VRIJDAGMIDDAG OM KWART VOOR VIER: Drie man ontsnappen via touw uit Leeuwarder strafgevangenis T x wee man nog voortvluchtig, één tta half uur weer aangehouden (Van een onzer verslaggevers) nerEUVTARDEN - "ft' bent Schmal is het niet?". Dit vroeg de heer Van Wtna'v* ercneur Va" de gemeentepolitie te Leeuwarden, vrijdagmiddag hetVlGf UUr te '100Ste van e Julianalaan aan een daar lopende man. Ja ut lope "~ ?ort'' «Draai je dan maar om en blijf een halve meter voor me Van een gebeurde en daarmee was aan een spectaculaire ontvluchting v°or vie V 3" e ne gevanEenen die er vrijdagmiddag in slaagden om kwart men. Hu- Ult e Leeuwarder strafgevangenis te ontsnappen een einde gekoa,,to kee'rï e?n.nau° uur had Schmal in vrijheid rond gewandeld. In een politielate s te terJlg in de gevangenis die hij op gevaarlijke wijze had ver- w rUg Schmal werd in Leeuwarden-zuid herkend door een bewaarder, aarschuwde onmiddellijk uit een telefooncel de politie. fise6Dui*hmal ""ftwamen ook de 32-ja- A> Schw»!»1" S- Grave en de 45-jarige Ult Amsterdam. De onts, tacui!,^an het dr*etal was bijzonder c"ca 7 I*lr- Met behulp van alleen een "'t ac meter lang touw vluchtten ze ïev»i»»„iP ,de 16 meter hoog gelegen ***'zek "kleennakerrj. Het is wel'en grondf' dat aan deze ontsnapping la» 0. ?e v°orbereiding is vooraf ge- Al ri Jseemiak d-e manrien werkten in de ï l tralil J-, Ze hebben kans gezien i°s te silerk uit het vrij brede kozijn etl hepf°even- Via bet raam was het Koot te ,+ eemakkelijk in de daki 1 een^?PiPen- Met als enige hulpmid-011 zakk tOUW bebben ze zich toen Ber gelep»en naar een zeven meter la«n PlatdVinv.muurtJe- Na de muur was Î* het dak k * v°lgende steunpunt. Van» g de bu> eikten w toen heel eenvou-11 de 7,,-L nmuur van de gevangenis --- Gemakkelijk hindernju Was een te nemen het aan Het was ook niet nodig want holtje h Ze muur bevestigde cipierst>ra hti!?eti'^as niet bemand, was een te bereL Ject om de begane grond „ n' De laatste fase was bijholrje want vanaf het fcy. pt een trapje naar beneden. urgraehtsm' !aan de kant van de Zul" plotte d dUs bereikten de mannen ti6' v G kwaakte uitgang van iedan bewaring. Waarschijnlijk is h? keizer!! weegs gegaan en via ht' Oosterkade of Wyt>at g Geeststraat verdwenen. ■ j onkele voorbijganger op dit rachtswal° ?Unt' z°wel op de Zuider- . als op het- kruispunt Oosterh^"'de onfSgracht is aJt"d veel ver- nappin2 beeft gezien is wel irff* onbegrijpelijk is het ook aak h * kleermakerij niets van de hlemand v bemerkt ö»6*' de het gevangenispersoneel o is Sew e vluchters gezien. Wie is niet bekend. Hij sloeg jh g6houni arm- BiJ het direct daarardrie appèl bleek dat niet één gevangenen een weg naar de vrijheid hadden gezocht. En voorlopig ook hadden gevonden, al duurde de vrijheid voor Schmal maar kort. „UUnJe t aQtllergrond zichtbare rt°°r het C, hebben genomen was het be9an niet moeilijk meer, 9rond te bereiken. Het „. hui* U'as daartoe een weli/ Ut v "«nis de gevange- rdU enen de mannen in s. van de Keizersgracht. --- Weinig gegevens De Leeuwarder politie begon onmiddellijk aan een grootscheeps onderzoek. Twee bleven onvindbaar. Welke kleren de mannen droegen is ook niet bekend. Schmal was bij zijn aanhouding gestoken in een manchester pak. Van de kledij van de twee anderen weet men niets. Het is heel best mogelijk dat ze, gezien ook het feit dat ze