(AIJVKtM'KNTIfc. | M ) 7 i"'J ' r :*fli(if f aluminium zonneschermen "W% f EINDELOZE LEVENSDUUR ktr K-Mm VERRASSEND GOEDKOOP QfVïVi-- ■ \ •'•'i'' 2ei de weduwe Aaltje Fa's z*~B.Tuinsma. Maar zo heel jong tHe,Lniet meer. Op 3 oprit hoopt %r°Uw Fabriek 97 jaar te wor. lijji maar werkely'k oud kun je hegLn°o niet noemen. Daarvoor Uk" ze een veel te goed hu- r> te heldere oogje» en te ny'jjL "anden. Als ze straks 100 h «, er ook wel 100 spreit toto°n* dat is op het ogenblik ''en haar daotaak, haken. En Dijj Oro/ werk, netjes en fijn IJL 'en dunne pen en dun kaften. maar bekende weet mevrouw Fabriek Ho- Soed te volgen, zodat ze hys, aan de gesprekken in de 'Wi er van haar dochter kan "& a ?en" woont helemaal in een vrije woning "et huis van haar schoon*Wft' e dochter verzorgt het Vef(j en houdt de woning schoon, redt mevrouw Fabriek **u en dan om* er eens "% k n praatje maken: een j °ekende van vroeger, zo- 2- Postbode, of buurvrouw, «BreilJ nu gaat nelpen met een >et v°or het raam zien zitten ** h=^en haakwerkje in de leni- L --- Kwiek, Wolvega, gaf Joede uitvoering tij(i^?A — Stipt op de aangegew' ByJVerd de schare leden van de C Keci^n.astiekvereniging Kwiek in ClDlineerde opmars naar het 'W vaii het Asta-theater geleid als V%c , en uitvoering, die onder al't?'V«en ing stond van de heer J" gswoord en Sebed door de de heer J. Cnossen, begon ,Van gymnastische oefeningen sV*lgem e bezoekers konden genieten. e Uit«ne indruk was, dat van een !• 'voering mag worden gespro**. °1derl<3(leld nog jonge leden brach- meer oefeningen aan brug vVt ten evenwichtsoefeningen %i e ftiietlkele bijzonder goed uitge\r g Oef mers> brachten een paard- V% „ enjng waar echt van kon O* slfenoten en gaven een paar C 6» Van een door V-C 5 J- Holtrop in elkaar ge¥ ?e- der Sroene baretten" Nu genoten. Sr 6 kl gewerkt aan een splinter\' öat g' d»e /1700,— heeft ge- erd mogelijk door een van H e len- ati°naal Sportfonds ver\>g pmS van ƒ2500,—, waardoor 1 sprmBPlank an worden --- Gestolen auto van Hallumer terecht LEEUWARDEN — De sinds vrijdagavond 3 februari vermiste Fiat van de Hallumer veeboer J. Terpstra is terecht. Maar daarmee zijn alle moeilijkheden nog lang niet opgelost. Het bleek namcliik dat de beide inzittenden, twee boeren, waarschijnlijk op een eerlijke manier aan de auto zUn gekomen. De ware daders zouden zich in Stadskanaal moeten bevinden. De politie zoekt nog naar hen. De heer Terpstra had destijds zijn auto op het Wilhelminaplein te Leeuwarden laten staan, toen hij overnachtte in hotel Buis. De volgende ochtend was de wagen verdwenen. Vrijdagmiddag zag een voorbijganger op de Willemskade het voertuig staan. Hij waarschuwde onmiddellijk de r°htie, maar toen die arriveerde was de wagen net verdwenen. De politie zette daarop de uitvalswegen af en een uurtje later we:-d aan de Harlingerstraatweg de Fiat aangehouden. De beide inzittenden .— hun namen en woonplaats wilde de politie nog niet bekend maken — verklaarden ten stelligste dat zij deze auto in Stadskanaal met wat bijbetaling tegen hun eigen vehikel hadden geruild. De Fiat staat nu op het terrein van het politiebureau, hangende het onderzoek. De heer Terpstra heeft inmiddels proces-verbaal gekregen omdat hij zijn auto niet had afgesloten. Hrj rijdt al weer in een nieuwe auto. --- Vijf afdelingen van BP in Friesland distanciëren zich van prov. bestuur (Van een onzer verslaggevers) HEERENVEEN — Van de zijde van de Boerenpartij werd ons gisteravond medegedeeld, dat de vrijdag in ons blad vermelde schorsing van het kamerlid van de Boerenpartij, de heer P. W. Leffertstra te Wijckel, in opdracht van het provinciaal bestuur lang niet door alle afdelingen ln Friesland wordt erkend. De vijf afdelingen, die zich volledig van de schorsing en daarmee van het prov. bestuur wensen te distanciëren zijn: Ooststellingwerf, Weststellingwerf, Dantumadeel, Kollumerland en de jongerengroep Friesland. De Boerenpartij in deze provincie