XTLIIe goede zaken worden regelmatig geadverteerd In een goede courant. --- HET KLOKHUIS. Naast de Martini, of Groote Kerk bevindt zich reeds sedert eeuwen het z.g.n. Klokhuis, waarin een tweetal groote luidklokken zijn opgehangen, die Zondagsmorgens de kerkgangers naar het bedehuis roepen, en bij bijzondere gelegenheden hun zware bromstemmen over de stad doen klinken. De vorm van dit klokhuis is vrijwel gelijk aan die van de klokhuizen, die zich in tal van Friesche dorpen op de kerkhoven bevinden. Alleen is deze klokketoren geheel dichtgebouwd, terwijl die op genoemde kerkhoven eigenlijk alleen uit een geraamte van balke" " jaren werden de klokken iOte heeft een zwaarder toon dan Se kleine — no? altijd met de hand geluid, en Zondagsavonds kon men 6 klokluiders bezig zien, omdat de toe- altijd open stond. Het klokhuis 7vat n.l. geen ramen, zoodat het licht door f 6 open deur moest vallen. Vooral de ie«Rd maakte van die open deur steeds een "«nkbaar gebruik, maar ook wierpen vele aderen nog vaak een blik naar binnen om* Jjaar het interessante schouwspel, dat zich m 5*6 half donkere ruimte afspeelde, te zien. f*e alom ingevoerde bezuiniging heeft echter aan deze eeuwenoude traditie een einde Remaakt, daar de klokluiders zijn verdwenen, en een electrische installatie hun plaats heeft ingenomen. Zonder protesten uit de burgerij is dat echter niet gegaan, en vooral de bekende Sneeker musicus de heer Jac. N. D. Hoogslag heeft de verandering heftig becritiseerd. Volgens hem is n.l. het geluid Van de klokken door het electrisch luiden, "uit muzikaal oogpunt bekeken, aanmerkelijk Verminderd, wat ook iederen leek als hij ■aandachtig luistert, moet opvallen. Maar de critiek is zonder succes gebleven, en de zware, aan 't onderste eind in gedeelten gesplitste klokketouwen, en de vergrijsde klokkenluiders hebben afgedaan. Sic transit gloria mundi! --- FEUILLETON. HET WREKEND VERLEDEN Roman van J.S. FLETCHER. —o— 8 Terwijl hij zwijgend en aandachtig naar het verhaal van Bent had zitten luisteren, bad Mallalieu reeds zijn theorie opgebouwd. Hij kende Cotherstone beter dan wie dan ook. Cotherstone had het plan natuurlijk in de avond beraamd. Met de dagelijksche gewoonten van dien Kitely was hij blijkbaar goed op de hoogte. Hij wist derhalve precies waar en wanneer hij zijn slachtoffer eou kunnen treffen. Het stelen van het stuk koord vond Mallalieu een handige zet — verduiveld handig. Daar had hij in zeker opzicht respect voor, zooals hij trouwens .voor alles wat naar handigheid zweemde een zekere eerbied had. Als Cotherstone zich zelf nu maar niet verraadde, door zijn handelingen of door de uitdrukkingen van zijn gelaat. Hij moest Cotherstone helpen - en niettegenstaande hij diep overtuigd was van de onschuld van Harborough, moest bij er naar streven alle schijn op hem e laden; diens leven woog immers niet op tegen de veiligheid van hemzelf en van zijn compagnon. Mallalieu kwam bij het politiebureau aan en trof er den hoofdagent, die juist van zijn tocht was teruggekeerd in gesprek met den commissaris, die aandachtig naar het relaas van de moord luisterde. Beiden keerden zich verrast naar den burgemeester. „Ik heb er reeds allee van gehoord," zei hij, op beiden toetredende, „mijnheer Bent heeft mij reeds alle bijzonderheden verteld, waar is dat stuk koord, waarover hij sprak?" De agent wees naar de streng en het afgesneden stuk, dat op een bruin papier op een zijtafeltje lag om ingepakt en verzegelde worden. Mallalieu bekeek 't nauwkeurig en wendde zich met een air van begrijpen tot den commissaris. „Is er al iets gedaan?" „Nog niet, burgemeester," antwoordde de commissaris. „Wij overlegden juist wat het &eret moet gedaan warden," Ik zou zoo denken, dat dat nog al voor de'hand ligt," hernam Mallalieu. „Twee dingen moeten het eerst gedaan worden. Telefoneer Noreaster op en het kruispunt te High Gill Geef een beschrijving van Harborough. Vermoedelijk is hij van de eene plaats naar de andere gegaan om de trein te nemen. En vraac te Noreaster of zij onmiddellijk per auto°eenige mannen zenden met volle uitrusting - er is géén trein voor morgenochtend. Breng al onze menschen in het geweer — dadelijk, houd het publiek uit het bosch en van de paden en plaats een wacht bij het huis van Harborough. voor het geval hij zoo vermetel is om terug te komen - hij is onvoorzichtig genoeg - en natuurlijk moet hii als hij zou terugkeeren, worden gearresteerd. Maak haast en doe alles nauwkeurig, zooals ik gezegd heb." Denkt u dan, dat Harborough de dader is?" vroeg de commissaris. Ik denk, dat er wat de rechtsgeleerden zouden noemen - een wettig vermoeden tegen hem &," antiwoorddie Mallalieu. „t Is in elk geval uw plicht hem in arrest te stellen en kan hij zich verantwoorden, welnu, dan kan hij wederom op vrije voeten worden gesteld. Aanpakken dus nu!" De commissaris