(Advertentie LM.) BronciriSletien Hoestdrank in tabietvorm.Ssct --- (Advertentie LM.) JBF _-:_gß_V J _# winkeliers, onderwijzers en brugwachters. JB _fl __k _■ iÉ_r sParen- samen met ruim 200.000 andere Friezen, bij de JLL-Jff Ek ■ jÉ» Raiffeisenbank. Omdat zij er de keus hebben uit vele JU |p fik Jf spaarvormen en in een strikt persoonlijke sfeer worden ÈfÊjjÈm Wwl êW geadviseerd. Zij weten, dat zij bij meer dan 100 banken WË/m en b'Jkantoren in Frie-land óók terecht kunnen voor alle Bfli Hun spaargeld (samen 430 miljoen gulden) wordt, door de ÉmSÊ ~ 'ZZ lp plaatselijke Raiffeisenbanken, aangewend in de lokale JZ__jjy m sfeer. Dat principe, toegepast in al die steden en dorpen i" M waar een Raiffeisenbank staat, speelt een belangrijke rol Jjjjj SF in de Friese economie. Daardoor verhoogt de Raiffeisen- "^'? de spaarbank met volledige bankservice DITIS EEN PUBLICATIE VAN DE GEZAMENLIJKE RAI F F EIS E N BANK E N / BOERENLEE N B AN K EN IN FRIESLAND --- Uitbreiding van 3000 m2 nog voor de bouwvak klaar VS-ambassadeur Tyler behoefde bij Tektronix niet meer te heien (Van een onzer verslaggeefsters) HEERENVEEN — De Amerikaanse ambassadeur, de heer W. R. Tyler, heeft gisteren met zijn vrouw een bezoek aan Friesland gebracht. Hij zou dat maanden geleden doen, maar door de mist kon toen het vliegtuig dat hem van Den Haag naar Leeuwarden bracht, niet landen. De heer Tyler zou f°en o.m. de eerste paal heien voor de uitbreiding van Tektronix in Heeren- Veen-Zuid. Nu begon de ambassadeur zijn bezoek *an Friesland bij de EEG-vestiging van Amerikaanse industrie. Hij zag daar !?* zijn blijdschap dat hij aan de eerste h**1 niets meer behoefde te doen, oml,:,ti het heiwerk voor deze 3000 m - inmiddels is gedaan. f ektronix hoopt de nieuwe vleugel nog j 0 de bouwvakvakantie van dit jaar jj Sebruik te kunnen nemen. Dan heeft e» totaal 7000 m 2 ruimte, die door een J!0S economischer Indeling zo effectief m°eeltjk gebruikt zal worden. --- Naar de 300 h..°P het ogenblik werken er 235 mensen ,3 Tektronix in Heerenveen-Zuid. In 15)67 rekent men op werk voor 300 mensen. Burgemeester H. Huisman van Heerenveen ontving de ambassadeur namens het gemeentebestuur. Hij deed dat in het Engels. De heer Tyler kreeg van hem een map over Heerenveen. De heer Tyler dankte de burgemeester in het Nederlands. Nog geen jaar geleden kwam hij als ambassadeur van de Verenigde Staten naar Den Haag. Hij volgt echter trouw lessen in het Nederlands en tot de verbazing van veel mensen kan hij zich daarin al heel behoorlijk uitdrukken. --- Exposities De directeur van de Nederlandse vestiging van Tektronix, de heer Th. W. MacLean leidde het gezelschap door de fabriek. Aanwezig waren ook de chef van het kabinet van de commissaris van de Koningin, mr. G. F. W. Hartung, en zijn medewerker, mr. R. O. de Glercq. Na een instructieve rondgang door de fabriek vertrok het gezelschap naar r „n,„„n«fi>n tv. „~i Jr„„_n„ „ „:;_ Leeuwarden De ambassadeur en zijn vrouw brachten daar een bezoek aan het Fries Museum (waar op het ogenbik de volkskunst-tentoonstelling „Het hart in de hand" wordt gehouden). In het provinciehuis wachtte de commissaris van de koningin, mr. H. P. Linthorst Homan, het gezelschap op. Daar werd een kleine expositie die betrekking heeft op de relaties