Wat is Europa? Wanneer men de geschiedenis van Nederland nagaat, dan bespeurt men daarin al spoedig één Jijn; die der ontwikkeling van de kleine eenheid naar de grotere. In de middeleeuwen vocht stad tegen stad, kasteel tegen kasteel, later gewest tegen gewest; alleen een gemeenschappelijke dreiging dreef deze verschillende delen tezamen, eerst tot de Unie der Zeven Cewesten, later tot het koninkrijk der Nederlanden, met zijn nog altijd federatief klinkende naam. In de vorige eeuw kon men misschien nog denken dat hiermee een afsluiting bereikt was, een eindpunt in de historie. De historie gaat echter door; ze moge zich niet herhalen, maar ze vertoont dezelfde figuur; een gemeenschappelijke noodsituatie, die dringt tot verdere vereniging. Aan de horizon staat nu de naam Europa, tot voor kort een vrij vaag aardrijkskundig begrip. ..Ik ben Europeaan", dat zeiden heel vaak zij, die daarmee te kennen wilden geven dat zij niets waren. Men dient hier wel te bedenken, dat het vormen van een groter verband te allen tijde niet tot doel had het eigen bestaan op te geven, maar juist het veilig onder te brengen, het te redden en te bewaren. Men is nog geen Europeaan omdat men in Europa woont. Dat begrip heeft wel een zekere basis, maar nog geen zinvolle inhoud en geen afgeronde vorm. Het streven naar een federatief verenigd Europa betekent dan ook niet de aanvaarding van een bestaande, maar het scheppen van een wenselijke situatie. De volken van Europa hebben vele en grote gemeenschappelijke belangen. Zij hebben een veel minder duidelijke gemeenschappelijke cultuurbasis, die slechts door een dunne bovenlaag wordt beseft. Is die basis breed genoeg, om er een belangengemeenschap op te bouwen, die economisch, militair en cultureel haar vorm zal kunnen vinden? Men heeft in de bladen met meer of minder interesse de verslagen der Straatsbtirgse congressen gelezen, en kennis kunnen nemen van de opgerichte kolen- en staalgemeenschap. Het leek alles nog heel ver, zoveel verder dan Benelux. Maar we leven snel, en het wordt hoog tijd, dat niet alleen enkele idealisten en politieke vertegenwoordigers zich met deze zaak bemoeien, maar dat ook het volk in zijn brede lagen zich rekenschap gaat geven van de koers die wij inslaan. Een federatief verenigd Europa toch betekent niet dat er morgen aan de dag met alle volksgemeenschappen wordt afgerekend om er één stamppot van te maken, maar het betekent juist de aanwending der krachten van deze volksgemeenschappen voor een gezamenlijk doel. Zoals Nederland niets is zonder zijn gewesten, zo zal Europa een leeg begrip blijven zonder de positieve medewerking van al zijn nationaliteiten. Het verenigd Europa zal de som of in elk geval de resultante van deze krachten moeten zijn. Het gaat er niet om deze krachten te liquideren, maar juist om ze in gelijke zin te richten. Met het al of niet slagen van deze poging staat en valt het begrip Europa. De moeizame weg van Benelux, de pro en contra's bij de gemeenschap voor kolen en staal, de zwarigheden der Europese defensiegemeenschap laten ons voldoende zien, dat het stellen van het ideaal gemakkelijker is dan zijn verwezenlijking. Temeer, omdat deze dingen zich niet mogen voltrekken langs de weg der dictatuur, die eenvoudig haar besluiten oplegt, maar langs de weg der democratie, die rekening houdt met de vraag, in hoeverre deze dingen bij de volken gegroeid en werkelijkheid geworden zijn. De Nederlandse Raad voor de Europese bewegingheeft hier het initiatief genomen tot een onderzoek naar de opinie van het volk door middel van een tweetal proefstemmingen. Ze zullen plaats hebben