Lastige politici Straatsburg, is dat niet de plek waar uitgerangeerde of lastige politici worden gedumpt? Is dat niet die miljoenen verslindende club die zonder protest heen en weer reist tussen Brussel en- Straatsburg, vergadert op exotische plekken en verder vooral veel kabaal maakt maar weinig in te brengen heeft? Het 'onbekend maakt onbemind' is een beetje de eigen schuld van de Europarlemen- tariërs die vaak te weinig contact met de achterban houden of zoeken. Zoals 'de' politiek de laatste jaren in het algemeen steeds meer dreigt te vervreemden van de burger, de maatschappij, gaat dat extra op voor het 'verre Europa. Maar ook de nationale politiek gaat niet vrijuit: de Europa-kenners en zelfs belangstellenden in de Tweede Kamer zijn op één hand te tellen. Als er 'plotseling' een onwelvoeglijke Europese wetgeving tot stand blijkt te zijn gekomen, wijzen de beschuldigende vingers al snel richting Brussel. 'Thuis' snappen ze immers vaak weinig van de Europese procedures over besluitvorming. Dat de eigen regeringsvertegenwoordigers er in Brussel altijd zelf bij zijn, wordt gemakshalve vergeten. Ruud Lubbers ...voorzitter?... --- Regels Dit geldt met name voor de wetgeving die nodig is voor de interne markt en voor regels over onderwijs, consumentenbescherming, cultuur en gezondheidszorg. Ook heeft het parlement meer te zeggen gekregen op het gebied van vervoer, telecommunicatie, milieu en sociaal beleid. Het EP moet nu bovendien de samenstelling van nieuwe Europese Commissies goedkeuren en als die niet bevalt, kan de hele Commissie geweigerd worden. Het gaat niet om individuen. Dus als Lubbers voorzitter mocht worden, kan hij niet in zijn eentje naar huis worden gestuurd maar wel met het 'team' dat rond hem gevormd wordt. Dat het Europarlement geen --- VERGOEDINGEN: DAGVERGOEDING: ƒ430,- per dag Op voorwaarde van aanwezigheid bij vergaderingen REISKOSTEN: ƒ6.500,- per jaar Voor aantoonbare dienstreizen binnen EU. Extra km-vergoeding: f\JsBlkm voor eerste 400 km en f 0,80 daarna ALGEMENE KOSTEN: ƒ5.900,- per maand Voor kantoor voor assistent ƒ16*200,- per maand Voor informatieverwerking ƒ3.900,- per jaar © DE TELEGRAAF BRON: ANP vaste zetel heeft in Brussel, is niet de schuld van de parlementariërs. Hun eigen nationale premiers hebben twaalf plenaire zittingen van een volle werkweek per jaar in Straatsburg aan president Mitterrand 'weggegeven', voornamelijk in ruil voor de vestiging van een andere Europese instelling in eigen land. Heel wat Europarlementariërs, zeker de Nederlandse, vinden het belachelijk dat de democratische controle niet plaatsvindt waar de macht zit, in Brussel dus. Nog afgezien van de geschatte 150 miljoen gulden die dit reizend circus jaarlijks kost. --- Modernste In Brussel beschikt het parlement inmiddels over een prachtig nieuw gebouw met de modernste faciliteiten. Het is ook ingesteld op de uitbreiding van het EP van nu 518 naar 567 parlementariërs na de verkiezingen èn de voorziene uitbreiding met nog eens 72 leden door de beoogde toetreding tot de Europese Unie van Noorwegen, Finland, Zweden en Oostenrijk per 1 januari 1995. In Straatsburg moet, om al deze mensen te kunnen onderbrengen, een duur nieuw complex gebouwd worden, waarvoor de Fransen onlangs een huurcontract hebben afgedwongen door te dreigen de aanstaande uitbreiding naar 567 in hun nationale parlement niet te ratificeren. De opkomst-prognoses voor de komende verkiezingen doen inmiddels het ergste vrezen. In Nederland zou nog niet de helft van de stemgerechtigden Europese interesse vertonen. Gemiddeld ligt het percentage in de EU op 55 procent; met de anti-Europese Britten als slechtste opkomers (27 procent) en Italië de beste (75 procent). Als de Europese burger, die zo graag kritiek spuit op de ondemocratische gang van zaken in Brussel