tussen Friesland en de Verenigde Staten, bezocht. Na een ontvangst door de burgemeester van Leeuwarden, mr. A. A. M. van der Meulen, maakte de ambassadeur een rondrit door Leeuwarden. --- Onderwijzers gingen vrije natuur in BRACHTEN — Dat het de leerkrach< n van de openbare lagere scholen in ernst is met de bezin- n*ng 0p hun taak in de school, blijkt el uit de pas geëindigde biologie-curs. die onder leiding van de heren G. °aarda en Joh. de Jong de afgelopen baanden op de vele vrije uren na de SchooJtyd werd gehouden. °P verschillende plaatsen „in de vrije •}atuur" heeft men onderwijzers en onae w__eressen zo om de 2 weken kun- £e*i aantreffen. Ze waren in het Van «aersmaparkje, aan de Tuskendiepen, de bossen bij Beetsterzwaag, op het P«ln van school 111, op de nieuwe ?°uwterreinen ten noorden van de bij de wijken ten oosten van r?. rondweg, op het stukje hoogveen °"J Groninger-Opende en bij de Smalle ""*• Bij slecht weer (en dat was het eens) werden de lessen in een schoollokaal gegeven. Het doel van deze aktiviteiten was j*6t opdoen van meer veldbiologische Kennis. In het komende voorjaar gaat verder. Dinsdag begint echter ?erst een cursus van een vijftal lessen vj. de Rijkskweekschool 0.1.v. de heer Deze cursus gaat over het natuurkunde-onderwijs. Ook hier met het* elfde doel: kennis nemen van wat in ?.. lagere school mogelijk en nuttig is. let enkel uit een boekje, dus, maar aoo,r het eerst zelf te doen en zien doen. --- Binnenbrand geblust voor brandweer kwam HEERENVEEN — De brandweer van J*eerenveen is dinsdagavond omstreeks na« 8 met groot materieel uitgerukt £aar een brand in het huis van de heer **■ Ebbes aan de Engelenstraat. Ze hoefe echter geen water te geven, want Politieman J. Piek had inmiddels de Drand geblust. brand was ontstaan doordat een Petroleumkachel vlam had gevat. De randweer nam de nodige veiligheidsmaatregelen. Verzekering dekt de scha- --- Boezempeil nu onder 40 cm plus LEEUWARDEN — Sinds vanmorgen is het boezempeil tot onder de 40 centimeter boven FZP gedaald. Gistermorgen bedroeg de stand nog 44,5 cm. Vanmorgen was die 39,3 cm. Onder deze omstandigheden en de voortdurende gunstige lozingsmogelijkheden bij de zeesluizen hebben gedeputeerde Staten het verzoek aan de waterschapsbesturen om niet te malen ingetrokken. Dat haalt overigens niet veel uit, want de meeste polders zijn volkomen toegevroren, waardoor malen onmogelijk is. De standen op de vaste meetpunten luidden vanmorgen: Bergumerdam 33 cm plus FZP (36), Nesserzijl 39 (45) Scharsterbrug 41 (46), Woudsend 41 (47) Sneek 41 (47) en Leeuwarden 34 (37). --- Kapperssuccessen op wedstrijden te Sneek SNEEK — Bij de maandag in Sneek gehouden kapperswedstrijden van de N.B.T.C.K. afdeling Friesland wisten mej. Bosch te Jubbega, mej. Ploeg uit Oosterwolde, de heer M. Toering te Heerenveen en de heer Feddema uit Leeuwaren zioh voor de tweede ronde te plaatsen. Die wordt op 28 februari in Assen gehouden. De volledige uitslagen luiden: Damesvak: Junioren tot 18 jaar: 1. Mej. Dijkstra, Zwaagwesteinde 262 pnt; 2. Mej. De Boer Sneek, 251; 4. Mej. Stormer, Dokkum, 241. Geplaatst voor de tweede ronde mej. Bos te Jubbega. Bedienden boven 18 jaar: 1. Mej. Piek Heerenveen, 255 punt.; 2e Mej. Ten Nyenhuis, Wolvega 253; 3. Mej. Soolsma, St. Anna