WIJZIGING DIENSTPLICHTWET Verlenging eersten oefentijd bij de marine met zes maanden. Drie herhalingsoefeningen. Vrijstelling broederdienst beperkt. Ingediend is het in de Troonrede aangekondigde ontwerp tot wijziging van den Dienstplichtwet, waarbij bovengenoemde wijzigingen voorgesteld worden. In de toelichting bij het ontwerp acht de regeering het noodig de materieel-reserve van de voor Indië noodig geoordeelde maritieme macht althans ten deele in Nederland beschikbaar te houden voor oefe-nimged einden. In verband met een en ander zal de maximum-s'terkte aan in werkelijken dieu-.et zijnde dienstplichtigen bij de zeemacht ongeveer anderhalf maaj zoo groot moeten worden als ziij thans is. Dit kan worden bereikt door verhoogiing van het ceniingent der zeemilittie, of door ■verlenging van den duur der eerste oefening met zes maanden. Het laatste verdient de voorkeur, voornamelijk omdat bij verhooging van het contingent de reserve voor oorlogetijd zou worden vergroot, zonder dat daaraan behoefte bestaat. --- Herhalingsoefeningen. In 1922 ie, waf de landmacht, betreft het getal herhailingsoefeningem verminderd van 3 tot 2. Men was toen van plan om de oudere lichtingen te groepeeren in regimenten, bestemd voor territorialen diiemst, doch hieraan is in den loop der jaren niet vastgehouden kunnen worden. Daarbij komt, dat niet minder dan 15 lichtingen in de algemeene oproeping bij mobilisatie betrokken moeten worden, welk getal niet eens een toereikende sterkte oplevert. Het is niet noodzakelijk — al zou het ge■wansoht zijn — den totalen duur van de herhalingsoefeningen te verlengen. Volstaan zal kunnen worden met een verdeeling vam den bestaanden maximalen duuir van 40 dagen over meer dan twee tijdvakken. Het ligt in de bedoeling voor het gros der dienstplichtigen drie herhalingsoefeningen van 13 dagen in te voeren. Voor de onderofficieren zad, evenals thans, elke herhalingsoefening 7 dagen langer kunnen duren. Een andere regeling is evenwel noodig voor hen, die worden ingedeeld bij formaties, welke in tijden van groote spanning als gremsdefkking dienst zullen hebben te doen en in geval van mobilisatie dus vóór anderen hun plaaits moeten innemen. Het ligt voor de hand, dat deze dienstplichtigen niet alleen met de meeste snelheid op de plaale van beste mm ing aanwezig moeten zijn, maar voortdurend één voor éém op de hoogte moeten zijn van de taak, die faiïm daar wacht. Ten einde dit te waarborgen, zullen deze dienstplichtigen — die im het algemeen gekozen worden uit hen, die de tweede herhalingsoefening achter dien >rug hebben — eenige malen dienen op te komen voor een paar dagen ito vervanging van een derde herhalingsoefening vam 13 dagen. Ook voor de zeemacht dient de bevoegdbeid te bestaan de herbalingsoeïeningen bij gedeelten in verschillende tijdvakken te doen volbrengen. --- Lichtingssterkte. De regeering maakt, zooals bekend, een wetsvoorstel gereedl om eerlang de lichtningßsterkie ie verhoogen. Een verhooging van eenige bete eke nis zal echter met tonnen worden verkregen, zonder het getal personen, dat naar het tegenwoordige steteel recht op vrijstelling wegens broederdienst geniet, te verminderen. Om de belemmeringen weg te nemen, welke men in verband met reedb verleende vrijstellingen aanwezig zou kunnen achten om reeds voor de lichtingen 1998 en 1939 een noodig geoordeelde versterking toe te passen, wordt thans een bepaling voorgesteld, die beoogt, aan de vrijstellingen wegens broederdienet voor de lichting 1938 en 1939, in afwachting van een nadere wettelijke voorziening een slechts voorloopig karakter te geven. In dit geval zal er voor den wetgever een grootere vrijheid bestaan om de vrijgestelden, voor zooveel noodig, alsnog een bestemming te geven tot gewoon dienstplichtige. --- Blijkens de Unie-Almanak 1937 zijn er momenteel 2142 scholen met den Bijbel in ons land en Overzeesche bezittingen, tegen 2145 in 1935. Het aantal leerlingen bedraagt 326.247 tegen 324.474. Er zijn 4108 mannelijke en 2904 vrouwelijke onderwijskrachten werkzaam tegen resp. 4435 en 3113 in 1935. Het aantal kweekelingen met acte i 9 gestegen van 1609 tot 2063. --- FEUILLETON. NEIL LYNDON -o- 35 In deze aangename sfeer van wet en orde vertelde ik zoo kort en snel mogelijk do hoofdzaken van mijn ontsnapping en de gevolgen daarvan. We waren