(Advertentie I.M l Is UW gezinsinkomen f5000.-of f 25000.-? Hoe hoog dit Inkomen ook is, elke vrouw zal er op uit zijn haar huishoudgeld /o nuttig mogeltlk te besteden. Heeft u er wel eens over gedacht om op de markt uw inkopen te gaan doen en daar eens te gaan kijken? Het zal een openbaring voor u zijn te zien wat daar allemaal voor uw huishouden te koop is... en het meest zult u opkijken van de ongedacht goede kwaliteit en de vaak uitzonderlijk lage prijzen van groenten, fruit, levensmiddelen, textiel, schoeisel, speelgoed, enz . . . De marktkoopman kan altijd goedkoop zijn omdat hij door inkoop van grote hoeveelheden tegelijk een lage prjjs kan bedingen. De markt maakt van uw huishoudgeld méér geld, want... OP DE MARKT IS UW GULDEN EEN DAALDER WAARD! --- (Advertentie 1.M.) ' " — " ' — — ■ j I KSal --- Slaven van Europa Dit zou een hooglied worden op het Griekse dorpje Idomeni. Op Papadopoulos, de telefonist, op Velonis, de stationschef, Mitritsi, de kok van het eethuisje, op Dimitrios, de eenogige harkeeper, en op al die andere mensen die ik niet met name ken, maar die me in een week tijd erg dierbaar zijn geworden. Over hun hebbelijk- en onhebbelijkheden. Het snoertje kralen, waarmee ze in de vele ledige uren spelen. De tandenstokers, die ze bij de maatijden leveren. De luide boeren van verzadiging na het eten. Hun bemoeizucht. Hun prachtige muziek, die ze helaas van alle kanten tegelijk uit portables laten klinken. Ik laat het voorlopig schieten. "pvIT VERHAAL gaat wel over Grieken, Griekse arbeiders "^ in het bijzonder, die de slaven van West-Europa schijnen te zijn. Samen met veel Spanjaarden, Turken, Italianen en Portugezen waarschijnlijk. Spanjaarden, Turken,ltalianen en Portugezen ken ik echter niet. Grieken natuurlijk evenmin, maar ik heb ze gezien in de Austria-express, de trein die van Athene via Thessaloniki, Skopje, Beograd en Salzburg naar München en verder door Duitsland rijdt en tenslotte naar Hoek van Holland. Over de Griekse sloebers, die deze trein bemannen op weg om werk te zoeken in Duitsland moet ik u vertellen. * Tjokvol, maar... IN DE GRIEKSE grensplaats Idomeni stap ik in de trein met nog net genoeg geld om een kaartje eerste klas te kopen. In de voorafgaande dagen heb ik 's avonds die trein zien passeren en ontdekt, dat hij tjokvol is. De stationschef zegt, dat alleen in de eerste klas nog een kleine kans op een zitplaatsje is. Die hoop lijkt üdel, want zelfs de gangen naast de eerste klas coupé's zijn vol. Hele gezinnen zitten, liggen of staan er temidden van halve inboedels. Je moet gewoon over de mensen heen lopen, er daarbij voor zorgend niet op licht te beschadigen ledematen te trappen. Op armen en benen hindert niet zoveel. Maar in de coupé's blijkt nog wel ruimte te zijn. Er wordt althans zonder meer ruimte voor me gemaakt. Als de trein na een oponthoud weer rijdt, worden de lege plaatsen gedeeltelijk bezet, maar de gangen blijven vol en op de baleons zitten ze stijf opeen gepakt. Ik begin als onervaren treinreiziger te begrüpen, dat dit volkomen normaal is en waarschijnlijk in minder extreme vorm de dagelijkse gang van zaken in spoorwagons is. * Vrijmoedig WIE HET BETALEN kan, koopt een slaapwagen of zitplaats, ook al reist hij louter voor zün genoegen. En wie wel op reis moet, om elders de kost te verdienen, maar geen geld heeft, die neemt Plaats in de tochtige gangen of op de baleons en slaat daar zyn bivak op. Voor de reizigers van Athene naar Duitsland duurt dat een dag of twee, drie. Griekse arbeiders zijn een vrijmoedig en niet al te SfAetS'S Cr geen plaats •««« dralen coupé's, dan betrekken ze/- , perste de eerste klas In Idomeni zit de eerste Waf dan ook vol clandestiene passa- Mas aan ook rijtuigen zijn er giers, want tweede-Um"W f &s altüd te weinig en eerste ki * zijn er altijd £. daar Griekenland rydt te klas-passa-' iets van. De (jrieK.be rlat de toigiers nemen er genoege«£**«%*& letten onbereikbaar zyn S krijsenze de coupé moeten de J^ t -Treden Kende ouders. Ze ;egger> er althans