en de afstand tussen (Europese) politiek en burger, het echter laat afweten, speelt hij precies in de kaart van degenen die dit democratische gat in stand willen houden. --- Bevoegdheden * Het EP heeft over de helft van de Europese begrotingsmiddelen het laatste woord en kan de begroting in zijn geheel verwerpen. Het kan bijvoorbeeld schuiven met de middelen en extra geld eisen voor bepaalde zaken. * Het EP heeft de beslissende stem bij de toetreding van nieuwe landen tot de Europese Unie. Het EP moet instemmen met alle internationale overeenkomsten tussen de EU en derden die gevolgen hebben voor de financiële middelen van de Unie. * Het EP kan de voltallige Europese Commissie (geen individuen) naar huis sturen en moet de samenstelling van de nieuwe Commissie die 1 januari 1995 aantreedt, goedkeuren. * Het EP heeft vetorecht bij handel en economie. * Het EP mag iedere vijf jaar een ombudsman benoemen om de burger te helpen bij conflicten met de Europese instellingen. --- Kastelen paradijs voor antiekdieven door Henri van der Zee LONDEN, dinsdag De kastelen in Engeland en Schotland die in het verleden hun bewoners zo goed beschermden tegen vijanden, blijken heden ten dage niet opgewassen te zijn tegen antiekdieven. Liefst acht kastelen zijn de laatste tijd het succesvolle doelwit geweest van een bende zeer gespecialiseerde inbrekers. De dieven slaagden erin dank zij zorgvuldige voorbereidingen binnen enkele minuten met de beste stukken uit de kostbare collecties te verdwijnen. De meest recente diefstal vond vorige week plaats toen een bende via de souvenirwinkel wist door te dringen in Scone Palace, het kasteel van de graaf van Mansfield. Daar pakten zij in de Royal Long Gallery de unieke verzameling van lakwerk in om daarna in de State Dining Room de ivoor-collectie mee te nemen. Een gouden servies lieten zij staan omdat het te zwaar was. „De inbraak nam niet meer dan vijf minuten in beslag", aldus huisbewaarder James Farquhar. De politie, die door een alarm was gewaarschuwd, arriveerde dan ook te laat. • Niet alleen kastelen maar ook kerken in Groot-Brittannië worden steeds meer bezocht door antiekdieven. Een geestelijke bergt hier de schatten van zijn kerk in een kluis op. FOTO: AP --- Conflict De relatie tussen de beide landen is sterk verbeterd sinds het ideologische conflict dat in de jaren zestig uitbrak en bijna een oorlog tussen de twee communistische grootmachten veroorzaakte. In 1989 kwam Gorbatsjov naar China om officieel de strijdbijl te begraven. Niet lang daarna werd het eenvoudiger om de grens over te steken en kwam het han- delsverkeer tussen beide' den op gang. . w De huidige reeks van 4 ji' i matieke bezoeken aan ChilLL tekenend voor een verscy ving in het buitenlands ve $, van Rusland. Bestond v j jaar onder de beleidsmake^: Moskou nog de gedachte da J! le heil uit het Westen m komen, tegenwoordig i Russische bhk steeds v3j oostwaarts gericht. J Maar er zijn ook een s^jf, hete hangijzers die de re* f: tussen Rusland en Chin3 j\A moeilijken. De grens, j: langs eind jaren zestig een , tal gewapende conflicten j * brak, is nog steeds niet op J, plaatsen officieel vastge'.(r( en dat zou op een gegeven j j ment kunnen leiden tot t ving. --- Buitenlandse achtergronden --- BOEDAPEST RUILT 'STINKAUTO'S' IN door Frank van Vliet BOEDAPEST, dinsdag Na de ommezwaai in het oostblok was een van de eerste wensen het bezit van een 'westwagen. Daarvan bleek het afgelopen jaar opvallend weinig in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. Het wemelde er plotseling van de eigenaars van rokende tweetakters als de Trabant en de Wartburg. Op papier althans. Bij nadere beschouwing bleek dat een en dezelfde Trabant wel negen 'eigenaren' had. De reden voor deze 'trabantmania' was een gunstig aanbod van de stad Boedapest dat