m'" ■ '''■ '»i "wigpij. i "m j...'. . mmmHmmHmwii{.. 'ju ..u,.... .■ . ~.1 mi», i ii_i«»--»»i»^-^mmmmmm>>»Wm-^—mi u 'ii'lm __M*---Ma-Mi«-_^*t<-M.MM.w»M^ Nieuwe Prov. Gron. Courant van Zaterdag 1 Maart 1941, no. 51 - 3de blad --- GELOOVEN OP GEZAG. In des levens wijd bewegen, Heeft een ieder plaats verkregen, Met een eigen taak en plicht; En de juiste zinsver klaring Dezer levensopenbaring, Is op d' eere Gods gericht. t Is de Goddelijke leiding, Dienstbaar aan de toebereiding- Voor den Dag der zaligheid! Ziek, gezond, 't is al om 't even; God heeft alles doel gegeven, In het raam der eeuwigheid! Guden, jongen, zwoegers, strüders, Zwaarbeproefde levenslijders, t Werk des Heeren groeit en wast! Hij heeft ieder in dit leven Toestand, plek en plaats gegeven, Die hun, naar Zijn oordeel past. O, 't is waar, 't wordt niet begrepen! begrip is te benepen; t Blijft gelooven op gezag. — Als wij die gena ontvangen, Zien w' in alle levensgangen, t Licht van Christus' Gloriedag! H' H- Zuidlaren. --- UITLITEITSGARGUMENTEN. Het is ons nut, dat één mensch sterve voor het volk en het geheele volk niet verloren ga. Johs. 11 : 50b. schi«^rIT^e dingen waren er in Bethanië ge- i t;azarus was uit de dooden opgewekt en hiiVo chte blijdschap was in het sombere sterf°uis neergedaald. Mai-^ote krin&'en verblijdden zich met de zusters kf-n F- jll Martba over de ontzagwekkende wer- ,• E:nkelen maken zich echter uit de hen ,, om de verbitterde vijanden van Christus «* waarschuwen. 2eifaar 2ijn nog altijd Christenen, die bij zich- Ve*arwi en' dat de houding der wereld radicaal hfcdl en zou' als Christus zijn wonderen ook stu> nog verrichten zou, maar dit elfde hoofdhr.t' van het evangelie naar Johannes doet ons ï--ki.,.olstrelt-e tegendeel zien. Alles wat de op- We^iB*8'* van Lazarus uitwerkt bij Christus' va„ i anders ts een verhaaste biieenroeping hien -Sanhedrin. De deftige raadslieden kosten,,!? ilet hoogepriesterlijk paleis samen en hun wat i? wordt scherp belicht door de vraag: veie tl811 wiJ doen? want deze mensch doet Word,. enen- Indien we Hem alzoo laten gefrornFi ' Zo° zullen allen in Hem gelooven en de Mn .♦-n zuhen komen en wegnemen onze Eten -etl ons volkwe-t t 6r in him midden, die hier antwoord anèrj . erwiJi de raad zelf nog in de mist van re&ds meenin_" rondtast, heeft de voorzitter ais dA6v.n vast besluit genomen. Allen zwijgen, r-eernt T°°sepriester Jozef KaJafas het woord boosJ{ Instinctief gevoelen zij, dat deze geslepen pen ia! ook nu weer uit het moeras helheemt Z^n taal is scherp en snijdend. Hij deZe p*.gÜen blad voor de mond «n slingert al êS-icnf- rde heeren bet compliment in het hiand h- verstaat niets! Er is echter nie- -uhiertegen Protesteert, wat wel een Zij mir* bewijs is van de verlegenheid, waarin fraaie 1 .ander zaten. Zij nemen deze minder zijn orninleiding maar voor lief, begeerig als ze Het ■nu te hooren, wat er volgen zal. verder ons "ut — zo° gaat de hoogepriester het o-ph~ i^at n mensch sterve voor het volk en lossint £ volk niet verloren ga. Ziedaar de opstegen u bedoeling is duidelijk. Jezus moet sterft h eerder hoe liever. Als Jezus niet Het h komt er oorlog met de onderdrukkers, het on/aze volk zal Hem tot konin£ uitroepen, len de °e? zal alSemeen worden en tenslotte zul°hder hfa,ichte legerscharen der Romeinen alles aal p«, d 'en tranen onderdrukken. Jeruzalem gronde ruine worden en geheel Israël zal ten die vniifaan' E-n daai'om is er maar één uitweg, gaat ho men redeliJk is. Het algemeen belang de eenpSn het belang der enkelingen. Zeker, aan maar t. *Nt het verkeerd Jezus te dooden, ovcrh-iff _.?oede- dat daarmee bereikt wordt, delen v kwade ver. Het doel heiligt de midhiaai '^noor het nationale belang moet nu een- Naawles Wijken- ■e? komt in deze taal van den vaardii al het schandelijke en onrecht- Dez* Kef J3ll alle nuttigheidsargumenten uit. het nv f. ouwing, die alleen met het nut, met .oUv,f„ac»sch effect rekent, heeft door alle doen uLh e*n niet te tellen onrechtvaardigheden hi-en mp.niVen' Cok in onze daBen is het schersla-v o ■ al_emeen belang schering en inrii"nia_? zuiver utiliteitsgronden wordt zoo me- Wordp„ .het recht verkracht en minderheden n oaarmee onder de voet geloopen. In de kerkhistorie is meer dan één bladzijde met bloed geschreven, omdat de machthebbers met dergelijke argumenten de brandstapels deden rooken. En het droevigste is nog. dat deze Kajafas bij het uitbraken van deze taal geheel niet verstaat, dat hij hier over de wondere wegen van heil en zaligheid handelt. Hij is hoogepriester, vertegenwoordiger van God bij het volk en van het volk bij God, bedienaar van de heiligste ceremoniën in de tempel. En zie, juist degene, die het gansche Sanhedrin totaal gebrek aan inzicht verwijt, verstaat zelf letterlijk niets van allerlei tempelplechtigheden, die hij zelf krachtens zijn ambt volbrengen moet. Meerdere malen was hij reeds met het bloed der besprenging in het heilige der heiligen binnengetreden om verzoening te doen voor de zonden van het gansche volk, maar.het was voor hem blijkbaar niets anders dan een doode ceremonie geweest. Geheel verblind als hij was had hij de zin daarvan nooit ontdekt. En daarom redekavelt hij hier van het sterven van één man voor het. gansche volk zonder één moment te bedenken, dat hierin het wonder van plaatsvervanging vertolking vindt. Jozef Kajefas weet alleen, dat het nut van het algemeen meer waard is dan het nut