niets van. * Uitdrijverij IN JOEGOSLAVIë gaat he. aanvankelyk ook goed. De conducteurs komen, zien en zwygen. Maar in Zagreb bestijgt een gebrilde magere spoorwegambtenaar de trein en begint uit te varen. Hij gaat de kaartjes controleren en dan blijken er in het hele eerste klas-rijtuig met zijn zestig tot tachtig zitplaatsen maar een stuk of tien passagiers gerechtigd te zijn in het pluche plaats te nemen. De Joegoslaaf begint aan de uitdrijving van de tweede klas-passagiers. Dat lukt niet al te best. Een oud vrouwtje, onderweg naar haar zoon in West-Duitsland, laat zich imponeren en verhuist naar de gang, maar de meesten blijven eenvoudig zitten en laten de storm over zich heen gaan. Sommigen staan ook op en gaan naar de gang om meteen weer plaats te nemen wanneer de controleur naar een volgende coupé gegaan is. De controleur windt zich zeer op en komt terug met een indrukwekkende Joegoslavische politieman, die iets zegt, bijna onzichtbaar de schouders ophaalt en zo spoedig mogelijk weer verdwijnt, de controleur onmachtig protesterend achterlatend. HÜ verdwijnt dan ook maar en de Grieken hebben veel plezier. Want behalve vrijmoedig zijn ze ook blijmoedig, zich hun armoede amper bewust. * Feldicebelmanieren WE RIJDEN Rosenbach binnen, de Oostenrijkse grensplaats, en daar begint het. Conducteurs met Feldwebel-manieren komen de trein binnen en wijzen met opgetrokken wenkbrauwen naar de opeenstapeling van koffers, manden en zakken op de baleons. Allemaal bagage die niet afkomstig is van eerste klaspassabiers, dat is te zien. Was ist das? Geholpen door een paar haastig gerecruteerde Oostenrijkse spoorwegarbeiders beginnen ze de boel op het perron te zetten, terwyl ze tegelijk de tweede klaspassagiers van hun clandestiene zit-, ligof staanplaatsen verwüderen. Dat gebeurt niet op beleefde wijze. Ze roepen * „Griechische kultur" MAAR NOG GEVEN de Grieken zich niet verloren. Ze komen terug en zetten hun boeltje weer neer. Ze kunnen ook moeilijk anders. De tweede klas is vol en ze kunnen toch niet op het perron blijven staan. Dan komt er een eerste klaspassagier binnen, een Joegoslaaf, en kennelijk iemand die geen deel heeft aan de kollektieve armoede van de Joegoslaven, want hij ziet er goed gesoigneerd uit. Hü snuift minachtend en zegt: Griechische kultur, en als hy struikelt over een juist terug geplaatste koffer, stuift hij het perron op en komt terug met weer een andere controleur, die wederom een zuivering begint. Daar word ik ook bijna het slachtoffer van. Want mijn uiterlijk is weliswaar niet erg Grieks, maar mijn wat verkreukelde kleding, de trui en een stoppelbaard wettigen kennelijk het vermoeden, dat hij met een bastaard te maken heeft, want zonder mijn kaartje te vragen wil hü mij eruitzetten. Later overkomt me dat nog een keer. De eerste klas is dan echt gezuiverd en de Joegoslaaf heeft de ruiten geopend. Grieken ruiken namelük naar knoflook, vis en zweet en die luchtjes kan de Joegoslaaf moeilijk verdragen, zegt hij. "*" Verhuizing IK GA NAAR de restauratie, waar dan juist een druk verkeer aan de gang is. De opgejaagde Grieken zoeken namelijk een plekje en doorkruisen de hele trein, vergezeld van jammerende vrouwen en huilende kinderen. Als het zon beetje gelukt is, moet de bagage worden overgebracht, zodat het een hele verhuizing is. Tot groot ongenoegen van de ober van de restauratie. Om half zeven, zegt hij, sluit ik de deur, want dan komen de gasten eten. Dat zijn de bewoners van de slaapcoupé's en van de eerste klas. De Grieken eten niet in de trein. Die nemen hun broodje mee. Opnieuw word ik voor een gedegenereerde Griek aangezien. Op myn vraag wat de pot schaft, zegt de ober met tegenzin, dat hü warme worstjes heeft en ondertussen wijst hij my erop, welke tafels gereserveerd zijn en in elk geval vrij moeten blijven. Pas als ïk in het Engels ga bestellen met een flinke knauw na om.het Amerikaans te doen lyken, word ik als gast geaccepteerd en dan is er ook nog wel wat anders te eten dan een stukje warme worst. * Deuren dicht