Parochie, 252. Geplaatst voor de tweede ronde Mej. Ploeg, Oosterwolde en de heer M. Toering, Heerenveen. Senioren: Ie de heer Kleef stra, Leeuwarden, 264 punten; 2. de heer Stormer Dokkum, 261. Herenvak: Bedienden: Ie de heer Wielinga, Leeuwarden, 437 punten; 3. de heer Feddema, Stiens, 346. Senioren: 1. de heer Van der Veer, Ureterp, 437 punten; 2. de heer Wieringa, Drachten, 400; 3. de heer Schuurman, Sneek, 382. Geplaatst voor de tweede ronde de heer Feddema, Leeuwarden, --- Geblokkeerd De ingebruikstelling van de nieuwe centrale is niet onopgemerkt voorbijgegaan. Een groot aantal mensen was daarbij aanwezig. Burgemeester L. Rasterhoff van Sneek verrichtte de officiële opening door een geblokkeerde lijn via een lint open te trekken. Daarna voerde hij telefoongesprekken met enkele abonnees die juist rechtstreeks op de nieuwe centrale waren aangesloten. De heer J. PostHuma. directeur van het telefoondistrict Leeuwarden vertelde burgemeester en wethouders van Sneek, de directeur van gemeentewerken, de voorzitter van de PTT-kamer, de heer J. Anker, de heer B. H. Lampe van de Kamer van Koophandel, vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven en vele andere aanwezigen iets over de geschiedenis van de telefoon. Daarover is ook heel wat te zien in het gebouw Acre Perrennius waar de PTT speciaal voor leerlingen van scholen voor ulo en voortgezet onderwijs een aantrekkelijke tentoonstelling heeft ingericht. --- Fedde Schurer sprak op P.v.d.A.-vergadering BERGUM — Een partij die genoegen neemt met hetgeen werd bereikt en zich tegelijk de paupers uit Azië en Afrika van het lijf tracht te houden, omdat zij niet bereid is haar idealen tot daar uit te dragen, zon partij is tot ondergang gedoemd. Dit zei dinsdagavond de heer Fedde Schurer op een jaarwisselingsbijeenkomst van de federatie Tietjerksteradeel van de P.v.d.A. De tijd dat de socialisten als een man stonden in de strijd voor de verheffing van de arbeider, is lang voorbij, zo zei de heer Schurer. Het „ontwaakt verworpenen der aarde" dreigt te verstommen. De heer Schurer drong er bij zijn toehoorders op aan deze woorden nieuwe inhoud te geven. Op deze bijeenkomst speelde de Fryske Toanielsitifting het stuk „Korczak en de bern" van de Duitse schrijver Erwin Sylvanus. — VOOR DE KUST van Bretagne is in de nacht van maandag op dinsdag een Frans vissersvaartuig, de „Jabadao," vergaan. Slechts één van de acht opvarenden kon worden gered. — GISTERMIDDAG tegen vijf uur is op een kruising in de weg Ruurlo- Lichtenvoorde onder Ruurlo een autoongeluk gebeurd, dat aan de 67-jarige mevrouw H. E. K. Kamperman-Hietbrink het leven heeft gekost. --- Achter oude gevel in Sneek gaat moderne centrale schuil (Van een onzer verslaggeefsters) SNEEK — De bijna 3000 telefoonabonnees van Sneek hebben de beschikking gekregen over een ultra-moderne telefooncentrale, een zogenaamde knooppunt-centrale waarop tevens elf eindcentrales zijn aangesloten. De PTT heeft daarvoor een nieuw gebouw laten neerzetten, een gebouw dat schuilgaat achter de historische gevel van het voormalige postkantoor. Die gevel heeft al vele verbouwingen overleefd, tot verdriet van veel Snekers, maar tot vreugde van Monumentenzorg. De gevel kan niet direct mooi worden genoemd, maar ze is persé ook niet