van den enkeling en onder dit schoone masker vecht hij voor eigen machtspositie, die geen inbreuk duldt. Maar — o wonder bestel Gods — deze booswicht, die de hellemachten dient, spreekt onbewust hemeltaal. Wat in zijn mond een ontzettende leugen was, is tot de heerlijkste waai voor Gods volk geworden. De grootste misdaad, die ooit op aarde werd gepleegd, werd de grootste zegen, die het heil der wereld meebrengt. Gewis, verblinde, ontaarde hoogepriester, we zijn het rhet u eens. Het is ons nut, dat één mensch sterve voor het volk. Nooit is vertroostender waarheid uitgesproken op aarde. Hier getuigt gij, laatste hoogeprie.ster, van het laatste offerlam, dat de schuld, van al de zijnen volkomen zal wegnemen. Eén mensch stierf voor allen — ziedaar het volle evangelie van genade. Zijn bloed reinigt ons van alle zonden. Kajafas werkt met nuttigheidsargumenten, waarvoor het strenge recht moet wijken. Elke weg Ls goed, zoo hij naar het begeerde doel leidt. Deze booswicht laat zich in zijn zakelijke politiek door geen beginselen weerhouden. Alles als bij ons, zou de Pranschman zeggen. Maar zie nu, hoe wonderlijk de almachtige God en Vader in de hemelen werkt. De Heere neemt dit nuttigheidsargument over, maar met dit hemelsbreed verschil, dat de toepassing daarvan geen moment gaat ten koste van het volk. Christus moest voor de verlossing der zijnen sterven, maar alleen vanwege de gerechtigheid en waarheid Gods, omdat niet anders voor onze zonde kon betaald worden. Zion is door recht verlost geworden en het heil voor alle ware Zionieten daagt door volkomen genoegdoening aan Gods gerechtigheid. Cp hetzelfde moment, waarop Kajafas zijn goddeloos advies geeft, ruischt een liefelijk evangelie door de zaal van het hoogenriesteiiijk paleis. De Sanhedristen hebben daarvan niets verstaan. Maar wij, die ooren hebben om te hooren, hooren ook thans in de Kajafastaal deiwereld en de utiïiteitspolitiek van de machtheb- bers dezer eeuw de voetstappen van den Heere Christus, die wederkomt. En we wachten in deze bange dagen met spanning af, hoe ook nu, gelijk eens in de zaak van het Sanhedrin, de grimmigheid der menschen onzen God en Koning loffelijk -zal maken. (Ps. 7S : 11). Inderdaad, het einde aller dingen zal Zijn bestel loven, zcodat wij ook heden niet vreezen. A. D. R. POLMAN --- FEUILLETON LEVENSLOT DOOR SILAS K. HOCKING HOOFDSTUK I. De heide van Pentarnum. 1) ha/mWas een eenzame heide, en tegen donker Öat r*l lliet veel kans er iemand te ontmoeten. de _,;. , rv'°nd ook de arme vrouw, die zich met vanV° e moeite voortsleepte, met een kind tje van11 paar aar in haar Ql'men en een jonget),?. een jaar of zes, zeven, naast haar. -enen ne -ongen slaagde er alleen in zijn steviS voet vc>or 'den andere te zetten, door zich Het Vast te houden aan zijn moeders rok. ha£rpi,-i'Was een stormachtige middag, en telkens Van t-n re&ende het tegelijk, en kef-L-0d tofc tJJd hief de vrouw haar hoofd op hulsu* •val verlangen naar een boschje van stond xen' dat aan den kant van 'den weg ccns hp Z Srooten afstand. De weg werd niet Voeidp 6SC door een haag en van alle kanten geen ,tmen den wind> €n het leek haar, alsof zij schuihji tnader kwam bij de zoozeer begeerde van hT,^rfn een stuk of'drie, vier kleine boschjes grootst op de heide van Pentarnum, en het •antrpni? ?l' van> dat, waarnaar de vrouw zoo ver- *cck> was bekend als Gideons stoel. Wa Vr™ van Gideon dat wist niemand. Nooit den il m de 'drie dorpen, die de heide omring- Uét and geweest van dien naam. hoevepiZonien stonden in een halven cirkel Achfp°Pening naar het Zuiden. hieehip.i de hulst st°nd nog een doornstruik, die °hbekpri>Aom de kracht van den wind te breken, ïen ee«nde..handen hadden in den loop der jahen orvl stevigen muur van plaggen en steengen &d feegen de hulstboomen aan en Als ,'muur weer soort bank. Qe boeren met hun wagens er even uitrustten en een pijp opstaken, en de wind hen nog wat te veel door een opening hier of daar kwam plagen, stopten ze er een pruik strooi in, of als ze een shcop bij zich hadden, voegden ze er een paar plaggen bij. Op die manier was Gideon's stoel tot stand gekomen, v Vlug was het niet gegaan, want er kwamen maar heel weinig menschen dien weg langs. Het was een eenzame weg en slecht onderhouden en blootgesteld aan allen wind. Daarom ging er nooit iemand de Pentarnum heide over, tenzij hij niet anders kon. Het was echter de kortste weg tusschen Polwhele en Stamer. Er was nog een weg, die langs Mervijn liep, maar die was wel een derde langer en liep sterk hellend naar dat dorp, terwijl hij daarna weer steil naar beneden liep. In den zomer was de weg over de heide ver te verkiezen boven den andere, alleen waren de diepe wagensporen erg hinderlijk. Dat er geen haag langs liep, maakte dat het zelfs in de hondsdagen goed was uit te houden, want de heide lag op een hoog plateau, en van verstikkende hitte was er nooit sprake. Het bleef echter een eenzame zelfs bij het helderste weer, met een vreemde, drukkende stilte, en dit gaf een gevoel van verlatenheid Er was geen huis in het zicht, zoover het oog reikte terwijl de koeien en schapen er zoo weinig van hun gading vonden, dat zij nooit veel verder dan den uitersten rand kwamen. In den wintertijd was het een tooneel van tieurige verlatenheid. Alleen de enkele hulstboomen namen dan iets weg van de drukkende eentonigheid. Terwijl Amy Milward langs den modderigcn ongelijken weg