Kikvorschje. blinddo en hoorden zij het bekende wijsje van de oude vrouw, voort, een, twee, drie, allemaal achter de deur: zij wisten niet hoe achter het geheim te komen. — Bakkerinnen, doet mij het pleizier en leent mij de zeef; in de mijne is eene scheur. — Koolzwartje opende de deur en reikte de zeef aan. — Wat! Zijt gij in donker? Het was toch of er licht was. — Och! dat zal u maar zoo toegeschenen hebben. — Bakkerinnen, als 't u blieft, leent mij eene naald. De mijne zijn gebroken en ik moet iets afmaken. — Koolzwartje opende de deur en gaf de naald aan. — Wat! Zijt gij in donker? Het was toch of er licht was. — Och, dat zal u maar zoo toegeschenen hebben. — De zaak was ook den Kroonprins ter oore gekomen, 'die al zestien jaar oud was. De Kroonprins was zeer trotsch. Als hij Koolzwartje op de trap ontmoette met de broodplank op het hoofd of de mand op de schouders, wendde hij zich af om haar niet te zien. Hij had een afkeer van haar. En eens spuwde hij haar op den rug. Koolzwartje kwam dien dag weenend naar huis. — Wat is er gebeurd, mijn dochtertje? — De Kroonprins heeft mij op den riig gespuwd. — Het moge de wil des hemels zijn! De Kroonprins is heer en meester. — De buurvrouwen dansten van pleizie . — De Kroonprins had haar op den rug gespuwd: het ging Zonnesterre gezegend! — Op een anderen dag ontmoette de Kroonprins haar op het portaal boven aan de trap. Hij meende dat Koolzwartje hem even tegen den schouder had gestooten en gaf haar toornig een schop. Koolzwartje rolde van al de trappen. Wie zou den moed gehad hebben die brooden en plaatkoeken, vuil van het stof en alle geheel misvormd, aan ie Koningin te brengen? Koolzwartje kwam weenend en zich beklagend thuis. — Wat is er gebeurd, mijn dochtertje? op zekeren dag, men weet niet hoe, liep het gerucht dat de Kroonprins de slaaf was van den toovenaar. De Koning zond dadelijk zijn hardloopers uit: — Al de rijkdommen van het koninkrijk, indien hij zijnen zoon vrijliet! — Ik ben rijker dan hij! — Op dit antwoord van den toovenaar was de ontsteltenis des Konings groot. Hij zond opnieuw de hardloopers uit: — Wat wilde hij dan? Hij moest maar spreken: de Koning zou zelfs het bloed uit zijne aderen hebben gege veu. — Een brood en een pLaatkoek, eigenhandig door de Koningin gekneed en gebakken, en de Kroonprins zal vrij zijn. — O, dat was niemendal! — De Koningin builde het meel, kneedde het, vormde het brood en den plaatkoek, maakte eigenhandig den oven heet en bakte ze. Maar zij waren niet naar den eisch; het brood en de plaatkoek waren te hard gebakken. Toen de toovenaar ze zag, trok hij den neus op. — Goed voor de honden! — En hij wierp ze zijn wachthond toe. De Koningin builde opnieuw het meel, kneedde het en vormde er een ander brood en een anderen plaatkoek van. Vervolgens maakte zij den oven eigenhandig heet en bakte ze. Maar zij waren niet naar den eisch; het brood en de plaatkoek vielen niet gaar uit. Toen de toovenaar ze zag, trok hij den neus op en zeide: — Goed voor de honden! — En hij wierp ze den wachthond toe. De Koningin probeerde, probeerde nog eens, maar haar gebak viel öf te gaar, öf niet gaar genoeg uit; en intusschen bleef de Kroonprins de slaaf van den toovenaar. De Koning riep den Ministerraad bijeen. — Heilige Majesteit — zeide een der Ministers — laat ons eens zien of de toovenaar een waarzegger is. De Ko"pgin zal het meel builen en kneden en zal er het brood — Majesteit, daar is niets van waar; de buurvrouwen zijn leugenaarsters. — Koolzwartje lachte zelfs in tegenwoordigheid des Konings. — Wat.... Jij lacht? — En hij