WAT IS 7 ■ --- WAT IS ? ■ --- Gemengd Nieuws. — Voor de rechtbank te Zutfen stond een 77-jarige zwerver terecht wegens brandstichting in een hooiberg. De officier van justitie eischte vier jaar gevangenisstraf. Wegens brandstichting heeft de oude man reeds twee-en-twintig jaar gevangenisstraf achter den rug, terwijl hij voor andere vergrijpen eveneens gevangenisstraf ondergaan heeft. — Een Fransche folklorevereeniging heeft het Nederlandsch Centraal Bureau voor Volksdansen te Oosterbeek uitgenoodigd om op de wereldtentoonstelling te Parijs een viertal uitvoeringen te geven op 12 en 13 Juni a.s. Ook de Gorsselsche boerendansers, een Friesche en een Zeeuwsche groep zullen waarschijnlijk aan deze demonstratie deelnemen, evenals het Brabantsche vendelierencorps uit Tongelre. --- Uitzet gestolen. Een 23-jarige metselaar en een 20-jarice dienstbode uit Den Bosch hadden trouwplannen en wilden een huishouden opzetten. Om aan een uitzet te komen, drongen zij een woning binnen en ontvreemdden de daartoe benoodigde voorwerpen. Zij werden echter spoedig gearresteerd en legden een volledige bekentenis af. De officier van justitie te Den Bosch eischte, bij behandeling dezer zaak voor de Bossche rechtbank, tegen den jongeman een jaar en drie maanden en tegen het meisje negen maanden gevangenisstraf, waarvan zes maanden voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar. --- X. HET HOL ONDER HET AFDAK. Toen Bent en zijn gast, na de rechtszitting samen naar huis gingen om te dineeren, legde hij een buitengewone nieuwsgierigheid aan de dag. Evenals vele der inwoners van het stadje was ook hij er in geslaagd een plaatsje in de rechtszaal te veroveren. Met opwindende belangstelling had hij Brereton gevolgd bij het verhoor van juffrouw Pett. Nu was hij overnieuwsgierig te weten, wat het beteekende, wat er de bedoeling van was en welk inzicht Brereton nu in de zaak had. „Je wilt toch niet te kennen geven, dat je dat vrouwelijk skelet verdenkt?" riep hij ungeloovig, toen zij aan tafel zaten. „En locb zag je er uit, et' je öti werkelijk deed n het er op aanlegde di-s Indruk te vestigen. Allemachtig kerel, alle kletsmeiers .van Highmarket zitten op het oogenblik thuis te vertellen, dat juffrouw Pett baar heer heef! gewurgd." ..Wat i# daar tegen?" vroeg Brereton koeltjes. „Als je de feilen bekijkt ie er toch evenveel reden om juffrouw Pett te verdenken als Harborough. Zij zijn misschien beiden even onschuldig als ik. Aangenomen, dat er bezwarende omsUmdigLëden zijn die tegen Harborough pleiten, dan zijn die er toch ook tegen juffrouw Pett, op grond van haar eigen uitlatingen, dat zij geldelijk voordeel bij de dood van den ouden man verwachtte. Zij is een sterke, gespierde vrouw en zooale je zei, wae Kitely aan het aftakelen — onmogelijk ie het in elk geval niet dat zij hem vermoord zou hebben Beste kerel, moorden worden eome door heel andere menschen bedreven dan men oppervlakkig beschouwd zou vermoeden en om de meeet uiteenloopende en eigenaardige beweegredenen, zij werden some bedreven door overigens heel achtenswaardige vrouwen — zooale juffrouw Pett waarschijnlijk ie — alleen maar uit een gril." „Verdenk je haar werkelijk?" vroeg Bent. „Dat zou ik graag willen weten." „Dat zal ik je nu toch eens niet vertellen, ouwe jongen," zei Brereton met een ondeugend lachje. „Al wat ik je zeggen wil ie, dat ik geloof, dat deze moord óf een zeer eenvoudig óf een zeer ingewikkeld geval ia Wacht maar 'n poosje. Wacht bijvoorbeeld, tot mijnheer Chrietoffer Pett met dat teetament voor den dag komt, dan zullen wij een heel etuk verder raken." „Het spijt mij in elk geval voor Avice Harborough," zei Bent. „Ik geloof dat de heele zaak gauw tot een oplossing zou komen als haar vader maar wilde zeggen waar hij die nacht geweest ie." „Hij zou van elke minuut tusschen negen en tien uur rekenschap moeten geven," antwoordde Brereton. „Hij wae natuurlijk op etrooptocht," veronderstelde Bent. „Dat is toch niet waarschijnlijk," antwoordde Brereton. „Die man echijnt in een of ander geheim betrokken te zijn en ik moet achterhalen wat dat is. ondanks zijn besliste terughoudendheid. Bent — ik ben van plan die zaak grondig aan te pakken. Het Noreaster gerechtshof houdt de volgende maand zitting en daar moet Harborough verschijnen. Ik zal in zijn nabijheid blijven en de zaak zoo goed mogelijk uitwerken — bet zal voor mij in vele opzichten goed zijn — ondervinding — werk— de belangstelling in het publiek — de eer, als ik mijn cliënt vrij zou krijgen. Ik zal dus zoo brutaal moeten zijn om je gastvrijheid nog voor eenige tijd in te roepen." „Natuurlijk," zei Bent hartelijk. „Het huis