Cijfers kunnen bedriegen... Gevaarlijke conclusie in een ambtelijk verslag (Van een medewerker) LEEUWARDEN — Hoezeer cijfers kunnen bedriegen komt duidelijk tot uitdrukking üi het jongste jaarverslag van de Centrale Directie van de Volkshuisvesting en de Bouwnijverheid. Dat bedrog kan grote gevaren inhouden voor de noordelijke provincies en Zeeland, hetgeen een reden temeer is om *•■ uitvoerig bij stil te staan, vooral nu het gaat om een zaak van algemeen belang, namelijk de woningnood. Terwyl het bekend is, dat het aantal woningzoekenden in een stad als bijvoorbeeld Leeuwarden nog steeds sneller groeit dan de woningvoorraad, dat velen uit Friesland trekken ook omdat zij met name in het westen een betere honing kunnen krijgen en terwijl voorts een gemeente als Harlingen al het Mogelijke doet extra financiële steun te krijgen van het rijk opdat deze gebeente de betalingen voor woningbouw aan de aannemers zal kunnen doen, teneinde die woningbouw koste wat het kost gaande te houden, is er plotseling jaarverslag met merkwaardig optimistische geluiden verschenen. ~Het woningtekort in de provincies N°ord- en Zuid-Holland en Utrecht is Bog maar weinig ingelopen", aldus het v«rslag en dat was reeds bekend. Maar *at lezen wy verder?" Voor wat Groningen, Friesland, Drenthe en Zeeland "etreft echter verdient de vraag overweging of daar niet binnen afzienbare "jd vrije huurbepaling en vrye vestifing Zai kunnen worden toegelaten". Joorts staat er in het verslag, dat in ?e drie noordelijke provincies en Zee'»nd het evenwichtsniveau van vraag '" aanbod in de woningbouw vry snel benaderd zal zyn. --- Kleine dorpjes , Dat is verheugend, maar het klopt belaas niet helemaal. Volgens de cijlers is er weinig tegenin te brengen, '"aar cyfers kunnen bedriegen, en daar- zijn deze conclusies opmerkelyk, om bet te zeggen verbazingwekkend. De afname van het woningtekort is in j[erioemde gewesten inderdaad relatief Er zijn bijv. in Drenthe kleibe dorpjes, die op dit punt ongeveer verjaagd zyn en ook in Friesland is dat bet geval. Het zyn in Friesland vooral Je kleine dorpjes, die het grootste ver«"ekoverschot hebben. Daar is bovendien ÏJ jaren de vraag naar woningen gering. J:armeer er nu in een nabygelegen kern J'euwe woningen gebouwd worden en baar trekken mensen heen uit kleine ;orPies, dan kunnen in die dorpjes de Woningzoekenden geholpen worden met :e vrijgekomen huizen en de zaak is al «uw gezond. Wanneer dan ook in het Jaarverslag gesteld zou zijn dat hier ?° daar het verzadigingsniveau wordt benaderd, dan zou dat zonder meer jbist zijn. Nu zyn de conclusies gevaar'Jk omdat ze kunnen leiden tot een generaliseren over de noordelyke pro'leies als geheel. Zeker, volgens de cijfers klopt het wel. ?P 30 juni van het afgelopen jaar bejoeg het woningtekort in Friesland *olgens de ongecorrigeerde .uitkomsten. *»n de woningtelling 4,1 pet, een tekort ■ju» van rond vier huizen op iedere hon?"d die nodig waren, in totaal een te-s.ort van 5200 stuks over de gehele pro>cie. Op 31 mei 1947 bedroeg het te- 50' t 6,6 pet., zodat sindsdien belgrijke resultaten zijn geboekt. --- Verborgen capaciteit .Bovendien werkt in dit gewest de om? reeks het midden van het afgelopen {**' tot stand gekomen nieuwe regeling, *»ardoor de verborgen bouwcapaciteit i°*t kon worden benut, zeer gunstig. Het rjpgste aantal woningen, dat namelyk j?|t ln een jaar gereed kwam, werd in u52 gehaald met 2050 stuks. Maar dit 'aar worden het er zelfs bijna tweemaal £veel, namelijk 3600 Ut 4000. Wanneer ?