verliet haastig het bureau en Mallalieu richtte zich tot den hoofdagent. „Naar ik uit het verhaal van mijnheer Bent heb begrepen vertelde de huishoudster, dat Kitely. vanmorgen aan de bank geld had ontvangen, is dat zoo?" „Ja, dat vertelde zij, edelachtbare," antwoordde de hoofdagent. „Geld, dat hij elke drie maanden ontving. Zij wist niet hoeveel." „Maar zij veronderstelde toch, dat hij het bij zich had, toen hij overvallen werd, is het niet?" vroeg Mallalieu. „Zij- vertelde, dat hij zijn geld altijd bij zich droeg," verklaarde de agent, „en aangezien hij 't vanmorgen weer had ontvangen, zal het wel een flink bedrag zijn geweest." „Nu, dat zullen we spoedig genoeg te weten komen", verklaarde Mallalieu. „Ik ga naar den directeur ( van de bank en zal hem desnoods wekken. Haal nu gauw je menschen bij elkaar; tijd om te slapen is er nu niet. Er moeten onmiddellijk posten uitgezet worden op de Shawl." „Ik heb reeds een man bij het huis van Kitely geplaatst en, een bh, de Äoaüig van Harborough, mijnheer," zei de hoofdagent, „voor het geval dat hij naar huls mocht komen. Er wonen twee agenten hier dicht bij, hen zal ik even gaan roepen " „Handel vlug," zei Mallalieu, „ik ben direct terug." Gehaast verliet hij het politiebureau en liep snel de Highetreet door naar een ouderwetsch huis, waarin de eenige bank van de stad haar zaken deed en waarin tevens de directeur woonde. Er wae geen sterveling op straat en het luide bellen en de harde slag welke Mallalieu met zijn wandelstok op de deur gaf, weerkaatste in de stille nacht. Ofschoon niet bang van aard deed hij toch een sprong achteruit, toen plotseling een bovenraam werd opengeschoven. De verschrikte bankdirecteur echoot een chambercloak en pantoffels aan en haastte zich naar beneden, om den burgemeester binnen te laten. Met open mond luisterde hij naar het verhaal van Mallalieu en naar de reden van diens komst. „Zeker," zei hij, „tegeh twaalf uur was Kitely aan de bank. Ik heb hem zelf geholpen. Het wae de tweede maal sedert hij u*TJ?°?X- Hii was -*511 Paar nadat ü'ij net huue van mijnheer CoHherstone gehuurd had hier, om de wissel van zijn driemaandelijksch pensioen te innen. Hij vertelde mij toen wie hij was. Kende u hem?" „In het geheel niet," zei Mallalieu, die deze leugen te gemakkelijker zeggen kon, omdat hij op die vraag wae voorbereid. „Ik wist hoegenaamd niets van hem." „Hij was een gepeneionneerd detective," zei de bankdirecteur. „Hij vertelde mij, dat hi] ongeveer veertig jaar bij de politie is geweest. Och, och, wat een akelige geschiedenis — ik vrees, dat ik u nog iets meer kan zeggen." „Wat dan?" vroeg Mallalieu ondanks zich zeil bijzonder veel verrassing toonende. „U zinspeelde immers op Harborough, niet waar?» vroeg de directeur. „Inderdaad," zei Mallalieu, „wat is er met hem?' „Harborough stond aan het loket, toen Lh6t g*ld in ontvangst nam," antwoordde de bankdirecteur, „hij kwam een bankbiljet van vijf pond wisselen." t>e twee mannen keken elkaar enkele oogenblikken aan, waarna de directeur bedenkelijk zijn hoofd schudde. ijMen znu niet zeggen, dat iemand) die "rijf pond kan wisselen, een ander zal vennoorden ter wille van diens geld," vervolgde hij. „Maar Kitely had een tamelijk bedrag in ontvangst te nemen en bovendien droeg hij een kostbaar gouden horloge met een al even kostbare ketting, waarmee hij nog al pronkte, dat is —" „Het is in elk geval een zeer verdachte omstandigheid," zei Mallalieu. „Zag Harborough, dat Kitely het geld in ontvangst nam?" nJa, dat kan niet anders, hij stond vlak naast hem," zei de ditecteur. „De oude Kitely etak de bankbiljetten en het goudgeld in de binnenzak van zijn vest." Ale in gedachten verdiept, wreef Mallalieu rijn kin en staarde naar het tapijt op de vloer. „In ieder geval ie het een zeer verzwarende omstandigheid," zei hij eindelijk. «Het ziet er voor Harborough slecht uit." _vWij hebben de nummers van de bankbiljetten, welke ik Kitely ter hand heb gesteld," zei de directeur, „mogelijk kan die opgave van dienst zijn, voor het geval zij ter wisseling worden aangeboden." Mallalieu schudde het hoofd. „O zoo," antwoordde hij. „Maar die zullen zoo spoedig niet uitgegeven worden, 't Is een leelijk geval en zooals ik zeg, hij is onder verdenking, dus moeten wij hem trachten te vinden." Hij verliet het huis en begaf zich naar den dokter, die net tegenover de bank woonde, want hij wilde zooveel mogelijk de bizonderheden van de geschiedenis kennen. Zijn bezoek bij den dokter duurde langer dan bij den bankdirecteur en toen bij den medicus verliet, was hij ontdaan en in de war. Want de dokter had hem hetzelfde gezegd, als tegen Cotherstone en Bent, dat namelijk degene, die de moord had gepleegd, volkomen op de hoogte moet zijn geweest van het maken van die eigenaardige lussen. Mallalieu, die tot op dat oogenblik voor zich ,zelf er