staat tot je beschikking; ik vind het juiet erg leuk, kerel! Maar 'n zonderlinge geschiedenis is 't! Ik zou er 'k weet niet hoeveel voor ever hebben om alleen maar te weten wat jij er van denkt." „Ik ben het nog niet eene met mezelf. Ik weet heusch zelf nog niet, wat ik er van moet denken," zei Brereton. „Op enkele dingen kan ik je echter wel wijzen, en daar moet je dan op je gemak maar eens over nadenken. Welk motief zou Harborough gehad kunnen hebben om Kitely te vermoorden? Er zijn hier in de stad voldoende getuigen — zijn dochter — buren — winkeliers — die kunnen verklaren dat Harborough nooit in geldverlegenheid verkeerde; hij wekte altijd redelijke schijn van meer geld te bezitten, dan men van menschen van zijn type verwachten kon. Acht jij het mogelijk, dat hij Kitely voor, laten we zeggen, dertig pond zou vermoorden? En zou een verstandig mensch gelooven, dat een zoo schrander man als Harborough toch ongetwijfeld is, — aangenomen dat hij de moord «ou gepleegd hebben, de domheid zou hebben begaan om daarvan tastbare bewijzen achter te laten die onmiddellijk in zijn richting moeten leiden? Beschouw nu de andere zijde. Ie het niet natuurlijk, dat juffrouw Pett, aangenomen, dat zij de moord wilde plegen, er buitengewoon goed toe in de gelegenheid wae en bovendien ook de kans zou hebben waargenomen om de verdenking op een ander te vestigen? Zij kende de gewoonten van Kitely — zij kende de omgeving goed, — zij wiet waar Harborough dat koord had gehangen, zij is het type vrouw dat als een kat zoo stil en behoedzaam sluipen kan. Indien, zooals zal blijken uit het testament, zij geldelijk voordeel had van de dood van kitely, ie er dan geen redelijk argument om haar te verdenken? Of anders gesteld: mag juffrouw Pett op grond van deze feiten niet worden verdacht?" „Zou je me willen wijsmaken, dat zij den ouden Kitely vermoord heeft, om in het bezit te geraken van het schijntje dat hij nagelaten heeft?" vroeg Bent ongeloovig. „Kom kerel, dat is toch wel wat sterk." „Voor mij toch niet te sterk," antwoordde Brereton. „Ik heb indertijd een geval onder handen gehad, waarin een jonge vrouw haar veel ouderen echtgenoot eenvoudig vermoordde, omdat zij er zoo brandend naar verlangde, een einde te maken aan het vervelende leven, dat zij met hem leidde en omdat zij niot het geduld had om op zijn natuurlijke dood te wachten. Ik heb van een geval gehoord waarin een oudere dame haar tweelingzuster vergiftigde om in het bezit te komen van haar inkomen en in Brighton weelderig te kunnen leven. Ik zou niet graag aan juffrouw Pett onrecht willen doen, maar ik blijf volhouden, dat er eenige grond is voor verdenking en er kan trouwens nog meer aan het daglicht komen " „Het komt dus hierop neer," zei Bent, „ei staan twee menschen onder verdenking. Harborough wordt door de politie verdacht en juffrouw Pett door jou. En het is niet uitgesloten het is zelfs waarschijnlijk, dat beulen onschuldig zullen blijken te zijn. En m >Jet geval, zou ik willen vragen, wie zou dan He schuldige kunnen zijn?." „Ja, wie?" gaf Brereton toe, hali onverschillig. „Dat is een vraag die mij niet rechtstreeks aangaat. Mijn taak is het, te bewijzen, dat mijn cliënt onschuldig is. Ln terwijl jij vanmiddag met je zaken zult bezig zijn, zal ik ook de mijne gaan behnrtigen, door over alles nogeens rustig na te denken " Toen Bent naar de stad ging, stak Brereton een sigaar op, strekte zich behaaglijk uit op een gemakkelijke stoel voor de gezellige haard in de rookkamer en probeerde helder te denken. Hij had Bent alles verteld, betreffende Harborough en juffrouw Pett, maar hij had niets gezegd van een zonderlinge gedachte, een vage verdenking, welke nog geen bepaalde vorm had aangenomen weliswaar, doch die zich steeds meer in zijn brein vastzette. Het was 'n opwellend, vluchtig idee en had niets met Harborough noch met juffrouw Pett te maken. En terwijl hij daar zat, vroeg hij zich vóór alles af hoe deze zonderlinge twijfel omtrent blijkbaar zeer achtenswaardige mannen in dit afgelegen stadje in zijn gedachten wa 9 gekomen. Schrede voor schrede — om het zoo uit te drukken — ging hij in zijn geheugen terug, tot hij aan de eerste bron kwam — Cotherstone. Brereton was een scherp opmerker, dat was een natuurlijke eigenschap van hem. Toen hij die avond bij de Cotherstone's soupeerde, voelde Brereton als bij instinct, dat Cotherstone aan iets dacht, dat niet in verband kon staan met zijn dochter, met Bent of met hem zelf. Zijn geheele gedrag wees op verstrooidheid; een- of tweemaal viel het op, dat hij geen antwoord gaf op een gestelde vraag. Ook toonde hij een opvallende verwarring bij het vernemen van Kitely's dood. Nu was er iets, dat Brereton als een belangrijk en critiek punt in deze zaak beschouwde. Hij was er namelijk in het geheel niet zeker van of de verrassing van Cotherstone bij het vernemen van het bericht echt dan wel geveinsd was, of het geen schijn en comediespel was geweest. Waarom? Hij kon niet nalaten cynisch te glimlachen, toen hij zichzelf daarop een antwoord gaf. Een antwoord dat luidde als volgt: „Omdat, toen Cotherstone, Garthwaite, Bent en Brereton het huis van Cotherstone verlieten die avond, om het lijk van den vermoorde te gaan zien, Cotherstone hen onmiddellijk en zonder aarzelen naar de plek van de misdaad voor ging!" .