WILLEN DE FRIEZEN EEN Het oordeel van: ZELFSTANDIG FRIESLAND? EEN IWEEDE KAMERLID DE VOORZITTER VAN DE KAMER VAN KOOPHANDEL DE FOARSITTER FAN IT „BUTENBOUN" Vijf vooraanstaande Friezen hebben ons hun oordeel gegeven over de nog al opzienbarende actie voor zelfbestuur van het Strildboun „Fryslan Frij". Twee van hen lieten we in een vorig artikel reeds aan liet woord; de mening van de overige drie volgt hieronder. We zijn voornemens, in een slotartikel nog enkele, persstemmen weer te geven en daar een korte beschouwing aan vast te knopen. --- Financieel onmogelijk! De heer J. de Ruiter, lid van de Tweede Kamer der Staten Generaal, maakte ons de volgende mening kenbaar: Wie over zelfbestuur voor Friesland denkt, schijnt niet te kennen de financiële verhouding tussen Rijk en Provincie. Wie deze verhouding kent van Friesland tot het Rijk, zal vanzelf wel zwijgen over zelfbestuur. Zelfbestuur houdt in, dat men zichzelf kan redden, in alle opzichten. Friesland kan dat niet, in geen enkel opzicht. Het is wel hard, dit te moeten erkennen, vooral hard voor hen, die menen, dat Friezen boven alle anderen uitsteken. Als ze meenden, dat Friezen boven alle anderen uit moeten steken, zouden we het met hen eens kunnen zijn. Indien Friesland zelfbestuur zou krijgen, dan zou Friesland snel verarmen, niet alleen financieel, maar ook cultureel. Dan zou in Frieslands Staten niet veel geld meer over zijn voor culturele doeleinden, dan zou Friesland veel van zijn opleidingsscholen moeten afschaffen, die thans drijven op Rijkssubsidies. Dan zou Friesland me' meer. in staat zijn, de havens en wegen en kanalen behoorlijk te onderhouden en zou het spoedig worden een achterland, waar niemand meer naar om ziet. Zelfbestuur met behoud van Rijkssubsidies gaat nu eenmaal niet. Het Rijk wenst zeggenschap te houden, waar het moet betalen. Dat deze zeggenschap vaak als een knellende band wordt gevoeld, we weten het maar al te goed. Dat we met elkander moeten streven, de'banden minder knellend te maken, we zijn er van overtuigd. Dat -*e het streven naar zelfbestuur maarwsl moeten overlaten aan mensen, » nationalist te zijn, maar m wezen extremist, is nu eenmaal onze mening. Afgezien van het boven omschrevene menen we dat elke Nederlander, dus ook elke Fries, behoort te streven naar een krachtig Rijksverband. Dat dit onder Gods zegen met het huis van Oranje ten zegen zal zijn van ons ganse volk. daarvan zijn we overtuigd. --- Friezen ondervinden schade van de actie. De heer R. Buisman, voorzitter van de Kamer van Koophandel en Fabrieken van Friesland, ik ook al geen voorstander van de actie. Hij schrijft ons: Dat er mensen zijn, die menen, dat deze gedachte ook maar vat zal krijgen op een klein percentage van de Friezen, is mij onbegrijpelijk. Natuurlijk zijn wij er trots op, dat wij Friezen zijn, doch meent men, dat de bewoners van Groningen niet minder trots zijn op het feit, dat ze Groningers en de bewoners van Drente, dat ze Drent zijn? Dezelfde trots vindt men in Zeeland en hebt ge de Limburgers wel eens gehoord, wanneer z' met overgave zongen: „Daar is mijn vaderland"? De reden, waarom wij ons anders voelen dan de bewoners van andere provincies, ligt in onze taal. Wij spreken onze taal, de andere provincies hebben hun dialect. Bestuderinf ir eigen omgevi.ig, verspreiding van Friese lectuur, goede