voortstrompelde, was het haai alsof de eenzame heide haar eigen treurige ondervinding weerspiegelde. De onmeedoogende regen en hagel leken haar een beeld van de ellende, die haar steeds vervolgd had ;maar die haar er eindelijk toch toegebracht had, om Hem te zoeken, die zelfs de meest afgedwaalden niet afwijst En nu was zij op weg, om een schuilplaats te zoeken voor haar kinderen, want zij vreesde, dat zij niet lang meer voor hen zou kunnen zorgen. Voor haar zelf verwachtte zij niets meer van dit leven Ze had zooveel doorgemaakt. Van haar zeven' kinderen had ze allen nog maar deze twee over: Jack en Eva, Ze had nog geen woord tegen Jack gezegd, sedert zij de heide waren begonnen over te steken. Zij voelde hem aan haar rok nekken en hoorde zijn voetjes plassen door de modderpoelen. Zij wist, dat hij ontzettend moe moest zijn en hongerig ook; maar zij kon er niets aan doen. Het was voor en hem en zijn zusje dat zij die lange reis ondernomen had, die nu bijna 'ten einde was. Wat het eind zou zijn, wist ze niet. Jack hield zoo stevig, als hij kon, zijn moeders rok vast, hij wist, dat als hij die losliet, hij vallen zou, en was bang, dat, als hij viel, hij niet weer overeind zou kunnen komen. Hij wilde zoo graag met zijn moeder praten, maar hij wist, dat hij dan zou gaan schreien; en schreien stond niet voor een jongen van zeven jaar, en daarenboven had zijn moede-r al genoeg te dragen Waarom ze altijd zooveel zorg had, begreep hij niet, en waarom ze dien langen eenzamen weg moesten loopen, ging boven zijn verstand. Op al zijn vragen was haar antwoord steeds geweest: „Wacht het maar rustig af. Je zult het wel zien Jack." Hij begon zich nu echter te voelen, alsof hij biina geen stap meer doen kon, en bemerkte, dat zijn moeder ook steeds langzamer ging loonen Eindelijk sprak zij. „Ik kan bijna niet meer voort, Jack," zei ze; „maar er is hier dicht bij een plekje, waar we heerlijk kunnen rusten." „Maar waar, moeder?" vroeg hij en deed a zijn best, om niet te gaan schreien „Ik zie nergens een huis." „Gideons stoel is hier vlak bij," zei ze met zwakke stem. „We zijn er haast." „Een .stoel hier buiten in den regen zal niet veel helpen, moeder," zei hij met een klagend stemmetje. „Hadden we maar liever een warmen haard en een bord soep." „Ben je erg koud, Jack?" sei ze na een pauze. „Alleen mijn handen en voeten, moeder," antwoordde hij dapper; „maar komen we nu gauw aan de huizen?" „Als we maar eerst van de heide af zijn, dan loopt de weg omlaag naar het dal, en daar zijn huizen en even buiten Stamer —" Ze hield plotseling op en het scheelde niet vee of ze was gevallen. Jack zag het echter niet ;hij luisterde alleen maar. „Ja, moeder?" vroeg hij. „Ik voel me zoo slap, Jack," antwoordde ze met zwakke stem. „Zijn we er haast, moeder?-' „Ik kan de boomen niet zien door den mist," antwoordde ze. „Ga aan mijn anderen kant staan, dat ik mijn hand op je schouder kan leggen." De kleine jongen gehoorzaamde. „U moet maar goed op mij leunen," zei hij „Ik ben erg sterk en kijk moeder, hier is een huisje, heelemaal van boomen." „O, daar is Gideons stoel", antwoordde ze, terwijl ze al haar kracht verzamelde. „Daar zullen we wat gaan rusten, Jack, want ik kan niet meer voort." Amy Milward liet zich hijgend op de bank neervallen. Ze was meer uitgeput, dan zij wist. Zooals zoo menige andere moeder had zij zich voor haar kinderen opgeofferd. Zij hadden gegeten, terwijl zij vastte. Het kwam er niet oo aan, zei ze dan bij zichzelf. Ze was gewend, om het zonder eten te stellen, en ontbering was zoo lang haar lat geweest, dat een beetje meer of minder geen verschil kon maken. Nu moest zij daar echter voor boeten. Ze deed haar best, de vreemde ongevoeligheid, die haar overviel, van zich af te schudden. „Luister, Jack," zei ze, „het begint weer te hagelen, we zijn hier net in tijds." „Ik wou, dat we maar bij een echt huis konden komen," antwoordde hij. „Heb maar geduld", fluisterde ze. „Ik zal me zoo meteen wel wat beter voelen. Ik ben blij. dat Eva doorslaapt." „Ze is ook zoo lekker warm ingestopt" antwoord, hij. „Als ze zulke koude handen en voeten had als ik, zou zo niet. kunnen slapen." Zijn moeder antwoordde niet, on Jack begon in zijn handen te klappen, om ze warm te maken. Hij lette nauwelijks op, dat zij I maal ineengedoken zat. Hij wist, r.ac ze erg moe was, en was biij, dat ze rusten kon vooral omdat net weer was begonnen te hagelen en te regenen. De korte Novembermiddag was ai bijna ten einde. Jack stond voor zijn moeder en keek over het donkere landschap. Opeens klonk er achter hem een angstige, zwakke kreet. „Jack, ben je daar?" De woorden werden *- iiuisterd. „Ja, moeder, is u wat beter?" „Ik kan je niet zien, Jack; maar iemand gaan halen. Ik kan niet verder, maar misschien kan ik Eva warm houden, totds terugkomt." „Maar waar meet ik heengaan?" vroeg h „Lcop rechtuit, totdat je iemand ontmoe ergens een huis ziet." „Ik heb aldoor, al naar huizen gekeken," zei hij. „Er zijn er »een op de heide", J_ gehd uit. „O, mijn arme Jacki Heer, met je zijn!" Het was het laatste gebed, dat hij haar hoord* uitspreken, maar hij vergat het nooit. Hü keerde zich haastig om er. kuste haar dat haar lippen koud waren. Kleine 1 nog. Kij was te stijf en te pijnlijk om hard te Scunnen loopen, daarenboven had hij blaren onder zijn-voeten. Hij liep echter zoo vin- ken. De weg was echter moeilijker te hoe verder hij kwam en hij verliet het w spoor voor een schapenpad, dat wat zachter voor z:jn voeten leek, en van dat pad kwam hij • spoor en daarna op weer een ander. Eindelijk bleef hij staan en keek om zich hean. Toen begon hii te schreier,, want. hii b-■ ,t hii verdwaald was. Hij kon zelfs het boschje niet meer zien, waar zijn moeder e schuilplaats hudden gevonden en wist eve in welke richting hij het moest, zoeken Hii begreep nu, dat hij den breeden weg met zijn diepe nsporen en kuilen niet had : en deed al zijn best. om hein tenden, maar het gelukte hem niet. De ti i.cm langs de waneien en hii rieo t zijn moeder. Het werd echter steeds c' In zijn» wanhoop hij ■•!''