Op de vlucht HET was echter niet slechts in hofkringen, dat Voltaire om zijn venijnig woord en vlijmscherpe pen werd gevreesd, ook daar buiten maakte hij zich door zijn spottende kritiek vele vijanden. Dat het vooral de Franse adel was, die zich voor Voltaires onvermoeide aan- ■ m—m^tmmmtt— __ jm \.tmaT /~*\f ( vallen op het verouderde, :og uit de middeleeuwen stammende regeringssysteem in het harnas lieten jagen, is begrijpelijk. Dat een van hen, Ridder de Rohan-Chabot, op een avond in december 1725 de gehate schrijver door een troep gehuurde lieden uit de Partjse onderwereld onbarmhartig liet aftuigen, is zoal niet te rechtvaardigen, dan toch te begrijpen. Maar Voltaire verloor toen zijn geduld. Hij besloot het land te verlaten, waar het geluk en de vrijheid van velen afhingen van de willekeur van weinigen. Hij begaf zich op weg naar Calais om scheep te gaan naar Engeland. Vóór zijn vertrek had hij nog een gesprek met een bevriende luitenant van politie. „Wat doen jullie met de mensen, die arrestatiebevelen vervalsen?" vroeg hij hem. „Die worden opgehangen", was het antwoord. „Prachtig", zei Voltaire. „Ik hoop de tijd te beleven, dat jullie de lieden, die thans de echte bevelen ondertekenen, op dezelfde manier zullen behandelen". \7oltaire heeft die tijd inderdaad be" leefd. In 1729 kan hij weer naar Parijs terug keren. Twintig jaar volgden waarin zijn ster snel steeg en hij niet alleen als denker, maar ook als dichter het ene succes na het andere boekte. Daarna gaf hij eindelijk gehoor aan de herhaalde uitnodigingen van de Pruisische koning Frederik de Grote om in Berlijn te komen wonen. Toen hij na een paar jaar echter met deze ruzie maakte en naar Parus wilde terugkeren, wist Frederik het gedaan te krijgen, dat de Franse koning hem verbande. In december 1754 week Voltaire uit naar Zwitserland. Enige weken daarna huurde hij een woning in de buurt van Lausanne en een zomerhuis in Saint Jean, vlak bij Genève. Korte tijd later kocht htj er nog twee buitenplaatsen bij, een in Frankrijk en een in het naburige koninkrijk Sardinië. Al deze bezittingen lagen dicht bij elkaar en stelden hem in staat, in geval van nood ogenblikkelijk zijn biezen te pakken en te verhuizen naar het land, waar hij het veiligst zou zijn. „Mijn vier landgoederen", aldus drukte Voltaire het uit, „vormen de vier poten, waarop ik door het leven kruip". --- Filosoof wordt landbouwer VOLTAIRES inkomen was inmiddels geweldig toegenomen. Zijn geschriften hadden hem rijke baten afgeworpen en zijn beursspeculaties en zakelijke transacties hadden hem evenmin windeieren gelegd. In „Les Délices", Voltaires buiten in St. Jean, stond een staf van koks, bedienden en tuinlieden en secretarissen ter beschikking van de bejaarde filosoof. Een boekenwurm was Voltaire in deze tijd geenszins, want zijn praktische natuur had al spoedig de mogelijkheden van het buitenleven ontdekt. Reeds een tiental jaren na zijn komst in Zwitserland was hij in het bezit van een modelboerderij met een uitgelezen schare kippen en vee. Een geweldige kwekerij voor zijderupsen was de volgende stap die de merkwaardige.dichter-filosoof ondernam. Een fabriek voor de produktie van zijden kousen volgde. „Draag mijn kousen één enkele maal, mevrouw", schreef Voltaire aan de echtgenote van de Franse minister van buitenlandse zaken, „en laat dan Uw benen zien aan wie u maar wilt; als men niet dadelijk toegeeft, dat mijn zijde sterker en mooier is dan die uit de Provence of uit Italië, zal ik een ander beroep kiezen". Maar hij behoefde geen ander beroep te kiezen, htj kon er nog een industrie bij beginnen en nam een groot aantal Geneefse horlogemakers in dienst, die de mooiste uurwerken maakten. In mei 1774 stierf Lodewijk XV. De