CD van de WEEK Plezierige bloemlezing Orkest van de 18e Eeuw Het Orkest van de Achttiende Eeuw, dat de komende weken op verschillende plaatsen in ons land is te beluisteren, vierde vorig jaar zijn tienjarig bestaan met een encore-programma: een verzameling korte werken die in de loop der jaren als toegiften hebben geklonken. Deze fleurige bloemlezing is door Philips op een goedkope compact disc uitgebracht. De jubileumconcerten werden destijds opgeluisterd door even charmante als geestige toelichtingen van de zakelijk leider Sieuwert Verster, die de bezoeker deden afvragen wat er eigenlijk leuker was: het woord of de muziek. Maar zonder Verster blij kt er volop te genieten van dit bonte produkt, dat de luisteraar een uur lang met de oren naar de geluidsboxen trekt. Lang niet alle stukken zijn overigens nieuwe opnamen: er zijn bijvoorbeeld delen bij uit symfonieën van Haydn en Mendelssohn die al integraal zijn uitgebracht. De cd begint en eindigt met het koraal 'Herr, gib, dass ich dein Ehre' uit Cantate BWV 107 van Bach. Daartussen klinken werken van Scheidt, Rameau, Gluck, Haydn, Mozart, Beethoven, Rossini, Schubert en Mendelssohn. T.VW. --- Ongewijzigd Voor deze reprise is de Nederlandse Opera erin geslaagd de cast van 1990 vrijwel ongewijzigd op te trommelen. Dat betekent dat Charlotte Margiono, na een periode van ziekte, weer te horen en te zien is in haar glansrol van Fiordiligi. Hiermee vestigde Margiono twee jaar geleden haar internationale reputatie als Mozartvertolkster; deze rol heeft zij Charlotte Margiono terug in glansrol daarna ook gezongen bij de plaatopnamen die Harnoncourt van de Cosi heeft gemaakt. In Le Nozze di Figaro zal zij de rol van gravin op zich nemen. Alleen de rol van Don Alfonso is anders bezet: Torn Krause vervangt hier Victor Braun. De andere zangers zijn Iris Vermillion (Dorabella), Gilles Cachemaille (Guglielmo), Laurence Dale (Ferrando) en Anna Steiger (Despina). Alle tien voorstellingen zijn volledig uitverkocht. De NOS heeft echter woensdagavond televisieopnamen gemaakt en zal dat morgenavond weer doen. De uitzending is gepland op zondagmiddag 29 november a.s. via Nederland 3 (12.45 uur). THIEMO WIND Nederlandse Opera. FOTO: JAAP PIEPER --- TWEE VEILINGEN VAN OUDE MEESTERS IN AMSTERDAM Ontbijtjes en drinkebroers door THEA DETIGER AMSTERDAM, vrijdag Zowel Sotheby's als Christie's Amsterdam hebben dit weekeinde kijkdagen van hun veiling oude meesters. Voor kijklustigen valt dus het een en ander te combineren. Het belangrijkste stuk bij Sotheby's is een fruitstilleven met sinaasappels, citroenen en granaatappels van de Antwerpse schilder Jacob van Hulsdonck (1582-1647). Er zijn van deze schilder maar weinig schilderijen bekend. Ook van dit paneel wist men nauwelijks iets af, omdat het al ongeveer honderd jaar in het bezit is van dezelfde familie. De goede staat, de zeldzaamheid èn de grote vraag naar Van Hulsdonck zorgen voor een forse richtprijs: ƒ 500.000 — ƒ 700.000. Het paneel vormt een uitschieter. Zeer kostbare werken zijn momenteel zeldzaam op de veiling. Een van de duurdere stukken is verder het pronkstilleven van Abraham van Bey eren (f 180.000 —ƒ 240.000) en ook de Jan van Goyens gooien hoge ogen. Sotheby's heeft er twee, Christie's één. Het 'Landschap met boeren die hooischuiten volladen' (Sotheby's, ƒ 200.000 — ƒ 300.000) en het Winterlandschap met schaatsers op het ijs' (Christie's, ƒ 