uwDelft en in Bolsward. Deze steden zijn niet willekeurig gekozen; een der voornaamste redenen tot deze keuze was, dat in genoemde twee steden de uitslag der stemming voor de Tweede Kamer vrijwel overeenkwam met die over het gehele land. Men krijgt dus bij de uitslag geen eenzijdig beeld. Deze proefstemming. die op 17 December zal plaats hebben, kan natuurlijk geen enkele beslissing meebrengen. Maar zij is belangrijk als peiling van de openbare mening, die plotseling voor de vraag gesteld wordt: Hoe denkt u over een verenigd Europa? Die vraag is nog louter principieel. Ze richt zich op het wat, niet op het hoe. In de eerste plaats is het de deelname, die hier gewicht in de schaal legt. Het maakt een groot verschil, of de stemgerechtigde burgers, voor wie in dit geval geen sternplicht geldt, het wel of niet de moeite waard zullen achten hun mening kenbaar te maken. En ten tweede is het de uitslag zelf: zal die In meerderheid voor of tegen zijn? We zullen op verschillende onderdelen van het vraagstuk nog wel eens terug komen. Voorlopig zij alleen de aandacht gevestigd op de grote betekenis van dit experiment, waarbij een niet onvermaarde Friese stad op zulk een actieve wijze wordt ingeschakeld. --- Bolsward stemt over Europa Referendum over Europees politiek gezagsorgaan Zoals bekend is, zal binnenkort op initiatief van de Nederlandse Raad voor de Europese Beweging in Delft en Bolsward een referendum worden gehouden over de wenselijkheid van een Europees politiek gezagsorgaan. Tijdens een dezer dagen in Leeuwarden gehouden persconferentie is door een vertegenwoordiger van de Nederlandse Raad voor de Europese Beweging medegedeeld, dat de stemgerechtigde inwoners van Bolsward en Delft op Woensdag 17 December a.s. zullen worden opgeroepen om een antwoord te geven op de volgende, speciaal voor dit referendum samengestelde vraag: „Meent U dat de Europese volkeren bepaalde gemeenschappelijke belangen voortaan gezamenlijk dienen te behartigen en wenst U daartoe een verenigd Europa onder een Europese overheid en met een democratische vertegenwoordiging te omschrijven in een Europese grondwet?" Deze vraag kan met ja of neen worden beantwoord. --- HERVATTING R.T.C. MET DE WEST? Van 9 tot 11 November hebhen regeringsmissies van de Nederlandse Antillen en van Suriname overlejf gepleegd te New Vork met de minister van Uniezaken en Overzeese Rijksdelen, prof. Kernkamp, en de minister van Buitenlandse Zaken, mr Luns. Dit overleg had betrekking op de hervatting der ronde-tafel-conferentie tussen de drie Rijksdelen, alsmede op problemen, de Verenigde Naties betreffend, van gemeenschappelijk belang. Deze voorbereidende besprekingen zijn in een aangename sfeer verlopen en met succes bekroond." --- Productieverhoging in de tuinbouw De minister van Financiën heeft aan de voorzitter van de Tweede Kamer in een nota medegedeeld, dat met de regering der Verenigde Staten overeenstemming is bereikt over de besteding van een bedrag van f 790.000 van het saldo der speciale rekening bij de Nederlandse Bank, waarop de tegenwaarde in guldens wordt gestort van de dollarschenkingen, voortvloeiende uit de economische en militaire hulpverlening. Het bedrag van f 790000 zal worden besteed voor de uitvoering van twee projecten, welke ten doel hebben de productiviteit in de tuinbouw te verhogen. Deze gelden maken deel uit van het bedrag van f 30.000.000 aan tegenwaardegelden, bestemd voor de opvoering van de productiviteit in Nederland, waarover reeds eerder met de regering van de Verenigde Staten van Amerika principiële overeenstemming werd bereikt. De onderhavige projecten