Hoe Koekoek en Sake een kas versterken (Van een onzer verslaggevers) )ja EERTA — Vier knoestige boerenzoons van Beertas rederijkers- er staan om 6 uur bij de ingang van de grootste plaatselijke lokaliteit van et kleine parkeerterrein is al vol. Over ruim 2 uur komt Sake aj v ?r Koeg bij „Koekoek en scène", en de spanning voor het duel is nu w .. aar- De uitsmijters (met 3 eieren) kosten 2 gulden en dat betekent Wl. erdrïjf voor de kelners en journalisten. De leden van de rederijen ller *e§gen uit' at vn c^ »VHR"> een fusie is van 3 achtens»W 'k 6 100"Jari8e kamers: „Vriendschap", „Honingbij", en „Rozeknop". °iv A *j"ven hoofdzakelijk cultuur", zegt voorzitter Jan Tijdens, „maar av kas te versterken — laat ons maar eerlijk wezen — zetten we vana oeze Koekoekzaak op touw." Gr0n- °°* Sake van der Ploeg zijn «OcialU?? k°ek kri,gt' zegt ** "Als hef st ben ik er van overtuigd, dat gaan de Boerenpartij net zo zal ty-Uj. s met die ballonnetjes in de 2ulle en"in§ °ver de Boerenpartij. Ze e]](a naar boven zweven en ééns uitt 1 n SPrinBen"- Op dit moment waöiej j? hartstochtelijkste supporters al Hen van het toneel verdwo- vail K®G deur zei één van de mannen best 6 rec^erijkerskamer: „We hebben wat kaartjes verkocht, vanavond." O pijp » even over 7 uur is de lange vjSn a 'wet laag hangende, sombere gezciieii en' tjokvol. Twee bejaarde vrijuit v Uit het oldambt nemen beetl w -1 trapje naar het podium stoej nngen er mee door het bos van die a n *^e z'tten ermJ a^s kinderen keu v \ Paardjespelen zijn en kijher, er°aasd naar de 450 mensen die gaan uitlachen. !*kroDhet 20 voor 8 is wordt de zaal r°U\ven v-00r een vaa8 gevoel van wanelij • Koekoek is er nog niet! „Een "t>at Jjq ® aprilmop", roept iemand S'et»irip •• *^e miJnheer een heleboel Sen die "dé Als er nu nog 10 mensen tus" 6r rUziP ï? moeten worden geperst zal rt'aüsJe omen- Ineens klinkt een apk r EklT00r e w'*te kuif van burgervab&re w*e de Haan, die op onverklaar- Va hetIJ2;-e langs een nauw gangetje en PlePkleine toneel de zaal is bin- --- Problemen j'sr omVan der Ploeg krijgt een kwar'at»dSe , over „problemen in de Neder>? ij br"Lbouw" te praten. De boeren, Jl. Va„ i één van die problei.ien te lerhaal i?er Ploeg noudt een prikkelend ri hanè i de zaal blijkt vol Koekoek-1 SetyL 2itten. Alleen al de naam van *e veror, Pranse volksmenner Pouja- P?5 Wakt een trillende orkaan, die f'Ofig rt^at aangewakkerd als Van der 'Ser <"* goorden „Oldambt" er „Dere>ar |an' laa* horen. Hil ?ake van der Ploeg blijft rustig !■ eviren elijk maken wat er nu zou "iie, n voor de boer-in-vrije-econo- zyjj de inleider de zweep. wel begaan met die mensen die van het bedrijf gestoten moesten worden omdat ze te veel geluisterd hebben naar de twijfelachtige voorlichting over die vrüe economie. Koekoek is de helft van de tijd niet eens in de Kamer aanwezig. En als hij er wèl is (uit cijfers over het laatste half jaar blijkt dat Van der Ploeg er 42 van de 44 maal was en Koekoek 23 maal) probeert hij met rechtstreekse onwaarheden te komen". --- Twee druppels water De zaal vindt het lang niet leuk, maar Sake van der Ploeg zet door: „Koekoek kan bijvoorbeeld zeggen van „ik wil niet zeggen dat de PBO een overblijfsel is van het Nazi-regiem, maar het lijkt er op als twee druppels water". Wel, nou zou ik hetzelfde willen zeggen van de Boerenpartij. Dan moet je eens horen". De zaal loeit al weer afkeurend en enkele leden van de BP zijn rood van kwaadheid. Koekoek heeft in zijn repliek nog nauwelijks meer dan één woord gezegd, of het staat al vast dat hij vanavond de show zal stelen. „Mijnheer Van der Ploeg 4ieeft eerst al langer dan een kwartier gesproken, en niet