Friese toneelkunst en Friese volkskunst kunnen niet * genoeg in Friesland en onder de Friezen aangemoedigd worden. Daar ligt het werk (en veel werk) voor hen, die het hechte verband tussen Friezen willen behouden en versterken. Dwaasheid vind ik het. op economisch terrein Friesland tegenover de andere provincies een eigen positie te laten innemen. Naast de zelfoverschatting, die in het denkbeeld zit, doet zich de absolute onmogelijkheid van een .eigen bestuur met alle consequenties van dien voor. Wanneer men dan nog in aanmerking neemt, dat enkele tientallen enthousiastelingen een drukte maken, alsof half Friesland achter hen staat, dan be.-ade men zich terdege alvorens partij *e kiezen aan de zijde dezer enkelingen. De schade, die deze actie aan vele jonge Friezen doet, is nu reeds groot. Hoeveel mogelijkheden zijn reeds voor vele studerende en solliciterende Friezen vernietigd door de gerechte vrees voor deze Friese houding bij meerdere werkgevers en concerns in Nederland en Indië? M.i. kan elke Fries met behoud van het Fries-eigene beter het landsbelang dienen als goede Nederlander dan als lid van een gemeenschap, die niet wortelt op een gezonde economische basis, waar dus geen toekomst in zit. --- Dit forskuort de ienheit! Als laatste krijgt dan nog het woord de heer J. Winkelman te Amsterdam, voorz. van it Boun fan Fryske Selskippen buten Fryslan. Deze büten-Fries geeft zijn oordeel als volgt weer. In bin op dizze aksje tsjin. It bigryp selsbistjür is yn üs wetjowing gjin nijs, mar it Striidboun forstiet ünder dat wurd hiel hwat oars. Fetsje ik it goed, dan bistribje de ünderteikeners fan it stik in soarte fan federatyf forban, mei Nederlan, in tastan, dy't wy foar 1795 kennen ha. Kêst 3 fan de grounslaggen hat it oer; „it heffen fan eigen bilestingen en it bihearen fan i finansjes, it kiezen fan eigen oerheden en amtners, eigen rjochters en eigen polysje, it sels birêdden fan de eigen soasjaelekonomyske dingen." Men wol, sa't skynt, de wizers ian 'e klok san oardeheal ieu tobek sette en men liket blyn to wezen foar de ontwikkeling ü.o. on technysk gebiet, dy't syn needsacklike konsekwinsjes hat yn it steatkundige en ekonomyske libben. In ekonomysk selsstannich Fryslan achtsje ik binamraen yn dizze tiden, nou 't Nederlan al fiersten to lyts is foar in unófhinklike eigen ekonomy, in ünbisteanbor cal. Ik winskje ek net mei to arbeidzjon oan in aksje, dêr't de ynset fan is in bisykjen om de'Nederlanske ienheit to forskuorren. Ik ha der nea foar field, mar doch der noch minder oan mei yn in tiid, dat it Ryk yn greate soargen sit en allinne mei in tük biwalcl de holle boppe v/etter haldo kin. Wy ha der fan heard, dat men yn Fryslan klachten hat oer in to fier geande bimuoi'mg fan „Den Haag"; men wol hwat mear earmslach ha. Dy klachten heart men net allinne yn Fryslan; der is tinkt my gjin inkelde reden om oan to nimmen, dat krekt Fryslan de forskovelinjr fan it Regear is. Mar stel al, dat der reden is foar dizze klachten, dan binne der optheden lokkich wer alderhande wegen om to bisykjen dêr foroaring- yn to krijen. Hwêrom grypt men dan nou nei dit middel? Wol men fan in üntofredenheit, lyk as dy altyd bistiet yn ünwisse en swiere tiden, gèbrük meltsje, om de Fryske biweging, sa't wy dy oant nou ta kend ha. relief to jaen? Dat soe, lit üs sizze, hwat goedkeap wêze en dit middel is, tinkt my, slimmer as de kwael. Ik bin dus op dizze aksje tsjin; prinslpieel, foar Nederlan, mar ek foar Fryslan, omt ik er, as hja slagje mocht, neat oars as lijen foar it Heitelan üt fuort kommen sjoch. --- Fryslân Frij! 