_ avi :-jgen: maar heel ver kwam hij niet. „Ged kan het toch niet hooren met' dien hevigen wind", zei hij bij zichzelf en begon weer te schreien en verder te loopen. Eindelijk viel hij in een met steekbrem begroeiden kuil en bleef stil liggen. Hij had kracht noch lust om overeind te komen, en was te uitgeput, om honger te voelen, of angstig te zijn. .Wordt vervolgd.) --- BRIEVEN UIT GRONINGEN Amice, De week, die verliep sinds het vorig epistel werd geschreven, bracht een mededeeling van het driemanschap der Nederlandsche Unie. Van eenige actie naar buiten merkt men bij deze organisatie, die inderdaad een zeer sterken groei vertoonde, waarvan de oorzaak overigens voor de iiand ligt, niets. We zien alleen de colporteurs met het weekblad op straat of zij bellen aan onze woningen. En wie dan lezen wil, wordt het een en ander gewaar. Nu behoeft dit volstrekt niet te verbazen. Het is onzerzijds altijd gezegd: de Unie kan niet meer dan de Prot. Chr. ■groepen. Zij is, evenals de rest, volkomen afhankelijk van de inzichten der bezettende autoriteiten. Dat feit is nu eenmaal niet weg te doezelen. Niemand kan het de Unie dan ook kwalijk nemen, dat zij geen activiteit ontplooit. Nu liepen er geruchten, dat er in de leiding oneenigheid was ontstaan, hardnekkige geruchten zelfs. Men wist met zekerheid te vertellen, dat de Unie uitéén zou spatten. En dan komt de verklaring van het driemanschap. Men heeft die in de courant kunnen lezen. Zijn we nu wijzer geworden? De geruchten waren, zoo werd ons verteld, deels onjuist. Waaruit volgt, dat zij voor een ander deel juist waren. Maar die juiste geruchten heeten „gekleurd". Er werd ons nog meer verteld. De oneenigheid. die er dus stellig geweest is, betrof niet de beginselen, zooals die neergelegd zijn in het prograni. En de geschillen waren ook niet van persoonlijken aard. Zoo werd ons verklaard door het driemanschap. Dat alles is echter negatief. Wanneer men nu vraagt, wat er dan wél aan de hand geweest is, dan laat het driemanschap het gordijn vallen. Daarmee heeft ons volk niet te maken. We hebben een tijd gehad, dat we ons niet druk maakten over een verschil van meening in de een of andere partij of groep. En zeker niet, als dat geschil min of meer van organisatorischen aard was. leder moet dan zijn eigen boontjes maar doppen. Hier staat de zaak evenwel anders. De Ned. Unie heeft zich opgeworpen, om een „overkoepeling" der partijen te zijn, althans dat werd vermoed. Aanvankelijk waren wij van meening, men herinnert het zich wel, dat ook „onze mensenen" er lid -van konden worden. Maar toen het program werd gepubliceerd bleek dit niet mogelijk. Op essentieele punten week het zoozeer af van de beginselen der Christelijke groepen, dat medewerking was uitgesloten. We hebben daarvan een en andermaal rekenschap afgelegd. Overigens was er, en vooral niet in dezen tijd, geen enkele reden, om de Ned. Unie te gaan best rij den. Haar optreden, hoe onduidelijk en vaag haar doelstellingen ook waren, kon iets goeds uitwerken. Van Prot. Chr. zijde werd alleen een afwijzende houding aangenomen. Uit oegms el oogpunt. Aan bestrijding deden we niet. We doen er nóg niet aan. We volg-den alleen met aandacht deze beweging en namen belangstellend kennis van den inhoud van het orgaan. Doen dat nu nóg-. En zullen het blijven doen. En nu treft de mededeeling van het driemanschap. De volkomen negatieve mededeeling. De leiding der Unie heeft gezegd: men moet ons prograni ten voile onderschrijven of anders heengaan. Dat is juist. Een groep, een partij, een beweging (dat woord wordt thans veel gebruikt in onzen tijd vol beweging) heeft aan meeloopers niets. Nu is er verschil van meening geweest, in elk geval geweest. De leiding erkent het Of het verschil in wezen verdwenen is, laten we daar. Waarom mogen de leden niet weten, waarin-dat verschil heeft bestaan? In dit geval is het van essentieel belang. En dat niet alleen voor de Unie, maar ook voor die groepen, die zich niet door de Unie hebben laten opslokken. V/ant er is in het orgaan van de Ned. Unie van verleden week nog iets eigenaardigs. Toen het program werd gepubliceerd, werd meegedeeld, dat het staatkundig gedeelte moest blijven rusten, zoolang Nederland onder de bezetting leefde. Een zeer juiste opvatting. Men kan niet praten over staatkundige richtlijnen in dezen tijd In elk geval niet in het openbaar. Het is 200 duidelijk als wat. Te veel factoren dienaangaande zijn nog absoluut onzeker. Maar wat is nu het geval? In „Da Unie" van verleden week wordt opeens een aanvang gemaakt met. de uitwerking der staatkundige richtlijnen. Uiterlijk is er in ons land niets veranderd sinds de opstelling van het program der Unie. Toen werd, terecht, gezegd: we kunnen over het staatkundige niet spreken. En n u