GEMEENTERAAD ASSEN: Algemeene beschouwingen over de Gemeentebegrooting -1940 Grepen uit den verkiezingsstrijd-1939. — Critiek op de wijze van verdeeling der wethouderszetels. — De kwestie der schoolgeldverhooging. — De financieele verhouding tusschen rijk en gemeenten. — Een zeer sombere begrooting. Vergadering van Woensdag 3 April, des avonds 7 uur. Aanwezig : alle leden. Voorzitter: Mr. J. Bothenius Lohman, burgemeester. De VOORZITTER opent de vergadering en stelt aan de orde: 1. Mededeelingen. a. dat B. en W. van den Minister van Financiën bericht hebben ontvangen van de definitieve vaststelling van de uiticeer.ng uit het gemeentefonds ingevolge art. 3, lett. C, der Wet-financieele verhouding voor het uitkeeringstijdvak 1938/1939 en wel op f 121.504.26; de voorloopige vaststelling wees aan een bedrag van f 130.166.66 ; b. dat Gedeputeerde Staten hebben goedgekeurd de wijziging van de bouwverordening van 15 Februari 1940. Beide stukken worden voor kennisgeving aangenomen. Er zijn geen ingekomen stukken, zoodat alsdan direct aan de orde komt punt 3 der agenda : Vaststelling der gemeentebegrooting-1940. Begonnen wort met de --- ALGEMEENE BESCHOUWINGEN. De heer FRANKEN opent de rij van sprekers. Hij zal zich om begrijpelijke redenen de noodige beperkingen opleggen, want verleden jaar hebben de kiezers en afgevaardigden bij den verkiezingsstrijd alle gelegenheid gehad om hun meeningen over vele kwesties kenbaar te maken. Een uitzondering zal spr. maken voor een pamflet, dat de V.D.B. heeft verspreid en dat niet meer tijdig recht' gezet kon worden. Spr. citeert enkele passages uit dit biljet. Hierin heeft men gewaarschuwd tegen laster. Dezen laster heeft spr. echter nergens kunnen vinden. Hoe kan men nu onder dergelijke omstandigheden aan den vooravond der verkiezingen zulke waarschuwingen lanceeren ? Dit biljet echter bevatte volgens spr. onjuiste feiten en voorstellingen van . zaken, o.a. over beweerde verbetering van onderwijs en geringe verzwaring der belastingen. Deze zijn, naar spr. nader toelicht, in flagranten strijd met de waarheid. Het wil spr. voorkomen, dat het gewenscht is, dat in de komende vier jaren de belangen der gemeente Assen op waardiger wijze borden behartigd. Voorts was er, noch wat sPr.'s fractie, noch wat de andere partijen betreft, sprake van „laster, leugen en bedrog", zooals het pamflet beweerde. Alleen de vrijzinnige partijen zijn elkaar fel te lijf gegaan. Er zijn a>perte leugens gedebiteerd en dat schaadt het aanzien van de gemeente. Spr. hoopt, dat dit beter aal worden. Verder bespreekt spr. uitvoerig de verkiezingsuitslagen, waarbij hij becijfert, dat er thans, tenminste theoretisch, toch nog negen democraten in den raad zijn overgebleven. Wat de communistische partij betreft, hoopt spr., dat de .kiezers zullen inzien, dat zij het van deze partij niet meer moeten hebben, en van de overige democraten hoopt hij, dat deze zich ook werkelijk democraten van de daad zullen betoonen. Bij de vorming van het college van B. en W. is spr.'s fractie voor een voldongen feit gesteld. In tijden als deze is samenwerking van allen, die van goeden wille zijn, een noodzakelijk iets. Ofschoon wij ons gegriefd gevoelen wegens de behandeling ons in September aangedaan, zullen wij toch al het mogelijke doen om den wagen der gemeente in het rechte spoor te houden, zeide spr. Ook al heeft dit college ons vertrouwen niet! Wat de begrooting betreft moet spr. constateeren, dat het financieele evenwicht der gemeente, ondanks de vele lasten, die de burgerij zijn opgelegd, uitermate zorgwekken moet worden genoemd. Alle reserves