in de kleermakerij werkten, burgerkleren bij zich hebben gehad, of althans kledij die heel best daarvoor door kan gaan. --- Controle Onmiddellijk nadat de politie was gealarmeerd werd al het uitgaande gemotoriseerde verkeer op de uitvalswegen aan een controle onderworpen. Deze controle strekte zich over de gehele provincie en zelfs tot op de Afsluitdijk uit. De laatste ontsnapping uit de Leeuwarder gevangenis gebeurde in october 1962. Toen slaagde de Amsterdammer Meijer er in, te ontkomen. Hij werd geruime tijd later in zijn woonplaats weer aangehouden. Bij deze vlucht werd een andere gedetineerde vrij ernstig gewond en o.m. lange tijd verpleegd in het Academisch ziekenhuis te Groningen. Grave werd indertijd door het gerechtshof te Amsterdam veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf, wegens inbraak. Zijn straf loopt op 11 october 1967 af. Schwalep, die als niet ongevaarlijk wordt beschouwd werd door hetzelfde hof veroordeeld tot twee jaar en zes maanden. Zijn straf is in juli 1966 verstreken. Schmal zat een straf uit van vier jaar. --- Kettingbotsing in Hardegarijp BERGUM — Ter hoogte van garage Postma te Hardegarijp ontstond vrijdagavond omstreeks zes uur een kettingbotsing tussen drie achter elkaar in de richting Groningen rijdende personenauto's, waarbij enige materiële schade ontstond. De botsing gebeurde, toen mevrouw N. Haverkamp-Begeman uit Hardegarijp de naast de rijksweg gelegen parallelweg wilde oprijden. Van de parallelweg kwam op dat moment een personenauto waarvoor mevrouw Haverkamp afremde. De bestuurder van een achter haar rijdende auto, de vertegenwoordiger J. van der Meer uit Dokkum remde eveneens af, maar een daarachter rijdende auto, bestuurd door de heer H. Boersma uit Kollum botste tegen zijn voorligger. De auto van de heer Van der Meer werd op zijn beurt tegen de wagen van mevrouw Haverkamp geduwd. Er deden zich geen persoonlijke ongelukken voor. --- Groenteverwerkende industrie in Blokzijl BLOKZI.'iL — Enige weken geleden is het bedryf van de Benzine- en Petroleum Handel Maatschappij aan de Kanaalweg opgeheven. De olietanks zijn afgebroken en de ondergrondse tanks, onbruikbaar gemaakt. Een grote schuur met het kantoorgebouwtje bleef echter staan. Het terrein was door de B.P. in erfpacht verkregen van de gemeente Blokzyl. Een en ander is thans aangekocht door de firma Feenstra te Hasselt, die er een groenteverwerkende industrie in zal vestigen. Met de voorbereidende werkzaamheden is deze week een begin gemaakt. --- Jubilaris gehuldigd SCHARSTERBRUG — Woensdagmorgen werd in de kantine van de Kon. Hollandia NV te Scharsterbrug wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd afscheid genomen van de heer G. van der Molen uit Scharsterbrug. Tevens werd met dit afscheid zijn jubileum voor meer dan 40 jaar dienstverband gevierd. In zyn toespraak memoreerde de direkteur, de heer A. Visser in het kort de loopbaan van de betrokkene. Hieruit bleek, dat Van der Molen in 1921 in dienst trad by Hollandia en werkzaam is geweest in de melkontvangst, keuken, expeditie, etiketeerlokaal en van 1936 tot 1957 als eerste condenseur. Na omschakeling van condens op melkpoeder en mede op advies van de huisarts heeft de jubilaris als onderhoudsschllder werkzaamheden verricht. De heer Visser kenschetste de heer Van der Molen als een accuraat persoon met