nu te ver gegaan om nog iets te verbergen. Latimer had het er op gewaagd zijn eigen kaarten open op tafel te leggen, ons bleef niets anders over dan zijn voorbeeld te volgen. Hij luisterde bijna voortdurend zwijgend, maar de enkele opmerkingen, die hij maakte, toonde ons met welk een hartBtochte]ijke aandacht hij mijn verhaal volgde. Ik geloof niet, dat bij zijn oogen ook maar even van mijn gezicht afwendde, van het eerste tot het laatste woord. Toen ik eindelijk geëindigd had, bleef hij lange tijd zitten zonder iets te zeggen, toen stak hij ons, geheel zeker van zijn zaak, zijn hand toe. Voor het eerst stond ik tegenover een man, wiens vingers sterker waren dan de mijne. „Ik geloof, dat dit u tot mijn medeplichtige maakt," merkte ik op. „Er staat ongeveer anderhalf jaar op een ontsnapt gevangene bij te staan." „TJ kunt een ontsnapte gevangene zijn, mijnheer Lyndon," zei hij met nadruk, „maar als u wilt, denk ik, dat u meer voor Engeland kunt doen dan iemand anders." ' ..Het lijkt mij," onderbrak Tommy. da' Engeland al eenige verplichting aan Neil heeft." „Hindert niet," zei ik edelmoedig. „Laat ons hooren, wat u denkt, Latimer. Wie zijn McMurtrie en Savaroff? — En wat is de bedoeling van dit alles?" „De bedoeling is tot op zekere hoogte, duidelijk genoeg. Ik twijfel er niet aan of zij zijn van plan, het geheim van uw springstof aan Rusland te verkoopen, evenals zij hun andere gegevens hebben verkocht. Als ik zeker -wiet, dat dit het eenige was, zou, ik handelend optreden — en onmiddellijk." Hij zweeg. „Wel?" vroeg ik. l *Maar. ik geloof, da,t ex meer. achter, zü ™», iets dat we moeten te weten komen voor wij Een oogenblik zweeg ik, toen vervolgde onze slag slaan. De laatste twee maanden ik: „Kijk eens, Latimer; wat wil je dat wij heeft Rusland een toon tegen ons aangesla- doen? Ik zal je helpen zooveel als ik kan. gen, die diplomatiek maar één beteekenis Toen ik mijn afspraak met McMurtrie maakkan hebben. Zij zullen hun zin doorzetten of te, wist ik in de verste verte niet, welke vechten en als het tot oorlog komt, zijn zij beteekenia dat hebben zou. Ik denk er niet er zeker van ons te overwinnen." aan mijn vrijheid te koopen door Engeland „U bent er van overtuigd, dlat McMuirtrie aan Rusland te verraden. Het eenige, wat en Savaroff voor dat optimisme verantwoor- ik absoluut weiger te doen, is de rest van delijk zijn?" vroeg ik eenigszins ongeloovig. mijn straf uit te zitten. Als het uitkomen Latimer knikte. moel> wie ik ben, moet je mij je woord ge„Dokter McMurtrie," zei hij met langzame ven> dat ik van te voren redelijk zal worstem, „is de gevaarlijkste man van Europa. Qen gewaarschuwd. Als ik dood moet, in Hij is van geboorte half een Engelschman, vredesnaam dan, maar ik zie werkelijk liehalf een Rus. Hij is vroeger hofarts in St. ver Engeland van de kaart verdwijnen, dan Petereburg geweest. Savaroff is een Duitsche dat ik naar Dartmoor terugga." Pool. Hij heet eigenlijk Vassiloff. Zij beiden Latimer maakte een lichte handbeweging, waren grbotendeels verantwoordelijk voor „Je hebt mijn leven gered," zei hij, „eende groote rampen in het begin van de groo- maal tenminste. Misschien is dat voor jou te oorlog." een kleinigheid, voor mij ie het een zaak van Een oogenblik zaten wij allen zwijgend, aanzienlijk gewicht. Ik geloof niet, dat je je toen leunde Tommy voorover en zei: over Dartmoor bezorgd behoeft te maken, „Zijn dit werkelijk feiten, Latimer?" zoolang er nog een geheime dienst bestaat." „De Russische regeering weet dit nog be- »Zeg dan maar, wat ik te doen heb," ter dan wij." vroe8 ik opnieuw. „Als zij Rusland zooveel nadeel berokkend Hij zweeg een tijdje als om zijn gedachten hebben, waarom zitten zij dan nu niet in te ordenen. Siberië? Ik heb nooit gehoord, dat de Russen Toen begon hij heel langzaam en weloverzoo teerhartig zijn tegenover verraders," wogen te spreken, wierp ik tegen. «Je moet doorgaan, alsof er niets voorge- Latimer vergenoegde zich met zijn droge vallen was. Schrijf dadelijk morgenochtend glimlach. aan McMurtrie, dat je met de uitvinding »Als de regeering van toenmaals hen in geslaagd bent. Je kunt hem laten zien, dat .nden had kunnen krijgen, zou hun bestem- dit waar is, maar laat hem in geen geval m'ng een beetje warmere plaats zijn ge- iets van de stof in handen krijgen. Zeg