van overtuigd was, dat Cotherstone de moord gedaan had, wist echter even zeker, dat Cotherstone van die soort dingen geen verstand had. Als het met zoon speciale strop gedaan is, dan moet het iemand geweest zijn, die er verstand van had, mompelde hij, terwijl hij het politiebureau wederom binnentrad. Maar 't is mijn zaak niet dat uit te zoeken. Ik weet in ieder geval wat mij te doen staat — niemand weet dat beter dan ik zelf. De commitearie en de hoofdagent waren bezig hun instructies aan de nog wat slaperige agenten te geven, toen Mallalieu binnen kwam. Hij wachtte tot de agenten weg waren en nam den commissaris apart. „Ik heb nog iets bezwarende tegen Harborough," zei hij. „Hij wae tegelijk met Kitely aan de bank, toen deze zijn geld in ontvangst nam. Op zichzelf mag daar niets bijzondere in steken, doch 't kan ook een aanwijzing inhouden. In ieder geval wist Harborough, dat de oude man veel geld bij zich had." De commissaris knikte toestemmend doch zijn houding drukte toch twijfel uit „Ja dat kan natuurlijk ale verdachte omstandigheden beschouwd worden, doch u weet evengoed ale ik, burgemeester, dat Harborough niet iemand is, die ooit in geldverlegenheid verkeert Algemeen gelooft men in de stad, dat hij gefortuneerd is; voor zoover ik mij hermner, is hij altijd min of meer een zonderling geweest Hij heeft zijn dochter een goede opvoeding kunnen geven, hij leeft niet bekrompen en ik heb ook nooit gehoord dat hü bij iemand in het krijt staat. Ik gaf al toe dat hij een zonderling is, en wij weten ook, dat hij stroopt en meer dergelijke ongeoorloofde dingen doet, maar wij hebben hem toch nooit op heeterdaad kunnen betraopen." r „De feiten kunt u toch niet loochenen" zei Mallalieu. „Hij moet in elk geval odgespoord worden. Als hij zich schuil houdt — als hij niet thuis komt." „Dat zou zeker tegen hem pleiten" beaamde de commissaris. „Enfin, ik zal doen wat ik kan. Al onze mannen zijn er op uit en er komen drie rechercheurs uit Noreaster, per auto — zij zijn reeds onderweg '* „Laat mij, als er iets bijzonders gebeurt, onmiddellijk roepen." zei Mallalieu Langzaam wandelde bij naar huis, terwijl zijn geest met allerlei mogelijkheden en vermoedens bezig was. En toen hij om zes uur als naar gewoonte, was opgestaan de volgende ochtend, was hij onmiddellijk reeds weer geheel vervuld van deze zaak - hij was nu nieuwsgierig. Hij en Cotherstone, beiden volbloed zakenmensrhen, die steeds hun personeel controleerden, waren gewend elkaar des morgens om uiterlijk half zeven op het birnenplem van hun zaak te ontmoeten. Mallalieu was buitengewoon nieuwsgierig naar de houding van zijn compagnon. Wat zou hij doen, hoe zou hij ziieh gedragen? Cotherstone was er reeds, toen Mallalieu kwam. Hij was bezig met eenige voerlieden en handelde met hen af, alvorens naar Mallalieu te komen. Bij het nog vale daglicht zag hij er als gewoonlijk uit, doch Mallalieu bemerkte een zekere, vermoeide en bezorgde trek om zijn mond en een nauw onderdrukte trilling in zijn stem. Hij zelf sprak niet en lette scherp op; hij wilde Cotherstone laten beginnen. „Goedenmorgen," zei Cotherstone, toen hij hem genaderd was en zij vlak bij de deur van hun kantoor stonden. „Goeden morgen," antwooidde Mallalieu. „En?" „En?" Cotherstone nam zenuwachtig een boek en enkele papieren, welke hij van huis had meegebracht, van de eene hand in de' andere. Steelsgewijze keek hij naar zijn compagnon, wiens blik strak en onderzoekend op hem gevestigd was. „Je hebt zeker alles gehoord," zei Cotherstone na eenige oogenblikken van pijnlijk stilzwijgen. „O ja," zei Mallalieu droogjes, „natuurlijk heb ik het gehoord." Cotherstone keek om zich heen. Er was niemand in de nabijheid, toch liet hij zijn stem overgaan in stille fluistertoon. „Indien niemand behalve hij het wist," mompelde hij, terwijl hij Mallalieu wederom van terzijde opnam, „indien hij er met niemand anders ooit over gesproken heeft — en ik geloof niet, dat hij dat gedaan heeft — dan zijn wij veilig." Mallalieu staarde nog steeds even kalm naar Cotherstone, die onder die vaste vragende blik onrustig begon te worden. ~0 ja?" zei Mallaiieu eindelijk. „Zoo! Geloof je dat? Zoo! " „Allemachtig kerel, kijk me niet zoo . zei Cotherstone in opwellende drift. „V om " Op hetzelfde oogenblik kwam een politieagent uit de Highstraat het plein oploopen en toen hij de beide heeren z«ig. kwam hij op hen toe en groette beleefd. ~K ~ aan het politiebureau komen? vroeg hij. „Harborough is gearresteerd en bij den commissaris gebracht. Deze wenscht u te spreken." (Wordt vervolgd). --- DE RESTAURATIE VAN DE WATERPOORT is door het toekennen van het Provinciaal subisidie van 20 % in de kosten gelukkig weer een stapje nader gekomen. Thans ie alleen de toestemming van den minister om reeds vóór 1938 met de werkzaamheden te mogen'beginnen, nog noodig. Moge ook