de juiste mentaliteit en een prettig persoon in de omgang met zijn collega's. Hy bood de jubilaris namens de hoofddirektie een geschenk onder couvert aan. Ook mevrouw van der Molen werd in de hulde betrokken. Zij mocht een bloemstuk in ontvangst nemen. Hierna richtte de heer J. Nauta, als waarnemend burgemeester zich tot de jubilaris. Hij deelde mede, dat het de Koningin behaagd had de jubilaris de bronzen medaille, verbonden dan de Ordf van Oranje Nassau te verlenen. De heer H. Buis sprak namens de onderhoudsdienst. Hij bood een asbak met inskriptie aan alsmede sigaren, terwijl ook hij mevr. v. d. Molen een bloemstuk overhandigde. Voor de personeelsvereniging sprak de heer W. Veenstra. Hy bood een tv-tafel aan, terwijl voor de ANAB de heer T. M. Smits het woord voerde en zijn felicitaties met sigaren en bloemen vergezeld liet gaan. Aan het slot bracht dhr. J. v. d. Molen, zoon van de jubilaris, dank uit aan alle sprekers en voor de prachtige cadeaus. --- Adjudant slaagt voor examen politie-inspecteur DRACHTEN — De adjudant van de gemeentepolitie in Smallingerland, de heer L. Staal, is in Hilversum geslaagd voor het examen van inspecteur van gemeente-politie. --- Vrachtwagen ramt bestelauto: acht mensen gewond BLESSE — Vrijdagmorgen vond op de Steenwijkerweg een verkeersongeval plaats, dat gezien de omstandigheden nog betrekkelijk goed afliep. De bestuurder van een bestelauto, de heer 3. E. uit Borger, stond met zün voertuig stil op de weg. Vanuit de richting Wolvega naderde een vrachtauto, bestuurd door C. S. uit Utrecht. Doordat van de vrachtauto de voorruit sprong, kon de bestuurder niets meer op de weg zien, en durfde hy daardoor de voor hem stilstaande bestelauto niet aan de linkerkant in te halen en voorbij te rijden. Hij begon te remmen, doch kon niet voorkomen dat de voorzijde van de vrachtauto tegen de achterkant van de bestelauto botste. Door deze botsing werd de bestelauto met de achterzijde opzij geschoven en kwam op de rechtterzijkant op de weg terecht. Omwonenden schoten te hulp om de slachtoffers uit het wrak te halen. Het zag er nogal ernstig uit, maar gelukkig viel alles later nog een beetje mee. Zes inzittenden van het busje liepen verwondingen op aan hoofd, verschillende armen en benen. Meerdere van hen zijn op advies van dokter De Vos uit De Blesse, voor een nader onderzoek naar het ziekenhuis te Heerenveen vervoerd. Geen van hen werd echter zwaar gewond. De bestuurder van de vrachtwagen en een bij hem inzittend jongetje klaagden beiden over pyn in de rechter- resp. linkerarm. De bestelauto werd onherstelbaar vernield en moest worden weggesleept, terwyl de vrachtauto, die aan de voorzijde ernstige schade opliep, later op eigen krachten verder is gereden. — De heer F. S. de Jong te Donkerbroek slaagde te Groningen voor het diploma erkend gasfitter. — Geslaagd te Amersfoort voor de akte Nj de heer P. Tj. de Leeuw, afk. van NU Beets. --- Italianen gapten dure prijzen HARLINGEN — In de sigarenzaak van de heer H. van Drooge op de Voorstraat te Harlingen vervoegden zich gisteren drie Italiaanse jongemannen. Terwijl een van hen een half onsje tabak kocht gingen de beide anderen weer naar buiten, twee pijpen ter waarde van ƒ 16,50 elk meenemend. Naar zij dachten ongezien. Maar de heer Van Drooge was op zijn qui-vive. Toen hy de diefstal bemefkte sloot hij