eens over de problemen in de landbouw". Boer Hendrik Koekoek duikt in de landbouwpolitiek van de EEG en zal niet meer boven komen. „Wy zijn op Italië na het land met de laagste , melkprijs". „Frankrijk" verbetert Sake van der Ploeg. De heer Koekoek wordt dan paars van woede: „Mijnheer de voorzitter, er zou hier niet geïnterrumpeerd worden". Adspirant-Statenlid F. R. de Vries uit Oldeholtpa leidt, gebelgd als hij nu is, de afkeuring van het grote publiek. Koekoek: „Wij zien niets in de EEG, het kost dus alleen geld. Ze hebben gezegd dat wij, van de Boerenpartij, geen handje geven en handje-klap doen. Nou, er is geen één van de grote partijen die mij even heeft gefeliciteerd met de overwinning bij de verkiezingen". Een verslaggever van het „neutrale" Groninger dagblad Het Nieuwsblad van het Noorden zegt aan de perstafel: xhet staat nu al 3—3 voor Koekoek. --- Niets te weerleggen Er is geen houden meer aan voor iemand die hier Koekoek wil weerleggen. De (grote) landbouwer A. H. Vierboom (ABTB) uit Bellingwolde krijgt zün kans om de degens met Koekoek te kruisen. Hij stelt Koekoek vijf spitse vragen over „hoe moet het dan wel?" In zijn „repliek" blijft Koekoek steken bij zijn absentie in de Tweede Kamer. „Waarom ik de laatste tijd er niet zo vaak was? Nou, dat kan Van der Ploeg nu wel zeggen, maar als hij er zelf eens niet is weet hij ook niet of ik er ja of nee ben geweest. Zij gaan soms naar de Kamer om er uit te slapen". Een foto-copie van de absentielijst der Tweede Kamer, die Van der Ploeg uit de tas vist, helpt bij dit publiek ook al niets. Het, door teleurstelling en ontevredenheid aangewakkerde, - enthousiasme voor Koekoek is niet meer tegen te houden. Sake van der Ploeg wordt het (weer) woord gegeven. Hij brengt cijfers die als bewijs moeten dienen. „Een motie werd in de Tweede Kamer afgekeurd doodeenvoudig omdat hij van d* vicevoorzitter van het Landbouwschap afkomstig was. In de pauze vertelt Sake van der Ploeg ons dat hij geen enkele illusie heeft gekoesterd over het ..in de hoek praten" van de heer Koekoek. „Redelike argumintcn ha hjir giin sukses. Ik sil him strak op syn eigen niveau oanpakke". --- Fries MOZAÍEK „Burgerschool” begon met 24 leerlingen HBS in Heerenveen bijna 100 jaar... In oorlog tijdlang hospitaal ZEKER LANGER DAN TIEN jaar liggen er plannen tot de bouw van een nieuw Lyceum te Heerenveen, maar de realisering ervan wordt door Den Haag van jaar tot jaar verschoven. Ondanks het feit, dat de grond al lang bouwrijp is en het gedachte terrein nabij de rotonde op het wegennet is aangesloten. Een nieuwe inrichting voor middelbaar onderwijs is hoogst noodzakelijk, omdat het oude deel van het gebouwencomplex koud, ongezond, vies en in bepaald opzicht levensgevaarlijk is, zoals in de dezer dagen gepubliceerde artikelen en verslagen is aangetoond. — Geen wonder. Het hier bedoelde oude deel heeft al bijna honderd jaar aan de Fok gestaan. Oók geen wonder, dat eindelijk uit de kringen van de leerlingen van het Lyceum, die hier alle dagen moeten verkeren, openlijk verzet is uitgebroken, dat zich heeft geuit in de- --- Sneek krijgt een midsret-golfbaan SNEEK — De heer J. Russchen, exploitant van een snackbar aan de Jousterkade in Sneek, heeft het plan opgevat op het kampeerterrein bij de nieuwe jachthaven aan het einde van de Sytsingawiersterleane een midget-golfbaaft te laten aanleggen. Er zal naar worden gestreefd de baan begin mei voor het publiek open te stellen. De baan krijgt het formaat van een internationale wedstrijdbaan. In ons land zijn ongeveer 60 van dergelijke wedstrijdbanen, o.a. één in Appelscha. --- Drie-jarige cursus DAT TERREIN LAG aan de