liet ze in de gevangenis zetten, allebei, moeder en dochter. Maar 's nachts, bij het sluiten van de deur, zag de gevangenbewaarder in dat hok een schitterenden lichtglans, een licht dat het oog verblindde, en nu en dan hoorde hij de vrouw zeggen: — Zonnesterre met heigouden schijn, Koningin zult gij eens, zoo de hemel wil, zijn. — En Koolzwartjes schaterlachen weerklonk door de geheele gevangenis. Nu komt de geschiedenis van „Kikvorschje, geef een vingertje". Wat dit beteekent? Er was eens een arme man, die zeven zonen had, allen gezond en dus allen even hongerig. De oudste telde tien jaar, de jongste nauwelijks twee. Eens op een avond riep de vader alle zeven bij zich. — Kinderen — zeide hij — dat is nu al de tweede dag dat wij zelfs geen druppel water proeven en ik weet van wanhoop niet van waar nog iets te halen. Weet gij wat ik gedacht heb? Morgen zal ik buurmans ezel zien te leenen; ik zet jelui er op en zal probeeren jelui te verkoopen. De kinderen begonnen luid te schreien; neen! zij wilden niet verkocht worden! Alleen de jongste, die van twee jaar, schreide niet. — En jij, Kikvorschje? — vroeg hem zijn vader, die hem dezen bijnaam had gegeven omdat hij zoo klein was als een kikvorsch. — Vader moet het zelf maar weten, — antwoordde hij. En 's morgens nam de arme vader hem op den arm en ging door de stad loopen. — Wie koopt er Kikvorschje van mij? Wie wil Kikvorschje koopen? — Maar niemand wilde hem hebben, 'n dwergje zooals hij 1 De vader vertoonde zich met Kikvorschje voor het ven- Bter van de dochter des Konings. — Wat verkoopt gij, man? —Ik verkoop dit kindje aan wie het koopen wil. — De Prinses keek er naar, trok een nuffig sezicht en wierp het venaterluik voor zijn neus dicht. en den plaatkoek van vormen, maar om den oven heet te maken en te bakken zullen wij Koolzwartje roepenl — Goed! Uitstekend! — En zoo deden zij. Maar de toovenaar trok den neus op: -- Broddelplaatkoek, broddelbrood, Wasch 't gezicht en 't heeft geen nood. — En hij wierp ze den hond toe. Hij had dadelijk begrepen dat Koolzwartje er aan geraakt had. — Nu — zei de Minister — is er maar één middeL — Welk? — vroeg de Koning. — Den Kroonprins met Koolzwartje te laten trouwen. Dan zal de toovenaar gebak krijgen, eigenhandig gebuild, gekneed en gebakken door de Koningin, en de Kroonprins zal vrij zijn. — Het is de wil des Héniels en niet anders! — zei de Koning. Koolzwartje was altijd in een goed humeur. Zij was een en al roet, met verwarde haren, bloote, met slijk bemorste voeten en twee lappen om hare schouders, die bijna in stukken uiteenvielen; maar haar lachen weerklonk van het eene einde der straat tot het andere. — Koolzwartje legt een ei — zeiden de buurvrouwen. Als het klokje luidde, tegen den avond, sloten de twee bakkerinnen zich in huis op en lieten zelfs het topje van haar neuzen niet zien. Was het 's winters, ik sprak er niet van.... maar 's zomers, als de heele buurt genoot van de frissche buitenlucht en het maanlicht! O, waren zij niet dwaas, moeder en dochter, in huis opgesloten te blijven als 't toch waarlijk zoo warm niet was?.... De buurvrouwen braken er zich het hoofd over. — O, bakkerinnetjes, komt buiten in de frissche lucht, komt toch! — 't Is frissoher in huis, riepen moeder en dochter terug. — O, bakkerinnetjes, kijkt eens wat een mooie maneschijn. Kijkt toch eens. — In huis is nog mooier licht. Ei, de zaak was niet pluis! De buurvrouwen gingen luisterviukje spelen aan de deur. Door de kieren zagen zij een lichtglans, die het oog verblindde, en nu en dan hoorden zij de moeder zeggen: — Zonnesterre