zijn: 1. Verbetering van de stooktechniek bij de verwarming van kassen f 360.000: 2. Verbetering van de productie en distributie van „zacht fruit" f 330.000. --- ZELFMOORD VAN ADVISEUR DER V.N. Abraham Feller springt uit raam van 12de verdieping Abraham Feller, een vooraanstaande juridische adviseur van Trygve Lic en de Verenigde Naties, heeft zelfmoord gepleegd door uit het raam van zijn woning te New Vork te springen. De 47-jarige Feller was de speciale raadsman van de juist deze week afgetreden secretaris-generaal en hij heeft geholpen bij het opstellen van het merendeel der politieke verklaringen van Lic. Feller sprong in aanwezigheid van zijn vrouw uit het raam van de twaalfde verdieping. Mevrouw Feller heeft verklaard, dat haar man al enkele weken overspannen was. Hij had bij het opstaan over zelfmoord gesproken. Even later was hij plotseling naar een raam gerend. Mevrouw Feller zei, dat ze nog geprobeerd had hem vast te houden, doch daarin niet was geslaagd. Op een vraag of het ontslag van Trygve Lic haar man tot zijn daad had gedreven antwoordde mevrouw Feller ontkennend. Wel was het een „bijkomende factor" geweest. De 17-jarige dochter van de familie Feller was niet thuis toen het voorval gebeurde. Trygve Lic heeft in een verklaring aan de pers gezegd: „Abraham Fellers dood is een verschrikkelijke slag en een onherstelbaar verlies voor de Verenigde Naties en mij persoonlijk. Hij was een groot en trouw ambtenaar en een groot Amerikaan". --- Ontsteltenis Het nieuws van de zelfmoord verwekte ontsteltenis onder de afgevaardigden en ambtenaren van de V.N., vooral omdat het zo spoedig na het aftreden van Lic kwam. Van een aantal hoge ambtenaren van het secretariaat der V.N. is bekend, dat zij ook het plan hebhen om af te treden. Feller bood In het begin van deze week zijn ontslag aan, maar trok dat later weer in. Medewerkers van Feller hebben verklaard, dat Feller een intiem vriend was van Alger Hteg, voormalig ambtenaar van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, die thans op beschuldiging van meineed in de gevangenis zit. Hiss zou inlichtingen hebben verstrekt aan de communisten. --- 15 JAAR GEËIST WEGENS MOORD De officier van Justitie bij de rechtbank te Breda heeft gisteren vijftien jaar gevangenisstraf geëist tegen de 29-jarigo J. de W. uit Tilburg, die op 31 Maart het 19-jarige meisje Lies van Breda op de Kanaalweg tussen Hilvavenbeek en Tilburg om het leven bracht. De officier en president hadden veel lof voor het opsporingswerk van de Rijkspolitie te Hilvarenbeek en de gemeentepolitie te Tilburg. De verdachte bekende de misdaad te hebben gepleegd, maar hij beweerde niet de opzet te hebben gehad het meisje te doden. Toen een fietser de eenzame kanaaldijk te Biest-Houtakker, halverwege Tilburg en Hilvarenbeek, op de ochtend van het misdrijf passeerde was De W. bang om ontdekt te worden. Hij beweert het hulpgeroep van het meisje te hebben gesmoord waardoor hij haar onwillens heeft gewurgd. --- LAWINES IN TIROL Donderdag zijn de lijken opgegraven van twee arbeiders van een fabriek te Fieberbrunn, die dezer dagen door een lawine werden bedolven. Hot dorpje Spiss, aan de Oostenrijks-Zwitserse grens, is nog steeds afgesloten. Volgens telefonische medelingen is de toestand bevredigend. Men heeft echter te kampen met meelschaarste bij de bakkerijen. --- Ecuador heeft plaats voor Nederlandse immigranten Successen van de prins Besprekingen, die prins Bernhard heeft gevoerd met de minister van landbouw van Ecuador hebben als resultaat gehad, dat Ecuador evenals Columbia het verbod om Nederlands vee in te voeren opheft wanneer