120.000 — ƒ 180.000) zijn respectievelijk uit 1626 en 1627, de tijd dat Jan van Goyen nog onder invloed stond van zijn leermeester Esaias van de Velde. Een contrast daarmee vormt het latere rivierlandschap uit 1652 (bij Sotheby's). Het 'Landschap met boeren' is kunsthistorisch van belang omdat het gebaseerd is op een tekening uit het zogenoemde Morgan schetsboek, waarin Van Goyen verschillende landschappen in en om zijn woonplaats Leiden optekende. Het schilderij brengt ons wat verder op weg met de datering van het schetsboek, die altijd onduidelijk was. Beide veilinghuizen hebben weer de nodige bloem- en fruitstillevens; een 'ontbijtje' van Heda en vruchten van De Heem. Opvallend bij Sotheby's is verder 'Het offer van Iphigeneia' van Willem de Poorter, een paneel dat op grond van een valse signatuur tot in de jaren vijftig doorging voor een Gerard Dou. Bij Christie's levert het Vlaamse keukenstuk uit de omgeving van Pieter Aertsen veel kijkplezier op. Op het schilderij zien we een zogenoemde 'kannekijker' (liefhebber van drank) flirten met de keukenmeid, terwijl een paar oudjes bij het vuur zitten. Het stuk komt mét 40 andere schilderijen van een Belgische particulier, die in de jaren zestig en zeventig een verzameling opbouwde. ■ neuKenstuK van een Vlaamse meester uit de directe omgeving van Pieter Aertsen. (Christie's, richtprijs ƒ 60.000 a ƒ 80.000). van Jacob van Hulsdonck (1582-1647), dat zon honderd jaar in het bezit was van dezelfde familie. (Sotheby's richtprijs ƒ 500.000 tot ƒ 700.000). --- Emotioneel Vaste theatergangers die van toneel iets meer verlangen dan alleen maar een aantal gaar gestoofde emoties zullen het echter minder naar hun zin hebben. 'Puzzels' is namelijk een stroompje van emotionele erupties, te zelden onderbroken door iets wat lijkt op een oorspronkelijke gedachte. Jannie lacht en Jannie huilt en Jannie is boos en Jannie is verliefd, maar verder gebeurt er met Jannie helaas niets bijzonders. Daar komt bij dat de kwesties die de Australische schrijfster Jennifer Rogers aanpakt een beetje de geur van mottenballen verspreiden, althans in Nederlandse neuzen. Nog geen nood, als ze er maar een originele vorm en verwoording voor had kunnen vinden, maar vooral daar mankeert het aan. Aan haar oprechte bedoelingen valt niet te twijfelen, wel aan haar talent om een hecht stuk te construeren. 'Puzzels' doet sympathiek maar gammel aan en wemelt van onhandige trucs om de vijf vrouwen samen of in wisselende groepjes op het toneel te hebben en gesuggereerde anderen buiten beeld te houden. De vele stoplappen worden, vrees ik, niet best gecamoufleerd door regisseuse Shireen Strooker, eerder opzichtiger gemaakt. Zoals ze ook heeft verordend, althans niet heeft weten te verhinderen, dat sommige rollen er in de praktijk bijna uitzien als karikaturen. Poses, maniertjes, toontjes, uiterlijkheden (de twee moeders zijn overdreven oud opgetut), de met de haren erbij gesleepte uitstapjes tijdens de decorwisselingen, bijna alles wekt de indruk dat Strooker net geen maat öf geen discipline heeft weten te houden. De tragiek (nou ja) wordt mede daardoor niet bar tragisch, de humor maar betrekkelijk leuk. --- i Genieten van wonen' m Special: zes intrigerende mozaïek-badkamers ■ Art Deco-huis in Brussel ■ Open haard-accessoires ■ Le Corbusier in Japanse sfeer ■ Biografie: Arnejacobsen Hf>* novembernummer nu in de winkel' EIGENHUIS mKiii^nDOCKMni —~~m^*mwm*^m*m --- UIT DE KUNST Vertrek van Jeffrey Tate is een wijze beslissing door THIEMO WIND , AMSTERDAM, vrijdag e' Rotterdams Philharmonisch Orkest zit plotseling tot over de oren in de problemen. Bood ■K* Week directeur Wendela Sandberg haar ontslag aan na een vertrouwenscrisis, afgelopen *?"ag deelde chef-dirigent Jeffrey Tate het orkest mee voortijdig te zullen opstappen. Als een ."