onmiddeliyk de deur en eiste van de overgebleven Italiaan, dat hij moest wachten tot de politie kwam. De jongeman begon daarop te bidden en te smeken en beloofde het gestolene onmiddellijk terug te zullen halen. De heer Van Drooge waagde het er toen op. Hij liet de jongeman vrij en prompt kwam deze, binnen vijf minuten, met beide pijpen terug. --- Melk blijft duur op Terschelling HARLINGEN —De Terschellinger melkoorlog woedt nog steeds, al wordt er thans aan alle kanten bemiddeld. Tussen de bonden van zuivelfabrieken en zuivelhandelaren is overleg gepleegd. Besloten werd, dat aan verkoop van melk door kruideniersbedrij ven geen beletselen meer in de weg zullen worden gelegd. De omzet per week van deze levensmiddelenzaken bedraagt momenteel zon 3600 flessen. De economische controledienst van Den Haag heeft de prijsopdrijving van 3 et. per fles nog in onderzoek. Voor het einde van het zomerseizoen is geen uitslag meer te verwachten. De levensmiddelen bedryven hebben zich daarom neergelegd by de voorwaarde van de bond van zuivelhandelaren, dat ze de melk moeten leveren tegen dezelfde hoge prys als de melkhandelaren dat doen. --- Reeds 1000 bezoekers voor museum In Oudmirdum staat in 't klein een eendenkooi (Van een onzer verslaggeefsters) OUDEMIRDUM - Qaasterland wordt weer overstroomd door duizenden toeristen. Je komt ze tegen, bepakt en bezakt. op de fiets, in auto's, wandelend en zittend. Ze zwemmen in. het IJsselmeer en slenteren door liet Rijsterbos. Ze houden vakantie. Maar velen nemen zich ook de tyd, nog iets te leren. Vanaf juni hebben al ruim 1000 mensen een bezoek gebracht aan het natuurhistorisch streekmuseum in Oudemirdum, dat 8 jaar geleden is opgezet door een groep particulieren. Vorig jaar kreeg het kleine museumpje van mei tot september 5004 bezoekers te verwerken. Het gevolg hiervan was dat er dit jaar behalve een gemeentelijke ook een rijkssubsidie ontvangen mocht worden. --- 200 opgezette dieren De heer J. Gaastra (75), 6 jaar geleden van Amsterdam naar Oudemirdum verhuisd, doet dienst als beheerder. Hij leidt de bezoekers rond, vertelt over de ongeveer 200 opgezette dieren, waaronder veel vogels die voorkomen in Gaasterland. Dit jaar is er weer iets nieuws te bezichtigen. Het is een natuurgetrouwe nabootsing in het klein van de eendenkooi in Bakhuizen. Er zijn in Friesland nog 29 eendenkooien. Dit in Bakhuizen is erg mooi: hij heeft 8 vangarmen. In Oudemirdum is te zien hoe het vanden van eenden in zn werk gaat. De heer Gaastra vertelt graag over het hoe waaiom. Apart, iets groter, staat nog een losse vangarm tentoongesteld. --- Kleine tentoonstelling leder jaar is er in het museum, dat eigenlijk één grote tentoonstelling is, nog een kleine tentoonstelling. Dit jaar kan men een melkkelder zien. Het benodigde en niet aanwezige materiaal werd hier en daar van particulieren en musea geleend. Er is een volledig geheel ontstaan. Nog tot september blijft de collectie opgezette dieren, de eendekooi, de vangarm en de melkkelder voor ieder toegankelijk, ook voor niet-toeristen --- Paardenkeuring SURHUISTERVEEN — Vanwege de Prov. ver. ter bevordering van de paardefokkerij in Friesland zijn hier merrieen voorkeuringen gehouden. De volgende oudere merries zijn goed voor stamboek gekeurd. Adelleid van L. J. Vaatstra, Surhuizum, Louisa van J. Wijma, Augustinusga, Losina