hem, weest. Maar zij verdwenen juist op tijd. Er dat je he.t geheim slechts tegen een geechrebestond een geheele organisatie, vijf of zes ven overeenkomst wilt overleggen en maak man minstens, en allen van invloed en ge- het hém duidelijk dat het je daarmee ernst wicht. Zij moeten een enorme som van een is. Houd mij intusschen zoo spoedig mogeder staten in de Balkan hebben getrokken, lijk van alles op de hoogte. Telegrafeer mij Tenslotte verried een van hen de anderen, naar 145 Jermijnstreet. Je kunt de telegramnaar het schijnt. Maar McMurtrie en Sava- nien naar Tilbury laten brengen door dien roff verdwenen — en met zulk een haast, man, die op de boot past. Gebruik een gedat zij het grootste gedeelte van hun geld makkelijk en eenvoudig cijferschrift of b.v» hebben moeten achterlaten. Ik vermoed, dat het alfabet omgekeerd — zet de z voor a zij daarom hun zaken in Engeland hebben enzoovoort. Heb je geld genoeg?" hervat." Ik knikte. „Ben je er zeker van dat zij dezelfden „Graag zou ik eenigszins willen weten, zijn?" vroeg Tommy. wat ]jj zult doen," zei ik. „Dat zal mij veel „Absoluut zeker. Ik heb volledige inlich- meer inspireeren, dan in het duister te tingen. Die kloppen geheel — zelfs Sava- werken." roff's dochter. Er is immers een meisje bij „Het hangt geheel van de twee volgende hen?" dagen af. Vanavond ga ik naar Londen terug „Ja," zei ik, „er je een aieisje." [om te zien, of een van mijn mannen nieuwe mededeelingen heeft. Dan leg ik de geheele zaak aan Casement voor. Als hij het met me eens is, wacht ik tot het laatste oogenblik, voor ik toetast. Wij hebben bewijzen genoeg om McMurtrie en Savaroff te arresteeren, in verband met het Devenport- Dockyard-geval, maar het zou dwaasheid zijn dat te doen, zoolang er kans is, het geheele geheim op te lossen. Je zult nu begrijpen, waarom ik vanavond alles op het spel heb gezet. Wij spelen hoog spel, Lyndon, en ik denk" —- hij zweeg even — „ik denk, dat jij troefboer in handen hebt." „Is er geen werkje voor mij?" vroeg Tommy. „Ik ben tot alles bereid, vooral wanneer er een beetje geweld bij te pas komt.* „Daaraan zal een poosje later wel behoefte zijn," zei Latimer met zijn bedaarde stem. „Nu neem ik je mee terug naar Londen; daar zal genoeg voor je te doen zijn, Morrison. Hoe minder menschen van deze zaak weten, hoe beter." Hij wendde zich tot mij en vroeg: „Kun je de boot alleen naar Tilbury terug brengen, als wij hier afscheid nemen 's" Ik knikte en hij reikte mij opnieuw de hand. „Wij zien elkander spoedig weer," zei hij, „heel spoedig, denk ik. Heb je Longfellow gelezen?" De vraag was zoo verrassend, dat ik een glimlach niet weerhouden kon. „De laatste tijd niet," antwoordde ik. „Ik ben de laatste drie jaar niet in een Btem-_ ming voor poëzie geweest." Hij drukte mij de hand en zijn blauwe oogen keken mij recht aan. „Ik ben geen optimist," zei hij, „maar er Is een regel bij Longfellow die jou wel treffen zou, denk ik." Hij zweeg. „Het heeft wat te maken met de molens van God," voegde hij er langzaam aan toe. --- De Friesche vrouwen bij het Vorstelijk Bruidspaar PRINS EN PRINSES ZEER INGENOMEN MET DE GESCHENKEN.-EEN HARTELIJKE ONTVANGST. LEEUWARDEN, 31 Dec. Dinsdagmorgen begonnen drie auto's de lange tocht van Leeuwarden naar Den Haag om het Vorstelijk bruidspaar de geschenken te brengen, die de Frfeeehe vrouwen met zorg en toegeiheid hadden bijeengebracht. ■Midden tusschen de talrijke cadeaux — de prachtige oud-FJindelooper matnozenkist, bevattende het Friesch costuum, de juweelenkist, de doozen met schoenen, met kant en zilver en nog veel meer — zaten de zes dames, die de deputatie uitmaakten. Het waren mevr. A. S. S. baronesse van Harinxma thoe Slooten—Geertsema, mevr. D. Kuperus—Kooy, mevr. L. de Vries—Jacobs, alhier, mevr. Eringa—Bakker, van Buitenpost, mevr. Bolomy, Ameland en mevr. Anema, van Minnertsga. De lange bruidegomspijpen voor den Prins, die uiterst breekbaar zijn, hielden de dames veiligheidshalve afwisselend op de echoot. Een angstige geschiedenis was dat met die pijpen! De wegen waren soms weinig effen en hoe licht kan er dan een ongelukje gebeuren. En dat mocht toch nietl .Glanzend en ongeschonden moesten de geschenken, voorwerpen van zorg gedurende vele maanden, in Den Haag worden afgeleverd. Gelukkig verliep de reis vlot. Zonder eenig incident is men in