_______£ /j en spanning II DE MUSICAI * O * KONINKLIJK THEATER CARRÉ CYRANO-LIJN 0204200.200 • KASSA CARRÉ 020-6225.225 (ma t/m za 9.00-21.00 uur) (ma t/m za 9.00-20.00 uur; zo 13.00-20.00 uur) ■^jflaMHi^iHßHßiH^i^iHHi^K_________________________________________l --- (advertentie) Een van de meest bijzondere romances van deze tijd. Anthony Hopkins Debra Winger .'■■•■ .ïiÉlilU JÉÉÜL. _■■; JÈbl i SSÉ_*; \t_l_--Pg..- - R_i___a__lëg..____-gfe- [A. mitTV* '.________________! ___3l___P*-;t __> *_*___________ __r"^_P__i __fe^_*«s*#*S>sH [VANAF 28 APRIL IN DE BIOSCOOPI ■™"™?"—————^—-————^—__________ --- Cultuuromslag Op papier klinkt het mooi, in de praktijk zal het zijn seksuele intimidatie uit te bannen. Daarvoor ,s, een ware cultuuromslag no?J_: een evenwicht tussen jannen en vrouwen op de Werkvloer. De 47-jarige psy- P_°l°ge Willeke Bezemer: arbeidsklimaat is lange lJd gedomineerd door manden en als daar dan ineens gouwen bijkomen, ontstaat machtsstrijd: 'Waarom de pornoplaten van de als er ook vrouwen in de kantine komen?' vroegen pannelijke werknemers zich ,h een bedrijf af. Binnen enkee dagen nadat bekend was dat ,r ook vrouwen kwamen eten, lr*gen er vier keer zo veel." De onzekerheid over de renzen van wat nu wel en niet j?tt, wordt er door de definitie le nu wettelijk is vastgelegd niet minder op. Ongewenste seksuele toenadering, erzoeken om seksuele gunden of ander verbaal, non-ver- of fysiek gedrag van seke aard'; betekent dit dat je en vrouw wel een schoue klopje mag geven, maar |?en arm om haar heen mag laan en is die nieuwjaarskus BeWenst? v Willeke Bezemer: „Het is de rouw die met haar eigen geziens bepaalt of het gedrag san een collega zó ongewenst, ejtsueel, vernederend of intimiderend is dat ze haar werk ,let meer naar behoren kan Qoen. Dat seksuele intimidatie ?k echte intimidatie is, blijkt lt het feit dat de meeste vrou-0 n ervoor terugschrikken i Penlijk te protesteren of te *agen. Sommige vrouwen lakV en mee, negeren het gedrag, jlJken afkeurend zonder iets Zeggen of praten er wel over, niet met mensen op de werkplek. Bovendien vinden ze de incidenten vaak te gering om te melden. Als je echter elke dag zon incident meemaakt en het chronisch wordt, zit je als vrouw met een probleem." --- Aangeklaagde „De vrouwen die voorheen wél tegen dit gedrag protesteerden en een klacht indienden, haalden uiteindelijk wel hun recht maar werden vaak overgeplaatst of ontslagen. Ze schoten er uiteindelijk dus niets mee op", zegt de psychologe. Met de wijziging in de Arbeidsomstandighedenwet wordt niet langer de klager maar de aangeklaagde aangepakt in de vorm van een berisping, een negatieve aantekening in de beoordeling, overplaatsing of ontslag op staande voet. Willeke Bezemer verwacht dat door de nieuwe klachtenregeling minder vrouwen ontslagen worden of naar de rechter stappen en meer problemen binnen het bedrijf worden opgelost. Hoe je het ook wendt of keert, het blijft voor een vrouw moeilijk om haar afkeer van ongewenst gedrag op het werk openlijk kenbaar te maken. Willeke Bezemer: „Het is dus zaak dat de leiding van een bedrijf zon beleid ontwikkelt, dat het uiteindelijk niet meer in iemand ópkomt seksueel te intimideren!" --- HANDBOEK DOET ONGEWENSTE INTIMITEITEN UIT DE DOEKEN Koerscorrecties voor Amerikaanse mariniers