telt buiten de jongerengroep zeven afdelingen. --- NKV-voorzitter P.J.J. Mertens: „Noorden moet bureau in Den Haag hebben” GRONINGEN — De heer P. J. J. Mertens, voorzitter van het Nederlands katholiek vakverbond, heeft het idee naar voren gebracht, dat het Noorden in Den Haag een speciaal bureau moet hebben. De taak van dat bureau zou moeten zijn de verschillende ministeries duidelijk te maken wat er in het Noorden moet gebeuren en meer nog wat het Noorden heeft te bieden. De heer Mertens zei dat op de algemene vergadering van de centrale Groningen van het NKV. De NKV-voorzitter opperde dat idee, toen hij sprak over de werkgelegenheid in het Noorden. Hij constateerde, dat er nog geen fundamentele verbetering van de werkgelegenheid is opgetreden. Dat wordt volgens hem ten dele veroorzaakt door het lagere niveau van de pendel naar West-Duitsland. --- Land achter Zwolle De heer Mertens was van mening, dat het Noorden het niet moet laten bij het op een afstand mopperen op dat Den Haag, „dat geen begrip heeft voor dat land achter Zwolle". Als kleine landen in Den Haag een ambassadeur, een gezant of een consul-generaal hebben, dan ligt het voor de hand, dat een gebied als het Noorden, dat voor een immense opgave staat in de komende tientallen jaren, in Den Haag een bureau heeft, dat een vooruitgeschoven post dient te zijn". De heer Mertens sloot met zijn opmerking aan bij de wens, die destijds ook al naar voren gebracht is in de provinciale staten van Friesland. --- Ingezonden stukken Simavi-collecte In de week van 3-8 april wordt ook in onze gemeente de jaarlijkse SIMA- Vl-Collecte gehouden. Vele dokters en verpleegsters in de tropenlanden zetten hun persoon en hun kennis in voor de hulp aan mensen, die aan vaak afschuwelijke ziekten lijden, veroorzaakt door onhygiënische toestanden en ondervoeding, door onkunde en verkeerde behandeling. Duizenden mensen komen zonder ook maar één dubbeltje op zak naar de ziekenhuizen en poliklinieken, naar dokters en verpleegsters, in de hoop van hun ziekten en kwalen te worden verlost. Velen werden bijtijds gered. Maar ook velen stierven, zonder dat er een dokter aan te pas kwam. SIMAVI helpt waar zij kan en wil gaarne van de door U gegeven gelden steeds meer ongelukkig zieke mensen redden door het schenken van medicijnen, instrumenten, verbandmiddelen, verplegingsartikelen. ledere dokter en verpleegster, die in tropenland een verantwoord stuk werk doet, wordt door SIMAVI voorzien van het onontbeerlijke materiaal. Er wordt niet gevraagd naar geloof en er wordt niet gekeken naar huidskleur. ledereen wordt geholpen. Laat onze barmhartigheid daarom groter zijn dan hun vertwijfeling!! Hoe groter Uw offer, hoe méér hun levenskans!! Heerenveen, Voor het SIMAVI-Comité: N. OOSTERHAGEN-KUIPERS. --- Inwonertal van Leeuwarden boven 87.000 LEEUWARDEN — Op 1 maart was het aantal inwoners van Leeuwarden boven de 87.000 gestegen. Het was toen namelijk 87.004. Op 1 januari telde Leeuwarden 86.805 Inwoners. Het aantal geboorten was in januari en februari 250, het aantal sterfgevallen 152. In Leeuwarden vestigden zich in deze twee maanden 728 personen en er vertrokken 627 personen. Er was dus zowel een geboorte- als een vestigingsoverschot (resp. 98 en 101). --- Twee grutto„broedtsjes” gevonden DELFSTRAHVIZEN — Jolle Jansma, Geert Schokker en Germ Wind vonden donderdagmiddag in een weiland bij de Tjonger tussen Echtenerbrug en Delfstrahuizen vier grutto-eleren in één nest. De eieren waren bebroed, de jongens hebben ze laten liggen. Bij Oosterzee vonden de veehouder R. de Boer en zijn arbeider B. Kelderhnis eveneens een „broedtsje" tijdens werkzaamheden in het land. Het land van de heer de Boer ligt in een vogelreservaat. --- Fries MOZAÏEK MEER DAN HALVE EEUW GELEDEN: Drachtster exploitant van eerste „bioscoop” Slieker reisde kermissen af met cinematograaf DE JONGE GENERATIES worden in veel opzichten verwend en groeien op met talrijke