalen; ; tol eindelijk getuige blijk gaf wel zaken 1 met de bank te willen doen; en op 16 Maart 1922 kreeg getuige bericht, dat 1 er aandeelen Brusselsche Bank voor hem • gekocht waren en werd hem verzekerd dal deze een groot dividend zouden ge- 1 ven. ; Getuige teekende de briefjes maar alleen voor verkoop of aankoop; al was i hel niet altijd met zijn zin — ' Betreffende de Danube Oil, had men i getuige verteld, dat deze wel lot 35 pel. dividend zouden geven. De beklaagde j overreden hem tol afgifte als onderpand, i voor aankoop van Danube Oil, van zijn . Banco Populair. Ook werd getuige over- < gehaald tot afgifte van 1000 dollars j Dominion Oanncrs en een effect van The Argenlinc Iron -Steel Company, zoo . genaamd om de waarde te onderzoeken ] maar nimmer heeft getuige deze stukken terug ontvangen, in weerwil van zijn aandringen; opdracht tot verkoop dezer j stukken heeft getuige nooit gegeven. Be kl. Witteveen zegt èn van Siinpnse èn van Koene opdracht te hebben . gekregen de Engelsche stukken te ver- ; koopen. De pres id . wijst er op, dat de ge- '■ tuigen dit toch anders verklaren. Beid. v. Page zegt, dat getuige hem zelf vroeg de eerste maal nog een eindje mede te gaan. (Dit ontkent getuige). Getuige zegl nog, dal v. Page hem een effecten-trommel heeft getoond; of daarbij gezegd werd, dat de effecten van bekl. waren, kan getuige niet meer zeggen. Afgesproken was de Engelsche effecten alleen op te zenden om de waarde te bepalen ■ over verkoop had later gesproken kunnen worden; dit is echter nimmer geschied. (Dit laatste verklaarde getuige op vragen van mr. Tabak. Op vragen van mr. Kokosky verzekert getuige, niet precies meer te weten wat Wiltcveon en wat v. Page gezegd heeft; wel, dat hij meermalen alleen met v. Page onderhandelde en hem geteekende briefjes bracht. Op een vraag van mr. Adriaanse geeft getuige toe, dat hij zelf bij enkele familieleden de Brusselsche Bank heeft genoemd; maar steeds heeft hij gezegd zich niet met hun beleggingen te bemoeien, daar het hun eigen geld was. Getuige is nog bij de vrouw van bekl. van Page geweest, na diens arrestatie en heeft toen gezegd, dat hij wel gevreesd had, dat 't mis zou gaan, maar ook dat hij meende, dat v. Page er net zoo is ingeloopen als getuige zelf. Niet weet hij, dat Witteveen tegen hem gezegd zou hebben .dat v. Page eigenlijk maar een leerling was. Na nog enkele vragen der verdedigers werd gehoord M. M a 1 j a a r s, echtgenoote van den vorigen getuige, die meent dat de Engelsche stukken aan v. Page werden gegeven. Of ook Witteveen er bij was weet zij niet. Ook deze getuige doet enkele médeeelingen over het gesprokene, maar zij heeft heel weinig verstaan. De dochter van den benadeelde, C. Koene is ook wel eens bij de gesprekken van bekt. met haar vader geweest. De Engelsche stukken zijn op onderzoek medegenomen. Bekl. waren er toen allebei. Wie ze aanpakte weet getuige niet wel dat Witteveen aanbood ze mede te nemen, en dat deze sprak van verdienen van f 10,000; en daarbij beloofde, dat getuige een mooie kast kreeg, als dit niet' zoo was. De derde ten lastelegging .betrof J. v. Lic re uit Kloetinge. Deze zeide, dat hem verzocht werd effecten af te staan ,die dan bij de Nederlandsche en Twentschc Bank zouden worden in depot gegeven, niet alleen W7itteveen, maar ook B. Nieuwenhuijze en .1. Eversdijk vertelden van hooge dividenden en mooie winsten. Dit en de bekendheid met de familie van Nieiïwenhuijze bracht geluige er