door MARCELLA VAN DER WIEL x, ~ ~„. - . JNJ-V. _UK__, maandag ~Handen thms! is het nieuwste bevel waaraan Amerikaanse mariniers dienen te gehoorzamen. En om dat luid en duidelijk over te brengen heeft het ministerie van Defensie een dik handboek samengesteld, waarin het fenomeen "ongewenste intimiteiten" uit de doeken wordt gedaan. Mariniers van het mannelijk geslacht blijken namelijk geen flauw idee te hebben wat er nu wel en niet door de beugel kan bij het onderhouden van een vriendschappelijke relatie met een vrouwelijke collega. „Een zoentje in de nek of een kneepje in de bil, dat mag toch zeker wel?" is een van de domme vragen die dagelijks door mariniers worden gesteld aan de speciale telefonische hulplijn die ruim een jaar geleden werd ingesteld om zowel mannelijke als vrouwelijke mariniers veilig door het mijnenveld van ongewenste intimiteiten te loodsen. Van de 1.409 telefoontjes die de hulplijn tot nu toe heeft beantwoord, bleek meer dan de helft afkomstig te zijn van mannen, die het spoor bijster zijn geraakt sinds in 1991 tientallen marine-piloten heel Amerika in rep en roer brachten door tijdens een conventie van hun zogenaamde Tailhook-club in een hotel in Las Vegas iedere vrouw die in hun buurt kwam, beet te pakken en te betasten. De slachtoffers spanden een proces aan en het werd uiteindelijk zon groot schandaal dat het ministerie van Defensie er aan te pas moest komen om schoon schip te maken. Inmiddels zijn 89 officieren en matrozen wegens ongewenste intimiteiten de laan uitgestuurd. ILLUSTRATIE: BENNO VRANKEN --- Nieuw handboek Wat mag wel en wat mag niet? Omdat de marine graag "volgens het boekje" opereert en zonder dat houvast kennelijk verloren ronddobbert, heeft Defensie het nieuwe handboek geschreven, waarin o.a. een aantal gedragsvoorbeelden worden gegeven die zijn gerangschikt volgens de kleurencodes van een stoplicht: groen, oranje, rood. Veilig (groen) is volgens het handboek het uitdelen van een beleefd complimentje en een vriendelijk gesprek. Het licht springt op oranje bij het tappen van een schuine mop of het leveren van seksueel getinte commentaren. Absoluut verboden, het rode licht dus, zijn handtastelijkheden of het geven van seksuele beloningen' voor goed werk. De Amerikaanse marine is er alles aan gelegen om haar bevlekte imago als vrouwvriendelijke werkgever wat op te poetsen maar of dit handboek mannelijke mariniers ertoe zal bewegen meer respect te tonen voor hun vrouwelijke collega's, is de vraag. „Regels zijn er genoeg. Maar als ze niet worden afgedwongen, zijn het slechts woorden op papier", aldus Wilma Powell, voorzitster van een onafhankelijke commissie die het ministerie van Defensie adviseert over de positie van vrouwen in het leger. Ook de vrouwelijke mariniers zelf zijn bang dat er van de goede voornemens in de praktijk weinig terecht zal komen. Bij klachten over ongewenste intimiteiten blijkt vaak het slachtoffer te worden gestraft in plaats van de dader. Luitenant Darlene Simmons bijvoorbeeld werd gedwongen een psychologische test te ondergaan toen ze een superieur beschuldigde van handtastelijkheden. Commentaar van de marine: „Er zijn duidelijk wat koerscorrecties nodig." --- VROUW NAFLUITER IS UITGELACHEN Seksuele intimidatie niet langer vrouwen maar organisatieprobleem an