zijn uitgeput en nieuwe bronnen van inkomsten zijn niet meer voorhanden. Wellicht is dit het laatste jaar van Assen als autonome gemeente. Moet dit nu. de prijs zijn van al onze moeiten ? vraagt spr. Hij had verwacht, dat B. en W. zich bij spr.'s fractie hadden aangesloten toen zij ongedaanma king der schoolgeldverhooging verlangden. Doch dit is niet gebeurd. De toestand wordt nijpend. De persoonlijke lasten der bevolking worden steeds zwaarder en spr. vraagt zich af of de tijd nog niet gekomen is om bij het rijk om steun aan te kloppen, zooals reeds zoovele gemeenten hebben gedaan. Spr. geeft een opsomming van de verzwaring van lasten, zooals personeele. fonds- en rioolbelasting. Als de raad zich niet wenscht te vereen;gen met schoolgeldverhooging, dan kunnen B. en W. wellicht met een nota van wijziging komen, waarbij de gemeentebegrooting tóch kloppend is ! Bij alle partijen was tijdens den verkiezingsstrijd de leuze „Geen verzwaring van lasten" schering en inslag en onmiddellijk daarna begon men al met f 19.500 te voteeren uit een nieuwe belasting ! Spr. geeft B. en W. ernstig in overweging de begrooting tegen morgenavond kloppend te maken zonder .schoolgeldverhooging. Als het er inderdaad van komt, dat Assen bij het Departement van Financiën moet aankloppen, dan is het volgens spr. onverstandig thans nog eigener beweging zulk een ve. hooging in te voeren. De heer VAN STAVEREN bespreekt de te standkoming van het college van B. en W, waarbij hij teru: grijpt tot de p 5 September gevoerde debatten. Het bevreemdde spr., dat toen de s.d.a.p.-fractie niet op de hoogte is gesteld van de gehouden conferentie. Dat was een verzuim, al moet spr. volhouden, dat de strijdwijze dier partij onnoodig fel en onredelijk is geweest. Spr. critiseert de opmerkingen van den heer Franken over het bewuste pamflet. Dit zou niet de wereld in zijn gegaan, ware het niet, dat de s.-d. een pamflet, getiteld „Vlieg daar niet in !" had verspreid. Hieruit geeft spr. eenige citaten, o.a. „dat de v.-d. nooit erg kieskeurig, in hun middelen zijn geweest" en „beginselen wegen daar niet zoo zwaar". Tegen dergelijke dingen verweert men zich niet eens, men volstaat met ze te signaleeren. Ook de rest van het biljet geeft blijk van een strijdwijze en een aatvalstactiek, die beneden ieder peil zijn. Wij, v.-d., zijn niet de vijanden der s.d.a.p., doch zij van haar kant is ons immer op onwelwillende wijze tegemoetgetreden, zeide spr. In de vergadering van 5 September heeft de heer Huizinga vooral een zeer slechte beurt gemaakt. Aangaande de begrooting constateerde spr., dat de samenstelling ervan de laatste jaren een steeds ondankbaarder werk is geworden. Als de regeering niet heel spoedig verandering brengt in de financieele verhouding tusschén rijk en gemeenten, dreigt er voor gemeenten van een constellatie als de onze voogdij. Het aantal noodlijdende gemeenten is het laatste jaar alweer met 400 gestegen. B. en W. hebben alles gedaan om Assen baas in eigen huis te doen blijven. Er worden nu van den raad maatregelen verwacht die heel erg zijn, want ze beoogen de bevolking wederom nieuwe lasten op te leggen. De heer Franken heeft zooveel gezegd als: laten we nu in vredesnaam ook maar noodlijdend worden. Maar indien wij de schoolgeldverhooging niet aanvaarden, dan wil spr. toch wel gaarne van B. en W. vernemen of deze dan niet opgelegd wordt als we onze autonomie mochten prijsgeven. Spr. heeft eenige hoop, dat door het optreden van de Vereeniging van Nederlandsche Gemeenten het rijk zal inzien, dat er een nieuwe, betere financieele verhouding tusschén rijk en