gegarandeerd wordt, dat het vrij is van mond- en klauwzeer. De president van Ecuador heeft in een gesprek met de prins verklaard, dat Ecuador zoveel mogelijk Nederlandse immigranten wil opnemen, in het bijzonder landbouwers. Ecuador, dat zevenmaal zo groot is als Nederland doch slechts een bevolking van drie en een half millioen heeft Is genegen enkele millioenen Nederlandse immigranten op te nemen, aldus de president. De regering van Ecuador wil deze mensen gratis de vruchtbaarste grond ler beschikking stellen. Men stelt slechts één voorwaarde n.l. dat de immigranten materiaal meenemen om hun eigen huizen te bouwen. De president zei de Nederlanders succes te kunnen garanderen. Hij had vernomen dat de inlichtingen over Nederlandse immigranten overal ter wereld zeer gunstig waren en wilde daarom de Nederlanders alle mogelijke voorrang geven. De pre.-ident stelde de prins nog voor, het eventueel door Nederlandse emigranten in bezit te nemen gebied vanuit de lucht in ogenschouw te nemen. De prins meende echter, dat dit geen voldoende indruk zou geven. Hij heeft materiaal in handen voor nadere bestudering door de Nederlandse autoriteiten. De prins zei wel dat hij goede kansen zag voor de vorming van op zichzelf staande Nederlandse nederzettingen met eigen karakter. --- Abc Lenstra niet mee naar Engeland Naar wij vernemen heeft Abc Lenstra gisteravond de K.N.V.B. telefonisch meegedeeld, dat hij niet mee naar Engeland gaat om morgen, Zaterdag, met het Nederlands elftal tegen de Engelse amateurs te spelen. De reden van dit bedanken ligt in de wijze, waarop het nationale elftal opdrachten krijgt om een bepaald systeem te spelen. Abc Lenstra voelt zich op de vleugel niet thuis en nu de keuze-commissie blijft volharden in het samenstellen van een voorhoede, welke volgens Lenstra beslist niet de sterkste van dit ogenblik is, heeft de Heerenvener gemeend te moeten bedanken. Smokkelauto op koffiebanden In de omgeving van Aken zijn Duitse douanebeambten een nieuwe smokkeltruc op het spoor gekomen, doordat een Belgische personenauto opvallend langzaam reed. Die auto kon ook moeilijk hard vooruit, want het onderzoek wees uit, dat deze auto zich voortbewoog op ... koffiebanden. De vier binnenbanden bleken ieder ruim twintig kilogram te bevatten. Waarschijnlijk reisde de eigenaar van de auto reeds vaker „op koffie" van België naar Duitsland. Dat leidt men tenminste af uit het feit, dat de binnenbanden stuk voor stuk op vijf plaatsen waren open gesneden en weer dicht geplakt. --- Nieuwe Waterweg thans ook voor grote schepen open Positie bepaald van de Faustus Alle schepen, dus ook de grote oceaanstomers als de Nieuw Amsterdam en de Willem Ruys, kunnen de Nieuwe Waterweg weer zonder moeite binnen komen. Alle beperkende bepalingen wat de diepgang betreft werden gisteren opgeheven. --- Onzekerheid De duikers zijn er gisteren in geslaagd de positie van het schip te bepalen. Hoewel de omstandigheden door stromingen zeer ongunstig waren, kon men zowel de voor- als achtersteven van het wrak afmerken. Reeds Woensdagavond werden er pogingen gedaan om onder water de situatie te bepalen. Aan boord van het bergingsvaartuig waren alle voorbereidingen getroffen en was alles gereed gezet, maar de binnenkomende boot van Harwich maakte zoveel deining, dat alles van het dek werd weggevaagd. De burgemeester van Rotterdam, mr Van Walsurn, heeft gisteren in de gemeenteraadsvergadering medegedeeld, dat men ongeveer 20 â 24 werkbare dagen nodig meent te hebben voor het opruimingswerk. Niemand kan echter zeggen hoeveel onwerkbare dagen daar tussen zullen vallen. De verantwoordelijke