onze redactie Vrouw i ROTTERDAM, maandag -< Dat ranzige opmerkingen, onnodig aanraken, aan-4 foto's, aanrandingen en zelfs verkrachl 'Higen op het werk voorkomen, ontmoet niet langer ■J Maar men wil er nog niet aan dat het ook 't TOnen het eigen bedrijf gebeurt. Daar werkgevers \ «innenkort echter bij de Arbo-wet verplicht zijn om » beleid te voeren tegen seksuele intimidatie, zal het 0 °Uderwerp niet langer lacherig besproken moeten 1 borden; hooguit met een schaapachtige lach. 1 . Seksuologe en psychologe 1 Bezemer geeft advies iel training bij beleid tegen intimidatie. „Ik heb Jet meegemaakt na lezingen een toehoorder naar me l°ekwam en zei: 'Goh Willeke, deed je dat toch leuk' en man zich over mijn decol- eté boog, mijn ketting greep zijn bewondering over dat uitsprak. Mijn reactie "aarop was, dat ik het daar- ?ver net de hele tijd had ge- Voorlichting aan werknemers zal in de toekomst dan jj°k belangrijk zijn. Hoewel ie'er bedrijf het beleid op een manier moet invullen, ,aadt men wel aan een vertrouwenspersoon, een klachtregeling en gedragsregels fn te stellen. Met de wet in de Jand, kunnen werkgevers in ?at kader de discussie binnen ftet bedrijf op gang brengen. ■ Willeke Bezemer: „ Het moet uiteindelijk niet meer in iemand opkomen om seksueel te intimideren." FOTO: ROEL DIJKSTRA --- Huwelijk kost Kevin Costner miljard Van onze redactie Vrouw LOS ANGELES, maandag Kevin Costner houdt het een jaar voor gezien. Om zijn relatie met zijn vrouw Cindy te redden, geeft de mega-ster zijn werk als acteur, producent en regisseur op. Deze weloverwogen stap zou de workaholic weleens 1 miljard gulden kunnen kosten. Costner, bekend van films als 'Dances with wolves', 'JFK' en 'The Bodyguard', heeft zich ook voorgenomen meer tijd door te brengen met zijn kinderen Annie (9), Lily (7) en zijn 6jarigezoon Joe. De filmster is al negentien jaar getrouwd. Het huwelijk is echter getekend door de roddels over zijn ontrouw. „Cindy en ik zijn niet het perfecte koppel", geeft de hartenbreker toe. „Maar we werken hard aan onze relatie." ■ Na f ilmrelaties met o.a. Whitney Houston vindt Kevin Costner het tijd om aan zijn enige échte te werken.... --- Geslaagd In tegenstelling tot de verwachtingen is 'Romeo en Julia' hèt voorbeeld van een geslaagd integratieproject. „Toen we begonnen, was men sceptisch. Het is waar dat onze 'Trivelino's' wel eens een steekje laten vallen in de tekst. Daardoor wordt er een groot beroep gedaan op het improvisatievermogen van de andere acteurs. Maar je ziet dat die daardoor juist los komen", aldus Freya. Romeo wordt gespeeld door Freya's broer Jan-Peter Ligtenberg, 24. Zoals de meeste andere verstandelijk gehandicapte acteurs heeft hij het Down-syndroom. In de volksmond worden deze mensen 'Mongooltjes' genoemd. Maar als je hem als Romeo ziet smachten, is dat zeker niet het eerste dat opvalt. Hij gaat volkomen op in zijn rol en is geloofwaardig als gefrustreerde minnaar. „Als ik speel, dan bèn ik Romeo. Maar daarna word ik wel weer gewoon Jan Peter", zegt hij. „Tijdens het stuk ben ik ook echt verliefd op Julia. Ik vind het fijn om Romeo te zijn, want hij is charmant en hij weet altijd wat hij tegen vrouwen moet zeggen. Dat vind ik prachtig!" --- Liefdesdrama krijgt door samenspel gehandicapte en ’normale’ acteurs dubbele