gemeenten moet komen. Laat de raad van Assen zoo lang mogelijk trachten de gemeente autonoom te houden. De heer GROENEBOER herinnerde eraan, dat de partijen, waarop het oude college steunde, met sternwinst in den raad terugkeerden. Spr.'s fractie heeft overwogen of in verband met den aanwas der bevolking niet de tijd gekomen is om een derden wethouder te benoemen. Hiertoe zijn echter nog geen stemmen opgegaan. In de begrooting zijn geen reëele elementen voor optimisme aanwezig, hetgeen spr. met cij f er-citaten aantoont. Verhooging der schoolgelden ad f 5700 kan niet worden gemist en spr.'s fractie aal zich er niet tegen verzetten. De heer KREMER komt terug op een bij de s.d.a.p. ten aanzien van de c.-h. gerezen misverstand. Spr. houdt niet van napraten, doch In dit geval is het gewenscht hierop nog even terug te komen. Hij herinnert in den breede aan de voorgeschiedenis van de samenstelling van het college van B. en W. en wijst erop, dat de C.-H. Unie een samenbindende element in zich sluit. Samenwerking, ook wat de s.d.a.p. betreft, blijft zeer wel mogelijk, zegt spr., afgeaen van de beginselen, die ons scheiden. Wijzelf echter hadden op dat oogenblik nog geen practijk. Spr. hoopt tenslotte, dat de tegenwoordige, zoo moeilijke omstandigheden niet te zwaar zullen drukken op het College en op den Raad. De heer GEERTS juicht de zelfbeperking, die de Raad zich bij deze algemeene beschouwingen blijkt op te leggen, toe. Ook hij zal kort zijn en slechts bij de begrooting zelf zeggen wat er te zeggen valt. De heer ZUIDHOF had indertijd gehoopt met de s.-d. samen te werken voor den vrede en tegen het fascisme. Helaas heeft de maand September bewezen, dat het niet meer mogelijk was: de oorlog is uitgebroken. Na dien tijd hadden s.-d. en communisten geen gemeenschappelijk platvorm meer. De s.-d. capituleerden over de geheeel linie, ook internationaal. Door den internationalen toestand was er geen samenwerking meer mogelijk tusschén hen. Het in den' Raad door spr. gedane aanbod had nu geen zin meer. De s.-d. zijn, internationaal gesproken, niet' neutraal gebleven; ze hebben voorkeur voor een bepaalde partij. De heer FRANKEN: Vandaar het werkwoord Finland ! En Polen ! De heer ZUIDHOF, voortgaande, betoogt, dat hij hierover ook veel zou kunnen zeggen. Hij zal er echter mee volstaan te constateeren, dat daar in het Noord- Oosten de oorlogshaat tenminste is geliquideerd. Dank zij de Sovjet-Unie (Vreugde). Wat de verkiezingen betreft Is spr. niet ontevreden. Zijn partij heeft zelfs nog behoorlijk gewonnen. De begrooting geeft een zeer somber beeld. In feite is ze heelemaal niet sluitend. Er zijn vele uitgaven, waarop in deze begrooting zelfs niet eens gerekend is, b.v. de strenge winter met meerdere steunuitg&ven, de reorganisatie van armenzorg e. d. De post schoolgeldverhooging behoeft vol gens spr. niet gehandhaafd te worden, want wij hebben met zoon begrooting het volste recht bij het Rijk om steun aan te klopnen. Dat moet bij voorkeur nog thans geschieden. Evenwel zal spr. z'n stem geven aan elk uitvoerbaar vooruitstrevend voorstel, waardoor het levenswil van de Asser bevolking gehandhoofd blijft. De heer GROENEWEGEN heeft uit de rede van den heer FRANKEN beluisterd, dat de liberale staatsoartij, waartoe spr. behoort, geen democratische partij zou zijn. Hiertegen moet spr. protesteeren. Hoe bezwarend de overwogen lasten ook zijn, spr. zal zich aan medewerking hieraan niet kunnen onttrekken, daar de gemeentehuishouding uiteraard een sluitende begrooting moet hebben. De heer LEEUWERKE treedt in het krijt tegen de s.