de Residentie aangekomen en gistermorgen zijn de cadeaux, even frisch en mooi als ze waren toen ze in het Princessehof tentoongesteld stonden, aan het jonge en stralende bruidspaar overhandigd. * * * „En hoe was het, mevrouw de Vries?" vroegen we gisteravond, een uur nadat de deputatie weer in de Friesche hoofdstad was teruggekeerd. „Het was geweldig aardig!" zei mevrouw. De Vries, en de vreugde over de gelukte zending stond op haar gezicht. Toen we hoorden, dat die morgen zooveel deputaties met geschenken ontvangen zouden worden, sloeg ons de schrik om het hart. Het kon bijna niet anders of het zou zóó gaan: Onze geschenken werden binnengedragen en voor het bruidspaar neergezet. We hielden onze toespraak en uit. Tijd om de cadeaux te toonen zou er stellig niet zijn. En er was toch zoo ontzaglijk veel werk voor gedaan! Alles was tot in de puntjes verzorgd. Zelfs de emballage, de doozen en doosjes waarin alles verpakt was, was zoo, dat ze precies oud leek. Ü weet het wel, doozen beplakt met papier, waarop allerlei kleine bloemetjes en vlindertjes. — Daar is heel wat afgedraaid eer we dat bemachtigd hadden. Een werk, neel En nu zou alles in enkele minuten voorbij zijn? Maar het viel mee, het viel ontzaglijk mee. Het begon direct al zoo aardig. Zoodra de auto's stilhielden voor het paleis aan de Kneuterdijk — beeldig versierd is dat — kwam de opperkamerheer baron Baud met enkele lakeien naar buiten, begroette ons uiterst hoflijk en hielp vervolgens stevig mee om 'e Hindelooper kist uit de auto te laden en naar binnen te dragen. Daarop volgden de juweelenkist en de andere geschenken. Hoeveel dingen hadden wij niet bij ons! Het hield niet op! Alles werd dadelijk naar de zaal «ebracht, •aar het bruidspaar ontving. Terwijl mijnheer Baud en de lakeien hiermee bezig waren wachtten wij een oogenblik. Een deputatie, die juist haar geschenken had overhandigd, verliet het paleis. Maar ze bleven even talmen om ons te bekijken. We waren, dat weet u, allemaal in Friesch costuum. En ieder costuum was weer anders, anders van kleur en anders van snit. Een beelderige japon van licht sits was er bij en een donkere van héél oude, geruite stof. Prachtig was hetl Om elf uur ongeveer werden wij tot het bruidspaar toegelaten. Het was heusch een statige optocht. leder was getooid met de mooiste juweelen. Dat flonkerde allemaal! En de mutsen, strak gespannen over de gouden oorijzers, zaten onberispelijk. Witte koueen, witte handschoenen, de chatelane om de middel, het was prachtig! Het oud-Friesch costuum is toch wel zóó mooi!" • • * De ontvangst, die de Friesche vrouwen van de zijde van het vorstelijk bruidspaar ten deel viel was zoo, dat de leden van de deputatie deze oogenblikken hun leven lang zullen onthouden. -Het was alles zoo eenvoudig en aardig, eigenlijk zoo verschrikkelijk gewóón," zei mevr. De Vries. Een jong bruidspaar en een gelukkig bruidspaar zooals er velen waren en velen zullen zijn. De Prinses bij haar tafel met geschenken zag er ook zóó lief uit. Wel een beetje vermoeid — dat kan haast niet anders — maar oprecht gelukkig. Ze droeg een japon van bleu-velour, nogal donker, en een paar witte orchideeën. De Prins had een witte anjer opgestoken. O, de Prins is toch zoo aardig! Nog veel aardiger dan op de portretten! Vriendelijk in al zijn doen en laten en zoo heerlijk jong! De prachtige Hindelooper matrozenkiet hadden de lakeien neergezet voor de tafel met geschenken, op de schragen, precies zooals het behoorde. Mevrouw van Harinxma heeft de Prinses, dadelijk na ons binnentreden, de sleutel van de kist overhandigd, die versierd was met een groote witte strik. En vervolgens heeft zij een toespraak gehouden, een keurige toespraak, waarin zij er op wees. met hoeveel vreugde de Friesche vrouwen de geschenken hadden bijeengebracht. Nu en toen hebben we gezamenlijk allee uitgepakt. Aan tijd ie niet gedacht! Vol belangetelling kwamen de Prins en de Prinses om de kist staan. Het costuum hebben we, heel huiselijk, over een tafel gespreid en de schort, die prachtige kanten schort, nam de Prinses op haar handen! Ze was vol bewondering! En de Prins was zoo blij verrast, dat er ook iets voor hem bij was. Daar had hij heelemaal niet op gerekend. Hij deed de tabaksdoos open en zei verbaasd: „Er ie werkelijk tabak in!" En de pijpen — ze zijn