}*« nu stelt, dat er op 30 juni 1956 in 5200 woningen te weinigwaren, ,,st er in de tweede helft van 1956 omvtreeks 1200 (totaal 2490) zyn ge- en dit jaar op zyn ongunstigst ti°°o. dus in totaal 4800, dan zou er van *l tekort van 5200 stuks nog maar wei,'S over zi.in.Mapr dan is de stijgende ehoefte verdwenen en bovendien is de Ohingkwaliteit een kwestie die verre in de rekenmachines is gebleven. --- Groningen en Drente rjjpgenschynlyk zijn ook in Groningen en t„.?nte, om maar bij het noorden te ."JVen, de tot nu toe bereikte resultav n indrukwekkend. In Groningen was .p woningtekort op 30 juni 1956 nog h;°hts 5 pet. tegen 9,3 pet in 1947 en in vr«nte zelfs 8,2 pet. tegen 15,9 in 1947 e°°r Zeeland was dit cyfer 3,3 pet. teliit 9 pet en het «teekt tegen het lande- J? cyfer van 9,2 pet tegen 12% pet 3 ""«aal nogal gunstig af. Alweer volt- 1?? die laatste ongecorrigeerde wonlng,l '"8 had bijvoorbeeld een gemeente Wonseradeel zelfs een huis over by ecu woningvoorraad van 3407 tegen een behoefte van 3406 en volgens de papieren moet dat ene huls in Dedgum staan. Het ligt voor de hand, dat men in de kleine kernen, mede gezien ■de ontvolking inderdaad van een verzadigingsniveau kan spreken. Maar by de hele papieren winkel is de woningkwaliteit buiten beschouwing gebleven en dat is een voor het noorden uitermate gewichtige zaak. Daarbij dient het feit, dat wellicht sommige dorpen het ververzadigingsniveau hebben bereikt, maar dat de grote kernen nog steeds aan aanzienlyke woningnood hebben, net te worden vergete.i, want nood in de kernen is belangrijk hoger dan het gemiddelde. Wanneer men de bedoelde passages in het jaarverslag van de Centrale Directie leest, zou men haast geloven, dat er vooor de bouwvakarbeider in het noorden werloosheid in het verschiet ligt. Niets is minder waar. Bij de ongecorrigeerde woningtelling van 1956 is namelijk iedere woning voor een woning geteld, zonder meer en daar schuilt de dikke adder. Want, wanneer men die kwaliteit niet meetelt, dan loopt het wel, maar die kwaliteit is gering, zo gering, dat er ettelyke gevallen bekend zyn van mensen uit dorpen; die elders werk zochten om eindeiyk een kans op een redeiyk huis te hebben. S hei Harlinoerplein te Leeuwarden vernjst een torenflat. He, W9rk % rOto?n_Mrïï andere Friese plaatsen - tn snel tempo. Maar, daarmee is er van eenl evenwicht tussen vraag en aanbod beslist geen sprake. * --- Slechte huizen De drie noordeiyke provincies zyn ryk gezegend met slechte huizen. Voor Friesland zijn de cyfers bekend: omstreeks tien procent eenkamerwoningen en rond twintig procent tweekamerwoningen, waarvan in toaal 10.000 krotten. Voorts zyn vele huizen, die men reeds lang onbewoonbaar had willen verklaren, doch ten aanzien waarvan men dat alleen maar heeft uitgesteld om te voorkomen, dat de eigenaars er helemaal niets meer aan zouden doen en omdat het verder onder de bestaande mogelijkheden toch ook geen zin had. Dit alles in aanmerking genomen kunnen de conclusies van het verslag gevaarlyk zyn. Het is duidelyk, dat er met name in Friesland als geheel nog jaren in hetzelfde tempo doorgebouwd zal moeten worden is van minder belang. In moeten worden. In welke plaatsen of dorpen, dat is van minder belang. In gemeenten waar dan voor wat sommige dorpen betreft het „verzadigingsniveau" wordt benaderd, zal men de krotopruiming des te krachtiger moeten aanpakken, al was het alleen maar om de dikwyls zo gevreesde ontvolking tegen te gaan. --- Auto tegen boom gebotst BERGUM — Zondagmiddag is op de rijksstraatweg Bergum-Quatrebras ter hoogte van het slachthuis een personenwagen, bestuurd door de 35-jarige heer W. O. uit Akkrum, geslipt en tegen een boom gebotst. De auto maakte vervolgens een slag in het rond en kwam toen tot stilstand. Een passerende automobilist vond de bestuurder, die alleen in de wagen zat. versuft op de achterbank liggen. De man had lichte verwondingen aan hand en been opgelopen. De auto was zvvaar beschadigd. --- Materiële schade bij botsing DRACHTEN — Zondagmorgen omstreeks 900 uur had op het kruispunt J. M. Houwenstraat . Bruins Slotstraat een aanrijding plaats waarby twee personenauto's zwaar gehavend werden. Het ongeval ontstond doordat de heer B. Roorda uit Drachten, die als bestuurder van een personenauto in zuidelyke richting de J.M. Houwenstraat bereed geen voorrang verleende aan