-d. en strooibiljet, waarin spr. laatdunkend als een „bejaard heer" werd aangeduid. Dit is een persoonlijke zaak en als spr. ondanks zijn jaren nog lust heeft actief aan de politiek deel te nemen, dan is dat een kwestie, die hem aangaat en niet de s.-d. Spr. is van huisuit tegen schoolgeldverhooging en zal gaarne nog iets naders hieromtrent van B. èn W. vernemen. --- B. en W. antwoorden. Wethouder KALMA zegt, dat het College de objectieve beschouwingen zeer heeft gewaardeerd. Maar hij moet een condoleance richten tot den heer Franken. Deze heeft kunnen vernemen, dat door het wereldgebeuren de communisten niet meer met de s.-d. op één platform kunnen staan. De motiveering des heeren Zuidhof strekke hem echter tot troost. Over de wethoudersverkiezingen zal spr. niets meer zeggen. Wil men de begrooting kloppend maken, dan moet men op middelen zinnen. De nacht kan hier geen raad brengen, hoogstens een nachtmerrie (Gelach). Uit de missive van van Financiën, die thans ontvangen is, blijkt, dat de uitkeering uit het gemeentefonds wederom minder is geworden. Dit geeft een tegenvaller van circa fBooo—, waarvan driekwart op deze begrooting komt te drukken, welke er dug nog somberder komt uit te zien ! De schoolgeldverhooging is de laatste a(anwijsbare bron, waaruit geput kan worden. De heer Franken heeft twee mogelijkheden genoemd. Spr. wil dit zeggen: Als men overgaat tot verhooging van belastingen of invoering ervan, dan wacht men daarmede bij voorkeur tot het laatst. Spr. kan zich niet indenken, dat de wijziging der financieele verhouding nog dezen zomer komt. En als ze komt, dan mag er wel een hééle sterke wijziging komen. Mocht ze haar beslag krijgen, dan gelooft spr. , dat het beoogde bedrag tóch nog benoodigd zal zijn. De termijn voor aanvrage van een rijkssubsidie Is verstreken. Overigens is het verstandiger zélf met een voorstel te komen, vóórdat men de directieven uit Den Haag krijgt. In allerlei gevallen blijkt voorts, dat het Rijk niet helpt om een tekort te dekken, doch er gaarne nog uithaalt wat er uit te halen valt. Het alternatief van den heer Franken kan ook omgekeerd worden ! B. en W. hebben zich beijverd de begrooting zoo reëel mogelijk te houden. Heelemaal is dit echter niet gelukt. B. en W. hebben er steeds naar gestreefd dat de uitkeeringen krachtens art. 3 van de wet op de financieele verhouding werkelijk zouden kloppen met de definitieve uitkeeringen. B. en W. staan op het standpunt, dat er werkelijk niet anders geraamd kan worden dan in deze begrooting is geschied. Door crisis en vorst zullen er bovendien dit jaar nog enkele extra onaangename verrassingen komen, tegen wellicht enkele kleine meevallers. De post schoolgeldverhooging zou misschien weggewerkt kunnen worden, maar dan mist de begrooting iedere realiteit, zoodat ze slechts een facade zou worden, gnr. heeft bij diverse sprekers den wensch beluisterd om samen te werken, wellicht nog sterker dan tevoren. Dit stemt tot vreugde en het College zal dit zeer op prijs stellen. Wethouder BUNTNG komt nog even terug op wat er dezen avond over democraten e. d. gezegd is. Dat komt er eigenlijk heelemaal niet op aan, het gaat er maat om wat allen tezamen en afzonderlijk in het belang der gemeente Assen presteeren. Ook spr. behandelt de vraag wat er gedaan moet worden: Aankloppen bij de Regeering of niet ? Alle maatregelen, welke B. en W. hebben voorgesteld, komen óók als we regeeringshulp aanvaarden. Doch dan worden ze op rigoureuze wijze opglegd. Het is in het belang der gemeente, dat we deze maatregelen zelve en in volle vrijheid nemen. De VOORZITTER zal er niet teveel meer over