Fok. toen genaamd 2e Fok. Zo verrees op een open plaats aan een weg, waar vrijwel geen bebouwing was, de nieuwe RHBS. Een degelijk, compact gebouw. Het werd een ln. richting met drie-jarige cursus. Begin september 1870 vingen de lessen aan door zeven leraren. Het was een „burger"-school, wat in die tijd betekende: alleen toegankelijk voor kinderen van ouders uit een bepaalde „stand", die de studie konden betalen en procentueel was dat maar een kleine groep. De school begon met 24 leerlingen in de eerste en zeven in de tweede klas. Allemaal jongens! Het was toen een wonderlijke situatie. Van de 24 eerste klassers hadden slechts tien aan de eisen van het toelatingsexamen voldaan en van de zeven anderen was in feite geen enkele bekwaam om de tweede klas te volgen. Hoe kon dat? Wel: de adspiranten behoefden zich alleen desverkiezend aan een examen te onderwerpen. leder was vrij, niet alleen om de lessen aan de school te volgen zonder enig examen, maar zelfs om te bepalen in welke kies hij ze wilde volgen. Dat zou spoedig anders worden. In 1873 werd een voldoend toelatingsexamen verplichtend gesteld. --- Uitbreiding gebouw HET ZOU 45 JAAR duren vóór de Heerenveense hbs een 5-jarige cursus zou krijgen. Al in 1907 werd de behoefte gevoeld aan zulk een cursus. De toen gedane pogingen mislukten. Verscheidene jaren later begon men weer actie te voeren en in 1916 werden op de Rijksbegroting gelden voor de conversie in een 5-jarige cursus uitgetrokken. Maar: dat ging niet zonder bijdragen van partikuliere kant. Een commissie hield een inzameling. De Spaarbank te Gorredijk stelde ƒ2000.— beschikbaar. Er waren vijf giften van ƒ3OO. talrijke van ƒ 100. en zeer veel kleinere toezeggingen, totaal ƒ 11.000. Als gevolg van de uitbreiding van de cursus moest het gebouw belangrijk worden vergroot. Maar in de jaren daarna nam het getal leerlingen snel toe. De grootste piek kwam voor in het seizoen 1922—23 met 244 leerlingen. Want: de toelating werd toen gemakkelijker gemaakt. Leerlingen van lagere scholen konden met een attest van hun hoofd zonder toelatingsexamen op de school plaats nemen. Toen bleek dus een belangrijke uitbreiding noodzakelijk Oorspronkelijk had de school via een stoep een vóóringang met een brede gang tussen twee lokalen. In de twintiger jaren van deze eeuw heeft hier een restauratie plaats gehad; de toegang werd dichtgemetseld en een raam kwam er voor in de plaats. --- Hospitaal OMSTREEKS dezelfde tyd, had ook de belangrijke bijbouw van de school plus gymnastieklokaal plaats. Zo ontstond het nóg bestaande complex. Toen later om verschillende redenen het leerlingental weer even snel zakte (velen van hen bleken niet kapabel om de lessen te volgen) is dit nieuwe gedeelte tot Kweekschool voor onderwijzers geworden. Tót na de oorlog de hbs zélf de lokalen weer nodig had. En — zoals bekend — de ruimte is nu zo beperkt, dat zelfs les gegeven moet worden op de „vliering" van het oude, büna honderdjarige schoolgebouw — een in alle opzichten totaal ongeschikte plaats. Nog enkele byzonderheden over het gebouw: van september 1942— april 1944 werd de school gebruikt als kazerne voor Duitse soldaten; van oktober 1944—februari 1945 als doorstromingskanaal voor geëvacueerden en in april 1945 als Duits hospitaal. Het is te begrijpen dat het gebouw bij de bevrijding vuil en haveloos was achtergelaten. Timmerman en schilder hebben het weer toonbaar gemaakt! --- Daar komen ze Waats'~lnzug der Gladiatoren" vindt rt stem even over 8- Koekoek loopt, vXe oi^lg d°nkerblauw, als een ortho- Jiti B. aerling door de zaal, welke wel s.