toe zaken te gaan doen met de Bank en groote bedragen aan effecten af te geven en voorgelegde contracten te teeltenen. Dat hij algemeene volmacht gegeven zou hebben herinnert hij zich niet meer Meermalen kreeg hij koopbriefje*», o.a betreffende de Danube Oil, zonder orders te hebben gegeven. Bekl. Witteveen bekenl in deze zaak de twee transactie met geluige te hebben afgesloten. Op vragen van mr. Koko sk y zegt getuige, dat Witteveen gezegd heeft dal de inlercsl „vast" was; van gegarandeerd is niet gesproken. De vrouw van van Lier e is er bij geweest, dat Witteveen verleide aan haar man dat de Danube Oil 35 pet. gaven en tot 200 a 300 pet. konden oploopen, en zij heeft gezien dat haar man effecten gaf aan Witteveen De verdediger, mr. Kokosky, wijst er op dat de Danube Oil op konden loopen. Getuige J. v. Licre, nog even weer terug geroepen, zegl dat bekl. beslist gezegd heeft dat de Danube Oil 35 pet. zou geven. Getuige B. Nieu wen huize heeft de menschen, ook van Liere, aangespoord zaken te gaan doen met de Bank, alleen op gezag van Witteveen, die ook hem sprak van minstens 35 pel dividend, doch niet van een stijging lot 200 & 300 pet. De volgende [en laslelegging betrof de zaak waarin M. J. Engel vaa r t te Oolijnsplaal het slachtoffer werd. Deze verklaarde als geluige, dat hij op aanraden van 8., Nieuwenliuize, die de Bank Kchilderde als bijzonder deskundig, beklaagden aan huis ontving. De eerste maal heeft hij geen zaken willen doen. Toen op 1 Maart 1923 Witteveen terugkwam, heeft getuige hem enkele effecten medegegeven, onder vaste belofte van 2 pet. extra rente. Dater teekende getuige een contract en machtigde Witteveen zaken met zijn stukken te doen op de beurs; eerst was alleen gesproken over in depot geven bij de Nederlandsche Bank. Bekl. Witteveen, die ook roet dezen getuige gesproken had over de 35 pet., verklaart nu gezegd te hebben, dat de Danube Oil wel konden oploopen. en als de officieele noleering kwam tol 309 pet., zij wel 35 pet. zouden geven. Getuige zegt, dat de stukken hem voor 170 pet. werden aangeboden, en er werd bijgevoegd, dat de bank ze uitgaf voor 190. G-etuige E. A. Öaljouw, vrouw van Engelvaart, zegt dat gesproken is over een waarde van 190, maar een aanbod werd gedaan voor 170, omdat haar man toch reeds verlies had geleden. Bekl. Witteveen meent dat getuige niet steeds was bij het onderhoud. Getuige heeft echter het bovenstaande goed gehoord en ook, dat alleen gesproken is over deponeeren bij de Nederlandsche Bank en niet over andere banken. De vijfde ten laste legging belrof het dupeeren van Th. Maat te Kuis, die meent, dat er gesproken is van de Nederlandsche Bank. Zeker is er gesproken over onvoorwaardelijk _ pt. meer rente, dan getuige had. Getuige is er toen toe overgegaan zaken te doen met de Bank, waarbij .T. Eversdijk als tusschen persoon optrad. Toen hij een contract teekende, zag hij niet, dat daarin eigenlijk stond dat de 2 pel. niet vast waren. Witteveen kwam slechts éénmaal bij getuige en bijna alles werd behandeld door Eversdijk. Hem werd door Eversdijk een telegram getoond van Witteveen, waarin hij meldde. Verkocht 5000 Jurgens Maat Kals 74 pet. mooie winst adviseer meer te doen. Kon voorde Vos, Maat en M~_ii nog tot Woensdagavond "beslag leggen op Danube tegen 170 pet. daarna boers minstens 20 pet. hooger Witteveen." De volgende getuige J. Eversdijk hoofd der school te Kats is door Nieuwe. huize in aanraking gekomen met Witteveen eu heeft