allemaal heel gebleven — vond hij kostelijk! • • • Ja, het geschenk van de Friesche vrouwen beeft wel eer genoten! Bij het uitpakken van de van rozenhout vervaardigde juweelenkiet heeft de Prinses zelf nog even geassisteerd. De naald met al haar kostelijke juweelen moest ze even apart in handen hebben. En van het geschiedenisboekje van 'n paar centimeter omvang in zijn zilveren omslag met de rag-fijne gravures, zeide ze, dat het een vondst was! Alles, alles ie uitgepakt! Stuk voor stuk. Het lavendel doosje waar heusch een sponsje met lavendel in zat, het pepermuntdoosje met echte pepermunt, de schoenenzak met de schoenen, âllesl „Waar of toch die kleine gouden speldjes voor dienden?" vroeg o.a. de Prinses. En toen ze hoorde, dat die de kanten omslagdoek op haar plaats moesten houden, wilde ze nog weer weten waar ze precies behoorden te zitten. En de leden der deputatie, getroffen door de eenvoud en de oprechte blijdschap waarmee hun geschenken werden ontvangen, beijverden zich alles uit te leggen. Niet alleen het gebruik der» voorwerpen maar ook hun herkomst en hun geschiedenis. En wat er in hun harten was geweest aan zorg over dit bezoek, was allang verdwenen. Ce wijze waarop het Vorstelijk bruidspaar zijn Friesche gasten ontving was zoo, zei mevr. De Vries, dat niemand ook maar een momentje het gevoel had: doe ik ook iets verkeerds? Vergeet ik ook wat? Voor dergelijke gedachten was in de gelukkige sfeer die dit bruidspaar omringde, eenvoudig geen plaats! En zoo heeft eindelijk de Friesche deputatie het paleis verlaten in het gelukkig besef van een goed volbrachte zending. Het is alles ook zoo verwonderlijk goed gegaan! Want wat hadden we niet wat bij ons, vervolgde mevr. De Vries. Vooral bij het uit en in laden van de Hindelooper kist, die de Prins en de Prinses zoozeer bewonderden, hebben we heel wat angsten uitgestaan. Maar geen krasje is er op gekomen. En ook de kostbare juweelen zijn gelukkig overgekomen. Daarbij was het weer zoo goed als we maar konden wenschen. Ja, alles liep mee. Geen enkel ongelukje! Niemand bad haar handschoenen vergeten, niemand haar oranje-strikje verloren! En een bewondering dat onze Friesche coetumes in Den Haag hebben genoten! In „Pomona", waar wij logeerden, dromden de gasten letterlijk om ons heen. En ook de gasten in het paleis, leden van andere deputaties, hebben om strijd de schoonheden van 't oud Friesche costuum geprezen. * * * 's Avonds vóór hun bezoek aan het vorstelijk bruidspaar hebben de Friesche dames de versiering in de Residentie bekeken. Het weer was zóó zacht dat sommigen besloten een open auto te huren en daarmee de stad in te tijgen. „Een herrie, dat het in Oen Haag is," zei mevrouw de Vries. „Het is haast niet te ge- Iooven! En ze zijn ook nog lang niet klaar met hun versieringen. Daar moet nog zoo ontzaglijk veel gebeuren, dat het lijkt, of ze niet op tijd klaar zullen komen." „Beeldig ie het Paleis op het Noordeinde. Allemaal dennen tegen de gevel, van hoog tot laag, en daartueschen lampjes en één groote, lichtende klok. En dan de Heeregracht! Daar hebben ze in de naakte boomen oranje-balons gehangen, zoo mooi, alsof ze er in gegroeid zijn!" „Ja, er is al ontzaglijk veel moois in Den Haag. En zwart van menschen natuurlijk. Propvol. Wat de politie daar moet vertoonen, het ie niet gering. Maar allemaal van hoog tot laag, zijn de menschen even geschikt en aardig. Trouwens, niet alleen de politiemannen, maar alle Hagenaars die bij de weg zijn. leder beijvert zich om de gasten ter wille te zijn en alzoo er toe mede te werken, dat het feest, dat thans gevierd wordt, een waarlijk nationaal feest zal zijn." Men maakt er ons op attent, dat een der oorijzer-mutsen die de Prinses ten geschenke kreeg, wèl door de dames Jorritama ia geleverd, doch dat zij vervaardigd werd door de 76-jarige wed. Seinetra, Heijermanestraat 6, Huizum. Het geschenk van de Friesche schooljeugd. Het Vorstelijk bruidspaar is er ten zeerste mee ingenomen. Onder de vele geschenken, welke Woensdag aan 't Vorstelijk Bruidspaar zijn aangeboden, bevond zich ook het geschenk van de Friesche Schooljeugd. Het comité, bestaande uit de heeren H. F Ferwerda, A. C. Nubé, R. Th. H. Bisschop en R. Visser, werd om tien minuten voor drie door den particulieren secretaris van H.K.H. Prinses Juliana, Baron Baud, ontvangen. Drie