met heigouden schijn, Koningin zult gij eens, zoo de hemel wil, zijn. — En Koolzwartje lachte: Wie zou zoo dwaas zijn de buurvrouwen te gelooven! —i De geschiedenis kwam ook den Koning ter oore. De Koning werd buiten zich zelven van woede en beval de bakkerinnen te roepen. — Oude heks, 'als je daarmee voortgaat, zal ik je onder in eene diepe gevangenis laten werpen, u en uw Koolzwart je I Deze sprookjes zijn op de volgende wijze ontstaan: Na er een voor een geliefd kind te hebbeu geschreven, dat, het kostte wat het wilde, een mooi sprookje van mij verlangde, kreeg ik op zekeren dag den inval, er nog eenige andere te schrijven voor de kleintjes in mijne familie. Ik was destijds neerslachtig gestemd en ook een weinig ongesteld, en de lezers zullen "zich niet gemakkelijk de vreugde voorstellen, die ik op eenmaal gevoelde, toen ik voor mijne verbeelding die wondervolle wereld van feeën, toovenaars, koningen, koninginnen, reuzen en betooveringen zag opbloeien, die het eerste voedsel der kunst is geweest voor ons jeugdig verstand. Ik leefde, ronduit gesproken, weken aaneen uitsluitend met hen. Indien een iemand toen gekomen ware om mij over belangrijke en ernstige zaken te spreken, zou ik hem zonder twijfel geantwoord hebben, dat ik heel andere en ernstiger dingen in het hoofd had: het Slangemeisje was in gevaar, of, de Prinses stierf van verlangen naar Kikvorschje, of, de Koning beproefde ten derde male zeven jaar in den regen en in den zonneschijn ts staan om do hand te winnen van een aangebeden meisje. Ik werd daarbij ook niet minder ernstig in beslag genomen door het oordeel van dat kleine publiek, dat met rumoer, twee-, driemaal daags, mijn studeerkamer binnenstormde, om te weten wanneer het nieuwe sprookje klaar zou zijn. Die lieve plaaggeesten, die zich dan rondom mij neerzetten, die doodstil en geheel oor en oog werden zoodra ik begon: Daar was eens...., hadden mij geheel in hunne macht. Ik geloof dat weinig schrijvers, die achter het oordeel der kleinen dat van bet publiek zoeken, hebben gebeefd zooals ik, toen ik mrj daar geplaatst zag tegenover die vlugge, verstandige hoofdjes, die aan mijn lippen hingen, terwijl ik trachtte die zoo eenvoudige, zoo veelzeggende, zoo dramatische taal te stamelen, welke het natuurlijke en allereerste vereischte is voor den kunstvorm van het sprookje.' LUIGI CAPUANA. VOORBERICHT. — Doe open, Kroonprinses! doe open! En Koolzwartje riep hem van achter de deur toe — Hoop roet! Hoop roet! — Doe open, Kroonprinses mijner ziel! — En Koolzwartje riep lachend: — Vuilpoets van een bakkerin! — Doe open, mijn Koolzwartje! — Nu ging de deur open en het jonge paar omarmde elkaar. Dienzelfden avond was er bruiloft en de Kroonprins en Koolzwartje leefden samen lang, tevreden en gelukkig. En hier zetten wij er een streep onder. — Zonnesterre met heigouden schijn, Koningin zult gij eens, zoo de hemel wil, zijn. — En hij vaardigde een koninklijk besluit uit, waarbij de Kroonprins en Koolzwartje tot man en vrouw werden verklaard. De toovenaar kreeg brood eigenhandig gebuild, gekneed en gebakken door de Koningin, en de Kroonprins werd vrijgelaten. Maar daar komt hij en zegt dat hij van Koolzwartje niets weten wil. — Die hoop roet zijne vrouw?..,. Die vuilpoets van een bakkerin Koningin? — Maar het is een koninklijk besluit.... — Zoo, is 't waar? De Koning had het uitgevaardigd en de Koning kon het weer uitrekken. — Koolzwartje, dus Kroonprinses geworden, was in het koninklijk paleis gaan wonen. Maar zij had zich noch willen wasschen, noch kammen, noch schoone kleeren