OM HALF ZEVEN gaan de deuren van de restauratiewagen aan de ene kant inderdaad dicht. De gasten zyn dan allemaal gezeten en wensen niet gestoord te worden door passerende Grieken, zegt ~ Sic sind print itiv de ober. In het ene treindeel zit dan een moeder met kinderen, terwül de vader in het andere deel met de koffers zit, onbereikbaar voor vrouw en kroost. Hy vraagt heel vriendelijk of hij' er door mag, maar het mag niet. Hij moet twee uur wachten, tot de laatste gast zijn kopje koffie genuttigd heeft, en de maaltüd „serviert vom Oberkellner", verteerd is. Als we West-Duitsland binnenrüden, zit er hier en daar in de eerste klas toch weer een Griek en in de gangen struikel je opnieuw over hun inboedels. In mijn coupé zit een niet-onaardige dame, die niet zo gauw verontwaardigd is, en de terugkeer van de sloebers hoofdschuddend aanziet. Ach ja, het is wat met die Grieken, zegt ze. Ze zün zo primitief. Het eerstvolgende station is München, en nu is het definitief afgelopen met de Griekse infiltraties. Zeer correctie conducteurs, die voor my naar het wisselkantoor rennen, omdat ik graag een kopje koffie wil kopen, maar alleen shillings heb; die vervolgens bezorgd vragen of de verwarming het wel goed doet, kortom van serviliteit overlopende spoorwegmannen, schelden in de gangen de laatste halsstarrige Griekse sloebers uit alsof het honden zijn en smyten hun spullen gewoon op het perron. * Hulpeloos IN BONN ZIE ik ze voor het laatst. Ze staan in een grote groep op het station, temidden van hun kinderen, vrouwen en hun spullen. Een beetje hulpeloos en niet meer zo blümoedig als bij de aanvang van de reis. Een jonge Duitser met een blozend Wirtschaftswundergezicht, zegt het nog eens: Sic sind primitiv, en stelt vervolgens de vraag wat de regering beweegt om deze buitenlandse arbeiders toe te laten, waarop in de nu met nette Duitse passagiers bemande coupé een drukke gedachtenwisseling volgt. Verschil van mening is er trouwens niet. Wel, dat is dan mijn verhaal over Grieken. Ik wilde er dit maar mee zeggen: als we onze verontwaardiging over de behandeling van de negers in de VS gelucht hebben, wanneer we het er vervolgens over eens zijn, dat protesteren tegen de politiek van Zuid-Afrika geen zin meer heeft, omdat een catastrofe daar toch niet meer te voorkomen is, wel dan is er dicht by huis nog wel emplooi. RINK VAN DER VELDE. gewoon: Eruit, en drijven de mensen door de gangen naar de tweede klas. In mijn coupé zit een jong gezin. Twee kinderen van een jaar of drie, vier slapen, de moeder houdt een slapende baby in de arm. Waar moet ik met die kinderen naar toe, vraagt ze. Dat is niet de zorg van de spoorwegmannen. Er uit. Huilend trekt de familie weg. Aan het eind van de gang hoor je ze nog, de vrouw giert met lange uithalen. --- Ook daar? Twee recente berichten, afkomstig van de persbureaus UPI en DPA, bevestigen het vermoeden, dat de Italiaanse arbeiders in Zwitserland weinig beter behandeld worden dan de Griekse in Oostenrijk en West-Duitsland. Het eerste bericht komt uit Chiasso. waar vorige week alle Italianen uit een trein werden gehaald, op een rij gezet en daarna onderworpen aan een medische controle. Het persbureau DPA signaleert dit geval, niet zozeer omdat deze behandeling herinneringen oproept aan de slaventransporten in de jongste oorlog, maar meer omdat een Italiaanse prins zich deze behandeling ook moest laten welgevallen. Later werden hem verontschuldigingen aangeboden. Het tweede geval dateert van deze week. Alle Italiaanse, Spaanse en enkele Griekse arbeiders, die Zwitserland binnen wilden en niet konden aantonen, dat ze daar werk en woonruimte hadden, werden zonder meer teruggestuurd. Er deden zich droevige tonelen voor, meldt UPI. Bijzonder tragisch was dat van een Zuiditaliaans gezin van vier, dat al zijn geld had gestoken in treinbiljetten naar Zwitserland om zich daar bij man en vader te voegen. Alle vier werden teruggestuurd. --- Experimenteel werk van Marinus op expositie in het Princessehof .1. M. WIJNBERGEN, die