lelijk. Het metselwerk is echter bijzonder, de voegen zijn erg smal. Achter die gevel gaan elektro-technische installaties schuil voor een bedrag van bijna 1% miljoen gulden. En dan te bedenken dat de telefooncentrale die Sneek in 1905 kreeg nog geen 40.000 gulden kostte. Maar er is nu eenmaal veel veranderd. Zo moeten de abonnees van de nieuwe Sneker telefooncentrale er om denken de cijfers van het door hen gewenste nummer snel achter elkaar te draaien. Doen ze dat niet, wachten ze enkele seconden voor zij na het horen van de kiestoon het nummer gaan draaien of wachten zij even na het tweede, het derde of het vierde cijfer, dan hoort men automatisch een niet gewenste toon en de verbinding wordt verbroken. De PTT hoopt dat met deze nieuwe centrale ook een deel van de interlokale moeilijkheden uit de weg zijn geruimd. Er zijn 126 lijnen van Sneek naar Leeuwarden en weer terug, genoeg om een niet al te druk interlokaal verkeer te kunnen verwerken. --- Ontwikkeling In 1881 werden er in Amsterdam 49 inwoners aangesloten op de centrale. Dat was het begin van een telefonisch verkeer dat vooral na de Tweede Wereldoorlog enorm toenam. Sneek kwam in 1902 aan de beurt. De gemeente voelde weinig voor de exploitatie van een centrale. Burgemeester Rasterhoff zei de toenmalige gemeentebestuurderen niet vooruitstrevend te vinden. Maar hoe het ook zij, het werd een semi -gemeentelijk bedrijf, dat later door het Rijk werd overgenomen. Ook in die jaren was het niet goedkoop om telefoonabonnee te worden: 25 gulden. Als men een kijkje neemt in de nieuwe centrale van Sneek, weet men tevens dat de PTT nog wel iets anders moet doen dan alleen telefoonaansluitingen maken. --- Naar de 2 miljoen In 1919 waren er in Nederland 100.000 telefoonaansluitingen. In 1950 waren het er een half miljoen, in 1960 een miljoen en half december 1965 kwam de 1.500.0005 te al uit de bus. De 2 miljoenste abonnee zal naar verwachting medio 1968 zijn telefoon in huis hebben. Er is nog steeds een wachtlijst, maar PTT loopt de achterstand steeds meer in. Friesland heeft 56.687 abonnees (tegen nog geen 40.000 in 1960). Sneek kwam van 1960 tot 1965 van 2000 tot 3000 aansluitingen. --- „Wonderlijk staatje in de staat” Glorie en verval van stad Hindeloopen (Van een medewerker) LEEUWARDEN. - De grote zaal van hotel De Klanderij was gisteravond vol gelopen met belangstellenden voor de lezing van de heer drs. G. R. Kruissink, directeur van het Zuiderzee-museum te Enkhuizen, gehouden voor het Fries Genootschap voor Geschied-, Oudheid- en Taalkunde. Drs. Kruissink besprak glorie en verval van de stad Hindeloopen.. Onder de aanwezigen bevonden zich leden van het gemeentebestuur van Hindeloopen met burgemeester Atema. De leiding van de bijeenkomst was in handen van mr. H. Schootstra, voorzitter van het Genootschap. Hindeloopen was ongeveer anderhalve eeuw geleden de rijkste stad van Friesland, maar reeds toen begon het verval, dat zich tot op heden heeft voortgezet. Het is een arm stadje geworden met een uitstervende bevolking van minder dan 900 zielen. Maar al is de rijkdom teloor gegaan; de prachtige volks- en ambachtskunst blijft! Hindeloopen kon zich beroemen op fraaie interieurs vol van kleur en artisticiteit, op kostbaar porselein, op meubelen door eigen