een personenauto bestuurd door de heer C. Vos uit Dokkum, die voor hem van rechts kwam. Een van de auto's moest met een kraanwagen worden weggesleept. --- Zeven tweede prijzen Zeven werkstukken konden een tweede prys halen. Het hoogst geklasseerd was hier „Aquariumfantasie (129 p.), een enorme, tropisch fel gekleurde vis, met kleine kinderen als stekels op de rug, omgeven door kleinere visjes. Koning winter, een groot wit hoofd met ysmuts terwyl er uit de wit-kille mond kinderen op sleetjes gleden, haalde 125 punten en „Quo Vadis" (Indiaantjes met een het evangelie brengende pater) 124 punten. Aardig van opzet was toch wel het „Oude meesters „bewonderen" moderne kunst". Zon bloemenschildery was lang niet gek gevonden en de vier kleine meesters mochten er ook wel zijn. Het kreeg echter niet meer dan 122 punten. Op het nippertje haalden ook nog „Ik ga op voor hen wier leveriszon ondergaat", Sa wurdt de reddingsboat nei sé brocht" en „ Een helicopter brengt redding" met respectievelyk 121 en 120 punten een tweede prys. Wy voor ons hadden die reddingsboot wel een beetje hoger genoteerd. --- Derde prijzen De derde prijzen werden toegekend aan Veilig Verkeer, Assepoester, Cinderella, Moby Dick (de legendarische witte walvis), Het ganzenhoedstertje en aan De kleine kok. Jammer was het, dat de harde en koude wind dit kleurensprookje niet zo welgezind was, doch anderzyds mag men toch ook niet klagen. Het zonnetje scheen bijna voortdurend tydens de optocht en daarmee mocht men zeker meer dan tevreden zyn, want nu kwamen de kleuren gelukkig toch goed uit. Met het middagprogramma, dat ook weer zeer afwisselend was, bleek men niet zo gelukkig te zyn, want de uitdrukking „verregend" is zeker niet te sterk in dit geval. Doch hoe dan ook, het bloemencorso is geslaagd en men kan er mee tevreden zyn, dat er nog steeds van een opgaande lyn mag worden gesproken. De beide nummers die buiten mededinging meededen „Dzjingelbell". en Café Madurodam" verwierven respectievelyk 132 en 115 punten. En wanneer men de puntentoekenning van de eerste prQzen tegen deze achtergrond bekijkt, dan kunnen verschillende mensen best tevreden zyn! --- Vlielander boot nam bij storm geen risico HARLINGEN. — De veerboot Vlieland van de rederij Doeksen, welke na aankomst in de Harlinger haven zondagavond nog terug moest, is wegens het stormachtige weer niet uitgevaren. De „Friesland" is wel uitgegaan naar Terschelling, doch de route naar Vlieland is onverlicht. Op grond daarvan werd het niet verantwoord geacht by het ongunstiger wordende weer terug te keren --- J.J. Krol, KVP. 40 jaar lid Harlinger raad HARLINGEN — Woensdag 4 september a.s. zal de nestor van de Harlinger gemeteneraad. de heer J. J Krol (KVP) het bijzondere feit gedenken, dat hij 40 jaar geleden als lid van de raad werd geïnstaleerd. De jubilaris is een ervaren en scherp politicus die o.a van 1939—'49 wethouder is geweest en ook deel heeft uitgemaakt van de Provinciale Staten. --- Bloemencorso had zon (en wind) Hoogste eer voor wagen van de „Blaue Donau” (Van een onzer verslaggevers) LIPPENHUIZEN. - Hoeveel mensen zondagmiddag de harde wind getrotseerd hebben om zich hier aan het kleurig bloemenfestijn te verlustigen, is niet te zeggen. Maar zowel in het dorp als op de toegangswegen er heen, was er soms bijna geen doorkomen aan. Er moeten dus wel duizenden geweest zijn. En men is niet tekort gekomen, want afwisseling was er meer dan genoeg. Verbijsterd zullen velen zich afgevraagd hebben, hoe al deze fantasieën wel tegen elkaar afgewogen moesten worden om tot een zekere rechtvaardige prijsordening te komen. Toch zullen de meesten waarschijnlijk niet erg verwonderd zijn te horen, dat de oude beroemde wals van Johann Strauss „An der schonen blauen Donau" met de hoogste eer is gaan strijken. Het geheel was dan ook meesterlijk! Als achtergrond had men de blauwe Donau gemaakt, doch de grootste aandacht trokken toch wel de kleine