begint men, zonder motiveering der veranderde houding, er in eenen wél over. Men zal moeten toegeven, dat dit een heel wonderlijk doen is. Tal van leden van de „Unie" — zij willen toch niet als onmondigen worden beschouwd en megen toch ook .een oordeel hebben of heeft de leiding dat alleen? — zullen er vreemd van opgezien hebben. In elk geval zullen zij verstandig doen met eens na te gaan, in welke richtingde „Unie" sturen wil. Dit is niet een interne kwestie van de Nederlandsche Unie. Daarbij heeft geheel ons volk belang. Vandaar, dat de aandacht er op gevestigd wordt. Er zijn er onder ons nog enkelen, die meenen, dat de „Unie" een overkoepeling der partijen is. Een soort samenbundeling, om het nationaal belang te dienen. Men kan beter weten, want de leiding der Unie heeft van meet af het tegendeel gezegd. En onzerzijds is toen ook opgemerkt: de „Unie" is een partij met een eigen program; die partij beoogt niet van tij de lijken aard te zijn. Ten overvloede wordt in „De Unie" van verleden week nogmaals betoogd, dat men van den „ouden partijenstaat" niets weten wil. Wilde men nu alleen de uitwassen afsnijden, die er inderdaad waren en waartegen onzerzijds meermalen ie geopponeerd, dan kunnen we ons er aceoord mee verklaren. Maar blijkbaar wordt cedosld, dat men geen verscheidenheid van staatkundig inzicht, op principieele grenden, wenscht. In de Ned. Unie is geen plaats voor hen, die principieele Christelijke politiek voorstaan. Dia conclusie hebben we vroeger reeds getrokken. Zij b 1 ij f t gelden. Elk nummer van het orgaan en speciaal dat van verleden week maakt het ons duidelijk, dat waakzaamheid geboden is. Die is ook geboden, een ander feit van de afgeloopen week, ten aanzien van de vrijheid, de wettelijke vrijheid, van ons bizonder onderwijs. Prof. Van Dam, de secretaris-generaal van het departement van Opvoeding, etc, heeft zelf wel gevoeld — hij zeide het trouwens ronduit — dat hij een teer, heel gevoelig punt aanraakte. We behoeven er niet veel meer van te zeggen. In ons nummer van Donderdag hebben we de meening weergegeven van „De Nederlander" en „De Vrije Westfries". Dat is de meening van de geheele Christelijke pers, zonder één uitzondering. Het is eveneens de meening van alle voorstanders van het bizonder onderwijs; sterker nog: van die over-, overgraote meerderheid van ons volk, die een schoolstrijd niet terugverlangt. Het is vurig te hepen, dat de secretaris-generaal van het departement van Opvoeding, enz. inziet, dat hij een verkeerden greep heeft gedaan. Met kiem van redenen zullen allicht daartoe bevoegden hem dat wel trachten duidelijk te maken. De secretaris-generaal moge opmerken, dat er geen sprake van is, het benoemingsrecht van hoogleeraren, leeraren en onderwijzers aan den Staat te trekken, slechts de goedkeuring der benoeming, dat is alleen een gradueel verschil Principieel, daarop alleen komt het aan, is het precies hetzelfde. De eerste stap, die de grondwettelijke , vrijheid van het bizonder onderwijs illusoir maken zou, zou dan worden gezet. Onze schoolbesturen zullen hiervan ongetwijfeld doordrongen zijn. Want 'in laatste instantie hebben zij te beslissen, wanneer, onverhoopt, de voorgenomen maatregel zou word=>'i afgekondigd. Moge de betrokken hoofd-ambtenaar in Den Haag tot een andere beslissing komen. Dan zou veel bezorgdheid en onrust voorkomen worden. OBSERVATOR --- VOOR DE JEUGD IN LUILEKKERLAND. Ja — in Luilekkerland is 't fijn. Ik zou er wat graag willen zijn! — Maar laatst is er toch iets gebeurd, Waar elke burger nóg om treurt. De chocolademelkiivier Brak door de koekdijk. — Mensch en dier Moest vluchten voor de woeste golven. Wie niet hard wegliep, werd beaolven. Gebraden varken-, draafden vlug, Het braadspit in hun vetten . Over den speculaasweg voort En zochten naar een veilig oord. De borstplaathuizen, groot en klein, Ook het paleis van marsepein En het stadhuis van suikergoed Versmolten allen in den vloed. De burgers vluchtten in galop En klommen den kandij berg op. En onderwijl viel allerwegen Een dichte limonaderegen. Het heele land werd overstroomd. Alleen een enkele hooge boom Vol worsten, koekjes en sigaren Stak fier zijn kruin nog uit de baren. — De koekdijk is nu opgehoogd En heel het iand is weer gedroogd. Eik is aan 't draven en aan 't sjouwen Om vlug zijn huis weer op te bouwen. PIET PRINS. --- DE OPLOSSING van het 1082ste prijsraadsel is: Oosthuizen. Onderdeelen: oosten. Csio, stoel, tafel, ham, Utrecht, Ida, Zoutkamp, Edam en naald. --- DE PRIJZEN vielen ten deel aan: Moeders hulp, Winsum; Beatrix, Niehove; Meccanobouwer, Winsum; Usvriend, Nieuwclda; Moeders jongste, Ten Boer. --- 1083ste TRIJSRAADSEL. (Ingezonden door Moeders rechterhand, Onderdendam.) Kruisjoslijn van boven naar onder: stad in Duitschland, vrij ver van ons land. 1. x 2. X ; 4.' x ~_T_r_r_r ~ 5. X 7. x— ~L~L~Z^. 8. X 10. X — — — ~ U. X 12. X i 3. x : 1. vorst; Z. Richter; 3. Bijbelboek, ook persoon; 4. land ten westen van ons land; 5. ontkenning; 0. plaats in Zuidholland, kaas; 7. heeft men aan de voeten; 8. wat men leest; 9. stadje op de Veluwe, nog aan de zee; 10. beste van de melk; 11. bekende stad in België niet ver van onze grenzen; 12. telwoord, ook lidwoord; 13. land in Europa. --- BRIEFWISSELING. Michiel de Euyter, Zuidhom. Dus ie gaat er een eind aan maken? Ja, zoo gaat he-.. r.