(Wordt vervolgd), --- Hoog water om Meppel. MEPPEL, 21 Felbr. Hel water om de stad blijkt in den nacht van Zaterdag in deze omgeving tot groote hoogte te zijn opgejaagd door de Noord Wester windvlagen van de laatste dagen. In het centrum van de stad aan de Mallegatsgrachl. was het water met de kade gelijk komen te staan en daar het stoomgemaal van „Vollenhove" Zal was stopgezet is de was nog doorgegaan, daar de verschillende rivieren uit het Noorden en Oosten der provincie nog steeds grrote hoeveelheden water aanvoerden. Thans staat het water reeds op den wal en slraat. ja Etlfs heeft men bij een der huizen planken en kisten moeten leggen om bij de woning In komen. Vele landerijen aan de Wold Aa stenden over onafzienbare afstanden blank. Vele tuinen achter de woningen staan onder water, lerwijl meerderen ternauwernood de achterdeuren kunnen verlaten. In de buurtschap „Tweeloo" is een landweg totjinl ondergeloopen én ook de brugjes over de .W.oM Aa staan, in het water. het Meppeïerdiep "staan reeds enkele' dagen geheel blank. Zaterdag werd de Sluwsluia te Beuikers geheel geopend en het water s'.ortte met donderend geweld het circa \A M. dieper gelegen waterschap „Vollenhove" binnen. De groote hoeveelheden water uit het Meppeïerdiep deed dat in de boezem-wateren van Vollenhove snel stijgen, met als gevolg dat later het gemaal aan de Ettenlandsche kolk weer in werking werd gesteld, dat Zondagmiddag op volle kracht het water naar het IJsselmeer afvoerde. Van val was bij Meppel nog niets te bespeuren. --- ZUIVELFABRIEK „DE EENDRACHT” TE GIETHOORN. Herdenking 40-jarig bestaan,. GIETHOORN. Donderdagavond werd in hotel Prinsen de jaarlijksche ledenvergadering van de coöp. zuivelfabriek „De Eendracht" gehouden, waar het 40-jarig bestaan der fabriek is herdacht. De voorzitter, de heer K. K. Jager, schetste de totstandkoming en den groei van „De Eendracht". Op 10 Februari 1897 — aldus spr. — werd ten overstaan van notaris Kamp te Steenwijk, de acte gepasseerd, waarbij de gemachtigde Koop Hmdriks Vos, Jan Rodermond, Hendrik Uarms Heite en Koop Jager Thomaszn., namens 57 veehouders de oprichting van onze vereeniging bekrachtigden. • Mede trad als bestuurslid op de heer Hendrik W. Dijksma. Als leden, die vanaf de oprichting hun medewerking verleenden noemde spr. de heeren Klaas Oort, Kier Bakker, Christiaan Knol en Teunis (rerrits Vent. In het eerste boekjaar werd verwerkt 441990 L. melk, waarvoor was uitbetaald f 15212.06, gemiddelde f 3.44 per 100 L. Tien jaar later bedroeg de melkaanvoer 1.624.985 L., waarvoor werd betaald f 68198.47 (gemiddelde f 4.19). Spr. vervolgde zijn rede met een overzicht van de veranderingen, welke het bedrijf in den loop der jaren heeft ondergaan. De heer Ottens werd in 1903 benoemd tot controleur aan het controle-station te Deventer en in zijn plaats werd op 18 April 1903 benoemd de heer G. Habers, destijds assistent te Daarlerveen. Voor hem werd een bestaande woning aan het Zuideinde aangekocht. 10 Juni 1905 kon worden besloten, om de handkracht aan de fabriek door stoom te vervangen. Directeur Habers maakte in 1914 plaats voor den heer Nijmeijer, onder wiens leiding in 1916 besloten werd tot oprichting van de kaasmakerij, welke op 8 Maart 1917 in werking kon worden gesteld. In 1918 werd een directeurswoning naast de fabriek gebouwd, terwijl in 1921 het veefonds werd gesticht. Tenslotte stond spr. vrij uitvoerig stil bij de laatstverloopen tienjarige periode. Na den voorzitter spraken achtereenvolgens nog de rijkszuivelconsulent Dr. Breen; de heer Smit, bestuurslid van den Geld.