zeggen. Dat we in moeilijkheden zijn komen te verkeeren, komt in het algemeen niet door onze eigen daden als gemeente. Voor 90 pet. zijn het hier opgelegde maatregelen van hoogerhand. Deze begrooting is een laatste stroohalm, gezien de toezegging van den minister van Binnenlandsche Zaken, dafc hij in den loop van 1940 zal komen met een nieuwe financieele verhouding tusschén rijk en gemeenten. Het is echter nog de vraag of deze wijziging tydig genoeg komt. Geschiedt dit niet, dan moeten we voor 1941, ook voor deze gemeente het ergste vreezen ! De heer Franken adviseerde omrekening van de kosten voor steun en werkverschaffing. Het percentage is evenwel niet voor alle gemeenten gelijk. Dit, houdt verband met de hoogte der belasting en die der kosten van steun en werkverschaffing. Het zijn geen factoren, die zoden aan den dijk kunnen zetten. De heer HUIZINGA wil alsnog iets zeggen, in eerste instantie, dit naar aanleiding van water over 5 September is gezegd. De heer Van Sta-* veren heeft spr. het boetekleed willen aantrekken. Spr. releveert eenige dingen, die hij toen gezegd heeft, o.a. dat de s.d.a.p. op democratisch gebied zoon beetje als „staatsvijand no. 1" wordt beschouwd. De heer Van Staveren doet beter met te trachten spr. Ta een hoek te dringen, want dan kon hij wel eens op minder aangename wijze van zich afslaan. De manier, waarop de heer Van Staveren streed, is zelfs in strijd met de democratie en haast on-Nederlandsch ! De heer Van Staveren beweert, dat zijn beginselen zoo dicht bij die van spr. staan ; laat hij dan liever met daden komen, waaruit zulks blijkt ! Als het met tegen de s.d.a.p. gaat, gaat het dan misschien tegen bepaalde s.-d. personen ? Dat hij antwoorde ! De heer Krerrier zeide, dat hij op 5 September zich .vreemd voelde als nieuweling. Opdien datum was de toestand weliswaar zeer gespannen en de internationale toestanden schiepen niet bepaald een gunstige sfeer voor confereeren, doch spr.'s standpunt is, dat bij wethouderszetelverdeeling ■ een groote fractie niet ver- geten mag worden. --- Tweede termijn. De heer FRANKEN in tweeden termijnsprekende, heeft tot zijn verwondering geconstateerd, dat door sommige sprekers hoogst merkwaardige conclusies zijn getrokken uit schrif- t turen, die van spr.'s partij uitgingen en deze doen zelf de vraag rijzen, waar hun onderscheidingsvermogen is gebleven.-Spr. geeft nogmaals enkele citaten om aan te toonen, dat zijn fractie niets kleineerends heeft bedoeld in de gewraakte persoonlijke feiten. Volgens den heer Van Staveren is nochtans een en ander reden voor den V.D.B. geweest om niet meer met de S.DA.P. over wethouderszetels te willen confereeren. Het verheugt spr. overigens, dat er dezen avond toch ook weer andere klanken zijn gehoord, die op neiging tot samenwerking duidem Den heer Zuidhof vergelijkt spr. met een politiek slangenmensch, gezien zijn relaas om de houding der communisten to internationaal en nationaal opzicht goed .te praten. Zoolang deze in den raad zit weet hij, dat spr.'s fractie immer alle geestelijke gemeenschap met de communisten heeft ontkend. Als de communisten draaien, beweren ze altijd, dat anderen dit doen, doch dat ze zelf stilstaan. Spr.'s fractie verheugt zich, dat zij het voortaan bij den heer Zuidhof verbruid heeft. Den heer Groenewegen zegt spr., dat hij niet heeft willen tornen aan de democratische beginselen van hen die spr. niet tot de door hem genoemde groep gerekend heeft. De liberalen hebben echter de positieve leuze : „de belastingen omlaag" aangeheven. Nu het college. Voor het reëel sluitend maken der begrooting heetf het geld