°nderen^ente lijkt te bevatten. Het rt at'g nx aPPlaus laat hü onbewogen en vrI"loe zich heen rollen. Sake van wr°verd8 observeert het toneeltje, dat is v/eststftii- <^o°r0°r een groepje Drentse en rt 6r F ilnSwerfse Vrije Boeren. De ve stoei , e Vries uJt Oldeholtpa heeft f°ek vißtïVast bezet waar straks Koe- j komt te zitten- HiJ zal zich d°r va de meest hartstochtelijke aanlig aa een politieke leider tonen. ï'at kte* v,g?^rt als de zelfverzekerde, h dens "" bjkt, onervaren voorzitter J. i ver' °,nthult welke eis Koekoek vóór t °nd. 4 ing heeft gesteld. „Koekoek (f lr"^ree van een rijksdaalder veel » n »nopt iJ zei ik wil wel Praten, maar helft in de kas van de Boe" f 0eS \viirt'orden gestort- Sake van der e rdent k het n°g liever aan een be%» is geven". Die rijksdaalder in hele a°°r de reder«kerskamer blijft de disVOnd een dankbaar onderwerp --- Het woord NSB Een groot aantal mannen dat zich vereenzelvigt met boer Koekoek en opvallend voorin de zaal zit, schreeuwt af en toe dreigende taal naar de heer Van der Ploeg. Maar deze gaat op zachte toon als repliek een nieuwe aanval doen op de politiek van de Boerenpartij. Hij zal nu felle kritiek uiten op de man die de laatste tijd lange artikelen in De Vrije Boer schrijft. Het is de oud-NSBer ir. H. Adams, voor de oorlog leraar aan de landbouwwinterschool. Het woord NSB blijkt als een rode lap op de BP-stier te werken. En de heer F. R. de Vries uit Oldeholtpa kan zich in de supportersschare voor de coulissen niet meer verdekt opstellen en krijst dreigend tegen Van der Ploeg: stil.... anders zetten we je er hier uit, man!" Het is een kolfje naar Van der Ploegs hand. „Ziet U nu, mensen? Dat is nu je reinste intimidatie. Maar ja, we leven nog in een vrij land, met vrije uiting. Ja, ja". En het lijkt wel of de aanhangers van Koekoek plotseling allergisch zijn geworden voor de letters NSB De rook en de spanning in de zaal zijn te snijden. Koekoek is eigenlijk al klaar met zijn werk. In de zaal zitten voldoende boeren die Van der Ploeg wel eens willen vragen hoe het zit met „de veel te lage melkprijs" en „het ondemocratisch tot stand gekomen Landbouwschap". Een bestuurslid van de afdeling van de Groninger Mij neemt de woorden „ambtenaarskliek in Den Haag" voor „persoonlijke verantwoording" --- Storing De heer De Vries uit Oldeholtpa schuift een kleine, gebrilde man naar de microfoon. Het is de heer S. Boonstra uit Roden, en hij zegt: Sanering, wié betaalt dat? Statistieken kloppen helemaal niet. Wat wel klopt is dit: ik ben zelf invalide. Wij als invaliden en geestelijk gestoorden krijgen wel een uitkering, maar dan moeten we verplicht eerst lid van de PvdA worden". Sake van der Ploeg is kennelijk ontdaan van het applaus dat hier op volgt. Hij hoopt dit alles nog wat luister bij te zetten door te vertellen dat zich tot zijn vreugde bij de laatste stroom nieuwe PvdA-partijleden ook een heer en mevrouw Koekoek uit Amsterdam bevinden. Voor familieaangelegenheden voelt de zaal echter zeer weinig, Koekoek maakt zich zelfs heel boos en wil wel even zeggen dat die Koekoeken geen familie van hem zijn! Een Noordhollandse boer oogst daarna nog succes met zijn zeer heldere, luide stem waarmee hij laat weten dat hij thuis „een bos varkens heeft", en „uit nood Statenlid is geworden van de Boerenpartij". Ook vindt hij het onaanvaardbaar dat Sake van der Ploeg „leiding in de landbouw geeft — een man die nota bene als stakingsleider optrad bij de Ommelanden". --- Doodgepraat Van der Ploeg vertelt dan nog maar met zachte stem aan de rumoerige zaal, dat de staking als laatste middel moest worden gebruikt om een pensioensregeling voor het oudere personeel van deze fabriek los te peuteren. Er volgen nog wat Bewijzen en de zaal toont zich tenslotte doodgepraat. Het is tegen 11 uur en het wordt plotseling rustiger. Het hoofdbestuurslid van de Groningse Mü, de heer J. Meijer, verlaat even het toneeltje en als hü terug komt wordt hij vanuit de zaal naar de microfoon gepraat Hij heeft zijnJeden zelf wakker moeten maken! 