meester achter de grote witte vleugel en daarnaast het bevallige meisje, dat (door middel van een draaiend rad) zo nu en dan een zwierige zwaai tot buiten de rand van de wagen maakte. Het geheel werd met 142 punten gewaardeerd! De scherp keurende jury had echter nog meer eerste pryzen toe te kennen. Allereerst de Schelpenfantasie met 139 punten. Dat was deze wagen ook zeker waard, want het idee om zulke „juwelen" in deze schelpen te rangschikken en in al hun kleuren te laten flonkeren, was zeker goed gevonden. Met 136 punten volgde de Oosterse fantasie; een vorst die in een oosters aandoende poort staat te kijken naar de mooie gesluierde meisjes die zich bevallig op de bloemen hebben uitgestrekt. Slechts één puntje minder verwierf „Symfonie", dat in dit geval een symfonie van kleuren was. Het sluitstuk van de eerste prijzen vormde „Terug naar de Paashaas" (130 punten), dat wy als groep nog wel zo boeiend vonden als de hoger geklasseerde Symfonie. De hoofdprijs, beter de eerste prijs, was voor de op Strauss geïnspireerde wagen: An der schonen blauen Donau. --- Willemsoord vierde feest STEENWIJKERWOLD — De feestvereniging te Willemsoord vierde zaterdag het jaarlijkse buurtfeest. De feestelijkheden werden des morgens geopend met een optocht De kinderen hadden hier iets leuks van gemaakt. Verder waren er kinder- en volksspelen. Des avonds hebben velen genoten van de paardespirt-denviutratie die gegeven werd door de dames Lieuwes uit Middelstum. --- Vrouw tegen de tram: ernstig gewond DRACHTEN — Een ongeval, dat nog ernstiger gevolgen had kunnen hebben, overkwam zaterdagmiddag de 46-jarige mevrouw D. V. Haisma, toen zy, na een bezoek aan haar verbuurvrouw te hebben afgelegd, in gedachten de Folgeralaan en de daarnaast liggende trambaan overstak om haar woning te bereiken. Op dat moment passeerde juist de goederen-motortrarr bestuurd door de heer Loonstra uit Groningen, die om 1.00 uur uit Drachten vertrokken was. Mevrouw Haisma. die de tram niet zag, liep tegen de tram aan, werd door de schok terug geworpen en bleef ernstig gewond naast de trambaan liggen. De machinist die het voorval niet had bemerkt, reed door maar werd door een passerende wielrijder op het «mgeluk opmerkzaam gemaakt. Hij bracht terstond het tramstel tot stilstand en begaf zich naar mevrou gewond. In een naburig café koi.der zij weei wat op verhaal komen --- Fietsendief bekeurd STEENWIJKERWOLD — De rijkspolitie heeft proces-verbaal opgemaakt teeen de 18-jarige L.K. uit Steenwijkerwold, die zich te Voordwolde oen fiets had toegeëigend on- daar op. na eerst de bloemetje? buiten te hebben gezet, naar huis te komen. K. „vergat" de fiets terug te bezorgen. --- Fries kampioenschap touwtrekken Warga's sterke mannen nu voorgoed bekereigenaars (Van een onzer verslaggevers) BOLSWARD. — Eigenlijk waanden wij de touwtrekkerij, die enkele jaren als een rage over onze provincie heerste, zacht en kalm overleden. Maar het oude Bolsward bezit het geheim, traditie te kunnen bewaren en zo mochten wij daar zaterdagavond, met een flinke tweeduizend toeschouwers, opnieuw ingepalmd worden door deze oude, robuste sport. Want de touwtrekwedstrijden om het stedelijk en het provinciaal kampioenschap, gaven strijd, opwinding en hilariteit genoeg om een oude Heide tot nieuwe bloei te brengen. Het is „apart wurk". Ten eerste al door de intieme sfeer in het vierkant, omsloten door de dicht opeen gepakte menigte, die tot een gevoel van saamhorigheid brengt; de belangrijkste voorwaarde tot een gezamenlijke belevenis. In dit vierkant, plat op de stenen, de deelnemers, de jury, de pers en wat secondanten. In het midden de magische witte streep, haaks hierop het dikke manillatouw, met aan elk uiteinde een enorme knoop. De deelnemers vallen by nadere beschouwing in twee afzonderlyke groepen uiteen: de jeugdige, slanke, sportief geklede amateurs en de lange, brede, in leer gepakte professionals. Van ploegen als