noodig. Konden wij het maar geven ! zegt spr. Maar kunnen die f 5700 nu heelemaal toet weggewerkt worden ? Als de financieele verhouding tusschén rijk en gemeenten van dien aard wordt, dat B. en W. dan toch nog dit bedrag noodig hebben voor sluitend making der begreoting, laat dan de wijziging dier verhouding dan ook maar achterwege blijven ! roept spr. uit. De wethouder Kalma heeft toegegeven, dat de begrooting formeel sluitend zou kunnen worden gemaakt, doch het reëel dan niet zou zijn. Voor één keer heeft spr. daar geen bezwaar tegen als daardoor de bevolking voor een nieuwen last gespaard blijft. Spr. gevoelt heel weinig lust om aan den gevraagden maatregel mede te werken. Dit is geen onwil, doch komt voort uit eer en geweten. De lieer GROENEBOER releveert nog eens de politieke besprekingen van September. De rechtsche fractie was in 1931 zeker zoo sterk als thans. In September was het stellig niet de bedoeling van den heer Huizinga om op de kwestie van een jderden wethouder in- te gaan. Den heer VAN STAVEREN spijt het voorden heer Huizinga, dat deze niet accepteert, dat spr.'s fractie geen vijandschap jegens de s.d.a.p. gevoelt. Wat de biljetten betreft nog dit: „Qui 's excuse, s' accuse I" De heer Franken heeft niet weten aan te toonen, dat er in zijn pamflet géén verdachtmakingen stonden. De uitdrukking „zich verschuilen achter een vrouwenrok", geuit jegens de v.d., was zeer .onkiesch. Ook de aanval op het v.d.-instituut der partijreferendums kwam met te pas, en ook de opmerking „dat beginselen bij de v.d. niet zoo zwaar wegen" is een insinuatie. Dat een dergelijk pamflet een ander pamflet uitlokt is begrijpelijk ! De handschoen is vanavond geworpen en geaccepteerd, maar in*het belang van de gemeente dient de strijdbijl tevens weer begraven te worden. De heer HUIZINGA had zich op het standpunt gesteld, dat bij de verdeeling der wethouderszetels dé grootste fractie om democratische redenen niet mocht worden vergeten. De derde zetel is daarbij niet in het geding gebracht. In samenwerking der s.d. met de v.d. is spr.'s fractie niet te kort geschoten. Aangaande de pamfletten zegt spr., dat in het v.d.-biljet met leugens is gewerkt. Het wordt voorgesteld, alsof de s.d. in 1934 f 60.000 aan straat belasting aan de burgerij had willen opleggen. Doch het was f 36.000. Noch v.d., noch s.d. hebben indertijd veel voor dezen maatregel, door beide fracties gecombineerd ingediend, gevoeld. Spr. persoonlijk had dien post gaarne nog lager gezien. Spr. betreurt het, dat in een tijd als deze, waarin de democratie van alle kanten wordt belaagd, dergelijke unfaire strijdmiddelen door democraten tegen andere democraten worden gebruikt. De heer LEEUWERKE is door den aanval op zijn persoon niet beleedigd, doch hoogstens verdrietig geweest. Hij zal het op prijs stellen indien men zijn leeftijd niet meer in het geding wil brengen. De heer KREMER zegt, dat zijn fractie niet alleen rekening houdt met beginselen, doch ook met opgedane ervaringen. Ervaringen ontbraken indertijd. De heer ZUIDHOF komt terug op de woorden van den heer Franken. Deze schijnt alleen maar bewondering te hebben voor en hoop op revegaten in de c.pn. Hij bespreekt de kwesties Finland en Polen, waarover hij en den heer Franken een verschillende zienswijze hebben, om vervolgens weer op de techniek der gemeentebegrooting te komen. Er is geen verschil tusschén een gesaneerde gemeente en een die verhooging aanvraagt van subsidie voor werkloosheidsuitkeering en steun. Grondslag voor samenwerking met de s.d. ontbreekt na September 1939. Wethouder KALMA releveert, dat in 1934 