Zijne Excellentie van de dringende noodzakelijkheid der restauratie overtuigd zijn, opdat dit fraaie monument in ongeschonden staat voor het nageslacht bewaard blijve. WATERPOORTER. --- Gemengd Nieuws. — Het gerechtshof te Amtem heeft uitspraak gedaan in de zaak tegen vier arbeiders in de werkverschaffing van Stad-Hardenberg, die den baas van de werkploeg hadden lastig gevallen en bedreigd. Uit vrees voor de bedreigingen van de mannen, die tegen hem opdrongen, heeft hij tenslotte een z.g. putbriefje geteekend, hoewel hij dat aanvankelijk niet wilde doen. De rechtbank te Almelo veroordeelde de verdachten ieder tot twee weken gevangenisstraf. Het gerechtshof heeft dit vonnis bevestigd. --- Arbeidstijden koffiehuis- en hotelpersoneel. Bemoeiingen van den minister. Door den minister van Sociale Zaken zijn bij den Hoogen Raad van Arbeid twee voorontwerpen aangaande rusttijden voor koffiehuis en hotelpersoneel aanhangig gemaakt, een voor volwassenen en een voor jeugdige personen. In de toelichting zegt de minister 0.m., dat deze regeling is te beschouwen als een eerste stap. Wat betreft het volwassen personeel behoeft uit economisch oogpunt tegen invoering van de 10-urige nachtrust geen bezwaar te bestaan. Op het bedrijf zal een dergelijk voorschrift geen al te groote nieuwe lasten leggen. Anderzijds is voor het betrokken personeel een wettelijk verpliohte dageiijksche rusttijd van het grootste belang, omdat aldus door inperking van het raam, waarbinnen de werktijd gelegen moet zijn, althans de ergste misstanden op dit punt worden weggenomen. De werkzaamheden van het jeugdig personeel vormen niet een dermate integreerend onderdeel van het bedrijf, dat invoering van een volledige regeling van hun werk- en rusttijden op onoverkomelijke bezwaren zou moeten afstuiten. Invoering van de wettelijke bepalingen voor deze personen komt neer op een verplichte Zondagsrust, een arbeidsverbod tusschen 8 uur des namiddags en 8 uur des voormiddags en invoering van een 9urigen werkdag met tusechentijdsche rusttijden. --- Jeugdigen. Regeling van de nachtrust is met noodig, omdat de Arbeidswet zelf deze reeds heeft vastgelegd tusschen 8 uur des namiddags en 8 uur des voormiddags. In het voorontwerp wordt de dagelijksche werktijd van de jeugdige personen beperkt tot 9 uren per dag. In verband met het feit, dat dit personeel ingevolge artikel 60 der arbeidswet op Zondag niet mag werken, is het weekmaximum op 54 uren gesteld. Bij een werkdag van meer dan 6 uren moet een tussohentijdsche onafgebroken rusttijd van ten minste 2 uren gegeven worden. --- Verbreking van huwelijksbelofte. Een Rotterdamscue koopman was met een jongedame uit Dortmund in ondertrouw gegaan, doch één dag voor dat de huwelijksplechtigheid zou plaats hebben, verbrak dé bruidegom de trouwbelofte. De bruid vorderde nu op grond van art. 113 lid 2 van het burgerlijk wetboek schadevergoeding, daar zij inmiddels — voor haar rekening — een geheelen inventaris, de bruidskeeding enz., had aangeschaft. De rechtbank en het gerechtshof te Den Haag verklaarden eiecheres niet ontvankelijk m haar vordering. Het Hof overwoog, dat, naar de geschiedenis van art. 113 aantoont, de wetgever heeft wißen breken met iedere verbindende kracht, vroeger hier te land aan trouwbeloften toegekend, en dan ook ieder bedrag tot schadeloosstelling uit hoofde der niet-vervulling van de beloften heeft nietig verklaard, waarop slechts een uitzondering is gemaakt in het geval vermeld in lid 2 van art. 113, „kennelijk omdat het dan niet bij beloften ie gebleven, doch aan die belofte reeds uitvoering is gegeven". Laatstbedoeld geval achtte het hof niet aanwezig, daar vaststond, dat de bedoelde goederen waren aangeschaft voor de aangifte van het voorgenomen huwelijk, zoodat het m dezen geleden verlies naar 'e hofs oordeel niet voor schadevergoeding in aanmerking kan komen. De zaak is daarna door den Hoogen Raad behandeld en deze bleek van oordeel te zijn, dat de strekking van de wet duidelijk deze is, dat slechts wanneer door aangifte en afkondiging als voormeld de ernst van der partijen huwelijksplannen is gebleken, de verbreking van de trouwbelofte de verplichting tot vergoeding van de volledige schade doet intreden, welke in het vroegere recht aan verbreking van iedere trouwbelofte wae verbonden. .Bij de door het hof toegepaste weteuitleggmg zou, aldus overwoog de Hooge Raad, het wetsvoorschrift wel haast'nimmer toepassing kunnen vinden. Uit de aangifte en de afkondiging van het huwelijk wae hier gebleken, dat een vertrouwen op de huwelijksbelofte ook voor de aangifte alleszins gerechtvaardigd was; daarenboven zou bij de opvatting van het hof art. 113 lid 2 zoo goed als alle beteekenis missen, daar in dergelijke gevallen het huren van een woning en het koopen van meubelen enz. niet plegen te geschieden in het veelal korte