uitvindingen op technisch gebied. Uitvindingen die de mens versteld doen staan over wat knappe koppen weten te bereiken op zo menig terrein. Noem b.v. maar de Telstars, de kunstmaan, de computers, al die ingenieuze machines, die ieder bedrijf voor zijn eigen speciaal gerief nodig heeft en die op aanwijzingen geconstrueerd worden. Men kijkt nergens meer vreemd van op. Al het onmogelijke schijnt toch mogelijk te zijn. Ook op liet gebied van de film en de televisie is er een doorlopende ontwikkeling geweest. Van stomme naar „sprekende" film, van wit-zwart naar kleur, van klein naar grootbeeld — en het zal niet lang meer duren of ook de t.v. zal zijn beelden in kleur projecteren. Die film. Als ik nog eens oude, stomme filmpjes zie afdraaien, waarin de bewegingen zo onnatuurlijk snel en lachwekkend zijn en de mensen niet anders dan dravende met korte driftige pasjes op het Edison's Kinetoscope. -2760 Levende Beelden per Minuut. Cicottotoo«x*o*co«*»x4a>too«»«> Helt xo Edison's Kinetoscope reeds gezien? Hebt 10 wel,eens een danserts tegelijk in Amerika en hier zien dansen? Helrb u alle bewegingen van eene bokspartij, die in Amerika plaats vond wel eens in Nederland, zien wedergegeven? Set is wonderbaar vn toch, waar. Edison's Kinetoscope is te zien in Edison's Electrische Salon, in Café Krasnapolsky, in de Tijdingszaal van het Dagblad „de Telegraaf" en in het gebouw van TUE WOKLD'S PHONOGRAPH Coy., 140, JloMn, Amsterdarm Gemachtigde Verftovpe-Jgeaten. Jhrijzen en ftcognitien voor Edison's Kinetoscope dezelfden cis in New-York en Londen. Z.O.Z. scherm komen, dan denk ik aan de eerste keer, dat ik naar de „film" ben geweest, ruim een halve eeuw geleden. --- Lit us tinke oan âlde tiden... In het dorpje Balk was toen weinig te beleven. Kennis is er nooit gehouden, de feesten waren schaars. Vrijwel uitsluitend koninginne- of Oranjefeesten, soms een optocht van „het korps". In de winter eens een hardrijderij, maar die was voor een bepaald deel van de kerkse bevolking ook al taboe! Op het oude uitgevreten schoolplein stond een enkele maal een bescheiden circus, dat. veel publiek trok. Zo moet daar ook eens een tent hebben gestaan, waar filmpjes werden gedraaid. Dat was voor ons, jeugd, een ongekende belevenis. In die tijd waren er verschillende reizende filmexploitanten, die de dorpen, die daarvoor in aanmerking kwamen, afgraasden en zo kwam „de provincie" in aanraking met „de film". En omdat die films „stom" waren, kwam er meestal een „explicateur" aan te pas. De man, die de film met de hand draaide (meermalen brak het celluloidrolletje), vertelde tegelijk ook de afgebeelde geschiedenis, die nooit lang was. Een paar jaar later, toen Sneek al twee bioscopen had, waren daar speciale explicateurs aanwezig plus een vaste pianist voor de muzikale illustratie, Zo zal het in Heerenveen en andere grote plaatsen ook wel geweest zijn. Bij dit artikel staat een reproduktie van een papiertje, waarop voor de „Kinetoscope" reclame werd gemaakt. Er werd gezegd, dat het wonderbaar en toch waar was! Het is dunkt mij een papier uit ongeveer 1890. Het portret van de beroemde uitvinder Thomas Alva Edison staat er op. Verklaring Op de achterkant worden de prestaties van de Kinetoscope breed uitgemeten en tevens voor het publiek verklaard. ,flet kabinet bevat een mechanische inrichting, door electriciteit bewogen, die zo is geconstrueerd, dat ze het lint met de fotografieën, door de Kinetograph opgenomen, voorbij een zeker punt met een snelheid van ongeveer 46 afbeeldingen per seconde (2760 levende beelden per minuut) beweegt. Het lint gaat over een aantal rollen, die het op zijn plaats houden en aldus juiste indrukken verzekeren. Boven in het kabinet der Kinetoscope is een kleine opening, waaronder een sterk vergrootglas. De persoon, die de reproductie wenst waar te nemen, ziet door dit glas en het lint jraat met zulk een snelheid voor zijn ogen voorbij, dat hij een aaneengeschakelde