-Ov. Zuivelbond; de heer van Leusen van de Nat. Coöp. Zuivel verkoop-centrale, oud-directeur Habers, oud-directeur Boersma en tenslotte de Burgemeester. Alle sprekers boden hun gelukwenschen aan. De heer Habers vertelde op smakelijke wijze het een en ander over de werkwijze tijdens zijn directeurschap. De aftredende bestuursleden de heeren J. K. Bakker en R. H. Maat werden herkozen, terwijl in plaats van de niet herkiesbare commissarissen de heeren H. N. Bakker en K. H. Vos, werden gekozen de heeren L. Schra en J. H. Dijksma. --- PI. Belang Buitenpost. BUITENPOST, 18 Febr. Jaarvergadering onder leiding van den heer J. Peereboom. Er is een nadeelig saldo van ongeveer f 40. In de plaats van het aftredend bestuurslid de heer Haytink werd benoemd de heer KI. de Vries en in de vacature O. Jonker de beer P. Eringa. Door burgemeester P. Eringa werd punt 5 der agenda „wegverbetering Jeltingalaan" nader toegelicht. Het is de bedoeling een asphaltbetonweg aan te leggen van 5 Meter breedte, hiernaast een grasstrook etj achter de boomen een tegelpad ter breedte van ongeveer 90 c.M. De slooten zullen worden gedempt en rioleering aangebracht. Een en ander belooft een mooi geheel te zullen worden, daar ook de oude boomen zullen worden gerooid en hiervoor nieuwe frissche boomen zullen worden geplant. Door de bewoners van de Jeltingalaan zal hiervoor f 1 per strekkende nieter moeten worden betaald. De aanwezige bewoners der Jeltingalaan zegfjra medewerking toe. Len coinn 'aande uil n P. Roorda., Van Eizinga en Haijtink, zal alle werk doen om de medewerking in dezen van alle bewoners te verkrijgen. Van verschillende zijden wordt aangedrongen op betere verlichting van de Jeltingalaan. Met de wegverbetering zal dit in orde worden gemaakt. De heer Hoekstra wijst op den slechten toestand van Bouwwijk.. Dit punt heeft de aandacht van Plaatselijk Belang. Voor de paardenmarkt is een nieuw terrein in orde gemaakt. Gelegenheid voor draven zal eveneens voor worden gezorgd. Gevraagd wordt een terrein in orde te maken voor speelterrein. Ook dit zal onder de oogen worden gezien. --- Geref. Schoolvereen. Diever. DIEVER, 19 Febr. Jaarvergadering onder voorzitterschap van den heer Jac. Hessels. Het leerlingental bedraagt 67. Ontvangsten f 7140.42 (inbegrepen het batig saldo van het vorig jaar ad f 498.13), uitgaven f 6722.08, batig saldo f 418.34. In de plaats van den heer H. Hessels Hmzn. te Wittelte, die bedankte, werd tot bestuurslid gekozen de heer J. Mulder Hzn. te Oldendiever. Het personeel der school hield inleidingen, het hoofd, de heer Roosjen sprak over „Vrijheid van onderwijs", de onderwijzer, de heer Strating, over „Nederlandsche taal" terwijl de handwerk-onderwijzeres mej. Pot een voordracht gaf over „Gelijk een kind". Ter afwisseling werd de Dabo-film vertoond, alsmede een film van het Koninklijk huwelijk. --- Zuid-Holland. Deetos—D.K.C 12—0 Ons Eibenest—Het Zuiden 2—S Oostelijke Ie klasse. --- Gelderland. Rapiditas—Vada I—2 't Overschotje—E.K.C.A 4—2 Zuidelijke Ie klasse. Volt—Oranje Wit (bij stand 2—o gest.) • »• --- DRIE AFDEELINGSKAMPIOENES. Blauw Wit, Deetos en 't Overschotje. Drie beslissingen zijn er gister gevalleni Blauw Wit, Deetos en *t Overschotje kampioen. Blauw Wit komt thans vijf jaar in de Noord-Hollandsche eerste klasse uit en behoort steeds tot de toonaangevende clubs. Reeds is dit de derde maal dat de titel wordt behaald, tweemaal werd daaraan het landskampioenschap vastgeknoopt. Blauw Wit's voorsprong op haar concurrente Westerkwartier is vrij groot, zooals uit onderstaande stand blijkt: Blauw Wit 15 13 1 1 74-32 27 Westerkw. 13 8 4 1 64—35 20 In Zuid-Holland is Deetos ongenaakbaar. Voor de tiende maal werd de Dordtscho club gister afd onafg' naai wer nationaal kampioenschap haar deel. De wijze waarop Deetos haar concurrente D.K.C, verpletterde (12—0), laat geen twij. fel over wie de sterkste vereeniging is. De stand is: Deetos 12 10 0 2 57—20 20 D.K.C. 12 7 1 4 43-52 15 't Overschotje behaalde ditmaal eens den titel in Gelderland door een 4—2 overwinning op de club, die haar afdeeling al zoo vaak vertegenwoordigde, het Arnhemsche E.K.C.A. --- VEREENIGING „SPORTTERREIN”. WARTENA, 21 Febr. Jaarvergadering van de vereeniging „Sportterrein". Het ledental is gedaald van 116 op 86. Men wil trachten dit getal weer op te voeren en de sport, die thans hier kwijnt, weer levensvatbaarder te maken. Inkomsten waren f 150,47, uitgaven f 129,67, saldo f 20,80. Bij de Boerenleenbank Is nog een schuld groot f 75. De bestuursleden W. Bijlstra en R. Piersma zijn herkozen. --- Zuid-Afrikaansche Tooneelavond. STELLENBOSSCHE STUDEN TEN SPELEN „EN HADDE DIE LIEFDE NIET....” (Van onzen eigen verslaggever). DRACHTEN, 20 Febr. Niet licht zullen de boerengeneraals, die in de kritieke jaren van den Britsch-Afrikaansehen oorlog ons land bereisden om moreelen eu finaneieelen steun te winr;en voor hun heldenslrijd, meer belangstelling ondervonden hebben dan die, welke de Zuid-Afrikaansche studenten van de universiteit te Stellenboaoh