van Tj. Ytsma te Surhuizum (en ster). Driejarige merriën: Meduma van Sj. van der Meer, Surhuisterveen (en model), Mesilly van D. Merkus, Kootstertille, Magate van B. Bouius te Kootstertille (en model), Niki van O. O. de Vries te Drogeham (en model), Magriet van A. J. Hulshoff, Surhuisterveen, Marietje van J. Y. Luimstra, Surhuizum (en model), Marike van A. Buma te Drogeham ( en model), Mar janneke van J. Y. de Vries te Kortwoude (en model), Meina van S. J. Hulshof te Surhuizum, Nulmona van S. J. Couperus te Augustinusga' (en model), Sietske van G. Hazenberg te Drogeham en Lina van J. Post te Kootstertille (stermerrie). — De heer H. Scholtmeyer te Emmeloord is benoemd tot hoofd van de chr. lagere school te Vollenhove. — Benoemd per 1 november tot hoofd van de Chr. nationale school te Oldemarkt de heer H. J. Ramerman, onderwyzer aan de Hervormde lagere school west te Hoogeveen. --- Onmiddellijk nadat bekend was geworden dat er drie gevangenen waren ontkomen controleerde de Leeuwarder politie al het verkeer op de uitvalswegen. Ook het personeel van de gevangenis deed aan deze controle mee. --- Zeilboot vader slaat om: Zoontje van acht brengt snel redding HARLINGEN — Gisteren was de heer J. Eyssen uit Alkmaar bij Terschelling met een kleine zeiljol aan het zeilen. Door een rukwind sloeg toen plotseling de jol om en raakte de heer Eyssen te water. Het ongeval werd op de wal opgemerkt door zijn achtjarig zoontje Jan Willem, die naar de zeilkunst van zijn vader was gaan kijken. Hij maakte onmiddellijk een kleine vlet los en roeide naar zijn vader, die zich aan de omgeslagen jol wist vast te houden. De heer Eyssen kon aan boord van de vlet klimmen, waarna de jol werd leeggehoosd en weer naar de haven kon worden gebracht. --- Inwoner van H'veen betrokken bij ernstig verkeersongeval EMMELOORD — Omstreeks half zes donderdagavond vond in Emmeloord een ernstig verkeersongeval plaats, dat nog wonderlijk goed is afgelopen. Op een kruising verleende de heer T. v. d. W. geen voorrang met zijn bestelauto aan een personenauto, bestuurd door de heer L. Luchtmeyer uit Heerenveen. Met een harde klap botsten de voertuigen tegen elkaar, waarby Van der W. en een meerijdend meisje, de 16-jarige M. Stevens uit Rutten vrij ernstig werden gewond. Zij werden naar het ziekenhuis te Kampen overgebracht. De bestelauto werd totaal vernield. De heer Luchtmeyer werd licht gewond en de bij hem inzittende 12-jarige jongens A. Hepkema en H. Schregardus, eveneens uit Heerenveen, konden ongedeerd uit de zwaar beschadigde auto komen. --- Rioolwaterzuivering NU DE rioolwaterzuivering van Heerenveen in werking is getreden en andere gemeenten over het onderwerp studeren, willen we hier eens wijzen op de godsdienstige waarde van deze installatie. Godsdienstige waarde van de rioolwaterinstallatie? zal iemand vragen. Maar meneer, bent u dan zó aan vakantie toe? Het drukkende weer van de zomerse dagen heeft u meer kwaad gedaan, dan we dachten! U haalt de dingen door elkaar. Een wedervraag: halen wij de dingen niet een beetje te veel uit elkaar? Heeft ons vermogen om scherp te onderschei- Sterker dan de mensen den ons niet verleid om ze nu ook maar helemaal los van elkaar te zien? Bijvoorbeeld de dingen, die God dienen, en de dingen, die de hygiëne dienen? Wij snappen van puur helder verstand onze eigen wereld niet meer