v.d. en s.d. het eens zijn geworden over nieuwe lasten van f 60.000. Aangaande deze begrooting zegt spr., dat B. en W. ten eenenmale niet kunnen komen met een ireëele begrooting. Als de heer Franken dat wèl meent te kunnen goedkeuren, verloochent hij zijn geheele verleden. De toekomst geeft geen enkele garantie. De f 5700 kunnen niet weggewerkt worden voor één enkelen keer. Vorig jaar was die post ook al noodzakelijk. Het college heeft zich verleden jaar laten verleiden in de toekomst te kijken en dat heeft toen veel critiek uitgelokt. Vergelijkingen met andere gemeenten kan men al haast niet meer maken. De bekende statistiek geeft financieel niets dan narigheid te zien. De motieven voor deze begrooting, zooals ze is ingediend, zijn zeer sterk en spr. zal er dus niets meer van zeggen. Wethouder BUNING zegt, dat maatregelen, die door de regeering opgelegd worden veel zwaarder zullen zijn, dan als de gemeente die tijdig zelf neemt. --- Derde termijn. De heer FRANKEN voert in derde instantie het woord. Hij is teleurgesteld, daar hij to tweeden termijn van de heeren Van Staveren en Groeneboer een toon moest beluisteren, welke niet van goeden wil getuigde. Spr.'s grief is, dat zijn fractie niet in Septemoer is geraadpleegd. Dt schijnen deze heeren ook thans nog heel oirbaar te vinden, en dat voorspelt niets goeds voor samenwerking. Wethouder Kalma heeft een zeer gemakkelijke overwinning behaald, maar spr.'s fractie zal toch alles in het werk stellen om het karretje der gemeente in het juiste spoor te helpen houden. Den heer GROENEBOER spijt het, dat de neer Franken uit een gesprek met den heer Veeninga méér heeft gehaald dan erin was. Over den derden zetel is niets voorgesteld, zoodat er dus niets over te zeggen viel. De heer ZUIDHOF krijgt nog even het woord over het door den heer Franken bij interruptie aanhangig gemaakte Finsch—Russische conflict, waarna de VOORZITTER de vergadering om 10.45 sluit. De tweede avondvergadering (hedenavond) zal uitsluitend aan de begrooting zelve gewijd zijn. --- RADIO PROGRAMMA. VRIJDAG 5 APRIL. HILVERSUM I, 1875 en 414.4 M. Algemeen programma, verzorgd door de NCRV. — 8.00 Berichten ANP. — 8.05 Schriftlezing, meditatie — 8.20 Gram.pl. (9.30—9.45 Gelukwenschen.) — 10.30 Morgendienst. — 11.00 Gram.pl. — 11.20 Zang met pianobegeleiding en Grampl. — 12.00 Berichten. — 12.15 Gram.pl. (om 12.30 Berichten ANP.) — 12.45 Toespraak. — 1.00 Qutotolia en Gram.pl. — 2.30 Chr. lectuur. — 3.00 Gram. pi. — 3.45 Kamermuziek en Gram.pl. — 5.00— 5.55 Declamatie en Gram.pl. — 6.00 Gram.pl. — 6.30 Tuinbouwcauserie. — 7.00 Berichten. — 7.15 Letterkundige causerie. — 7.45 Gram.pl. — 8.00 Berichten ANP, toternationaal overzicht, herhaling SOS-berichten. — 8.25 De Arnhemsche muziekkring. — 9.10 Causerie „Luchtbescherming voor het vee." — 9.40 Actueel halfuur. — 10.10 Berichten ANP. — 10.15 Orgelconcert. — 11.00 Gram.pl. ca. 11.50—12.00 Schriftlezing. HILVERSUM 11, 301.5 M. 8.00 VARA. 10.00 VPRO. 10.20 VARA. 12.00 AVRO. 4.00 VARA. 7.30 VPRO. 9.00 VARA. 10.20 VPRO. 11.00— 12.00 VARA. — 8.00 Berichten ANP, Gram.pl. — 10.00 Morgenwijding. — 10.20 Gram.pl. — 11.00 Declamatie. — 11.20 Orgelspel. — 12.00 De Palladians. — 12.45 Berichten ANP, Gram. pi. — 1.00 AVRO-Amusementsorkest en soliste. — 2.00 Voof de huisvrouw. — 2.10 Het Oost- Nederlandsche strijkkwartet en Gram.pl. — 3.00 Declamatie en Gram.pl. — 3.30 AVROdansorkest. — 4.00 Gram.pl. met toelichting. — 4.30 Orgelspel. — 5.00 Voor de kinderen. — 5.30 Rosfan-orkest. — 6.30 „Beeldende kunst", causerie. — 6.50 Zang met pianobegeleiding. — 7.00 Cyclus „Het beginselprogramma