marineautoriteiten hebben verklaard, dat gemiddeld per jaar op 140 werkbare dagen gerekend kan worden. Dit betekent echter niet, dat er in de wintermaanden elf â twaalf van zulke dagen zullen voorkomen. Er is evenwel goede grond voor de verwachting, dat de gevolgen van deze scheepsramp tenslotte niet zo noodlottig zullen zijn als zich aanvankelijk liet aanzien. Nog nooit heeft zich zo duidelijk gedemonstreerd, dat zelfs een grote wereldhaven, waarin menselijk vernuft en arbeidsvermogen alles tot stand schijnen te kunnen brengen, van de krachten der natuur afhankelijk kan zijn. Wat men welberaden in de oorlogsjaren nooit heeft kunnen bereiken — de afsluiting van de Nieuwe Waterweg — was door het woeden van de elementen bijna een feit geworden. „De poort van Europa is evenwel weer open", aldus Rotterdams burgemeester, „het werk gaat voort!" Het gedeelte van de pier, dat vernieuwd moet worden, is ongeveer tachtig meter lang. Men is ondertussen met de herstelwerkzaamheden begonnen. ledere dag worden er grote stortstenen aangevoerd uit Terneuzen en zijn de vlechters bezig met het maken van de grote zinkstukken. Omdat de pier bij vloed onderloopt, kan er slechts gewerkt worden bij eb. --- Kranslegging. Het bezoek aan Ecuador verloopt rustig, woensdag werd een krans gelegd bij het standbeeld van Simon Bolivar. De namiddag werd doorgebracht met het bezichtigen van kerken. Een grote menigte volgde de prins toen hij de Sint-Franciscuskerk binnenging waarvoor de eerste steen in 1535 werd gelegd door de Vlaamse Franciscaner Ricke de Marselaer. Dit was het eerste Franciscaanse klooster in Zuid-Amerika. In 1755 werd het gebouw door een aardbeving ernstig beschadigd. De kerk met haar ruime esplanade, heeft een gevelbreedte van 24 meter. Deze gevel is horizontaal in tweeën verdeeld. Voor het benedenste gedeelte staan acht Toscaanse pilaren, in het gedeelte dat in lonische stijl is gehouden, wordt de symmetrie van de colonnade van het benedengedeelte voortgezet. Hier bevindt zich een koorvenster in het midden dat is omgeven met een rand van bij wijze van diamanten geslepen stenen. --- 2 Doden, 14 gewonden bij verkeersongeluk Een botsing tussen een personeelsbus van de Énka te Ede en een vrachtauto heeft op de Hoenderloseweg bij Apeldoorn twee doden, twee zwaar- en 12 lichtgewonden geëist. 't Ongeluk werd veroorzaakt doordat de chauffeur van de vrachtwagen plotseling naar links zwenkte. De chauffeur van de bus, die uit de tegenovergestelde richting naderde, trachtte nog door snel naar rechts uit te wijken een aanrijding te voorkomen, doch mocht daarin niet slagen. Met een daverende klap vlogen de twee voertuigen op elkaar. Twee arbeiders uit Apeldoorn werden door losvliegende voorwerpen zodanig gewond, dat zij ter plaatse overleden. Een andere arbeider werd zwaar gewond en moest evenals de chauffeur van de vrachtwagen in het ziekenhuis worden opgenomen. De andere twaalf gewonden werden in het ziekenhuis te Apeldoorn behandeld. --- Wijzigingen op komst in Verkeerswet Binnenkort zullen bestuurders van stilstaande, niet verlichte voertuigen, verplicht zijn een duidelijk zichtbaar teken op een bepaalde afstand achter het voertuig op het wegdek te plaatsen. Dit is gebleken uit een adres, dat de K.N.A.C. aan de Minister van Justitie heeft doen toekomen. --- NEDERLAAG VAN MALAN De Kamer van beroep van 't Zuidafrikaanse opperste gerechtshof heeft de wet, waarbij de Zuidafrikaanse Volksvertegenwoordiging besloot tot het instellen van een parlementair hooggerechtshof ongeldig verklaard- Deze uitspraak betekent een nieuwe nederlaag van de Zuidafrikaanse