moest leiden tot het verdwijnen van de vervuilende wagentjes, als onderdeel van de plannen om de enorme luchtvervuiling te verminderen. Prompt werden pogingen gedaan om de stad op te lichten . „We hebben hier zelfs een Nederlander gehad, die een Wartburg kwam aanbieden. Het bleek om een gestolen wagen te gaan", lacht Zoltan Mortar, de milieu-manager achter de actie. Helaas voor alle voordeeljagers zit het met de controle op het project wel goed. Deze zo- J Mer komt er een — aangepast — nieuw programma. Bij de oude actie had de rechtmatige Trabant- of Wartburg-bezitter drie opties: wanneer er sprake was van een vrij jonge auto die in goede staat verkeerde kon men met 100 gulden korting een katalysator laten aanbrengen. Bijkomende voordeel was dat een auto met zon apparaat vijftig procent goedkoper in de belasting is dan een zonder, i Een andere mogelijkheid was dat de bezitter van een tweetakt met 20 procent korting een nieuwe 'westwagen' kon aanschaffen. De laatste keuze was het inruilen van de auto voor vier keer een jaarabonnement op al het openbaar vervoer in de stad. Het programma heeft tot het inleveren van 2200 auto's geleid. „Ik vind dat tegenvallen. We hadden op meer gerekend. Vooral wanneer je bedenkt dat er aan het begin van de actie zon 120.000 Trabants en Wartburgs in Boedapest rondreden", verzucht Mortar. „Aan de andere kant zijn we tevreden omdat je het verdwijnen van dat aantal auto's kunt vergelijken met 300.000 kilo minder luchtvervuiling per jaar." Reden genoeg voor de stad om het programma van de zomer te hervatten. Overigens blijft dan alleen de mogelijkheid over om een ov-jaarkaart te verkrijgen. De schoonmaakactie is uniek in het voormalige oostblok. Volgens Zoltan komt dat door het grote aantal van de tweetakt-auto's in zijn land. Dat wordt verklaard door het systeem van de voormalige Comecon waarin Hongarije goederen diende te ruilen met de DDR. „Zij kregen ons graan en wij kregen er die stinkauto's voor terug." --- Het Europees Parlement nu... ... en na de verkiezingen --- Russische kooplui stropen Peking af door een medewerker „Te gevaarlijk, te veel criminelen. Ik neem altijd het vliegtuig nemen, dan zou ik op een gegeven moment waarschijnlijk..." Vladimir, een Rus uit Oekraïne, maakt een horizontale beweging met zijn hand langs zijn keel. Samen met een aantal Russische vrienden geniet hij op een terras ergens in het centrum van Peking van een lente-avond, het eten en veel glazen Baijiu, Chinese wodka. Uit de geluidsinstallatie van het restaurant klinkt de Russische muziek die hij van thuis heeft meegenomen. Vladimir zakt behaaglijk achterover. „Het leven hier in China is goed. Dit is bij na vakantie voor mij." nen. En lederen portemonnees en andere consumptiegoederen, waaraan in de voormalige Sovjet-Unie een gebrek is. Vladimir behoort tot de stroom toeristen uit de ex-Sovj et-Unie die de markten van Peking de laatste jaren overspoelt op zoek naar handel, waarmee thuis winst kan worden gemaakt. Vladimir is een handelaar die naar Peking is gekomen om kleren te kopen en schoe- PEKING, dinsdjj naar China. Als ik de trein z 1 Viktor Tsjernomyrdin ...betere samenwerking I --- Verontrust Daarnaast is Mosko" Jt laatste tijd verontrust oVe j aantallen Chinezen die j* •( Rusland trekken om da&.J gaan werken. Tot vorig >A hoefden Chinezen niet een Russisch visum *c Jfl schikken, maar daaraan'■ / Rusland nu een einde j,i maakt, met irritatie aan nese zijde tot gevolg. Onlangs werden, bij van wraakactie, 72 ülegaio*>f Zuid-China verblijvende n.# sen door de Chinese PO,/ gearresteerd. Het is de be jk hng dat het overleg twee regeringen hiervoor passende regeling vindt* Een ander doel van de nfl sische bezoeker is het deren en uitbreiden vanAjr! taire samenwerking. Cn jef hard bezig zijn leger te rfl° Jj niseren en dat betekent g° zaken voor de fensie-industrie. Naar luidt staat een stel gevef *| vliegtuigen in Ruslan» # wachten om te worden o^e W vlogen naar China zodr f prijs is vastgesteld. 