aandoen, noch een paar schoenen aantrekken. — Wanneer de Kroonprins komt, dan zal ik mij opknappen. — Was het mogelijk? En zij wachtte, opgesloten in haar kamer, tot de Kroonprins kwam om haar te bezoeken. Maar er was geen mogelijkheid om hem óver te halen. — Ik heb een afkeer van diè bakkerin! Liever dood dan met haar te trouwen. — Toen deze woorden aan Koolzwartje werden overgebracht, begon zij te lachen. — Hij zal komen, daaraan behoeft niemand te twijfelen; hij zal komen. _ — Zal ik komen? Pas op, hoe ik zal komen 1 — De kroonprins werd bleek van woede en met zijn zwaard in de vuist liep hij naar de kamer van Koolzwartje; hij wilde haar het hoofd afslaan. De deur was gesloten. De Kroonprins keek door het sleutelgat en het zwaard viel uit ziju hand. Daar binnen was een meisje, zoo schoon als hij nog nooit had gezien, een ware „Zonnester". Daar was eens eene bakkerin, die eene dochter had zoo zwart als kool en vuil daarbij uit onzindelijkheid. Zij verdienden den kost met het bakken der brooden, die de menschen zelf aanmaakten, en Koolzwartje, zooals zij genoemd werd, was van den ochtend tot den avond op d». been: — „Kom, maak het water heet!" — „Kom, ga kne den!" En nu eens ging zij met de broodplank onder haai arm en den ring, om straks de plank op te dragen op haar hoofd, hier en daar rond, om de brooden en de plaatkoeken op te halen die gebakken moesten worden: dan weer ging zij met de mand op den schouder opnieuw hier en daar rond om de brooden en plaatkoeken, lekker en goed gaar gebakken, rond te brengen. Over 't geheel had zij geen oogenblik rust. Zonnester. — Koolzwartje, waarom kamt gij u niet? — Majesteit, ik heb fijn haar, en de kam zou het. uitrukken. — Koolzwartje, waarom koopt gij geen paar schoenen? — Majesteit, ik heb gevoeüge voeten; zij zouden mij likdoorns bezorgen. — Koolzwartje, waarom noemt uwe moeder u Zonnesterre met heigouden schijn? — Koningin zal ik eens, zoo de hemel wil, zijn. — De Koningin vermaakte zich hiermee; en toen Koolzwartje heenging met hare broodplank op het hoofd en met de brooden en plaatkoeken van het koninklijk huis, deed zij anders niet dan lachen. Ondertusschen was het iederen dag dezelfde geschiedenis. De buurvrouwen brandden van nieuwsgierigheid. En nauwelijks zagen zij dien lichtglans, die hen ook ver- — De Kroonprins heeft mij een schop gegeven en alles op den,,grond doen vallen. — Het moge de wil des hemels geweest zijn; de Kroonprins is heer en meester. De buurvrouwen sprongen uit haar vel van pleieier. — De Kroonprins had haar een schop gegeven: hel ging Zonnesterre gezegend! — Een paar jarenTater dacht de Kroonprins er over om te gaan trouwen en hij beval de dochter van den Koning van Spanje te vragen. Maar de gezant kwam te laat: de dochter van den Koning van Spanje was juist den dag te voren getrouwd. De Kroonprins wilde den gezant doen straffen. Maar deze bewees hem, dat hij voor de reis een halven dag minder had gebruikt dan anderen. Nu beval hem de Kroonprins de dochter van den Koning van Frankrijk te vragen. Maar de gezant kwam te laat: de dochter van den Koning van Frankrijk was juist den dag te voren getrouwd. De Kroonprins wilde bepaald dien verrader, die nooit op zijn tijd kwam, gevangen zetten. Maar deze bewees hem, dat hij voor de reis een halven dag minder gebruikt had dan anderen. Nu zond de Kroonprins hem af om de dochter van den Grooten Turk te vragen. Maar de gezant kwam weer te laat: de dochter van den Grooten Turk was juist den dag te voren getrouwd. De Kroonprins kon zich niet bedwingen; hij weende. De Koning, de Koningin, al de