dood van de koning richtte Voltaires ogen naar Parijs. In begin februari 1778 verliet de drieëntachtigjarige Ferney om er niet meer terug te keren. De vermoeienissen, verbonden aan de recepties, schouwburgbezoeken, bijeenkomsten der Franse Académie en vele andere festiviteiten, waarvan hij te Parijs het middelpunt was, waren voor zijn zwakke lichaam te veel. Na een ziekte van enkele weken stierf hij op 30 mei 1778. Zijn stoffelijk overschot werd ter aarde besteld op het kerkhof van de abdij van Scellières. Dertien jaar later zouden de Parijzenaars het van daar in triomftocht overbrengen naar het Pantheon in Parijs, opdat de meest besproken Fransman van de 18e eeuw zou rusten in de stad, van waaruit de revolutie zich over de wereld ging verspreiden. --- Plichtvergeten vader leest g anderen de les --- (Advertentie LM.) g; -1 ■■■■-_---" .■ '"" -s en __MILWIEII_. voor een goed geschenk Vraag deskundig advies aan de juwelier-horloger --- (Advertentie LM.) KT7 OPINIES OVER SOEP: Jlffcfc ||p%£;-/ „Tijd om fijne soep te maken? J| / JPP? en ik ben zo klaar; Geur, en smaak mê 'zijn heerlijk geconserveerd in die kant-en-klaar blikken. Echte soep, met balletjes! wW* meer... meest... fffil soepen --- I AMSTLEVEN levensverzekering OH] --- 'Advertentie I.M-) ■PwwyHjTiy _i_U_-iB-M'*^bii xo pijnlijk, en *°£xo**A dood-verrno^^^ nucKiss_ --- Elders geknipt Bescheidenlijk Een klein woordje kan veel onthullen of veel verbergen. In het antirevolutionaire weekblad „Nederlandse Gedachten" lazen we, dat de regering „mede" naar aanleiding vin de interpellatie-Biewinga een plan tot bestrijding van de werkloosheid op tafel heeft gelegd. En nu lezen we weer in Trouw dat de interpellat'e- Biewenga „voor minister Suurhoff — laten we bescheidenlijk zeggen: mede — de inspiratie heeft gevormd voor het aankondigen van het miljoenenplan van het noorden". Waarom dat bescheiden woordje „mede"? Omdat men drommels goed weet, dat de regering al lang voor de interpellatie-aanvrage van de heer Biewinga aan een plan werkte, dat de wensen van de interpellant met 50 miljoen te boven ging. Het zou dus al te ver bezijden de waarheid zijn het hele plan op rekening van de interpellant te schrijven. Daarom: „mede". Bescheidenlijk. (Het Vrije Volk) --- Melk „£ll "7»/ Erich Wichman heeft eens** % chure tegen het melkdrin** s\\ schreven. Een der zwakhe-ae {fi» het stuk was dat hij op dltj,sfcun> op rijpe ervaring, noch op "* ö $"$ heid kon bogen. Hij was te°'jjij m> niet zo maar, maar o 01"3"3 Jjt voorkeur aan andere dran -e v Dr. Lamberts, die de ma;V Ir beter heeft bestudeerd, veroordelen van Wichman, »" joy stige bezwaren niet te£e:W, > maar tegen al te vette n?e»?e v verwonderlijke is dat hij b*Lsto's rf standers van dit produkt op een luidruchtige eerder doet denken aan de aBo van Wichmans vochten da» j zuivelindustrie. nnsti Het ergerlijke is dat de wé ons weer eens tot peinzen ■■$, over de ouderdom in het " jjf en het honderd jaar of ouo»1 t* het bijzonder. , js' ils het prettig om honden .J worden? e\. \J 1 Men zou zo zeggen van *' „ fJ ,op zijn honderdste verjaaro*^^ de mens uitbundig in de.% «ij te worden gezet. Nu, waarin» jD als het niet prettig is om. tf&Kf jaar te worden? Waarom f , de bloemetjes gezet, die z M rabel voelt? . I Van de andere kant zet VrO> . honderdste verjaardagen MivA 'zo uitbundig in de bloede 'n f | De honderdjarige is er * WJpa .lijk niet helemaal meer ü\t^\ I leuter en de drukte gaanJri>V( , lijk grotendeels langs en oy e 'haar heen. De honderdiar» &P V, |het prettig, nemen wij &3fyets' %fi eens wat anders is dan a I I honderdjarige, nemen wU at * vaart er precies dat van, Zij doen vrijwel niets «•«' V .vriendelijk glimlachen en Aji W, 'ken, de honderdjarigen op '«".ffKj | feest. Dat glimlachen en Z« \, ken bewijst, volgens ons, a r &*?. begrijpen, dat het &}?