tijdsverloop, gelegen tusschen aangifte en afkondiging van het huwelijk en het sluiten daarvan. De Hooge Raad heeft op grond van een en ander het arrest vernietigd en de zaak naar het Haagsche gerechtshof gewezen ter verdere berechting. --- Berichten uit Stad en Dorp. Vereen, van Oud-leerlingen der R.L.W.S. te Leeuwarden. Algemeene vergadering. LEEUWARDEN. Vrijdag kwam de Vereen. van Oud-leerlingen der Rijk6landbouwwinterschool te Leeuwarden in algemeene vergadering in hotel „De Klanderij" bijeen, onder leiding van den heer H. A. Boerema. alhier. De voorzitter deelde na de opening mede, dat er dit jaar geen vervolgcursus door den directeur van de Rijkslandbouwcursus gehouden wordt. Wel i 6 er een cursus loopende, waarin de wetten behandeld worden. De belangstelling is echter zeer gering. De cursus wordt nu bezocht door 12 leden. Zal zij het volgend jaar voortgezet worden, dan dienen er meer belangstellenden te komen. --- Financiën. De penningmeester deed rekening en verantwoording over 1936. De ontvangsten waren f 1257.05*7 j (w.o. voordeelig saldo van 1935, groot f733.39Vi) en de uitgaven f 545.43, zoodat het ealdo thans is f 711.62'/«. De heer Tjallema rapporteerde, dat de bescheiden van den penningmeester in de beste orde waren bevonden, waarna deze functionaris werd gedechargeerd. De begrooting werd zonder bespreking vastgesteld op een cijfer van f 1126.62 in inkomsten en uitgaven. --- Bestuursverkiezing. De heer R. D. Sijbrandij werd als secretaris herkozen, terwijl in de vacature van den heer K. D. Miedema, aftredend, doch niet herkiesbaar, werd gekozen de heer W. Anema te Oude-Bildtzijl. --- Landpachters en Hypotheekboeren. LLEUWARDEN. In de bestuursvergadering van de Prov. afdeeling Friesland van den Bond van Landpachters en Hypotheekboeren is de samenstelling besproken van Pachtkamere en Pachtbureaux in verband met de aanhangige Pachtwet. Besloten werd om tot het Bestuur van de Friesche Maatschappij van Landbouw het verzoek te richten bij event. vacatures van distncts- en plaatselijke deskundigen van het Centraal Pachtbureau rekening te willen houden met vertegenwoordiging, van den Prov. Bond van Landpachters en Hypotheekboeren. Wegene bedanken van den heer G. Jelema als secretaris werd in deze functie benoemd de heer J. Janema, terwijl de heer A, Kleistra tot voorzitter werd verkozen. --- Afd. Drachten Bond v. Staarspensinnneering. DRACHTEN, 12 Febr. onder voonzitterschap van den heer F. Lieuwenia. Het ledental 'bedraagt 42ö. Het aftredende bestuurpHd de heer H. Zwart werd hertkozen. terwijil het beeliuurs- A. Eïzer geen henvi verlangde. «Beslaten werd de vervulling ven deze vacature tol een volgende vergadering aan te houden. Bestalen ie in verband met de komende Kamerv.enki.ezj.ngen meer propaganda te maken. Op politieke vergaderingen welike hier in de naaste toekomst zullen worden gehouden, zai de vraag worden gesteld' hoe iet Staatspensioen wordt gedacht. Voor deelname aan het groote demonstratieve congres te houden in Apnii as. te 'e Gravenhage hebben zich reeds een 50-tal personen aangemeld. --- Uit de Waterpoortstad. SNEEK DE STAD ZONDER TORENS. Sneek is zeker een van de weinige steden, die in 't geheel geen kerktoren bezit. Reist men door het platteland, dan ziet men in den wijden omtrek tal van kerktorens naar den hemel oprijzen, aan welke torens, indien men eenigszins georiënteerd is, direct daarbij behoorende dorpen en steden zijn te herkennen. Met Sneek is dat niet het geval. Als men Sneek nadert ziet men van verren afstand geen spitse kerktorens omhoog steken, maar alleen den koepel op de St. Martinikerk, het torentje op het dak van de R.K. kerk en de watertoren. Deze laatste is een kleine 40 M. hoog, en is dus in wijden omtrek te zien. Maar dat is dan ook de eenige toren, zij 't dan geen kerktoren, die feneek bezit. In vroegere eeuwen stond er een, naar de geschiedenis vermeldt, zware massieve toren bij de St. Martinikerk op het tegenwoordige Oud-Kerkhof. Deze toren is echter ingestort, en niet weer opgebouwd. De plaats waar hij gestaan heeft is echter nog duidelijk waar te nemen, daar het metselwerk aan de kerk daar ter plaatse veel nieuwer is dan van de andere gedeelten. Deze kerk die eenige malen door brand is verwoest, en in 1625 voor de laatste maal •werd opgebouwd, bevat zeer oude muurgedeelten. Aan den kant van het z.g.n Heng- Btepad b.v., — dat is de straat die loopt vanaf het Oud Kerkhof naar de Groote Kerkstraat, — bestaan de muren nog voor het grootste gedeelte uit oude Friesche moppen, steenen van een abnormale grootte en dikte. Als men die steenen beziet, moet men wel tot de conclusie komen, dat de metselaars, die ze indertijd hebben verkerkt, groote handen gehad moeten hebben om die kanjers te hanteeren. In de plaats van den verdwenen toren is toen blijkbaar de koepel op het dak van de e**k