ministers stonden om hem heen. — Waren er dan geen prinsessen meer? De dochter van den Koning van Engeland was er nog: zoo hij eens om haar zond. — De arme gezant vertrok als een pijl uit den boog, dag en nacht doorreizend om maar in Engeland te komen. Het was noodlottig! Ook de dochter van den Koning van Engeland was juist den dag te voren getrouwd. i. Laten wij ons nu den Kroonprins eens voorstellen! Eens op een dag ging hij, om zich te verstrooien, op de jacht. In een bosch, ver van zijne gezellen verdwaald geraakt, liep hij den geheelen dag rond, zonder den weg te kunnen vinden. Eindelijk, tegen den avond, ontdekte hij te midden van het geboomte een hut. Door de open deur zag hij daar binnen een grijsaard staan, met een langen, witten baard, die bij een flink vuur zijn avondeten bereidde. — Brave man, zoudt gij mij den weg kunnen wijzen om uit het bosch te komen? — Ha, zijt gij eindelijk gekomen? — Bij deze heel grove stem kreeg de Kroonprins kippeveL — Brave man, ik ken u niet; ik ben de Kroonprins. — Kroonprins of geen Kroonprins, neem deze bijl en hak mij wat brandhout. — De Kroonprins hakte de brandhoutjes voor hem, uit vrees voor érger dingen. — Kroonprins of geen Kroonprins, ga naar de bron om water. — De Kroonprins nam de waterkruik op den schouder en ging heen, uit vrees voor erger dingen. — Kroonprins of geen Kroonprins, bedien mij aan tafel. En de Kroonprins bediende hem aan tafel, uit vrees voor erger dingen. Eindelijk gaf de grijsaard hem hetgeen er was overgeschoten. — Werp u daar ginds neer; dat is uwe plaats. De arme Kroonprins verborg zich in een hoek op weinig stroo, maar hij kon niet slapen. Deze grijsaard was de toovenaar en de beheerscher van het bosch. Toen hij wegging spande hij een toovernet rondom het huis en de Kroonprins bleef zoodoende zijn gevangene en zijn slaaf. Ondertusschen beweenden hem de Koning en de Koningin alsof hij dood was en zij gingen in den rouw. Maar De gevangenbewaarder ging naar den Koning en vertelde hem alles. De Koning werd nog woedender dan te voren. — Nemen zij het zoo op? Zij moeien in de misdadigersgevangenis worden gezet, in de onderaardsche. — Dit was een hok zonder lucht, zonder licht, en overal was het vocht aan de muren bevroren. Maar 's nachts, zelfs in de misdadigers-gevangenis, was weer een lichtglans die het oog verblindde en dan zeide de moeder weer: — Zonnesterre met heigouden schijn, Koningin zult gij eens, zoo de hemel wil, zijn. — De gevangenbewaarder ging weer naar den Koning en vertelde hem alles. Ditmaal bleef de Koning verstomd staan. Hij riep den Hoogen Raad van de Kroon bijeen; en er waren Raadsheeren die wilden dat men de bakkerinnen het hoofd zou afslaan, en er waren er die meenden dat zij gek waren en men haar in vrijheid moest stellen. — Wat zei eigenlijk die vrouw? Als de hemel wil. Maar wat kwaad stak daarin? Al had de hemel het gewild, dan zou Zijne Majesteit toch in staat geweest zijn haar tegen te houden. — Wel ja! Zoo was het immers! — De Koning gaf bevel beide vrouwen los te laten. De bakkerinnen vatten haar ambacht weer op. Nooit liadden zij het geringste verschil in het goed gaar bakken van het brood en de oude klanten kwamen dadeli.ik terug. Eindelijk wilde de Koningin het brood door haar laten bakken; en Koolzwartje klom dus dikwijls met blooie en met slijk bemorste voeten de trappen van het koninklijk paleis op. De Koningin vroeg haar: ' — Koolzwartje, waarom waseht gij uw gezicht niet? — Majesteit, ik heb een teere huid en het water zou die bederven. De Kroonprins gaf 'i arme Kooiawartje een schop. ---