en evenmin de bijbel. Neem nu bijvoorbeeld dat opmerkelijke gebod van het schopje. Deuteronomium 23 vers 13. Er wordt nooit over gepreekt en christenen, die de bijbel „van voren naar achteren en van achter naar voren" kennen, weten soms niet, dat het er staat, en toch: je raakt er niet op uitgekeken. Hier is het: „Gij zult buiten de legerplaats een plek hebben om u daarheen naar buiten te begeven; gij zult bij uw uitrusting een schopje hebben en, wanneer gij buiten gaat zitten, daarmee een gat graven en uw uitwerpselen weer bedekken. Want de Heer uw God wandelt in uw legerplaats, om u te redden en uw vijanden aan u over te geven; daarom zal «to legerplaats heilig zijn, zo dat Hij niets onbehoorlijks bij u ziet en Zich niet van u afwendt". Wat hebben wij gedaan? Wij hebben, gewapend met ons eigenwijze onderscheidingsvermogen gezegd: het kan natuurlijk niet. De Heer uw God kan zo niet in rechtstreeks verband gebracht worden met de kamphygiëne. Het staat er natuurlijk wel en het staat er ook al meer dan 3.000 jaar, maar kijk, dat moet verklaard worden. Voor de verklaring kun je twee kanten uit: Die oude Joden waren erg dom of juist erg slim. Zo dom, dat ze werkelijk dachten, dat God zich met voorschriften voor de vuilverwijdering tijdens hun woestijnreis inliet. Of zo listig, dat ze wel wisten, dat dit een heel gewone kwestie van volksgezondheid was (vuil op je erf trekt vliegen en bederf); maar omdat ze óók wel wisten, dat de mens lui is van aard, te lui om voor iedere boodschap van enige betekenis het kamp te verlaten, zetten ze héél slim God als de Grote Boeman achter elke nuttige wetgeving. Al die verwrongen verklaringen zijn echter niet meer nodig, zodra we ons onbijbelse en onwerkelijke uitgangspunt verlaten: de scheiding tussen de Geestelijke God, die gediend wordt met psalmen en de hygiëne, die gediend wordt met een schopje of een kostbaarder installatie. God is de God des Levens. Hij is de vijand van het verderf. Al wat het Leven bedreigt of verwoest — is Hij tegen. Zijn zegen is een leven, dat harmonieus is, een ongeschonden geheel. Daarom is iedere maatregel, die de eerbied voor het Leven dient, naar Zijn zin, of het nu de vestiging is van Albert Schweitzers hospitaal bij Lambarene of de vestiging van een zuiveringsinstallatie bij Rijksweg 32. De arbeid van de mannen in de medische zending is Gode even welgevallig als de arbeid van de mannen in de gemeentelijke reinigingsdienst. Ook is er in beide gevallen veel roepingsbesef nodig om een niet altijd aantrekkelijke en in elk geval weinig lonende taak met opgewektheid te blijven vervullen. Zien wij het niet? Komt dat dan misschien, omdat ons helder verstand ons verblind heeft voor wat er verstaan moet worden onder een „heilige legerplaats?" F. v. d. Heijden. --- Touwtrekkerij in Oudemirdum OUDEMIRDUM — De touwtrekkerij in Oudemirdum is een groot succes geworden, dank zij het ideale weer. De eerste prys (ƒ6O,- en een medaille) ging naar het vijftal dat de heer T. J. Dykstra van Hemelum als aanvoerder had. De tweede prijs was voor de ploeg van P. Altena van Nyemirdum (ƒ 30,- plus medaille) en de derde prys ging naar een vacantieploeg onder aanvoering van de heer Swier. Ook bij de dames bestond belangstelling voor deze krachttoeren en hier trok de ploeg van mej. Sjoukje Smink van van Nyemirdum aan het langste eind. ---