hedenavond van de zijde der Friezen gewerd. De groote zaal van V.v.V. waa tot in alle hoeken bezet, toen, nadat het harmoniecorpe „Excelsior" alhier het onsterfelijke „Io vivat" gespeeld had, dr. 11. G. \V. v. d. Wielen te Bakkeveen, voorzitter van de Volkshoogeschool „Allardsioog" onder wier auspiciën deze Zuid-Afrikaansche tooneelavond belegd was, den aanwezigen het welkom toeriep. r. richtte een bijzonder woord van wolkam tot de Zuid-Afrikaansche gasten en de oitk't van studenten-organisaties, terwijl hij V. v. V., de Mij. tot Nut v. h. Algemeen, de Vereen, v. Huisvrouwen, Volksontwikkeling, Boud van Oudüeerlingen en de Jongerein dankte voor hun medewerking waardoor het slagen van den avond rebels bij voorbaat vrijwel verzekerd was. Spr. lichtte hierna in liet kort doel en programma van den avond toe en gaf vervolgens het woord aan den heer G. Boelens, voorzitter van V.v.V. De heer Boelens zeide 0.m.: Al zijn w-ij Friezen wel niet rechtstreeks aan de Zuid-Afrikaners verwant, toch weten wij ons op velerlei wijze met deze stamverwanten verbonden. Ook wij hebben een eigen taal en culluur, waarvoor wij dezelfde gevoelens koesteren als de Zuid-Afrikanera voor de huirne. Zoo moet er wel een wederzijdech begrijpen en waardeeren zijn. Hierna werd den gasten staande het eerste couplet van het Wilhelmus toegezongen — het nieuwe cfficieele Zuid-Afrikaansche had men niet tijdig meer kunnen bemachügen en zich eigen maken. Teneinde de stamverwanten in kennis te kunnen stePen me! de Friesche taal, voerde op verzoek de heer H. K. Schippers, alhier, vervolgene het' woord in het Friesch. --- Taspraek Schippers. . miende det it tige needsaeklik wier, der op to wizen, det der wolwiswier oerienkomst is twisken hwet de Süd-Afrikaenders wolle en twisken itjinge der Onder in hopen Friezen wrot e it. De Afrikaendera koene der net mei tofreden wèze, det hiar tael eahwet ûnderhâlden wirde mochte, hia fregen in eigen rjuchtlik plak.. Wy Friezen hâlde yn in solde posysje ta en it is singulier, det èn yn Siid-Afrika — lyk as spr. mei in passaezje út it tinkboek fen it „Alg. Ned. Verbond" sjen liet — èn yn Fryslftn Smel-Hollânske ynfloeden de oare tael fen syn plak keare wolle. Der bistiet in great underskied twisken it S.-Afrikaensk en it oan de iene en twisken it S.-Afrikaensk en it Frysk oan 'e oare kant. It Frysk is in twiich fen in oar* taelstamme, mar dochs kinne wy elkoar wirdearje. Nammers, wy kinne se ek, de minsken dy't miene det hja yn dizze plattelâneprovinsje hwet „kultuer" bringe moatte en dy't for ús tael gjin each en gjin bigryp habbe. Spr. lies yn dit forbân in etriidfers fen Fedde Schurer foar en helle dit as in biwiis oan, det de tastân yn Fryslân yet lang net is sa as dy wèze moaf. Spr. hope, det der groeije mochte in wierlik bisef, det der yn it Nederlfinake tiin blommen fen forskate formaesje bloeije kinne. En yn Fryslân scille det wêze Fryske blommen op it Fryske mêd! Foart hjirnei waerd.de earste sang fen it Frysk folksliet steande meienoar songen. Vervolgens deelde de voorzitter nog mede, dat burg. Wuite wegens ziekte verhinderd waa hier tpgenwoordig te zijn, doch dat hij bericht had, in den geest aanwezig te zijn. Mr. Vital Haesaert. een Vlaming. — bet was wel een zeer internationaal, nochtans niet eosmopolitisch gezelschap dat de V.v.V.-zaal herbergde — leidde hierop kort het tooneelstuk in, dat de studenten zouden opvoeren en toen ging het doek omhoog voor de opvoering van „En hadde die liefde niet....'", tooneetepel in vijf bedrijven, door Eitemal. Toen de voorzitter in zijn toelichting op het programma mededeelde, dat de opvoering van het tooneeletuk niet minder dan drie uren zou vorderen, heeft menigeen zijn hart vastgehouden. Drie uren re voor een revue die weet te boeien door snel op elkaar volgende bonte en kleurige scènes reeds een behoorlijke tijd. maar een tooneelopvoering van zulk een duur Gelukkig is alles erg meegevallen, het etuk hield de aandacht gevangen ondanks zijn lengte, de opvoerenden wisten de aanwezigen met hun spel te grijpen en tenslotte was er een gemoedelijke, hartelijke stemming in de zaal, die reeds bij den aanvang het beste deed verwachten. Wanneer wij concludeeren dat „En hadde die liefde niet " vermocht te boeien, dan moeten wij daarbij onmiddellijk de opmerking maken, dat het stuk, ware het in het Nederlandsen ten gehoore gebracht, zeer zeker heel wat minder succes geoogst zou hebben. Weliswaar ontbreekt het dit Z.