-; ruimen t.jd meege. : wens:., alles goeds toe m het verdere van je leven ei. hoop eenmaal je naam onder de „geslaa: aan te treffen. Hei' is mij natuurlijk Dest, --. zusje je plaats komt innemen. Dan blijven we „in de familie". Nogmaals: het beste, hoor. — Moeders oudste, Ean. Je griep is zeker nu wel over? Zoo niet, beterschap verder. Straks komi ac gelegenheid wel, om in je tuintje te werken. — Kleine schilder, Wagenborgin. Je brief kwam niet te laat, omdat er verleü.n week geen rubriek was. Maar zoo vroeg mogelijk zenden is wel gewenscht. — Aviateur, Kieken.. Het beekje. dat je ontvangen hebt, heb ik indertijd ook gelezen. Het is inderdaad heel mooi er. leerzam. Ja: naait. Met een naald. — Wilhelmus. Underder.üam. E-e griep neemt aardig af. E. nu al heel wat minder zieken. We willen r. de komende lente de bacillen geheel verdwijnen. — Beatrix, Niehove. Zus d. vroeg er uitgegaan. Ja, dat is heel gevjtai Griep moet uitwerken, er zit niet ander, c Moeaers jongste, Ten Beer. Ja, voor gj moet je t schoenen hebben. Kon je er gemakkelijk aankomen? Tegenwoordig niet meevallen. — Blondje, Groningen. Je bent natuurlijk welkom. Zoo, wonen jullie daar : nog? Dat is nu al heel wat jaren. — Tin man, Blijham. Over je rapport kun 3e tev; z;jn: al kan het altija beter natuurlijk, volmaakte streven, jo, ook al is dal niet te reiken. Met oefenen zul je link_> wel beter 1: schrijven. — Boekenvriend, WagenboiJ-i:. o, ben je er zoo achter gekomen. Dat was een drakfoutje. De m moest een n zijn. Maar jullie hebben het wel ontdekt. — Andeio H, Oldekerk. Ik ken hem wel. Maar hij is nog geen dominee. Hoopt het te worden. Dat zal r_i_ss;hien wel lukken. Ja, 's morgens en ook 's avonds goea te . ken, dat de dagen lengen. D_ ergste . hebeen we nu we! gehad. Nu wachten volgenden winter, als het dan nog rii Laar kan niemand iets van zeggen. — Miniatuur moedertje, Onderdendam. Vroeg naar bed en te laat opstaan, dut is een gez_r.de bewe-. . Vader maakt het goeu, he? Gelukkig! — rliein boertje, Wagenborgen. Met di 3 het nu, na ai het dooiweer zeker wel in orde. ïs aat leed ook weer geied-jn. — Sneeuwklokje 11, Oldekerk. Kun jij je voorstellen, dat jij cok zo.n „wurmpje" geweest bent, als dat kleine kereltje'? En toch is het zoo. — Moeders rechterhand, Onderde-naam. Je bent nu zeker weer al verg dat je de griep gehad hebt, nu je weer geregeld naar school kunt gaan? Tenminste, dat neem ik aan. Je raadsel kan ik misschien wel eens georuiken. Zal eens zien. — Knutselaar, Rooae.l. Dat was me een onverwachte vacantle. Is het euvel nu weer verholpen? Ja zeker? — tevaer, Groningen. Inderdaad: met een i kun je niet maaien, hé? Was een drukfout. — Schaatsenrijden Winsum. 'k Weet het niet zal in je brief hebben gestaan of ik moet' het met goed gezien hebber:. Natuurlijk mag je een raadsel inzenden. Maar niet te gemakkelijk, hoor! —Moeders haakstertje, Opende. Neen, niet als je het laatste onderdeel nl trouwens ook nog een drukfout ook. al hebb meesten die wel gezien. Meisjes, die s] springer.? Pas op, dat je er niet in valt en een ;ak oploopt. —- Willem van Oj-anji -tuin. ïn orde, hoor. Dus jij wordt voortaan ook van de partij. Je bent in het boek geschreven. — Luistergraag, Wagenborgen. De bedoeling wat,: naald. Je hebt het goed begrepen. — Knul.: Oldekerk. De school gesloten? Natuurlijk Waarom zou dat zijn? Of bedoel je misschien tengevolge van de vele grieppatienten? ïn sommige dorpen was het al heel erg. — Rczcrr.a rij ritje. Onderdendam. Ja, als er zieker, zijn cd een kantoor, zaak, enz., dan moeten de anderen harder werken, daar zit niet anders op. De griep kan soms heel wat stagnatie geven. Maar hst ergste is nu wel voorbij. — Boerinnetje, Bafio. Je weet toch wel, dat Februari minstens vier .dagen" heeft? En Maart negen. Maar dat volksgeloof komt niet steeds uit, hoor. Intus, er zijn lentegeuren in de lucht. Boomen botten reeds uit. — Klein duimpje, Middel. Gelukkig, dat de teleurstelling dus niet zoo groot al had je natuurlijk liever naar school ge• Maar liever koekjes" wo . s niet altijd gebakken. — Meccanobouwer, i. Ja. jo. te vroeg er uit gaan is niet verstandig bij griep. Ik kan onmogelijk raden, van wie(n) je bezoek ontvangen hebt, toen. Je onderwijzer hien? — Leesgraag, Onderdendam. Om de griep geen boek uit de bib.iotheek? Och, is dat oodig? Die boeken komen in zooveel handen. je nu niet goed soms? Zoo moeilijk was het raadsel toch niet? Vrijwel alle oplossingen waren goed. — Vaders hulp, Cldekerk. ,: veertien dagen in huis zitten valt niet mee. :, je bent nu weer beter. Dal is het voornaamste. — Bakkerinnetje, Wagenborgen. Je schrijft Bakkertje, maar je bent een meisje, dus dat Klopt niet. Nog wel gefeliciteerd, al ben ik wat I goed gemeend. — ???, Blijham. Geeia schuilnaam of naam of adres. lemand, die en prijs ontvangen heeft en daarvoor bedankt. Wie is die snuggere? — Violette. Schildwolde. Welkom in de club. Wat was die tante en waar woonde die? Den schuilnaam herinner ik mij nog wel. — Boerinnetje. Middelstum. Pas op, hoor, aat dat zusje niet te veel verwend wordt, want dan beleef je er later spul mee. Die gastjes hebben gauw in de gaten, hoe ver ze kunnen gaan. — Hekkesluitertje, Baflo. Neen, dat boekje ken ik bij mijn weten, niet. Wie is schrijver of schrijfster? Nu, ik weet ook wel iets van gymnastiek, hoor. Heb er ze.fs een acte in. Valt je niet tegen, hé? — Bakkerinnetje, Wagenborgen. Nu begrijp ik er niets van. Was die andcie brief dan van je zusje en noemt die zich Bakkertje? Dat