gemaakt, waarin ook de klokken van et carillon zijn opgehangen. Gedurende de ":or'0gsJaren, en ook nog eenige jaren daar"*< was de koepel echter leeg. Het oude carillon n.l. voldeed niet meer aan de f'schen, een aantal klokken waren gebarsten. en de toon van het geheel was niet zuiver meer. De klokken zijn er toen uitgehaald, °m verkocht te worden. Het brons was in die dagen n.l. geweldig duur, maar toch is "e verkoop niet doorgegaan, omdat er van Vele zijden tegen den verkoop geprotestered u'ei*d, daar men vreesde, dat het brons voor oorlogsdoeleinden gebruikt zou worden. •Daarom zijn de klokken, waaronder zeer °ude exemplaren, indertijd tijdelijk op de volders van de kerk opgeslagen. Later, toen, dank zij het initiatief van de Vereeniging voor Vreemdelingenverkeer, een nieuw klokkenspel werd aangebracht, zijn de oude klokken voor het grootste deel verkocht. Enkele ervan kregen echter een andere bestemming. Eén hangt n.l. in het paviljoen aan het Sneekermeer, één aan het restaurant van het sportpark aan den Leeuwarderweg, en één in het koepeltje op het dak van het rusthuis Nieuwe Frittemahof, van de vereeniging „Pro Senectute" aan de Stationsstraat. Of er nog meer op zoon bijzondere plaats terecht zijn gekomen, is ons niet bekend. --- DE R.K. KERK is dus ook torenloos, en bezit evenals de Groote Kerk alleen maar een kapel met een torenspits gedekt. Hierin hangt slechts één klok, die geluid wordt om de kerkdiensten aan te kondigen. Er is ons meermalen verteld, dat het oorspronkelijk in de bedoeling heeft gelegen op het plein vóór deze kerk mettertijd een toren te bouwen, zoodat de ingang van de kerk dan dus dóór den toren zou gaan. Maar of dat inderdaad het geval is, is ons niet bekend. Mocht het echter zoo zijn, dan zouden wij, en zeker vele Sneekers met ons zich daar ten zeerste over verheugen, omdat daarmede een einde zou worden gemaakt aan Sneek's torenloos tijdperk. Maar wij vreezen, dat de tijden eerst heel wat moeten verbeteren, voordat er van een dergelijk bouwwerk sprake kan zijn. --- Volwassenen. Wat betreft het voor-ontwerp van een rusttijdbesluit voor volwassen koffiehuis- en hotelpersoneel, valt 't volgende op te merken. De dagelijksche onafgebroken rusttijd wordt op ten minste 10 uren vastgesteld. Waar zich echter in deze bedrijven nog al eens bijzondere omstandigheden of een opeenhoopdng van werk plegen voor te doen, is op vrij ruime schaal ontheffing van dit verbod mogelijk gemaakt. Door het districtshoofd der arbeidsinspectie of in beroep door den minister, kan vergunning worden verleend om een rusttijd van minder dan 10 uren te geven. --- Persnieuws. S.D.A.P. en Koningschap. Nu de feeetvlaggen zijn gewaeschen en opgeborgen, acht ir. J. W. Albarda wel den tijd gekomen voor een enkel woord van nabetrachting. „Heit Is een gelukkig' verschijnsel, dat nationale f«esten hebben opgehouden te zijn, wat zij gedurende een vrij langen tijd voor een niet gering deel zijn geweest, anti-socialistische demonstraties. Dit behoeven zij niet te zijn en behooren zij niet te zijn. Aan wie de schuld lag, dat die feesten dat karakter hadden verkregen — in die vraag verdiep Ik mij nu ntet. Een feit is het, dat nu zulke feestviering niet meer tegen onze beweging wordt gericht. Vijandige handelingen, waaraan enkelen oneer ditmaal hebben bloot gestaan, kwamen niet van de zijde der oprechte vrienden van het Oranjehuls, maar slechts uit het kamp, waar men, met Oranjeleuzen op de lippen, de Kroon tot het werktuig van een dictator zou willen maken en daarmede het koningschap tot een paskwil. De tegenstelling tussohen monarchie en republiek is in de Nederlandsche politiek niet actueel. A] zijn er in Nederland principieel* republikeinen en monarchisten, zij voeren over die tegenstelling geen strijd. Er is geen enkele politieke partij in ons land, die voor de Invoering van een republikeinßche «taaitsinrichting ijvert. Andere en grootere vraagstukken houden de geesten en de gemoederen bezig. Over democratie en dictatuur wordt met hartstocht gestreden, over ordening van het economisch leven, over de bestrijding der werkloosheid en over andere vraagstukken van onmiddellijk belang. Maar niemand denkt eraan een strijd te openen over den tegenwoordigen «baatsvorm, of hij republikeinsch of monarchaal moet zijn. "Welke voorkeur men ten deze ook zou "her/betn, ieder aanvaardt den tegenwoordigen toestand. Dit zou anders zijn. indien Nederland niet was een democratische monarchie, waarin de wil des volks door het staatshoofd niet wordt weerstreefd. Het was anders in de eerste vijftig Jaren van het Koninkrijk der Nederlanden, toen de persoonlijke wil des Konlngs zich dikwijls zeer sterk deed gelden to een andere richting dan die van sterke volksver-langen». Het zon ook in de toekomst weer anders kunnen worden, indien — wat niet te hopen is — de Kroon