-Afrikaansche product niet aan handelingen spanning, doch de dialogen waren te lang. De schr. had zioh, indien hij het stuk in het Nederlandsch geschreven zou hebben, heel wat moeten bekorten, wilde hij zijn arbeid met succes beloond zien. Nu werd dit tekort in belangrijke mate verdoezeld door de omstandigheid, dat de toeschouwers zich eenigszins moeeten inspannen om de taal der executanten — die velen voor het eerst van hun leven zullen hebben hooren spreken — te verstaan en te begrijpen. Op deze ietwat kunstmatige wijze had bijna ieder zijn volle aandacht bij hetgeen, op het tooneel geschiedde. Overigens was ook het uitstekende ©pel — waarover straks — een reden voor deze aandacht. „En hadde die liefde niet " speelt onbetwistbaar in een Zuid-Afrikaansch milieu en heeft gedeeltelijk betrekking op Zuid-Afrikaansche toestanden. Toch heeft de echr. niet getracht met kunst en vliegwerk en niet go-edkoope middeltjes een folkloristisch tintje aan zijn werk te geven, dat de goegemeente dan ala het typiech-Afrikaansche zou zijn voorgezet. Integendeel, uiterlijk was er, behalve een enkele getbaarde boerenfiguur, weinig specifiek-Afrikaanech aan dit stuk, althans zooals dit als gevolg van de literatuur over den Boerenoorlog nog bij velen in gedachten bestaat, en men waande zich door de kleedij der hoofdfiguren soms eerder op een soiree in Carlton dan in een of andere provinciestad in den Bondsstaat. Wat zeer tot het begrijpen van dit tooneelsruk bijdroeg, zijn de algemeen-menschelijke problemen, die er in gesteld worden en hun dramatische oplossing beleven. De in den grond diep-tragische figuur van den cynicus en „Streber" Eugène Bartman komt helaas te dikwijls voor, om ook hier niet bekend te zijn en begrepen te worden. r& Bartman is een advicaat met een zeer succesvolle carrière, die in de bejegeningen als wees ondervonden, steeds weer een aansporing vindt om vooruit te komen en tot macht, aanzien en roem te geraken. Hij is getrouwd met een meisje van het land, edel van karakter, dat steeds hoopt haar man te kunnen bevrijden uit den greep van den mammon en al zijn trawanten. Dit pogen en de conflicten die daaruit voortkomen vormen de kern van het spel, terwijl de verkeerde handelingen van Bartman, die de coöperatie waarvan hij secretaris is, aan den Joodsrhen aohacheriwr. Rf>" ineky overlevert, het totaal-! i 'Imaken. Tenslotte wint Cilie, de vrouw, dezen strijd. Bartman geraakt tot nadenken, maar de prijs is haar ontijdigen dood. Dit is in korte trekken de inhoud van het stuk, die zich zeer goed leent voor de uitbeelding van de verschillende typen waarvan de fifjurea in het stuk bijna allen de verpersoonlijking zijn. De studenten hebben dit volkomen begrepen en zij beschikken over de vermogens dit duidelijk en gelukkig te demonstreeren. Het spel van Eugène zoowel als van Cilie was voortreffelijk, niettegenstaande zij beiden zeer zware rollen hadden. Maar ook de nobele figuur van den oud-onderwijzer Danie du Pleeeis, de liefdevolle Hilda, Cilie's zuster, de kunstschilder Postma, waren volkomen aannemelijk, terwijl het spel der overigen eveneene zeer verzorgd was; in het bijzonder denken we hierbij aan den „ou-fooer" Wijnand Wijlbach. De Jood Rabinsky had beter gegrimeerd kunnen zijn en was te overdreven van gebaar. Zijn figuurlijke en — later achter de schermen — letterlijke afstraffing door de coöperatie-boeren was rondweg drakerig. Deze tekortkoming moet echter op rekening van den schrijver gesleld worden, de executanten hebben niet anders dan een compliment verdiend voor hun uitzonderlijk goed spel. De aanwezigen bleken niet al te veel moeite te hebben om het Afrikaatrsch te verstaan. Na het laatste bedrijf bracht het publiek den Afrikaanschen gasten een ovatie en stak onder algemeene hilariteit op voorstel van den ooiijken mr. Haesaert een „groote vuurpijl" af. Het was reeds één uur, toen de vele honderden langzaam de zaal verlieten. De Volkehoogeseliool „Allardsoog" kan op een geslaagden avond terugzien, die stellig zal hebben bijgedragen tot een beter begrip tusschen Zuid-Afrika en Friesland. --- FEUILLETON. HET WREKEND VERLEDEN Roman van J.S. FLETCHER. 