van 6 februari tot 1 maart in het Princessehof te Leeuwarden exposeert, tekent zijn schilderijen, gouaches en tekeningen met Marinus en het jaartal van ontstaan. Vandaar de naam waarmede de tentoonstelling is aangekondigd. De exposant heeft voor zijn kunst aan weinig kleuren genoeg: zioart, rood, wit en soms een beetje geel. Deze beperking behoeft natuurlijk geen armoede te betekenen. Vele indrukwekkende zwart/wit creaties liebben sinds het bestaan van de schilderkunst het tegendeel bewezen. Het gaat er maar om of het gekozen middel — hoe sober ook — voor de kunstenaar het meest geschikte is om zijn emoties gestalte te geven, c.g. deze teweeg te brengen, en — voor de beschouwer — of het werk hem iets van belang zegt. DE TERM „teweeg te brengen" is hier niet zonder reden gebruikt. Er zit in het werk van Marinus — of moet ik zeggen Wünbergen? — heel veel van het experiment, van een slechts vaag gericht en bijna instinctief zoeken en voorts van een zekere vreugde — welke te maken heeft met de satisfactie van de nij verheidskunstenaar — in de schoonheid en onverwachte effecten van de verf-materie. Deze verf is vaak enigszins in haut-reliëf aangebracht, terwijl daarin met het iiout van het penseel het blanke doek al schrijvenderwüs is opengelegd. --- INTEGREREND GELDT DIT voor vele van de olieverfschilderijen, zo valt het experimentele nog meer op in de gouaches en tekeningen, die in de catalogus zelfs geen namen hebben gekregen en die dan ook niets bepaalds „voorstellen." Men is geheel vrij in wat men erin wil zien: ziet misschien in sommige wellicht in een enkele een paardje, in een andere mogelijk staketsels, in weer andere iets dat op Chinese schrifttekens gelijkt. Veelal buigen de in één zwaai neergestreken vegen van links naar rechts, zoals trouwens ook in verschillende olieverfdoeken. Enkele keren geven spatten en korrelig onderbroken, met een halfdroge kwast gezette, lijnen een bijzonder effect. Vooral door onbestemdheid zijn deze gouaches en tekeningen intrigerend en soms boeiend. BIJ ZN pogingen tot het doorgronden van hetgeen in de schilderijen wordt verbeeld heeft de beschouwer enige steun van de titels in de catalogus. Zo ervaart men misschien bü één der schilderijen (no. 6), dat het wel iets lukt op een „Chinese tuin", zoals het doek is gedoopt, maar moet men eveneens vaststellen, dat het ook wel een ander tuinachtig geval zou kunnen zün --- STERK EROTISCH EVENZO ZIJN titels als „4e Herfsttuin" (het vele wit correspondeert eerder met de winter dan met het najaar), „Vloedgolf", „Herfststorm". „Avond", „Stervende boom" e.d. eerder suggesties (vermoedelijk achteraf bedacht) dan dat ze nu direct zo raak zün. De beschouwer zou er zelf „nooit op gekomen zijn" en hü knikt bü deze aanduidingen bepaald niet enthousiast instemmend. DE DOEKEN welke het meest de aandacht vragen zijn een serie van vier op een wand, getiteld: „Vrouw", „Laat op de avond", „Omhelzing" en „Man-vrouw", Ze hebben veel van verbüsterende visioenen uit een bloedrige slachtplaats met een sterk erotisch accent. Hier en daar meent men sexuele symbolen te ontwaren. Ook deze schilderijen zün meer duidend en zinspelend dan „herkenbaar". Maar misschien is het wei juist hierdoor dat ze schokkend en toch ook wel boeiend zün. G Stniiksma. „Woud van Vietnam" van J. M. van Wijnbergen. --- Spaaroverschot bij boerenleenbanken kleiner dan in ’64 UTRECHT (ANP) — In januari werd er bij de boerenleenbanken aangesloten bij de coöperatieve centrale Raiffeisenbank Utrecht en bij de boerenleenbanken, aangesloten bij de coöperatieve centrale boerenleenbank Eindhoven, ƒ 54 min. meer gestort dan terugbetaald. De stortingen bedroegen in deze maand ƒ 368 min. en de terugbetalingen f 314 min. Evenals bü de overige spaarinstellingen bleef hiermede het spaaroverschot beneden dat van januari 1964, toen er ƒ 69 min. werd gespaard. Het totale spaartegoed bij het georganiseerde landbouwkrediet bedroeg per ultimo januari, inclusief de bijgeschreven rente, ƒ 7.132 min., aldus een communiqué. ---