%&&\êx, drukte hèn betreffen. Zu °& jS % gens ons, alleen maar: ~* v> fll Leuk. Wat zijn de mensen^o Eindelijk 'ns vrolijk. B«n» J ze chagrijnig. Leuk, leuk- y$ (De V°l --- Voltaire, de meest besproken Fransman uit de 18e eeuw. r --- Grote geesten zijn ook maar mensen Profeet der verdraagzaamheid kwam erg in opspraak OP zondag 21 november 1694 werd er ten huize van de Parijse notaris Framjois Arouet een zoon geboren. De volgende dag werd het kind naar de kerk van St. André-des-Arcs gebracht, waar het werd gedoopt en de naam Francois-Marie ontving. Het was een ontijdige geboorte geweest; de baby was heel tenger en ademde nauwelijks. Een jaar lang worstelde hij met de dood. Haast zijn gehele kindsheid bracht de zwakke Francois-Marie in bed door en zijn leven lang had hij het te kwaad met koorts en verkoudheid. Maar de lichamelijke teerheid van deze man, die de wereld als Voltaire heeft gekend, stond zijn geestelijke strijdbaarheid niet in de weg. De 18e eeuw heeft weinig figuren opgeleverd, die zo vechtlustig waren als hij en die even onophoudelijk en onvermoeibaar te velde trokken tegen personen, instellingen, ideeën en toestanden, waarvan hij de voosheid had leren kennen of meende te doorzien. De wapenen, waarop Voltaire een meester was en waarmee hij zijn strijd voerde, waren die, welke kleine, maar pijnlijke wonden veroorzaken onder het masker van zelfbewuste zekerheid, dat publieke personen plegen te dragen. Met bijtende- spot, fijne ironie of venijnig sarcasme ging hij de wereldlijke en kerkelijke ambtsdragers uit zijn tijd te lijf. Toen Philips van Orleans in 1715 na de dood van Lodewijk XIV regent werd voor diens kleinzoon, de latere Lodewijk XV, vuurde de jonge Francois-Marie. die zich de naam Voltaire had toegeëigend, zijn scherpe pijlen weldra op hem af. Hij verklaarde bij voorbeeld, dat de regent, die in een bevlieging van krankzinnigheid de halve renstal van de overleden koning had verkocht, er beter aan had gedaan, de helft van de ezels aan de kant te zetten, die de koninklijke hofhouding vormden. Prompt volgde de eerste van de reeks verbanningen uit Parijs, waaraan het leven van Voltaire zo rijk was. --- MINI MAAL Journaal MOET DAT soms betekenen, dat de soep niet naar je zin is? Aldus laat de (Keulse) Neue Illustrierte deze (pas beginnende?) huisvrouw vragen. PIJNACKER, een dorp onder de rook, zoals dat heet, van Rotterdam kent een Seringenstraat. Een opmerkelijke straat mag men wel zeggen. Want daar, op de nummers 5 en 7, wonen twee echtparen, die hun huisvesting te. danken hebben aan een loterij. Op nummer 5 zijn gevestigd de heer en mevrouw Kortekaas, afkomstig uit Den Haag, die onlangs het „aangeklede" SUS-huis wonnen. Buren van hen zijn de heer en mevrouw C van Ommering''' uit Rotterdam. De heer Van Ommering heeft zijn huis (waarde 20 mille) gewonnen tijdens de nationale Anjeractie. EN DE MANNEN van de recherche in Chicago (V.S.) maar mopperen. Al dagenlang zijn zij op zoek naar een aantal geheime, dus gewichtige papieren, die een professor, tegelijk met zijn actentas, heeft verloren. Mompelen de rechercheurs, als hun chef niet in de buurt is, „omdat een professor zien suffig heeft gedragen kunnen wij nu 's avonds geen oog meer dicht doen". DE PROBLEMEN van een volksdemocratisch bewind zijn vele en wonderlijke. Zie naar Oost-Duitsland, waar in Leipzig een distilleerderij werkzaam is, welke een brandewijn in de handel brengt onder de naam Schir-' dewan. Of beter bracht, wantj deze naam, identiek aan die, van het onlangs afgezet lid' van het Politbureau, Karl| Schirdewan, is sinds vorige,, week verboden. En de fa-' brieksdirectie zit