lading ROMEO IS EEN MONGOOL EN JULIA STOTTERT door SABINE GIEBEN DEN HAAG, maandag In het Koorenhuis in Den Haag gaat morgen een bijzondere Romeo en Julia in première. Het liefdesdrama van William Shakespeare is door de eeuwen heen ontelbare keren op uiteenlopende manieren op de planken gebracht. Nog nooit is het zo vertolkt als door het Haagse theatergezelschap Trivelino: met verstandelijk gehandicapte en 'normale' acteurs. De eersten vormen de rationele, strenge familie Capulet, de laatsten zijn de warmbloedige en ongecompliceerde Montagues, die in het drama tegenover elkaar staan. „Eerst hadden we deze tweedeling niet zo gepland, maar op deze manier krijgt het stuk opeens een dubbele lading" , vertelt regisseuse Freya Ligtenberg. „De 'andere soort mensen' wordt niet geaccepteerd , dat zie j e toch nog steeds in onze maatschappij. Kijk maar naar de moeilijkheden bij het integreren van gehandicapten of allochtonen. Hoe reageert de omgeving nu als twee mensen uit verschillende groepen voor elkaar kiezen? Shakespeare is nog altijd actueel." De verstandelijk gehandicapten doen in veel gevallen niet onder voor de 'gewone' acteurs. Soms zijn er wat problemen met het onthouden van de tekst, maar daar staat tegenover dat zij zich helemaal op hun rol gooien. Freya: „Juist de gehandicapte spelers zijn gemotiveerd. Ze hebben niet zo zeer intellectuele capaciteiten, maar wel een enorme uitstraling. Juist omdat ze het verstandelijke missen, hebben zij hun andere gaven goed ontwikkeld. Ze zijn spontaner en ongeremder zijn dan gewone amateur-acteurs." ■ Romeo en Julia in het Haagse Koorenhuis. „Wat de gehandicapte acteurs missen aan intellectuele capaciteiten, winnen ze aan uitstraling." foto: jos van leeuwen --- Blozend „De mooiste gedeeltes zijn die waarin ik met Julia aan het zoenen ben op het balkon. Dat heeft niets te maken met seksualiteit, hoor. Ik ga gewoon helemaal in haar op. Dat moet ook, want zo is Romeo", aldus een blozende Jan-Peter. Julia, alias Sandy Hage (24), had bijna haar rol opgegeven omdat ze zo stottert, dat ze de tekst niet aankon. Maar Jan- Peter wilde geen andere Julia. Toen koos regisseuse Freya er voor, om de rol van Julia zonder tekst te maken. „Daardoor is de relatie tussen Romeo en Julia helemaal bijzonder geworden. Julia wordt nu steeds overstemd door haar familieleden. Ze krijgt gewoon niet de kans om iets te zeggen. Terwijl Romeo haar ook zonder woorden begrijpt. Haar familie heeft geen aandacht voor de 'echte' Julia, terwijl Romeo geduld met haar heeft en haar op handen draagt", aldus Freya. Jan-Peter wordt liever niet aangeduid als 'verstandelijk gehandicapt. „Ze noemen mij zo, maar ik ben niet meer gehandicapt dan andere mensen", zegt hij. „ledereen heeft een zwak plekje. Jij ook. In je hoofd, of in je hart. Dat is dus je handicap." --- IDEALE MAN STOFT EN DWEILT Van onze redactie Vrouw LONDEN, maandag Vrouwen zijn niet langer uit op een partner met geld en carrière. Naast karakter en familiegevoel moet de ideale man ook bereid zijn in de huishouding flink de handen uit de mouwen te steken. Dit blijkt uit een een Brits onderzoek, waarin 900 huwelijks- en kennismakingsadvertenties onder de loep zijn genomen. De heren stellen minder hoge eisen: hun droomprinses hoeft alleen aantrekkelijk te zijn. ---