leerlingen van de Leeuwarder scholen n.l. Jopie Faber van het openbaar onderwijs, Cor Touwen van bijzonder onderwijs en Jos. Bischop van het katholieke onderwijs, droegen de geschenken, n.l. twee knottedoeken, drie ducatons en een knottedoosje. Na de oficieele begroeting sprak de heer H. F. Ferwerda, wegens verhindering door ongesteldheid van mr. J. W. Tijsma, de Vorstelijke verloofden toe. Hij wenschte in de allereerste plaats Prinses Juliana en Prins Bernhard namens de Friesche jeugd hartelijk geluk met hun voorgenomen huwelijk. Moge dit onder Gods zegen in alle opzichten aan de verwachtingen beantwoorden tot heil van hun zelven en van ons dierbaar vaderland. Spr. zeide dat het geschenk een eenvou dig karakter draagt. Het is meer als verlo vings- dan als huwelijksgeschenk bedoeld. Toen in de eerste dagen van September de blijde mare van uw vorstelijke verloving ons bereikte, heeft ons Comité onmiddellijk het plan opgevat om aan U een specifiek Friesch verlovingsgeschenk aan te bieden van de Friesche schooljeugd. Mevrouw Van Harinxma, de echtgenoote van onzen Hooggewaardeerden Commissaris der Koningin, was dadelijk bereid als eere-presidente van ons Comité op te treden en ons, zoo noodig, met raad en daad bij te staan. De echtgenooten van alle burgemeesters in ons gewest namen gaarne zitting in het eerecomité, terwijl vertegenwoordigers uit de provincie van het openbaar, het bijzonder christelijk en het roomsch katholieke onderwijs het Comité van Actie aanvulden. Aan alle scholen in de provincie werd door bemiddeling van de burgemeesters een circulaire gezonden met het verzoek om de schoolgaande kinderen met onze plannen in kennis te stellen en van hen een kleine bijdrage (hoogstens een dubbeltje) te vragen voor een aan te bieden geschenk van de Friesche schooljeugd, die reeds vroeger blijk had gegeven warm voor Uwe Kon. Hoogheid te voelen. Wij waren ervan overtuigd geheel in Uw geest te handelen door er de nadruk op te leggen, dat srechts een kleine 'bijdrage werd gevraagd. Wij meenden dat niet de geldelijke waarde, maar vooral de bijzondere aard van het geschenk van het meeste belang was. Gelukkig mrchten we ook nu weer overal ondervinden, dat het Friesche schoolkind warm voelt voor Oranje in 't algemeen en voor Prinses Juliana in het bijzonder. In overleg met onze eere-presidente werd als geschenk gekozen iets, dat vroeger ais symbool gebruikt werd bij het wisselen van trouwbeloften en nu zeldzaam is geworden. De heer Ferwerda verduidelijkte daarna de beteekenie der attributen waarbij hij een demonstratie van de knottedoek en de ducaten gaf, welke demonstratie de levendigste belangstelling van de zijde van het vorstelijk bruidspaar en de aanwezige leden van de hofhouding ondervond. Het bekende rijmpje: Wotte sa wotte, Hjir haste de knotte; Wotte U net dwaen. Dan moast de knotte weromjaen werd hierbij natuurlijk niet vergeten. De heer Ferwerda besloot zijn toespraak met de wensch uit de spreken dat deze nieuwe knottedoek voor het Vorstelijk Bruidspaar het symbool zijn moge van de hechte band, die in September werd geknoopt en eerstdaags zal worden bezegeld en moge hij tevens het zinnebeeld zijn van de innige band, die bestaat en zal blijven bestaan tusschen de Friesche jeugd en Uw Vorstelijk huis. Het comité en de kinderen waren opgetogen over de bijzonder hartelijke ontvangst en over de wijze waarop de Prinses en de Prins zich met hen onderhielden. Beiden waren ten zeerste ingenomen met 't geschenk, waarvan vooral de oude knottedoek zeldzaam is. Ter aanvulling van reeds eerder vermelde bijzonderheden deelen we nog mede dat een deel van de juweelen, behoorende tot de Friesche kap van het aangeboden costuum, geleverd zijn door de firma Steensma te Heerenveen, epecialifeite op het gebied der Friesche kap. --- Het plan van Dr. Deterding. Reeds groote aankoopen gedaan. Het Haarlemscjhe bureau tot uitvoering van Sir Henry Deterdings plian, dat onder leiding Staat vian dir. ir. M. D. Dijt, is reeds overgegaan tot verschillende groote aankoopenvam producten vam landbouw en veeteelt Zoo is op verschillende markten in Nederland, dus uit den particulieren handel, ruim anderhalf millioen K.G. kaas, zoowel volvette als 40+, aangekocht Mede zijn zeer belangrijke tiraneacties tot stand gekomen met betrekking tot aankoopen