met het pro- j bleem voor een nieuwe reclamecampagne. Juist, nu ' men zon voortreffelijke tekst | had gevonden: Hol Schirdewan recht schnell herbei, er' ist das beste Osterei. (Het- | gen, vertaald, wil zeggen als: Haal snel Schirdewan,' hij is het beste paasei). | DIE WELTWOCHE levert, ook weer eens een citaat op: Schreef Greta B. uit Zürichl aan de redactie, of die haar, kon antwoorden op de vraag, waarom de regeringsautori-' teiten op de krantenfoto's al- ( tijd zo ernstig plachten te kijken. Antwoordde de redactie: Omdat de heren erover denken, waar een oefenterrein voor tanks welkom zou zijn. EN LODEWIJK: Hoe kijkt Staf eüenlijk? --- Oui Een heer, die wij beroepshalve heel goed kennen, koestert het plan, enkele weken vakantie door te brengen in Noord-Frankrijk. In zijn beste Frans schreef hij naar verschillende vreemdelingenverkeersbureaus in het land van Marianne, met het verzoek, hem in te lichten over de prijzen van de hotels, de begaanbaarheid van wegen, weggetjes en paadjes, de seizoendrukte, de aanwezigheid van viswater.... kortom over alles wat een goed toerist wil weten. Gisteren vond hij een met veel postzegels geornamenteerde envelop op zijn mat, die —na fffluii« $ vuldig en met veel belangstei elp' zijn opengesneden — zijn.. ■ • • brief bleek te bevatten. . ju) .« Na enig studeren ontdekte ai een hoekje het antwoord, ° oploS moeilijkheden in één slag „Oui", stond er. nor^ Nwsbl. v. h. W" --- MISDAAD in folio MARGO PAGE 25 Sidney haalde de schouders op. „Hier heb je tien pop. Als dat met die meneer Bannerman een smoesje is, zul je ervan lusten". „'t Is geen smoesje. Hij is alleen maar net begonnen met Stevensons te kopen en hij heeft Milton Ryall al ongelooflijke prijzen betaald voor rommel die niet half zoveel waard is als de jouwe". Sidney vertrok juist toen Garda binnenkwam. Hij tikte beleefd tegen zijn hoed, het biljet van tien dollar nog in de hand, Garda keek hem ongelovig na. „Heb jy Sidney dat geld gegeven?" vroeg zij aan Joel. „Tien pop. 't Is een waag. Sidney heeft een vooruitzicht voor een paar van m'n Stevensons en 't klinkt me wel te goeder trouw. Tien dollar schade betekent niet veel voor m'n Stevenson-collectie". „Je moest die Sidney zijn handen afhakken bij zn polsen wanneer hij hier langer dan een seconde in huis is", zei Garda. „Hoe levert die knaap het 'm om uit de gevangenis te blijven, na alles wat jij me van 'm verteld hebt?" „In 't westen", zei Joel, zijn ze nogal happig op 'm. Hier in 't oosten is zn zwarte lust niet zo bar zwart, op een paar zogenaamde verzamelaars na, die hij betoeterd heeft". Garda hing haar mantel op achter het schutje dn Joels kantoor. „Dacht je werkelijk dat Leah me te woord zou staan, Joel?" „Nee. Heeft ze?" „Nee. Wat is de mop?" „Ik dacht dat Julia Thorne zich een beetje meer op haar gemak zou voelen wanneer we onder elkaar waren". Hij grinnikte. „Ik moest 'r aftasten, zoals de detectives dat noemen. Ze heeft me een macht verteld. Vertel 's, waren er smerissen te bespeuren in Leahs huls, of in de buurt?" „Ze was niet thuis toen ik er aankwam, maar ik herinnerde me dat ik de vrouw van een speurder was en daarom bleef ik in de buurt rondhangen. Een oogje in de pot houden, geloof ik dat dat heet. Nou, toen ik daar aan 't rondsluipen was, komt er opeens een als blokband vermomde, zwarte limousine aanglijden en daar stapt mejuffrouw Leah Selig uit. Ze huilde hard genoeg om de stafkapel te verslaan en toen ik tegen haar probeerde te praten zei ze: „Alstublieft, mevrouw Glass.... laat me met rust..." Ik liet 'r met rust. Ik voelde me als een ploert". „'t Spijt me, snoepje". Garda kuste hem. „Kan me niet schelen. Heb jij, op je geheimzinnige manier, iets aan die Browning-opdracht gedaan?" „Een