«rslag bij heldere hemel kwam zijn besluit niet: van een vruchtbare samenwerking tussen *elt en orkest is nauwelijks sprake geweest. Vertrekken is dan een wijze beslissing. ,°Te«in 1988 Tate's voorganiames Conlon liet weten . *Ulen hem had geroepen dij umbt van Generalmutte!q ' verklaarde het rdarnse orkest-in-opj Pertinent een opvolger te 2?"neteen platencontract J'Met Jeffrey — EMI— | *erd zon dirigent gevon- met welk nut eigen'i "ie Tate in optima forma *ierfn' moet namelijk niet k °oelen zijn maar in de jnwinkel. Een orkest dat !, concertzaal wil preste} eeft daar weinig aan. Relatie tussen een orkest j n dirigent is per definitie t complexe. Gaat er iets £ °-an zijn de oorzaken , ttioeilijk aanwijsbaar, jdingen zijn zeker: Rot-11 heeft een toporkest en |J* niet zo maar een slechte £.•*• Zijn 'Hansel und L' vanuit München, een live met de Berli-OL~ het zijn opnamen die Aspect afdwingen. ■ Jeffrey Tate --- Slukt Rotterdam lukte het ech- L et> ook niet met plaatop- C!?'. Nog voordat Tate in f-JJber 1991 officieel aan- Mad hij met de Rotter- al een faliekant misl, legende symfonie van vastgelegd. Toen Lolltract eenmaal inging, L orkest hem al liever Li- komen. Veel is er Fon n n*et veranderd. Harten onder Tate heb- steeds verbazing L?V Zelfs onder de zwakagenten weten de Rotr I'se musici normaliter LeCceptabel niveau te be- Lll(een kwestie van posi, maar met de ai, jle persoonlijkheid Tate -ftet domweg niet. Dat is 'Haar waar. nog tot 1 septemrs*9-!, directeur Sandberg a'aar werk al op 31 decem.s neer. Haar opvolging is kwestie, in een daarin kunstinstellingen voortdurend moeten f£nten bij beknibbelende "e.den. Opvallend rustig H 'ntussen rond artistiek eur Kees Hillen. Ook hij , net orkest met proble. °Pgezadeld. Zijn protyering van het afgelopen 'ljix Zo schoksgewijs avonig,'*. dat voor dit seizoen honderden abonfy jen' minder zijn veris.' billen had dat kunnen r6l.en. Het huidige seizoen traditioneler van [ ' het kalf is al wel dronken. --- Verleven iw Zal in de nabije toe: a van de musici kr Aexibelste orkest van moet het Rotterrrje filharmonisch in staat i)J* geacht een periode crisis en een gastdirigenten goed > sleven. Wat de opvolgt 9?1 Tate betreft is één ijselijk: de verplichting St;11 Platencontract mag de L **« leiding gerust laten --- KUNST KORT BREITNER — Het Drents Museum in Assen heeft op een schilderijenveiling bij Sotheby's in Amsterdam een aquarel van Georg Hendrik Breitner gekocht voor ƒB6OO. Het werk stelt een Drents landschap voor. Het meest leverden drie zeegezichten van Hendrik Willem Mesdag op. Voor de olieverfschilderijen werd respectievelijk 161.000 gulden, 87.800 gulden en 74.750 gulden betaald. De schilderijen zijn gekocht door een Zwitserse en een Nederlandse particulier en Huis ten Bosch Stad in het Japanse Nagasaki. Kijkdagen bij Sotheby's zijn 6 t/m 10 november. Bij Christie's 6, 8 en 9 november. Op 6, 8, 9 en 10 november zijn bij Christie's tevens de kijkdagen van een ingelaste veiling van 20ste eeuwse