11 „Wij zullen ongetwijfeld het genoegen krijgen uw neef te ontmoeten," verklaarde Brereton. „Nu wensch ik u vervolgens nog enkele vragen te stellen betreffende u zelf. Wat deed u, voor d«t u huishoudster bij mijnheer Kitely werd?" „Toen was ik huishoudster bij een anderen heer," antwoordde juffrouw Pett scherp. „Wie was dat?" „Als u het weten moet, welnu, dat was majoor Stilman, een gepensionrfeerd militair, doch wat dat met deze zaak te...." „Waar woonde majoor Stilman?" vroeg Brereton. „Hij woonde op de Kandahar Cottage, Wokiug," antwoordde juffrouw Pett wrevelig. ~maar...." „Antwoord alstublieft alleen op mijn vragen en maak verder geen aanmerkingen," zei Brereton. ~Is majoor Stilman nog in leven?" „Neen hij is al tien jaar dood," antwoordde juffrouw Pett, „en als u van plan bent mij nog meer te vragen en weten wilt wat en wie ik ben jongeman, dan zal ik u die moeite besparen. Ik was jarenlang bij majoor Stilman en daarvoor was ik magazijnchef in een hotel te Londen en linnenjuffrouw in een ander weer vóór die tijd. Daar voor woonde ik bij mijn vader thuis, een zeer geacht landbouwer in Sussex. En wat dit alles te moken heeft met datgene, waarvoor wij hier zijn. zou ik wel eens willen weten...." ~Geeft u de namen van die hotels in Londen eens op, alstublieft." „Het eene was Roal Belverdere te Bayswater en het andere Mervin Cresent in Kensington." antwoordde juffrouw Pett, „beide nette hote r woonde u in Sussex?" „Cakbarrow Farm bij Horsham. Wenscht u nog meer te " „Ik zal u niet langer la9tig vallen," zei Brereton suikerzoet. „Een ding echter zou ik nog wel graag van u willen weten — heeft mijnheer Kitely, zoolang hij hier woonde ooit bezoek ontvangen?" „Slechts eenmaal," antwoordde juffrouw Pett. „Het wa 9 mijn neef, die een week-end bij ons doorbracht om over zaken te spreken. Ik weet niet waarover het ging. Mijnheer Kitely had eigendommen in Londen — huizen en —" „En als zaakwaarnemer kwam uw neef vermoedelijk daarover met hem praten." onderbrak Brereton haar, „dank u, ik zal u niet meer met vragen lastig vallen nu." Toen de huishoudster de getuigenbank verliet zat Brereton tevreden achterover in zijn stoel geleund, want hij was overtuigd dat hij het geval nu in een nieuwe sfeer had gebracht. Er werd al druk gefluisterd onder het publiek; hij voelde dat die kleinsteedsche menschen. die zoo graag over elkaar babbelen, zich zouden afvragen of er niet iets geheimzinnigs, iets duisters achter die moord op Kitely school en hij wa 9 — uit vakkundig oogpunt bezien — verhard genoeg om er zich niets van aan te trekken, als juffrouw Pett door zijn toedoen het onderwerp van veel geklets zou worden. Niettegenstaande dat wist Brereton zeer goed, dat Harborough voorloopig in hechtenis zou moeten blijven, indien hij zijn alibi niet wenschte te bewijzen. Harborough verkoos in dit opzicht niets te doen en toen de zaak een week verdaagd werd en de gevangene, in afwachting van zijn overbrenging naar de gevangenis van Noreaster, naar een cel werd gebracht, vermocht een bezoek en al de overredingskracht van Brereton en Avice niet hem van besluit te doen veranderen. „Het dient nergens toe, meisje, nergens toe," zei hij, toen beiden bleven aandringen dat hij toch zou spreken. ,Ik mag niet zeggen, waar ik de vorige nacht geweest ben." „Vertel het mij dan cnder beroepsgeheim — en laat het dan aau mij over er discreet gebruik van te maken," stelde Brereton voor „Neen mijnheer, eens en voor altijd neen!" antwoordde Harborough. „Het is niet noodig. Men kan mij een tijdje opsluiten, maar de waarheid omtrent deze zaak zal uitkomen nog voor dat ik voor den strafrechter zal worden gebracht. Laat mij maar aan mijn lot over — het hindert niet 9. Het eenige wat mij hindert is, dat jij er last en verdriet van hebt. kind!" „Daarover behoeft u zich geen zorg te maken vader," zei Avice. „Ik .neem mijn intrek bij de familie Northrop. Zij bielden niet op alvorens ik beloofd had bij heil te ko men logeeren." Brereton had even de cel verlaten, om vader en dochter eenige oogenblikken alleen te gunnen. Plotseling echter trad hij de cel weer binnen. „Ü bent een man met gezond verstand, Harborough," zei hij, ~zeg nu eens, hebt u al een middel bedacht, hoe in dit geval gehandeld kan worden?" „Och, mijnheer," antwoordde hij, „ik zal u de beste raad geven. Als u den moordenaar van Kitely vinden wilt ga dan het verleden van Kitely na, stap voor stap, mijnheer." --- Vestiging kleine winkelbedrijven De Eerste Kamer over de voorgestelde regeling. Vele leden in de afdeelingen der Eerste Kamer opperden bezwaren tegen het wetsontwerp inzake vestiging van kleine winkelbedrijven. Volgens het voorloopig verslag ligt het h.i. rtiet op dm weg der rijksoverheid, zich rechtstreeks bezig te houden met onderwerpen als waarvan deze voordracht de regeling beoogt. Zij laakten, dat het in de bedoeling ligt, de uitvoering van de ontworpen bepalingen 'grootendeels op te dragen aan de kamers van koophandel en fabrieken. Die regeling toch raakt niet alleen de belangen van da ondernemers, doch ook die van de werknemers. Voor het overige achtten zij de ontworpen regeling van zeer geringe beteekenis. De moeilijkheden vloeien slechts ten deele voort uit de z.g. overbezetting, en voor zoover dit het geval is, wordt dat verschijnsel slechts in geringe mate