7,A' Ondertussen drinkt » X mir gestaag door op het cjjjk in Peking. Hij is het anno leven in Oekraïne meer ,ji zat. „Eigenlijk is de har>de j' kleding helemaal niet goed", meent hij. „In Oek1" X, hebben de mensen geen , meer voor kleren. Wat ze.J [ over hebben geven ze & j uit aan eten." «jf Hij is een tijdje stil* X komt het hoge woord c fll „Misschien dat ik dit kee* Jj langer blijf. Wie weel* fl schien blijf ik hier werken." --- Massale opkomst sterkt Europa door Petra Janbroers Inkomens Europarlementariërs BRUSSEL, dinsdag De vijfjaarlijkse test voor Europa staat weer voor de deur. Binnen twee weken mogen, en in sommige lidstaten moeten, de Europese kiezers naar de stembus voor een nieuw Europees Parlement dat 567 leden zal gaan tellen en mee mag beslissen of Ruud Lubbers, of een voor Nederland onverhoopt andere uitverkorene van de EUregeringsleiders, straks voorzitter van een nieuwe Europese Commissie kan worden. Maak toch gebruik van uw stemrecht als u invloed wil uitoefenen op uw eigen Europese toekomst! is dan ook de door 'de politiek' veelvuldig aangehaalde kreet dezer dagen om het volk naar die impopulaire Europese stembus te bewegen. Het is pas de vierde keer dat het 'EP' rechtstreeks wordt gekozen, maar steeds is het in Straatsburg bibberend afwachten hoe serieus de burger parlementaire controle op de allesbehalve open Europese besluitvorming neemt. Op donderdag 9 juni bijten de Nederlandse kiezers het spits af, samen met de Britten, leren en Denen. Nederland krijgt er, als gevolg van de Duitse eenwording waardoor het parlement in zijn geheel 49 leden groter wordt, zes zetels bij, zodat er half juli 31 Nederlanders worden geïnstalleerd. De einduitslag van de verkiezingen is overigens pas op zijn vroegst zondagavond bekend, want alle overige acht lidstaten gaan pas zondag de twaalfde stemmen. De verkiezingscampagnes in Nederland zijn inmiddels begonnen, de eerste spreekbeurten over Europa achter de rug en nog steeds blijkt het Europees Parlement de ver-vanmijn-bed-show'. --- Stapje voor stapje De meeste nationale regeringen vinden het dan ook helemaal niet onprettig dat zij in Brussel nauwelijks op de vingers worden gekeken, laat staan getikt. Ook voor het Europarlement hoeft geen minister verantwoording af te leggen. Onder druk van de publieke opinie heeft het Parlement echter de laatste jaren, stapje voor stapje, meer bevoegdheden gekregen. Nog steeds is het de Europese Commissie die het initiatief voor wetsvoorstellen neemt en zijn het de Europese vakministers en hun staatssecretarissen, kortom de ministerraad, die besluiten of en hoe die voorstellen in de lidstaten zullen worden ingevoerd. Het EP mocht vroeger slechts adviezen uitbrengen over de wetsvoorstellen, die vervolgens meestal werden genegeerd. Sinds de invoering van het Verdrag van Maastricht per 1 november vorig jaar, kan het parlement echter nu beslissingen van de raad tegenhouden door een ingewikkelde medebeslissingsprocedure (de codecisie). --- Toeristen Net als bij de andere diefstallen is de politie ervan overtuigd dat de daders eerst als toeristen op verkenning zijn geweest. Scone Palace, waar koning Karel II werd gekroond, is heel populair. „Sinds Pasen is het voor bezoekers geopend", aldus rechercheur lan Watson. „Dus ze hebben alle tijd gehad." Hij gelooft ook dat dieven op bestelling hebben gestolen. Uiteraard heeft Watson contact opgenomen met de collega's die zich bezighouden met andere spectaculaire inbraken in kastelen. Een daarvan vond plaats op 20 april toen een bende Abbotshouse, de vroegere woning van Schotlands beroemdste schrijver Sir Walter Scott, beroofde