Parrega, Idskenhuizen, Warga e. a. Ook in hun optreden is een hemelsbreed verschil; kwiek en lichtvoetig springen de smalheupige sportfiguren aan het touw — uiterst bedachtzaam ryst de professional overeind van de stenen. De echte ploegen — Idskenhuizen en Warga, de beide kandidaten voor de kampioensbeker b. v. — haasten zich nooit; met lange slome schreden komen de mannen byelkaar en nemen elk een snuifje talk uit de tabaksdoos. Soms wordt de zool van de laars nog met talk ingesmeerd. Dan wordt er een hijs aan de broek gegeven, worden de handen nog bevochtigd en wordt de tros, die vaak maar een touwtje lykt in zulke machtige handen, omzichtig aangevat. --- Brandstichting in Heidenschap HED3ENSCHAP —Toen de zoon van de veehouder Jochem Sikkes van het Heidenschap onder Workum vrijdagavond tegen tien uur thuis kwam zag hij de bij de boerderij staande houten noodwoning in brand staan. Onmiddellijk waarschuwde hij zön vader, die zich al ter ruste had begeven en deze belde direct de brandweer te Koudum, die spoedig ter plaatse was en de brand met de mistspuit weldra meester was. In afwachting van de automatisering van de telefoon in deze hoek van de provincie is het Heidenschap dag en nacht op het telefoonkantoor te Koudum aangesloten. Daarom belde de heer Sikkes de brandweer in die plaats. Vorig jaar is de boerderij van de heer Sikkes afgebrand door een ongeluk. Men heeft toen de noodwoning gebouwd als tydelyk onderkomen voor het gezin. De wind was van de nieuwe boerdery af, zodat deze geen gevaar liep. De brandweer ontdekte in het brandende perceel een benzinebus. Voorts zag men, dat de vloer daar geheel verbrand was. De politie heeft uit deze aanwyzingen en uit nog enkele andere geconcludeerd hier te maken te hebben met een geval van brandstichting De heer Sikkes zegt, dat de benzinobus, die men heeft gevonden, niet rijn eigendom is. De politie stelt nu een onderzoek in. --- Spannend, gezellig Het was een feest in Bolsward: gezellig, spannend, vriendschappelijk. En zo sportief, dat menige deftige voetbalclub er een voorbeeld aan zou moeten nemen. Er is zeer zwaar gestreden, in de lichte, zowel als in de zware klasse. De grote monsterstrijd leverden Idskenhuizen en Warga: in drie „ritten" moesten de Idskenhuisters verslagen worden. Op het nippertje: de gterko man van Warga la* na elke trek „efkes to bikommen". Zo waar op het plaveisel. Warga won dus de eerste prys:de wisselbeker, (definitief) honderd gulden en vyf medailles. Zestig gulden kwam (als tweede prys) in handen van St. Jacob. De derde prys (40 -gulden) was voor Parrega. Aan de wedstrijd voor Bolswarder bedrijven namen elf ploegen deel. LAB. kon de wisselbeker weer voor een jaar in de pryzenkast zetten. Tweede werd Zuivelfabriek K.N.M. en derde Bosma's groentehandel. De ploeg uit Idskenhuizen kwam, voor de finale begon, nog in het strijdperk. Een uitdagingswedstrijd tegen de oude tegenstanders uit Nybeets. De laatsten werden royaal verslagen. --- Stormwind sloeg fietser tegen personenauto aan HARLINGEN. — Zondagmiddag is op de Afsluitdyk tussen Kornwerderzand en de kop van de dijk een ernstig ongeluk gebeurd. De 14-jarige Frans Dam was met zyn vader per rywiel op we" naar Lemmer. Bij een opgebroken gedeelte van het rijwielpad moesten zü even de snelverkeersweg berijden Frans D. werd toen door de wind gegrepen en tegen een juist passerende personenauto uit Deventer gesmakt. Met een zware hersenschudding een kaakfractuur en inwendige kneuzingen werd hy naar het r.k ziekenhuis in Harlingen vervoerd DE WILP — Als leerling van een ambachtschool te Drachten, kwam onze jeugdige plaatsgenoot Arme Tuinstra tijdens een gymnastiekles toen hij een' van zyn schoolmakkers op zyn rue droeg, te vallen. Tegelykertyd kwamen meerdere jongens boven op dit tweetal terecht met het gevolg dat Arme zijn arm brak Na in een ziekenhuis te zyn behandeld werd de jongen door één der leraren naar zyn ouderlijk huis vervoerd. ---