voor dezen stukken in ontvangst genomen en door gezonden naar Nieuwenhuize. De mededeelingen door Witteveen gedaan, gaf getuige door naar Maat, ook dat er onvoorwaardelijk 2 pet. zou worden gegeven, na het bovengenoemde telegram gaf Maat nog weer fISOO af. De makelaar M. D. de Lange te Amsterdam deelde mede, dat op de executiebeurs in Juli '23 Danube Oils voor de Brusselsche Bank werden verkocht, die ze zelf weer inkocht en zoo eerst een hoogen prijs kreeg en wel 150 pet. Later werden ze opgehouden op 51 pet., nog later verkocht voor 33 pet en ten slotte deden ze 11.6 pet. op 29 October. Op een vraag van den Officier zegt getuige, dat hij 150 pet. voor een fonds, dat nog nimmer rente gaf, zeer hoog acht. De waarde van de aandeelen der Brusselsche Bank, voor de, strubbelingen, kan getuige niet opgeven. Mr. K o k o s k y stelt een paar financieel-technische vragen aan getuige, die o.a. ambsregel het niet den weg acht om een koers voor een effect te maken door het in esculie te brengen. Getuige .1. A. Engel vaart, hotelhouder le Kortgene, heeft ook bekl. hooren spreken van beleggingen bij de "Nederlandsclie Bank en de Twcntsche Bank. De laatste ten laslfe legging tegen W i tt e veen was, die waarbij C. M. v. N i e u w e n h u ij z e n te 's Heer Arendskerke tot afgifte van stukken en koopen van Danube Oil werd opgewekt. Witteveen was toen in gezelschap van Van Dalen, destijds werkzaam te Bergen op Zoom voor de Bank. Het kwam in dit geval weer allemaal op hetzelfde neer, alleen dat van Dalen meestal met Witteveen medekwam. Bekl. Witteveen zegt, dat toen hij bij getuige kwam, deze reeds zaken deed met van Dalen, en dit zich ook later herhaalde; voordien was bekl. er eens geweest, maar toen weigerde getuige zaken te doen. Bekl. wordt driftig en zegt juist hier al geheel onschuldig te zijn. Hij slaat met den vuist op den tafel. Geluige H. van Go r sei te 's Heer Arendskerke, woont in hetzelfde huis als van Nieuwenhuizen en verklaart ook weer over dezelfde wijze van zakendoen. Ook getuige werd aangezocht; hij is volkomen op de hoogte van de zaken van Van Nieuwenhuijzen. Bekl wordt weer driftig en blijft ontkennen met de zaken door van Nieuwenhuijzen gedaan te maken te hebben. Bovendien was van Gorsel niet altijd bij de gesprekken met van Nieuwenhuijzen. Mr. Kokosky dringt er op aan te weten aan wien van Nieuwenhuijzen koopbriefjes enz. heeft afgegeven en wordt van Nieuwenhuijzen nog eens gehoord, waarbij blijkt, dat ,deze ten dien opzichte niet zeker is. Getuige H. v. d. .Maas uit Kats, zegt stukken Danube Oil te hebben gekocht toen hij later zeide 1 and te hebben gegekocht en de stukken daarom wilden hebben, werd uitstel gevraagd. De laatste getuige van deze zitting, D. Tan Dalen ,vroeger directeur van het bijkantoor te Bergen op Zoom, zegt met .Witteveen geweest te zijn hj.j van Nieuwenhuijzen en van Gorsel. Hij heeft van Nieuwenhuijzen overreed zaken te gaan doen met de Brusselsche Bank en heeft stukken aan Witteveen overgegeven die hij van Van Nieuwenhuijzen kreeg. '■ De verdediger mr. K o kos k y wees er op dat deze getuige eerst ook is aangehouden en tegen hem instructie is geopend. De getuige geeft dit toe. De verdere behandeling der zaak werd bepaald op Donderdag 10 uur, nadat op verzoek der verdedigers van Witteveen aan getuigen Simonse en Koene was gelast dan terug te komen en aan de overigen zich gereed te houden om te komen als zij eventueel nog mochten worden opgeroepen. ---