Toegepaste Kunst, waaronder Rozenburg aardewerk en porselein. Leerdam-glas van de ontwerper A.D. Copier, en meubels van H.P. Berlage en Gerrit Rietveld. Buiten Amsterdam zijn er dit weekeinde (6, 7 en 8 november) kijkdagen in het Singermuseum in Laren (kunst en antiek van veilinghuis Loth Gijselman) en bij Glerum in Den Haag (tapijten, meubelen en oude meesters). Een van de topstukken is een ijsgezicht van Pieter Brueghel de Jonge. In de Amsterdamse vestiging van Glerum is een voorbezichtiging van de komende veilingen zilver & juwelen en Europees porselein. --- Talent Henriëtte Tol, met haar aantrekkelijke talent om onder bijna alle omstandigheden een vanzelfsprekend naturel te demonstreren, onttrekt zich nog het beste aan de zo gecreëerde moeilijkheden. Marijke Veugelers brengt tempo en broodnodige energie in, maar verliest in haar steenharde loederigheid soms de grenzen van geloofwaardigheid uit het oog en wordt bijna cabaretesk. Leuk, maar het tast het toch al broze evenwicht van 'Puzzels' verder aan. --- Mozarts Cosí voorbeeld van goed reprisebeleid De bejubelde produktie uit 1990 van Mozarts opera Cosi fan tutte, die woensdagavond hernomen is, kan als schoolvoorbeeld gelden van een goed reprisebeleid. De Nederlandse Opera brengt hiermee een van haar geslaagdste produkties uit de afgelopen jaren opnieuw onder de aandacht. Deze bonte Cosi, aangekleed met een heuse waterpartij, is na Don Giovanni het tweede luik in een unieke driedelige Mozart-Da Pontecyclus. Daarin werkt de Nederlandse Opera steeds samen met het Concertgebouworkest, de dirigent Nikolaus Harnoncourt en de regisseur Jurgen Flimm. Op 7 mei 1993 volgt nog de première van een gloednieuwe Nozze di Figaro, zodat het Concertgebouworkest dit seizoen twee keer in het Muziektheater is te beluisteren. --- 'PUZZELS', STROOMPJE VAN EMOTIONELE ERUPTIES Voorstelling: 'Puzzels'; schrijfster: Jennifer Rogers; regie: Shireen Strooker; decor: Bram Vermeulen; spel: Henriëtte Tol, Marijke Veugelers, Mary-Lou van Steenis, Frédérique Huydts, Elly Weller; gezien: Stadsschouwburg Haarlem. ■ Uitbundige scène in 'Puzzels' van (v.1.n.r.) Henriëtte Tol, Marijke Veugelers en Mary- Lou van Steenis FOTO: PAN SOK --- Jannie lacht en huilt, is boos en verliefd door PETER LIEFHEBBER Oma rebelleert en neemt een vriend. Dochter 1 gaat scheiden en wil wel een heleboel, bij voorkeur jongere, vrienden. Dochter 2 is om dood te meppen. Kleindochter 1 is welwillend ieders voetveeg. Kleindochter 2 wordt in ene lesbisch. Kortom, er valt heel wat af te bakkeleien in 'Puzzels' en dat doen de vijf vrouwen dan ook hartstochtelijk. De ruzies en de steken onder water doen een halve cent per honderd stuks, tot er aan het eind, konijn uit hoge hoed, een geheel nergens op gebaseerde goede afloop opduikt. Traantje wegpinken, fijn gevoel, doek. Is dit een billijke samenvatting van 'Puzzels'? Nee, vast niet voor degenen die naar de belevenissen van het dameskwintet kijken als naar een gezellige tv-soap. Die hoeven zich allerminst bekocht te voelen, zeker niet omdat ze enkele van hun tv-favorieten nu eens in levenden lijve kunnen bewonderen. --- Veel leren De op het toneel debuterende Mary-Lou van Steenis en Frédérique Huydts glibberen zo nu en dan uit, moeten duidelijk nog veel leren, maar laten wel zien dat dit laatste wellicht binnen hun mogelijkheden valt. Oudgediende Elly Weller, als de oma, is goed op haar plaats. ---