premier, dr Malan, in de juridische strijd over zijn apartheidspolitiek. De te 'Bloemfontein gevestigde kamer van beroep van het Zuidafrikaanse opperste gerechtshof verwierp het beroep der regering tegen de uitspraak van het te Kaapstad gevestigde hof van appèl, waarbij eveneens 't instellen van een parlementair hooggerechtshof onwettig was verklaard. De vijf rechters namen hun besluit eenstemmig, doch iedere rechter gaf een afzonderlijke toelichting op zijn beslissing. --- Arjen Witteveen to hôf brocht Justermoarn waerd ûnder greate bilangstelling it stoflik omskot fan boumaster Arjen Witteveen fan Ljouwert to Blauhûs bïierdige. Foaróf waerd yn'e tsjerke in plechtige Hillige Misse opdroegen troch de pastoar fan Blauhüs, mei assistinsje fan de paters J. Halvard Hettema en A. van Straaten. De evangeeljelêzing yn it Frysk waerd forrjochte troch pater Hettema, dy't ek op it hof de liturgy fan'e biierdiging laette. In great tal persoanen út de Fryske biweging, sawöl fortsjinwurdigers fan organisaesjes as freonen en meiwurkers fan de forstoarne folgen de bier. De aldste soan spriek út namme fan'e famylje in wurd fan tank. --- Grondmechanica en funderingsfouten Reeds lang wist men wel iets over verschijnselen bij en gedragingen van funderingen in het algemeen, doch over de mislukkingen wisten we heel vaak niet veel meer dan dat ze voorkwamen. Het hoe en het waarom van het optreden van die mislukkingen ont» ging ons en we bezaten niet de mogelijkheden om ze na te speuren. Door toepassing van de jonge wetenschap, die men grondmechanica noemt, aldus prof. Geuze, directeur van het bureau voor grondmechanica uit Delft, Donderdagavond in zijn praatje met lichtbeelden voor de leden van de Friese Bouwkring in het Oranjehotel te Leeuwarden, zijn we toch echter wel achter enkele geheimen gekomen, geheimen die een fundamentele rol gaan spelen bij de uitoefening van de bouwwerkzaamheden. De spreker schetste hoe men achter de grondspanning kan komen, de waterspanning (betrouwbaar) kan meten evenals de korrelspanning, doch hij verborg niet het feit, dat desondanks nog talrijke vragen onbeantwoord blijven, die wellicht eerst na een generatie opgelost zijn. In deze vergadering herdacht Ir D. S. Visser het overlijden van architect Witteveen. --- Ons dagelijks weeroverzicht (Van onze weerkundige medewerker.) Barometerstand hedenmorgen 8 uur: 1025 mb. (= 769 mm.). Tendenz: stijgend. Temperatuur: uitersten max. 5.3 gr. C. (6.8); min. 1.3 gr. C. (0.2). Aan de grond: +1 gr. C. Neerslag: 2.7 mm. --- OVERZICHT Rustig Novemberweer Ondanks de aanwezigheid van een krachtig maximum van 10.35 mb boven Scandinavië, dat samenhangt met een reusachtig hogedrukgebied boven Rusland en door middel van een brug verbonden is met een ander maximum bij de Azoren, is het weer in West-Europa op vele plaatsen bewolkt met hier en daar wat lichte regen of sneeuw. Het zijn vooral storingen in de hogere luchtlagen, die genoemde uitwerking hebben (temp. op 6 km hoogte —35 k —36 gr. C). Vanmorgen bevonden zich naar het Westen bewegende neerslaggebiedjes in Zweden en Polen, terwijl uitlopers van een depressie bij IJsland ook op de Britse eilanden regen doen verwachten. Het is te verwachten, dat de luchtdrukverschillen gering blijven en dat het rustige weertype ook morgen zal aanhouden. Daar, waar de lucht slechts opklaart, kan lichte vorst voorkomen. Hoogtestoringen beletsel voor bestendigheid. --- HOE HET WORDT. (Vanmiddag tot morgenavond) Veranderlijke bewolking met plaatselijk kans op wat" lichte neerslag of mist. Zwakke tot matige wind tussen NO. en Z.O. Weinig verandering ia temperatuur. ---