bestreden door het stellen van de drie vestigingseisehen. Naar hun meening kan aan de overbezetting pas een eind komen, indien maatregelen Worden genomen tegen vestiging in verband met de behoefte aan inrichtingen van detailhendel, ambacht of kleine nijverheid. Sommige leden ki ét dit ontwerp Zij w&ieü van oordeel, dat het voor energieke elementen een beletsel zou vormen om in het bedrijfsleven vooruit te komen. Verscheidene leden, voorstanders van de ontworpen regeling, konden zich met de daarop geoefende critiek niet vereenigen. Zij stemden volkomen er mede in, dat wordt voorgesteld, de verleening van een vergunning afhankelijk te maken van minimumeischen van credietwaardigheid, handelskennis en vakbekwaamheid en dat het behoefteelement niet onder die eischen is opgenomen. Ettelijke leden bepleitten, in het belang van den middenstand, maatregelen van overheidswege tegen machtsontplooiing van warenhuizen en andere zeer groote bedrijven. Enkele leden betoogden, dat een regeling als de ontworpene met het oog op de distributie der goederen moge worden toegejuicht, doch dat zij slechts zal kunnen worden verwezenlijkt in een corporatief georganiseerden staat. Nu dit wetsontwerp niet op dezen grondslag rust, verwachten zij van toepassing van de bedoelde regeling ook geenerlei resultaat en konden zij er dus niet mede instemmen. --- Berichten uit Stad en Dorp. Hoog water. In geen jaren zooveel ondergeloopen land. HEEREXVEEN, 22 Febr. Tengevolge van de krachtige Noordwestelijke winden in de laatste weken en den aanhoudenden regen is het water in onze provincie, voonamelijk in den boezem, snel opgeloopen. Vooral midden-Friesland heeft veel last van het water en honderden kelders zitten vol. Ook in onze omgeving klaagt men algemeen over het ongerief. Van het Meer tot de Oranjewoudster bosschen staat het blank: het is één groot meer geworden, waar een/jam een hek of een windmotor boven uitsteekt. „Het Woud" ligt hoog zegt men algemeen, maar de slooten en greppels zijn tot den rand toe gevuld en tegenover Blauhûs staat het water op den Rijksstraatweg. In geen jaren heeft het boezemwater de hoogte van thans bereikt en Tacozijl zal nog wel eenige weken kunnen draaien alvorens de stand* weer normaal zal zijn. --- Eén voordeel: hoog water laat slib achter. GROUW, 20 Febr. In onze omgeving is alles één uitgestrekte watermassa. Ook de winterpolders sukkelen den geheelen winter met te veel water. Een voordeel is, dat we weinig vorst hebben gehad, andere hadden deze greiden zeer ernstig geleden. Nu echter ligigen ze schitterend groen en men ie algemeen van oordeel, dat de graszode gaarne over rijkelijk vocht mag en dit a.s. voorjaar den groei ten goede zal komen. Ook het land, dat den geheelen winter bevloeid ia geworden, zal straks rijkelijk profiteeren van het achter gelaten slik als bemesting. WARTENA, 21 Febr. Het water is zoo overvloedig gekomen, dat, als Tacozijl niet gedurig in volle actie was, de toestand op tal van plaatsen critiek zou zijn geweest. Niet alleen dat honderden pondematen er diep onder liggen, ook de dijkjes, voetpaden voor builenwcnenden in den winter, zijn verdwenen en sommige melkvaarders ondervinden nu den last van het Winde pad bij hun route. Zelfs is het water gestegen tot aan den kruin der hooger gelegen dijken hier en daar, zoogenaamde winterdijken, en men ie genoodzaakt deze nader te inspecteeren, want nog steeds wordt de stand hooger. Enkele lager gelegen dorpsstraatgedeelten zijn reeds „in de gros" gekomen. --- Polderdijk versterkt. MILDAM. 22 Febr. Tengevolge van het hcoge water vreesde men dat de Polderdijk alhier het misschien niet zou houden en daarom zijn gister een vijftal mannen bezig geweest de zwakke plaatsen, waar de dijk laag is, met zandzakken te versterken Men heeft hoop dat het gevaar hiermee geweken is. --- AUTOBUSDIENST UITGEBREID. Stavoren—Sneek. LEEUWARDEN. Ged. Staten hebben de aan de heeren D. Hoekstra en J. de Jong te Kolderwolde verleende vergunning voor hun autobusdienst Kolderwolde—Sneek, vice versa, dagelijks behalve Zondags, uitgebreid in die zin, dat de vergunning zal gelden voor een dienst Stavoren—Koudum— Galamadammen—Kolderwolde—Sneek vice versa. --- Distilleertoestel in beslag genomen KOLLUM, 19 Febr. Vandaag hebben de kommiezen met de rijkspolitie alhier, te Munnekezijl in een woonschip een geheim distilleertoestel opgespoord. Het toestel en 200 L, sterke drank zijn in beslag genomen en tegen den bewoner J. R. is procesverbaal opgemaakt. --- SPORT. KORFBAL. N.K.B. WEST, OOST EN ZUID. Westelijke Ie klasse --- Noord-Holland. Luto—Blauw Wit 4—4 D.V.D.-Sportief 6-5 Swift— Kattenburg 3—3 ---