9 Voor hy het woord krijgt, vertrekt Koekoek (met een Groninger koek) want hij moet nog een heel eind rijden. En dan zegt de heer Meijer, dat we tijdens de laatste zware loodjes bij de tot standkoming van de Euromarkt een paar moeilijke jaren moeten verwachten. „Maar daarna zullen we de zaak wel aan kunnen. --- Snelle kruipauto JL HARLINGEN — Door de rijkspolitie van Terschelling werd gisteren procesverbaal opgemaakt tegen de 18-jarige R. W.. die in een auto reed met 20-km aanduiding, terwijl bij controle bleek, dat de wagen gemakkelijk 70 km per uur kon halen. De auto werd in, beslag genomen in afwachting van een nadere beslissing van de officier van justitie te Leeuwarden-. --- Jachthaven Lemmer op 27 april open LEMMER — Op 27 april zal de nieuwe jachthaven van Lemmer in gebruik worden genomen. De eerste van de 4 Easen is dan afgesloten. De Heidemij leeft al opdracht gekregen een plan te maken voor de tweede fase: de bouw van schiphuizen en droge winterberging. Voor het einde van dit jaar zal leze fase ook klaar zijn. Met de derde fase — uitbreiding van le haven — zal nog niet worden begonnen. B. en w. hebben nu aan de raad voorgesteld ƒ 33.000 uit te trekken voor de vierde fase: de bouw van een woning voor de jachthavenméester. Voorlopig zal de havenmeester nog ondergebracht worden in een woonark. --- Arts na 27 jaar uit Harlingen HARLINGEN — Na een 27-jarige praktijk als huisarts in Harlingen gaat dokter W. J. Wissema met ingang van 1 mei a.s. de stad verlaten wegens een benoeming als schoolarts in Ommen. Zyn praktyk wordt overgenomen door K. J. Lugtmeier uit Groningen, die anderhalf jaar geleden als arts afstudeerde en sindsdien op verschillende plaatsen praktyk waarnam. Dokter Wissema werd op 20 juli 1911 te Padang (NOI) geboren, kwam in 1929 naar Nederland, studeerde in Leiden en nam op 15 maart 1939 de praktijk van dr. J. Düyster in Harlingen over. Zijn zilveren jubileum als huisarts werd in 1964 op grandioze wijze herdacht. Dokter Wissema vervulde in de oorlogsjaren een belangrijke rol in het verzet. Hij vervulde en vervult in de stad nog vele maatschappelijke functies. BERGUM — Het gemeentebestuur van Tietjerksterdeel heeft het maken van een persleiding met bijkomende werken in Hardegarijp voor ƒ 16.400,— gegund aan de Grontmij. NV te De Bilt. --- Lit ús tinke oan âlde tiden... monstraties en activiteiten bij verschillende autoriteiten. DE WET OP het middelbaar onderwijs was nog geen jaar oud, toen b. en w. van de gemeente AEngwirden in april 1864 aan minister Thorbecke om inlichtingen vroegen met betrekking tot de oprichting van een hogere burgerschool. De minister antwoordde niet ongenegen te zijn om te Heerenveen een RHBS met drie-jarige cursus op te richten. Echter: dan zouden de raden van de drie gemeenten Schoterland, AEngwirden en Haskerland financieel ook uit de hoek dienen te komen. Burgemeester mr. Van Beyma thoe Kingma, groot voorstander van goed onderwijs, liberaal van het zuiverste water (hü is ook de promotor geweest van de vereniging „Volksonderwüs") wist de raad te bewegen een bedrag van ƒ7000.— aan te bieden. Van omliggende gemeenten was geen steun te verwachten. Tussen AEngwirden en het ministerie is indertijd een correspondentie geweest, ook over het pand-Van Scheltinga aan de Oude Koemarkt Ut 'e lapekoer fan D. M. van der Woude (later hotel Jorissen),