toch niet? Ik heb in mijn boek alleen een Bakkerinnetje staan, dat ben jij dan zeker? — Meesters hulp, Oldekerk. Neen, ik heb gelukkig de griep niet gehad, al kan die altijd nog komen. Je bent ziek zonder dat je er haast erg in hebt. Dat gaat zoo met griep. Maar misschien valt het mee. Ja, verschillende scholen zijn gesloten geweest, maar nu gaat het weer, geloof ik. — Moeders hulp. Onderdendam. Een beetje „opschepperij is er vast wel bij, jo. Je was zeker blij dat je moeder weer zag. Het huis goed opgeknapt? — IJsvriend. Nieuwolda. Ja, gymnastiek is wel aardig. Je wou het zeker eiken dag wel hebben? — Goudvischje, Nieuwe Pekela. Maar je bent toch niet op den Ouderavond geweest of wel? Den heelen avond dan? — Wandelaar, Dedems- vaart. Ik kan begrijpen, dat er een einde aan komt, vooral, als je al zes jaar hebt meegedaan en het nu te druk hebt voor school. Natuurlijk wensch ik ook jou het allerbeste toe in de toekomst. Die is wei donker op het oogenblik, maar wie weet, geeft God nog uitkomst. — Zonnestraaltje, Groningen. Ja, wat de schooltijden betreft, komt de normale toestand weer terug. Tot de herfst en de winter verschijnen, maar dat duurt nog even. Het is te hopen, dat verduisteren dan niet meer noodig is, maar daar kan niemand iets van zeggen. Ik vrees wel eens. dat het dan nog niet afgeloopen is. — Mammies groote meid, ??? Je mag natuurlijk meedoen en dan ben je de jongste van ons clubje. Maar ik moet toch weten, waar je woont en wie je bent? Daar staat niets van in den brief! En natuurlijk mag zus voor je schrijven, maar je moet het zoo gauw mogelijk zelf probeeren te doen, al was het in drukletters. Probeer het maar eens. — Korenbloempje, Wagenborgen. Ja, dan zulien die brieven te laat geweest zijn. Je moet op het verzenden letten. Uiterlijk 's Woensdagsmiddags moet ik je brief hebben. — Kleine molenaar, Oldekerk. We kunnen er niet over blijven praten, maar je schrijft nu weer iets anders dan toen. Toen ging het over een aantal, dat „in den bak" was gekomen, zooals verteld was. En dat was opsnijderij. Wat je nu zegt, geloof ik wel. Over het onderwerp, dat je noemt, is wel het een en ander te zeggen. Heb je er bronnen voor of doe je het zóó maar? — Prins Willem, Onderdendam. Nu is de school zeker zoowat compleet. De griep heeft tenminste in de meeste gevallen den aftocht geblazen. — Junior, Groningen. En nu is het water weer ijsvrij. De bruggen in de stad zijn tenminste telkens open. Dat is een goed teeken. Alleen vervelend voor wie er voor moeten wachten. — Emmabloempje, Ezinge. Met dat werk is zeker veel tijd gemoeid geweest op school? Hoe vaak heb je daar handwerken? Tweemaal per week? — No. negen, Een. Nu, dan was in Een de griep ook present, zeg. Is het nu al wat beter? Ik denk van wel. — Kleine landbouwer, Ten Boer. Iberië of Iberisch schiereiland is precies hetzelfde: Spanje en Portugal. Kijk maar eens in een woordenboek, dan zul je het zien. Je naam en adres staan niet in je brief. jo. — Zomerbloempje, Slootdorp. Dus nu al te weinig plaatsen in de kerk? Voorloopig zal die wel niet vergroot worden zeker? Komen er in de Wierigermeer dan nog steeds menschen bij?— Woelwater, Wagenborgen. O, dan is die ik bedoel geen familie van je, al draagt die denzelfden naam als jij. Broer mag natuurlijk meedoen. — Hydrangia, Oldekerk. Gelukkig, dat je nu weer beter bent en je in huis niet langer behoeft te vervelen. Heb je ook koorts gehad? Of kon je buiten bed uitzieken? — Vaders rechterhand, Onderdendam. Er is dezen winter verbazend veel hout gestookt. Als dat zoo een paar winters doorgaat (en wie zal het zeggen?; dan zijn er haast geen boomen meer in ons land! — Goudglansje, Oldehove. Hoe kan ik jullie nu opzoeken, als ik eens in O. kom! Je schrijft niet eens je naam in je brief. En naam en adres moeten in eiken brief gezet worden, anders kan ook geen prijs worden gezonden, als je tot de gelukkigen behoort. — Studentje, Groningen. Je* bent welkom. Is zij wel eens meer in het ziekenhuis geweest? Je weet wel, wie ik bedoel. — Prins Bernhard, Uithuizen. Ja, jo, er zit uren werk in, om al jullie brieven te lezen en te beantwoorden. Neen, ze komen niet tegelijk. Meestal verdeeld over drie dagen. Ik beantwoord ze in tweeën: Dinsdags een deel en de rest 's Woensdags. Heel vaak op een tijd. als jij ai lang op één oor ligt. De brieven worden verscheurd. De postzegels gespaard voor een goed doel. Me dunkt, dat nu je vragen wel beantwoord zijn, niet? — Prinses Beatrix, Zweelo. Welkom. Maar je vraagt me nogal wat, zeg! Mijn naam staat elke week onderaan de jeugdrubriek. Kn ik ben tusschen de vijf en zeventig jaar, on- Belogen. Groeten aan broer terug. Kan hij het niet meer wachten? — Wildzang, Wagenborgen. Neen, het dorpje heet Oosthuizen, dus is de laatst» letter een n. Was een drukfoutje in de courant. Wie die vervelende dingen uitgevonden heeft, die moest, ja, dat zal ik maar niet zéggen — Moeders werkstertje, Oldekerk. Wat had je dan eigenlijk? Een soort griep? Enfin. het leed is nu zeker weer geleden, niet? — Winnetou, Onderdendam. Ben je op dien vrijen dag nog in de stad geweest of was het weer niet aanlokkelijk? Je kunt er tegenwoordig niet veel van zeggen van tevoren. Den eenen dag is het aardig weer, den anderen sneeuwt het van jewelste, al is die gauw weer verdwenen. — Klimgraag, Blijham. Inderdaad kan je schrijven wel beter. Veel oefenen, jo, dan komt het wel voor elkaar. — Moeders