uit de regeerdingevoorraden aardappelmeel en spefk. Wat het aardappelmeel aangaat, onderhandelingen met het Aardappelmeelbureaai te Veendam hehben geleid tot de overneming van 15 millioen K.G. Van de Veehouderij-Centirale zijn voorts eenige milïioenen K.G. spek gekocht Reedte na de eerste week van Januari zad mét den uitvoer vam verschillende producten begonnen warden. --- Boter. Br is geen zeer groote hoeveelheid boter aanweaig in de koelhuizen. Boter wordt desnoods tegen „afbraakprijaeni" gespuid, aangezien de productie steeds doorgaat, wegens den nog altijd grooten meiksiiroom. Er is in de laatste jaren een geforceerde uitvoer geweest naax Engeland (over 1936 rond 36 midr iioen K.G. tegen 6 milliioen in de normale jaren). Duiteahland wias vroeger de grootste, maar is allengs een zeer bescheiden afnemer vam onme boter geworden. De export naar oneen Oostelijken buur is te ruggeloop en van 30 tot 9A millioen K.G. per jaar. Even/wed bedraagt toch de geheele Neder! aindsche export van boter thans 53 millioen KG. Düt is rond 13 müilïoen meer dan gemiddelDd in de normalie jaren. De cijfers toornen wel den grooten melkstroom aan. Indien er eenigen Dijd een extra kwantum boter naar Duitschland zou gaan, zal, zoo veraekerde men de Tel., de wereldmarktprijs (die vam Londen), door minder aanvoer in Engeüamd stijgen waardoor hier de commissie-noteeriing hooger gesteld zou kunnen worden. --- HOOFDSTUK XXI. Het bezoek van Sonja. lemands gevoelens zijn vreemde dingen. Ik zelf heb er in de regel niet het minste vermoeden van, hoe de een of andere toestand op mij inwerken zal, eer ik er midden in ben. Zoo zou ik hebben geloofd, dat Latimer'e mededeelingen mij in een staat van groote opwinding zouden hebben gebracht, maar in werkelijkheid heb ik mij nooit zoo koel en luchtig gevoeld. Ik geloof dat iedere andere aandoening verdween in het gevoel van verlichting, dat ik ten slotte eenige zekerheid had verkregen. Toen ik onder het slaperige oog van den verdrietig uitzienden nachtwacht afscheid van hen had genomen, keerde ik naar de „Betty" terug en begon de boot los te maken. Daarna heesch ik de zeilen, gleed langzaam de oorlogsschepen en een groote, binnenkomende stoomboot voorbij en bereikte het breede en stille water van de Theems. Ik had geen haast en nu de mist opgetrokken was, werd het een prachtige nacht om kalm n e», het getij de rivier op te zeilen. De dag brak aan, toen ik mijn oude ankerplaats in de kreek weer bereikte. Ondanks de lange en eenigszins inspannende dag, voelde ik mij niet erg vermoeid. Ik borg dus de zeilen en zette mij in de kajuit, om de brief aan McMurtrie te schrijven. Ik begon met de mededeeling, dat ik enkele dagen eerder met mijn uitvinding was geslaagd, dan ik verwacht had en gaf hem een korte dramatische beschrijving van het succes van mijn eerste proefneming. Ik vrees, dat ik de bijzonderheden niet geheel naar waarheid heb vermeld, maar de geheele waarheid te zeggen ia een weelde, die maar weinig menschen zich kunnen veroorloven. En ik kon het zeker niet. Toen ik gereed was, adresseerde ik de brief naar Hotel Russell, legde mij in een van de kooien en was weldra in een welverdiende slaap. Ik weet niet of moeder Natuur of Gow mij ontwaken deed. In ieder geval werd ik wakker met de duidelijke indruk, dat iemand de boot aanriep; ik stak dus mijn hoofd naar buiten en zag op de oever onzen trouwen waker. Hij groette mij met een eenigszins verontschuldigend gebaar, toen ik de jol afzette om hem op te halen. . „Morgen, mijnheer! Ik hoop, dat ik goed gedaan heb, mijnheer, aan wal te blijven. De jongedame zei, dat ik geen haast hoefd" te maken." „De jongedame had daar gelijk in," zei ik. „We hadden je niet noodig." De jol terugroeiend naar de „Betty" voegde ik ei aan toe: ik ben blij, dat je zoo vroeg terug bent vanochtend. Zoodra wij ontbeten hebben moet je naar Tilbury om een brief voor mij te posten. Je kunt dan een nieuwsblad voor mij mee terugbrengen." „Van nieuws gesproken, mijnheer," merkte Gow op met plotselinge belangstelling. „Hebt u gehoord, dat ze de achterkant van Canvey-eiland in de lucht hebben laten vliegen, gistermorgen?" „In de lucht hebben laten vliegen?" herhaalde ik, terwijl wij langs het jacht aanlegden. „Wie kan dat gedaan hebben?" „Niemand schijnt het te weten," antwoordde hij. „Het