hoop. Kom maar en help me 't zaakje af te maken." Garda haalde de orderbrief van de klant uit 'n dossier en samen vergeleken zij die met de genoteerde punten, terwijl Joel de adressen klaarmaakte..De laatste knoop was gelegd, de zegels gedrukt en de verzekeringspapieren ingevuld omstreeks een uur of drie. Zoals altijd op tijd, op het ogenblik dat Garda de transportmaatschappij opbelde om 't pak t« komen halen, verscheen Stephen Langner. Helen Scott was by hem. Toen het gezelsahap plaats had genomen zei Joel: „Ik heb dat artikel van je in 't ochtendblad gelezen, Helen. 't Stinkte". „Stonk, liefste", verbeterde Garda. „Is-ie geen engel?" „Kan me niet bommen!" zei Helen vrolijk. „Naar de hel met m'n loopbaan. Dezer dagen wordt ik vrouw en moeder van zes kinderen — allemaal detectives". „Ze heeft last van hallucinaties", zei Langner. „Nog nieuws, Joel? Flanner gezien?" „Vanmorgen. In de winkel van dok Dolan. Hy begon de dok te ondervragen en eindigde aan de verkeerde kant van de martelpaal". „Ze geven nu om niemand meer iets, behalve om Morgan", zei Langner. „Hij was in de winkel van Selig "mstreeks de tijd dat de Politiedokter meent dat de ouwe knaap de mep heeft gekregen". „Je meent 't!" Langner knikte. „Oprecht". Hy wendde zich tot Helen Scott. „Liefste, waarom gaan jij en Garda niet «ens een eindje wandelen, of eten, of op een bank in 't park zitten, voor een half uurtje of zo? Ik moet met Joel praten". „Ik ben nogal vlug in 't begrijpen van wenken", zei Helen. Ze klopte Garda op de schouder. „Kom op, mevrouw G., we zijn hier niet langer gewenst". Toen de dames verdwenen waren zei Langner: „Wat voor nieuws heb je over die boeken?" „Genoeg. Ik heb zon idee dat ik ze wel met een dag of wat terug kan hebben. Nog iets gestolen, bij Selig?" „Schijnbaar niet, uitgezonderd dan die zesduizend die hij in zijn zak had. Wist je dat hy vijf mille bij zyn bank had opgenomen, vlak voor hy hier kwam, gisteren?" Joel knikte. „Geef me nou 't hele verhaal van die moord 's, Steve". ' „Ik zal je geven wat ik weet", Langner nam de fles, schonk zich een nieuwe borrel in en tilde de voeten op het bu-" reau. „Hij had geen ogenblikkelijke zorgen of moeilijkheden, voorzover iemand weet. Gisteren ging hy naar die verkoping, waar hij die schermutseling met Dok Dolan had en daarna ging hij naar zijn zaak. Hij liet zn koffietafel bovenkomen en later op de middag ging hij uit. Hij legde even bij de bank aan om die poet te lichten en kwam toen hiernaar toe. Nadat hy in zn kantoor terug, was gekomen beantwoordde hij de post, stuurde zn secretaresse weg en bleef alleen adhter, in gezelschap van zyn laatste bezoeker, een advocaat eu verzamelaar met de naam van Elias Bannerman". „Wel allemachtig", zei Joel. Langner keek hem belangstellend aan. „Weet jij iets van die Bannerman?" .(wordt vervolgd) --- Prafo’s bisschop Het incident rond de Prato houdt nog steeds df ren bezig. En terecht. &«" „ ~Kfs die een echtpaar de wooro v « dalig concubinaat" voor " gef>»l>, gooit, omdat het enkel °\t#Jx getrouwd, gedraagt zien jj |~ •' onbehoorlijk, zelfs als h«hUjlt. ,fj het canonieke recht verse»» <0>'f ~ dan het woord .-kerLhte as % valt als hij zijn krijgt, sluiten wij ons aa"0 loze katholieken die van y geo a dat hier in kerkelijke kri»6 m lijk overdreven wordt. -traV-Ket & Maar aan de andere * Pc ofii wij om de dikke splinter van de bisschop de bal» te": Vj van zijn vijanden niet vere g waarom is deze bisschopP's■<■ dj stap zo schromelijk ui«e" dat 't om meer gaat dan o» t,»VV ter die te hoog te paard z* je# { m ff tic een prachtige kans z'f'griP «fj|f de verkiezingen hun beia- ftj genstanders een nartunkt brengen. En daarom K corrtP1 J verontwaardiging der yf ons wat hol in de oren. _ J ---