zich rechten of macht zou willen aanmatigen, of indien amderen de Kroon zoodanige rechten of macht zouden willen opdringen, ala met ons democratisch staats/bestel rutet in overeenstemming zijn. Dan kan de voorkeur voor den reputollkeinaehen staatsvorm ophouden een platonische te zijn; dan 'kan zij militant worden. Aanvaarding van den toestand van het oogenblik is een eisch der democratie; want het lijdt geen twijfel, dat ook in ons land de overgroote meerderheid des volks de monarchie in stand wenscht te houden, nu de troon door een lid van het Huis van Oranje is ingenomen. Indien iemand op het denkbeeld kwam, over deze vraag een referendum te organlseeren op de wijze, waarop de „Groene" verleden Jaar een stemming over vraagstukken van oorlog en vrede heaft gehouden dan zou hij merkwaardige resultaten verkrijgen. Ale hij de vraag niet in theoretischer» zin formuleerde, maar haar onmiddellijk practische strekMnig g-af, aou de scheidingslijn tusschen vóór- en tegenetanders der monarch!* dwars door het soda* ifstisch klezersleger heen loopen en zelfs zou zij door onze eigen partij gaan. Men vergist zich stellig, als men meent, dat het beeld, dat in den laatsten tijd sommige republieken vertoond hebben, voor velen aantrekkelijk is. De geschiedenis van de laatste jaren heeîft wel geleerd, dat een partijman, door keuze staatshoofd geworden in een republiek, voor de democratie minder eerbied kan bezitten, dan de vorsten in de Noord-West-Europi monarchieën, en veel rmeer kwaad kan doen. Wie dit alles erkent en eerlijk waardeert, behoeft bij feesten van het Koninklijk Huis niet afwijzend en niet afzijdig te Maan. alsof hij met gevoelens van ■hap was vervuld. Hij kan in de democratische monarchie aan het staatshoofd de volle eer bewijzen, zooals in een republiek een principiëele voorstander van den monarchalen staatsvorm den president erkenning en waardeering niet behoort te onthouden. Maar hij behoeft niet zoo luid te julbelen en Zoo hoog te zingen als de volbloed monarchisten. Hij dient Struycken'e wijzen raad, om niet te overdrijven! in gedachten te houden en ook de elsohen van den goeden smuk". *»• --- Krinkeldekronkel. Het Hbl. schrijft: ne heer Albarda, de leider d_-r Nederlaßaache socialisten, beleeft moeilijke tijden, nu zijn partij de r van de socialistische revolutie heeft geofferd op het altaar der burgerlijke gematigdheid. Hij dreigt met kleurenblindheid geslagen te worden nu tusschen het rood en rosé van de verschillende stroomingen in zijn partij zioh een schuchter vleugje oranje begint te mengen. ■Wel, wat zou er gebeuren als men straks op hert partijcongres de antithese roodoranje, republiek-anonarchie, principieel behandeld zou willen zien. Dit moet voorkomen worden! En dit kan voorkomen worden door eenvoudig te verklaren, dat deze antithese geen antithese is, of liever (laat ons niet al te positief zijn, denkt ir. Albarda), dat, zoo deze antithese» die geen antiöhese is.toch mocht blijken desondanks wèl een antithese te zijn, zij althans geen actueels antithese ie. De reden hiervoor zteit de heer Albarda te de voortreffelijkheden van de moderne constltutioneele vorsten in "West-Europa, die „leven en handelen in volkomen harmonie met de democratische staatsinstellingen. Zij eerbiedigen volkomen de democratiflche wilsvorming dier volken". Zeer Juist, heer Albarda, maar dat doen de vorsten in Nederland al sinds 1848. Kn toch hebt u tot 193.3 noodig gehad o>m dat te ontdekken en datgene wat tru en d« uwen de oogen opende, was niet uw inzicht maar de ontploffing van een bom tusschen een troep misleide muiters! Jlaar goed, laat ons dit alles vergeten en den heer Albarda en de zijnen met open armen in de gelederen der loyale aanhangers van ons koningschap opnemen en om het hardst hoera roepen voor ons vorstenhuis. O, neen, zegt ir. Albarda, zoo is het niet gemeend. Wij willen wel stilletjes onzen draai nemen, maar ruiterlijk rechtsomkeert maken, geen denken aan. Want, zegt hij. «prekende van den socialist, „Hij behoeft niet zoo luid te jubelen en zoo hoog te zingen als de volbloed monarchisten". Nu weten onze socialisten eindelijk waar het op staat: juichen maar zachtjes! Zingen maar pianlssimo! Vader Marx mocht het eens hooren!... --- Land bouw film „Weer welvaart.” De heer Alex Roosdorp, van Deventer, heeft in de zomer van 1936 heel ons land met de camera doorgezworven en tal van prachtige brokken natuur vastgelegd op de film. Speciaal heeft hij zich toegelegd op het verfilmen van landbouw- en veeteeltbedrijven in enkele provincies van ons land, waarbij het vooral ging om een beeld te krijgen van de methodes, die de boeren in hun bedrijven toepassen. Uit al die opnamen *6 de film „Weer welvaart" samengesteld, welke thans in de samenkomst van de Vereen, van Oud-leerlingen van de Rijkslandbouwwinterschool voor het eerst in ons