van een hoeveelheid historische voorwerpen, zoals het zegel van de onthoofde koningin Mary van Schotland. Nog opzienbarender was de inbraak drie weken later in Floors Castle, de woning van de hertog van RoxbUrghe en de plaats waar prins Andrew 'Fergie' ten huwelijk vroeg. De inbrekers maakten gebruik van een rubberen bootje, waarmee zij een rivier van 40 meter breed overstaken. „Ik moet toegeven dat het een bravourestukje is geweest", aldus rechercheur Rob Wilkinson, die het onderzoek leidt. „Het hele landgoed is door een zeven meter hoge muur omringd en de rivier was de enige weg om binnen te komen." Ook in dat geval ging het alarm af, maar toen de hertog en hertogin gingen kijken waren de dieven al weggeroeid, met onder andere een fraaie collectie van 30 antieke snuifdozen. Nog geen dag later was het de beurt aan Luton Hoo, een Georgiaans landhuis dat ook voor het publiek geopend is. Deze maal ging het alarm echter niet af, hoewel de inbrekers via een raam op de begane grond binnenkwamen. De dieven konden dan ook ongehinderd verdwijnen met de kostbare collectie Fabergésieraden. Een collectie oude meesters en Franse tapijten het de bende ongemoeid. „Zoals altijd werkten ze heel selectief en namen ze alleen datgene mee dat ze gemakkelijk konden dragen", aldus een politieman. De waarde van de collectie wordt geschat op bijna een miljoen gulden. Deze reeks inbraken heeft opnieuw duidelijk gemaakt dat het vrijwel onmogelijk is de kostbaarheden in kastelen en landhuizen afdoende te beschermen. De politie kan dan ook alleen maar wat adviezen geven. Zo beveelt zij kasteelheren aan bijvoorbeeld geen plattegronden van hun huis te publiceren en ook het maken van foto's zou verboden moeten worden, zelfs voor reportages in tijdschriften. Niet alleen kunnen foto's verraden waar de veiligheidscamera's en alarmsystemen zich bevinden, maar ook worden zij dikwijls gebruikt als een prospectus' voor eventuele kopers. „Het is bekend dat foto's van kunstschatten in Nederland hebben gecirculeerd onder verzamelaars, met de vraag of zij iets willen bestel- @ De Europese Commissie neemt initiatieven voor wetsvoorstellen. @ De ministerraad besluit over eventuele invoering van de wetten en legt deze ter goedkeuring voor aan het Parlement. @ Het Parlement moet de samenstelling van de nieuwe Commissie goedkeuren. Het huidige Parlement telt 518 zetels. Door de Duitse eenwording vindt er een uitbreiding van letels plaats tot 567 die na de vérkieiingen wordt ingevuld. len", aldus een politiewoordvoerder. „Er is zon grote behoefte aan antiek dat het gevaar voor diefstal steeds groter wordt." --- Stalletjes Vooral op de Ritan-markt naast het Park van de Zonnetempel zijn de Russische handelaren te vinden. De markt in het centrum van Peking lijkt op een soort 'Russia-town'. Overal in de straatjes tussen de stalletjes die kleding, zonnebrillen, schoenen en speelgoed verkopen wordt Russisch gesproken — soms zelfs door de Chinese handelaren, zoals in de winkel van de econoom Xue Qi, die twee voormalige universitaire docenten Russisch heeft ingehuurd. Riksjas rijden af en aan met grote balen kleding en dozen met schoenen, de Russische kopers er bovenop, naar de verpakkingsbedrijven. Na verpakking worden de goederen naar Rusland en de overige republieken verscheept, per vliegtuig of per trein. Maar de trein heeft zo zijn nadelen, zoals Vladimir aangeeft want met het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 is niet alleen de handel op het traject langs deze 'nieuwe zijde-route' toegenomen maar ook de bandeloosheid zoals treinovervallen, wapensmokkel en prostitutie. „Beide regeringen moeten de omstandigheden voor economische samenwerking verbeteren", zo zei de Russische premier Viktor Tsjernomyrdin vorige week aan de vooravond van zijn bezoek aan China. ---