ambachtslieden en particulieren volgens bepaald patroon vervaardigd en geschilderd. Hindeloopen heeft van ongeveer 1740--1780 zijn grootste bloeiperiode beleefd. Thans verkeert het in de positie van een excentrisch, afgelegen dorp. Slechts enkele mooie bouwwerken en gevels, die herinneringen opwekken aan de grote dagen van weleer, zijn bewaard gebleven. De fraaie kostuums worden al in geen eeuw meer gedragen anders dan bij bepaalde gelegenheden. In 1744 was het inwonertal 1930, in 1848 1155, in 1958 851, en thans 865. Plm. 1700 waren er 530 woningen; vele ervan werden bewoond door rijke kooplieden en grootschippers. De jeugd van nu ontvlucht de stad; voor de meesten is ook geen emplooi. De enige nog bestaande oudmeubelinaustrie kan zich moeilijk handhaven, omdat men bijna geen jonge krachten in opleiding kan krijgen. Er bestaan nog slechts een paar karakteristieke „lykhuizen", zomerwoningen, waar vele schippersfamilies woonden als de mannen op zee voeren. Drs. Kruissink vertelde van de ontwikkeling uit een landplaatsje tot zeestad met stadsrechten. Reeds in de 14e eeuw kregen de Hindelopers veel handelsrechten op Scandinavië en Rusland. In de 18e eeuw voer men hoofdzakelijk op Scandinavië. Maar omdat de haven te klein was voor de vele grote schepen, overwinterden tal van families in Amsterdam, waar de vrouwen van het dikverdiende geld prachtige, kleurrijke oosterse stoffen kochten, waaruit langzamerhand de later traditionele kostuums voor vrouwen, mannen en kinderen werden vervaardigd. Hindeloopen is enkele eeuwen een wonderlijk staatje in de staat geweest met eigen kostuums, eigen taal en eigen gebruiken. Het had een eigen karakter, zoals men dat nergens anders aantrof. Aan de hand van een groot aantal kleuren-dia's liet drs. Kruissink kiekjes zien van nog merkwaardige punten en gebouwen in Hindeloopen, maar meer nog van Hindeloper interieurs, gebruiksvoorwerpen, meubels en' kleding. De woningen waren betrekkelijk eenvoudig, maar toch fraai ingericht. De wanden bestonden uit tegels met veelal bijbelse voorstellingen. En alle huisraad was beschilderd met liefst vaststaande motieven. Voorts had men er vrij grote hoeveelheden porselein uitgestald. De spreker handelde voorts over mogelijke beïnvloeding van de beschilderingen van Scandinavië op Hindeloopen. Men gelooft echter, dat Hindeloopen, ook al door de export van deze goederen, meer invloed op Scandinavië heeft gehad dan andersom. Ook werd geregeld Makkumer aardewerk naar de noordelijke landen verscheept. Hoewel het na de eeuwwisseling 1700-1800 door allerlei omstandigheden snel bergafwaarts is gegaan, was Hindeloopen in 1811 nóg de rijkste stad van Friesland. In de loop van de jaren zijn talrijke huizen gesloopt en omstreeks 1850 moest op verschillende wijzen aan armenzorg worden gedaan. Talrijke families, die nog wat geld hadden gingen naar Amsterdam en Zaandam te wonen. Van de rijkdommen aan fraaie meubelen, tegels, porselein, goud en zilver is in de vorige en in onze eeuw vrljwat tegen goed geld verkocht, deels naar het buitenland. Het was voor de grote schare aanwezigen een interessante avond, mede door de werkelijk prachtige en scherpe dia's, die werden getoond. In musea te Hindeloopen en Leeuwarden is al het schoons van voorheen nog te bewonderen. ---