moet heel vroeg gebeurd zijn, zeggen ze. Volgens mijn gedachten, mijnheer, zullen die vervloekte Russen, die mijn boot hebben laten zinken, er wel meer van weten." „Dat zou me niet verbazen", zei ik. Het schijnen een paiair rare snuiters te zijn". Gow zei met nadruk: „Dat zijn ze, mijnheer, dat zijn ze zeker. Het wordt tijd, dat iemand op een keer, als zij er niet zijn, dat huis van hen eens gaat bekijken." Ik vond het niet noodig, hem te vertellen, hoe aan dat verlangen reeds de vorige avond bijna was voldaan, maar ik was er zeer door verlicht, dat tot nog toe niemand eenig vermoeden had, wie werkelijk voor de verwoesting in de kreek verantwoordelijk was. Afgezien nog van al de last, die een arrestatie wegens het opblazen van een brok modder in een uithoek van de Theems met zich zou meebrengen, zou het een droevig einde van de loopbaan van een ontsnapten moordenaar zijn geweest. Zoodra Gow het ontbijt had gereed gemaakt, ging hij naar Tilbury op weg met mijn brief voor McMurtrie. Na enkele uren kwam hij terug met een exemplaar van de Daily Mail en de boodschap dat er geen brieven voor mij aan het postkantoor waren. Tk liet hem op de „Betty", met bevel de boot niet te verlaten, tot hij door Tommy, Joyce of mij zou worden afgelost en begaf mij langs de gewone weg naar de hut. Het was nog geen dertig uur geleden, dat ik die verlaten had, maar er was in die tijd zooveel gebeurd, dat het wel drie weken leek. 1 (Wordt vervolgd). --- Het AGENTSCHAP van het NIEUWSBLAD VAN FRIESLAND TE HEEG is VERPLAATST van mw. wed. K DE JONG, Boekhandel, naar den heer Sije Wal inga, WINKELIER. Aan dit adres worden voorlaan Advertenties, alle soorten Drukwerk en Abonnementen zonder prijsverhooging gaarne aangenomen, en zijn tevens losse nos. a 5 et. verkrijgbaar. DE ADMINISTRATIE. Als AGENT van het NIEUWSBLAD VAN FRIESLAND voor Blokzijl Blankenham 6.0. is aangesteld de heer Johs. F. Doeven, Kuinrestr. 106, BLOKZIJL Deze belast zich gaarne met het aannemen van Abonnementen, Advertenties en alle soorten Drukwerk zonder prijsverhooging. DE ADMINISTRATIE. --- Kaas. De aankoop van kaas is opgedragen aan „De Producent" te Gouda, waarvan de heer A. van Wijnen directeur is. De inkoopen zijn zooveel mogelijk gelijkelijk verdeeld over de kaas-prodiuc e erende provincies. Zij zijn gedaan tegen normalen marktprijs. Alle transacties zullen binnenkort geheel worden afgewikkeld. De levering van de kaas zal in Januari gebeuren. De kaas wordt deels uit Gouda, deels rechtstreeks verzonden. De kaashamdel heeft het plan van dr. Henry Deterdling met groote vreugde begroet. De overschotten aam kaas zijn door den aankoop practiech geruimd. De markt wordt daardoor verlicht Wanneer d? nieuwe graskaas op de markt komt en er waren nog oude voorraden, zouden geen goede prijzen gemaakt worden. Alle inkoopen werden gedaan uit voorraden van 1936. --- Stichting nationaal luchtvaartlaboratorium. Een wetsontwerp is Ingediend tot verandering van den rijksstudiedienst voor de luchtvaart in een stichting. Ook zal een nationaal luchtvaartlaboratorium in het leven geroepen worden. De taak van den R.S.L. in zijn tegenwoordigen vorm is zoowel controleerend als wetenschappelijk-adviseeremd. In de praktijkJs gebleken, dat het minder wenschelijk is controle op luchtvaartmateriaal te doen uitoefenen door het instituut, dat tevens wetenschappelijke onderzoekingen verricht in opdracht van degenen, die aan deze controle zijn onderworpen. Temeer zou zulks gelden voor de stichting, waarin de gecontroleerden zelf zeggenschap hebben, zoodat het in het voornemen van de regeering ligt, een commissie in te stellen, welke met de overheidscontrole op luchtvaartmateriaal zal worden belast, in dier voege, dat zij zal hebben te adviseeren betreffende elke uitreiking, verlenging enz. van bewijzen van luchtwaardigheid. Deze commissie zal zich dus, met behulp van de ambtelijke rapporten, alsook door eigen waarnemingen, een oordeel moeten vormen omtrent de luchtwaardigheid van nieuwe vliegtuigen zoowel als omtrent de wijze, waarop het behoud der luchtwaardigheid van in gebruik genomen vliegtuigen verzekerd wordt. De regeering ziet hierin een groote verbetering ten aanzien van den bestaanden toestand, waarbij het toezicht op het luchtvaartmateriaal verdeeld is over den R.S.L. en den luchtvaartdienst. ---