der S.DAP." — 7.18 Berichten ANP. — 7.30 Berichten. — 7.35 Jeugdhalfuur — 8.00 Pianovoordracht. — 8.30 Cyclus „Verworvenheden, die niet verloren mogen gaan." — 9.00 Radiotooneel. — 9.25 De Ramblers. — 9.50 Hobo en piano. — 10.00 VARA-orkest en solisten. — 10.40 Avondwijding. — 11.00 Berichten ANP. — 11.10 Jazzmuziek (gr.pl.) — 11.40—12.00 Gram.pl. ENGELAND, 391 en 449 M. Na 10.20 n.m. ook 342 M. — 11.20 Jack Payne en zijn band. — 11.40 Kleinorkest. — 12.20 Berichten. — 12.35 Het Londensch ensemble. — 1.05 Variété. — 1.35 Boekbespreking. — 1.50 Kenilworth-octet. — 2.20 Reportage. — 2.45 BBC-Schotsch orkest. — 3.30 Reportage. — 3.50 Militair orkest. — 4.20 Berichten en causerie (Welsch) — 4.40 Kinderuurtje. — 5.20 Berichten. — 5.35 Zang en viola. — 5.50 Variété. — 6.20 Mededeelingen. — 6.40 Causerie .A Christian lcoks at the world." — 7.20 Gevarieerd programma. — 7.50 Radiotooneel. — 8.20 Berichten. — 8.40 Causerie „Once a week." — 8.55 Liedjes. — 9.10 Reportage. — 9.20 BBC-orkest. — 10.00 Cabaret. — 10.30 Al Collins en zijn band. — 11.00 Schotsch programma. — 11.20 Berichten. RADIO PARIS, 1648 M. — 11.10 Pianovoordracht. — 11.20 Gevarieerd concert, t- 12.05 en 12.35 Vocale duetten. — 1.05 Pianovoordracht. — 1.30 Fagotvoordracht. — 2.20 Orgelconcert. — 3.50 Planovoordracht. — 4.35 Het Gentilensemble. — 5.35 Kamermuziek. — 6.20 R. Legrand's jazzorkest. — 6.50 en 8.20 Radiotooneel. — 9.05 Gevarieerd programma. — 10.05— 11.50 Nachtconcert. KEULEN, 456 M. — 4.50 Vliegeniersorkest. — 6.40—7.50, 8.30—8.50 en 9.50 Gram.pl. — 10.20 Concert — 11.20 Weensch symphonie-orkest. — 12.35 Populair concert — 1.45 Muzikaal tusschenspel. — 2.20 Leo Eysoldt's orkest en solisten. — 4.20 Folkloristisch programma- — 4.45 Pianoduetten. — 6.05 Gram.pl. — 6.35 Omroeporkest en soliste. — 8.50—9.20 Zie Deutschlandsender. BRUSSEL, 322 en 484 M. 322 M.: 11.20 Gram.pl. — 11.50 en 12.30 Omroepdansorkest. — 12.50—1.20 en 4.20 Gram.pl. — 4.55 Zang en Gram.pl. — 5.50, 6.20 en 7.20 Gram.pl. — 7.50 Radiotooneel met muziek. — 9.30—10.20 Gram.pl. 484 M.: 11.20 Gram.pl. — 11.50 en 12.30 Radio-orkest. — 12.50—1.20, 5.10 en 5.35 Gram.pl. — 7.20 Voor soldaten. — 7.50 en 8.35 Omroepsymphonie-orkest en solisten — 9.30—10.20 Gram.pl. DEUTSCHLANDSENDER, 1571 M. — 6.35 Folkloristisch programma. — 7.20 Vliegeniersorkest. — 8.20 Berichten. — 8.50 Em. Rambour's orkest. — 9.20 Omroeporkest. — 10.20 Berichten. — Hierna tot 11.20 Nachtconcert. — 11.26— 12.20 Militair programma. --- 3e Programma Asser Radio Centrale (Wijzigingen voorbehouden.) VRIJDAG 5 APRIL. 8.00—8.20 Brussel (VI.) — 8.20—9.20 Engeland — 9.20—9.50 Diversen. — 9.50—10.20 Engeland. — 10.20—10.35 Rome. — 10.35—11.00 Engeland. — 11.00—11.20 Diversen. — 1150—11.50 Kalundborg. — 11.50—12,30 Brussel (VI.) — 12.30 —2.35 Kalundborg. — 2.35—3.20 Keulen. — 3.20 —3.50 Kalundborg. — 3.50—4.35 Duitschlandzender. — 4.35—5.10 Milaan. — 5.10—5.35 Motala. — 5.35—5.50 Brussel (F.) — 5.50—6.20 Duitschlandzender. — 6.20—6.50 Brussel (VI.) — 6.50—7.00 Diversen. — 7.00—5.00 Gramofoonmuziek Radiocentrale. — 8.00—8.20 Duitschlandzender. — 8.20—8.50 Beromünster. — 8.50—9.20 Duitschlandzender. — 9.20—9.40 Brussel (VI.) — 9.40—10.20 Kalundborg. — 10.20—10.35 Diversen. — 10.35—11.20 Milaan. — 11.20—11.50 Parijs Radio. --- Ex-diplomaat als narcotica-smokkelaar. Te Tessino in Zwitserland is de leider van een uitgebreide organisatie voor het smokkelen van verdoovende middelen gearresteerd en opgesloten. Het is een zekere Bacula, die eertijds gevolmachtigd minister van Peru te Parijs was, doch den diplomatieken dienst heeft moeten verlaten. ---