hulp, Winsum. Vervelend, hé, dat je je boodschap niet meer behoefde te doen, omdat zij het zelf al gelezen had in de courant. — Kleine boer. Een. Dus je hebt toch niet gedroomd van muizen, ze waren er werkelijk. Zie dat goedje onschadelijk te maken. Arsenicum op brood wil best helpen, haast nog- beter dan een val. — Gijsbert Japiks, Middelstum. Dat was fijn van moeder. Kon zij de wol nog te pakken krijgen? Want dat is tegenwoordig ook een toer. Meestal rommel en dan nog duur. — Bloemenvriend, Groningen. Ik ben niet geschrokken van dat lawaai, hoor. Het beteekent niet veel. Of ik wel in een vliegmachine zou willen zitten? Och, ik heb wel eens gevlogen. Het gaat fijn. — Kees Wessels, Zuidhom. Ben je misschien te vroeg er uitgeloopen? Want wat je toen kreeg, hield vast verband met de griep. Er kunnen allerlei vervelende dingen uit voortvloeien. Nu weer in orde? — Schoolvriend, Roodeschool. Je vond het zeker wel heel, heel erg, om een weekje vacantie te hebben? Kan ik me levendig voorstellen! — De jonge Hermandad, Groningen. Dat was me dus een bof. Want het lijkt me geen pretje. Te hopen, dat die onrust maar verdwijnt. Men komt er niets verder mee. — Het flinke meisje. Opende pgenüe was niet moeilijk, maar de tiende. evolge van een drukfout. Vader is nu zeker al beter? — Hollandsche jongen, Oldekerk. Alleen de voeten nat? Ja, maar als je die dan niet droogt is er ook nog gevaar aan verbonden! Met voeten blijven loopen is heel verkeerd — wwitje. Uithuizen. Ja, dat soort ooeraties, draaien de dokters hun hand niet meer voor om. Maar ja, een operatie blijft altijd een operatie. — Elimvriend, Groningen. Men krijp-t het wel klaar met de brekerij. Alle kanalen zijn ïu gebroken. De vaart is weer druk aan den gang. «We kunnen ook wel zeggen, dat de winter voorbij is. — Herfstastertje, Middelstum. Ja, om twaalf uur thuis, dus niet zoo lang „feesten". 't Is misschien wel goed, want over het algemeen duren die festiviteiten en zoo veel te lang. — Sneeuwklokje, Baflo. Dus je hebt een nieuwe brievenbesteller gekregen? Wie nam hem anders mee? Ja, hoor, ik ben jaren geleden ook lid van een Zangvereeniging geweest. — Meikevertje, Middelstum. Nu gaan de schepen zeker wel door het Boterdiep? Men heeft tenminste stevig gebreken. — Moeders hulp, Oostwpld. Je hadt het boek zeker uit een bibliotheek of zoo gelezen? Ja, daar kan ik niets aan doen. Enfin, nu heb je het in eigendom. —'Boerinnetje, Winsum. Woon je ver van school af? En kon je tot de school toe op schaatsen komen? — Leesgraag, Blijham. Moeder nu zeker al wat beter of geheel hersteld? Ja. in zoon geval moeten jullie wel helpen, want moeder op bed, nu, dan is de boel in de war. Dan zie je pas eens, wat moeder allemaal doet in huis! — Doornroosje, Schildwolde. Welkom. Natuurlijk mag moeder helpen. Altijd, maar zeker, als je nog zoo jong bent. — Viooltje, Middelstum. In zoon geval (met zooveel zieken) had men beter Ouderavond en zoo kunnen uitstellen. Maar ja. dat is misschien ook niet zoo eenvoudig, want er moet vooral tegenwoordig met de maan worden gerekend. — Lentekind. Baflo. Je bent nu zeker weer naar school? Ja, ja, een beetje ziek zijn, dat is wel gezellig. Door moeder wat vertroeteld worden, ik ken dat. Enfin, het is je gegund. —The little farmer, Ezinge. De bedoeling was inderdaad: naald, zooals je boven kunt zien. — Thrianta, Een. Of ik er tegen kan? Och. griep overvalt je maar zoo. Ook sterke menschen (en daartoe behoor ik heeimaai niet) kunnen er last van krijgen. — Frederik Hendrik, Nieuwolda. Wat een verzameling konijnen, zeg. Kun je voor die vijf en £wintig stuks wel voldoende eten te pakken krijgen? Dat lijkt me een heel probleem. — Klaproosje. Haren. Je bent dus jarig geweest? Gefeliciteerd nog. — Zangvogeltje, Groningen. Is het bij moeder nog op griep uitgedraaid of bleef het een eenvoudige verkoudheid? Die week in de maand ben ik weg. komt het van. Er is niets aan te doen. — Kleine winkelman. Oldekerk. Dat valt me mee, dat je voedsel hebt. Maar veekoekjes, kan vader die wel missen? Enfin, straks komt de __omer, dan is er buiten wel een en ander te vinden. — Goudblondje, Nieuwe Pekela. Neen. Zonnemaire is niet een bekend dorp. Ik wed, dat je het niet eens kunt vinden op de kaart, als je er niets van weet. Oosthuizen is trouwens ook niet bekend. — Adé, Dedemsvaart. Het boek, dat je ontvangen hebt, ken ik wel. Het is inderdaad heel mooi. We komen zoo ook eens op de hoogte van toestan- den in ons Indië. Daar weten we weinig van. — Madeliefje, Winsum. Je hebt een klokje hooren luiden, maar weet toch niet goed, waar de klepel hangt. Zoek het nu verder maar uit. Ik ben zoo dicht als een pot. — Goudglansje, Leens. Ja, die was zoo nieuwsgierig, maar ik heb die niet bevredigd, want zulke dingen vertel ik niet. Schuilnamen zijn bij mij zoo veilig als wat. — A. B„ Groningen. Nu, alle oplossingen, tenminste bijna alle, waren goed, hoor, dus dat is wat meegevallen. Neen, ik heb er niets van gezien en blijf het liefst ook maar uit de buurt in zoon geval. De menschen moesten wijzer zijn. Men bereikt er niets mee dan ellende. — Leesgraag, Middelstum. Vier boeken in een week en dan een van vierhonderd bladzijden, is dat niet wat veel? Was je soms ziek toen en behoefde je niet naar school? — Clovis I, Groningen. Geen schande, dat je vorige week niet geschreven hebt. Alvast gefeliciteerd. Dan ben ik zeker niet te laat. Allen gegroet, DE JEUGDREDACTEUR ---