gewest vertoond is. Deze filmvertooning werd tevens bijgewoond door enkele leeraren en door de leerlingen van de tweede klas van de R.L.W.S. De film bestaat uit vier deelen, waarvan de vertooning ongeveer twee en een half uur in beslag nam. De heer Roosdorp heeft wel zeer veel materieel verzameld, dat een uitnemend beeld geeft van het landbouw- en veeteeltbedrijf in Nederland. Wij zien hoe iedere ôtreek haar eigen type boerderijen heeft en hoe het leven op die boerderijen altijd weer verschillend is. We krijgen #tal van prachtige landschapopnamen te bewonderen, waaronder we apart willen noemen, die uit de streek van Goëngahuizen onder Grouw — één van de mooiste plekjes van het Friesche waterland. Daar is de filmoperateur op een schitterende zomerdag geweest en heeft het boerenleven, dat daar onder de blauwe hemel met zijn witte wolken zoon groote bekoring uitoefende, verfilmd met veel gevoel voor schoonheid. Unieke opnamen zijn hier gemaakt van het maaien van het gras en van het melken van het vee; van het vervoer van het hooi per praam over de Wijde Ee en van het opladen van het hooi op de wagens. Ook boerenbedrijven in andere gedeelten van Friesland (Rijperkerk en Jeleum) werden op het witte doek vertoond en telkens kon opgemerkt worden hoe de heer Alex .Roosdorp alles met veel kunstzin verfilmd heeft Is zoo een belangrijk deel van de film aan Friesland gewijd, we kregen ook een voortreffelijke indruk van de boerenbedrijven in andere gedeelten van ons land, n.L Groningen, Zuid-Holland, Overijssel en Wieringermeer. Daarnaast werd een kijkje gegeven op enkele belangrijke veekeuringen. De film „Weer welvaart" mag zoo uitnemend geslaagd heeten. --- Hoog water. GROUW. 12 Febr. De boezemetand is alhier op 't oogenblik abnormaal hoog. Nog nimmer in dit buitengewoon natte seizoen heeft de stand zulk een peil bereikt. Het poldertje, de zg. Freerkfintsjee, staat thans reeds blank. Het water reikt bijna tot aan den bovenkant van den steiger. De aannemers van het nieuwe gedeelte kunnen de werkzaamheden wegene den hoogen waterstand thans niet voortzetten. --- AUTOBUSDIENSTEN. Beslissingen in beroep. Bij Koninklijk besluit zijn ongegrond verklaard de beroepen, ingesteld door: a. De N.V. Nederlandsche Tramweg-Maatschappij te Heerenveen, tegen de beschikking van Ged. Staten van Friesland van 27 Nov. 1935, voor zoover daarbij aan voornoemde N.V. vergunning is geweigerd tot het in werking brengen van een autobusdienst tusschen Berlikum en Sint Jacobiparochie en bij welk beroep tevens is verzocht de derde voorwaarde van de aan voornoemde N.V. verleende vergunning voor het onderhouden van een complex autobusdiensten Leeuwarde n—F ran ek er—Sneek ca. zoodanig aan te vullen, dat van weigering van de goedkeuring van dienstregeling en tarieven beroep kan worden ingesteld op den minister van Waterstaat. b. H. Tolman te Leeuwarden, tegen de hierboven bedoelde beschikking van Ged. Staten van Friesland, voor zoover daarbij de aan J. Kampen te Minnertsga verleende vergunning tot het in werking houden van een autobusdienst tusschen Minnertsga en Franeker over Sexbierum ie overgedragen aan de N.V. Nederlandsche Tramweg- Maatschappij te Heerenveen c. De N.V. Ned. Tramweg-Maatschappij te Heerenveen, tegen de beschikking van Ged. Staten van Friesland van 20 Mei 1936, voor zoover daarbij de aan G. Dijkstra te St. Annaparochie verleende vergunning tot het in werking houden van een autobuedienst tusschen St, Annaparochie en Leeuwarden ie uitgebreid in dien zin, dat de vergunning zal gelden voor een dagelijksche autobusdienet St. Annaparochie, St. Jacobiparochie, Westhoek, Oudebildtdijk, Vrouwenparochie, Leeuwarden. --- INGEZONDEN. DB TOREN VAN OLDEBOORN. Het Comité tot herstel van dien toren van OSdeboom mocht onder meerdere golften in hartelijken dank een gift ontvangen van het Friesch Genootschap voor Geschied-, Oudheid en Taalkunde te Leeuwarden. In deze git Mgt *och ook een erkenning van de>kund'üge zijde van öe waarde van orazen toren en de wenschelijkheild haar ook voor helt nageslacht te behouden. Ook uit on-te koloniën en Amenüka "Hwaimen in de laatste maariid enkele mooiie giften, ca. één van f 100, binnen, alen van oudJ-iiniwoners van Oldeboorn, dlie op deze* wijze daadlwer toonden nog steeidls mede te leven met hun oude woonip'llaa'te. In veribamd met deze giiften zal d«e laatste afrekening nog eemigen tijd worden -~ steld. Nog laijn enkele boekje» voorradig en hen die door een gift het cotmtitté verWSjden, zafl het faerdenkiingjafboékje worden toegezonden, zoolang de voorraad, strekt Men vermelde txj het zenden van een bijdrage er echter bij dat men alsnog een boeikje wenscht te ontivangen, daar aan he* comité miet alle adressen bekend zijn, waaraan een. venzonden is. Namens het Coan A. P. VAN DE WATER. Doopsgez, pred. Postgiro 11801, Oldeboorn ---