afbeelding ziet, die de indruk van levende beelden geven". Dit — een van de oudste filmprojectors — schijnt dus een soort kiekkastje te zijn geweest, waar maar een tegelijk gebruik van kon maken. Wat mogelijk is (aldus gaat het papier verder) met deze wonderbare machines, kan nauwelijks bij benadering worden gegist. Gezichten en tonelen kunnen over de gehele wereld worden opgenomen. Alles wat beweegt, oprijzende rookwolken, de watervallen van de Niagara, zelfs een kogel uit een kanon geschoten, kan en is door de Kinetograph opgenomen, zó snel is haar werking! Gebeurtenissen, waarvoor de mensen honderden, duizenden mijlen ver gingen, kunnen nu vlak voor hun deur, ja, zelfs in hun woningen worden gebracht. Slieker De Drachtster George Christiaan Slieker, nu al lang overleden, heeft er zich op beroemd, dat hij de eerste bioscoop-exploitant in Nederland is geweest. Hij' reisde als jongen met zijn ouders de kermissen af. en toen hij in de twintig was, zag hij brood in de nieuwe uitvinding. Tien jaar lang (1896—1906) reisde hij met zijn cinematograaf kermissen, steden en dorpen af. --- Ut 'e lapekoer fan D.M. van der Woude Hij had de eerste cinematograaf op de wereldtentoonstelling te Amsterdam in 1895 gezien. Hij ging ook eens in Berlijn kijken met zijn vrouw. Daar kocht hij zon toestel voor 4800 mark. Het ging eerst niet al te best De monteur, die mee kwam, bleek niet helemaal deskundig te zijn en och — het toestel zelf was eigenlijk ook nog maar in het experimentele stadium. Maar Slieker léérde, ook van tegenslagen, en hij had overal succes met zijn voorstellingen. Voor de verlichting had hij een zuurstofapparaat nodig! Na afloop van de kermissen zocht Slieker gelegenheid om ook in zalen zijn nieuw bedrijf uit te oefenen. Na een schuchter begin, liep ook dat naar wens. Hij kwam door het hele land. De meeste lilms kwamen uit het buitenland. Er waren er vrijwat, die straattonelen van Parijs te zien gaven. Maar ook komische verhaaltjes kwamen op het doek. Er waren kinderen, die elkaar op de slaapkamer met kussens bestookten, zodat tenslotte de inhoud van die kussens als sneeuw door de kamer dwarrelde. Een film van bellentrekkende jongens, die door de getreiterde juffrouw achter de deur met een emmer water werden opgewacht, welk water natuurlijk werd uitgestort over een niets vermoedende brievenbesteller. Gillend Er was een film van treinen, die elkaar in een bocht passeerden. En op zeker ogenblik kwam een van de treinen zo ontstellend dichtbij, dat in de eerste dagen de bezoekers op de voorste rijen gillend opzij stoven, bang, dat zij overreden zouden worden! Onder de films waren vele, die in verschillende plaatsen in de provincie waren opgenomen zoals in Leeuwarden, Heerenveen, Sneek en Harlingen. leder wilde graag zichzelf of kennissen in levende lijve op het doek zien verschijnen. Die films kostten per stuk.... ƒ 100! De lengte van de films was in de eerste jaren maar zeer gering. De langste was ruim 30 meter. Per avond werden een acht a tien van zulke filmpjes vertoond. Hoe alles nog geleerd moest worden, bleek wel hieruit, dat eerst de films alleen afgedraaid werden en niet dadelijk weer opgerold. Na de voorstelling moesten ze dan met de hand weer opgerold worden, een langdurig en vervelend werkje. Op de kermissen was in deze pauze de tent inmiddels al lang weer gevuld met bezoekers, die moesten wachten, tot het oprollen gebeurd was en niet zelden door voetgetrappel van hun ongeduld lieten blijken .... Geen plaats meer? Na 1906 is de heer Slieker met de exploitatie opgehouden. Hij meende, dat er, omdat overal op grotere plaatsen vaste bioscopen ontstonden, voor zijn reizend filmtoestel geen plaats en belangstelling meer was. Wel had hij, achteraf bezien, misschien goed gedaan zich ergens als bioscoop-exploitant te vestigen. Toch bleef het zijn trots, dat hij de man was geweest, die de film ons land heeft binnengeleid. Georoe Chrótiaan Slieker ---