't Is tsjintwurdich yn de moade, Hiel de wrald dy ropt om frij. Ik lies koartlyn yn de krante: Fryslan die dêr ek oan mei. 'k Ha oars hielendal gjin uuten, Fan dat swiere Fryske jok . Nei myn linzen makket 't folk him Ek by tiden wol hwat drok. 't Mei sa wêze; fan dy dingen Hab ik net sa rjucht forstan, 'k Hie op skoalle noch gym tnje Foar de skiednis Heitelan. Dochs hak 't ien en 't oar unthalden, 't Liet my hielendal net kald, Hwat der mei üs lantsje harde Vn de skiednis fan de wrald. 'k Hearde lest ris fan in sprekker, — 'n Alderwetske Fries wie hy — Nou, dy brocht doe yn syn taspraek Us wer 't Frysk in bytsje by. Hwant dy skodde mei de holle, Sei: moat dit hjir nou wol sa? Jimme kin't as frije Friezen Siker wier wol better ha. It bistjür sit nou om utens,^ Lykwols net yn d' earste han. En hwat wit men dêr oer 't dykje Fan üs Fryske Heitelan? Sykje nou as frije Friezen Hwant dat is dochs gjin biswier, Wer in man, dy 't oer jim weidet Likernoch as Greate Pier. Pier, dat wie in boer fan Kimswerd, Sei 'üs master yn de klas, En hy wie in twadde Simson, Mar dan fan it Fryske ras. Pier dy swarde by syn hierren En syn bykdvs grize hurd: Gjin fan beide soe hy skeare, En hy haldde derby wurd, Dat hy al dat fremdfolk h]irre '-'t it ïan fordriuwe soe, °.an .'t gjin Hollander yn Fryslan Si'Penbri' mear sizze koe. En nou mei ik sa ornearjc, 't Like my wol tige skoan: Mjitte wy üs krekt as Pierom ■ Likernoch sa 'n burdtsje oan. Dan as burdelike keardels . Sufe-s-je wy 't great Friezenryk, En expansie, nou dat fine Wy dan oer de öfslütdyk Hioant wy binn' it net forjitten Fan dy Iju oan d' oare kant En wy dogge hwat 's üs diene Dan mar yn deselde trant. Aldtiids fjochte men mei skippen Mar dat is nou gjin biswier, En sa nimme wy revanche Ut syn namme: Greate Pier. Earst dan nimme wy Den Oever, Dêrnei: Hippolitushoef, En de alde festing Radbout Halde wy as léste troef. Stean wy der dan op de wallen Vn de han in pompeblêd, Dan ha wy as frije Friezen De alde ear op nij wer red, En üs grinzen: Fryskepeallen, Vn it Suden Piperga, . Slute wy om de devizen Foar it alde Fryske Gea. Koe „Us Heit" to Ljouwert hearre Fan dy alde Fryske trou, 't. Soe my dan gjin sier binije, Bruid' er fan syn fuotstik of! H L. H. H. --- DE RUST KEERT WEER IN DE VELDEN VOGELWACHT HEEFT NU EEN TAAK Maandag was de laatste dag, waarop dit jaar het rapen van eieren was toegestaan We willen hiermee echter niet beweren, dat de vogels nu hun legsel ongestoord kunnen uitbroeden en groot brengen. Helaas zijn er nog altijd mensen, die een soms min of meer toevallig gevonden nestje leeghalen en de eieren voor goede buit verklaren. Dit is zeer te betreuren. Op deze manier wordt er aan de vogelstand in het algemeen een onherstelbare slag toegebracht. Do vogels, riie in de gesloten tijd hun eieren kwijt raken zullen straks enige tijd nodig hebben voor ze kunnen broeden. Dan echter komen de maaimachineö in het veld en een nieuwe verwoesting dreigt. Gelukkig hebben de meeste mensen, die nu nog in de velden verkeren, en dat zijn vooral de boeren en hun personeel, voldoende liefde voor de natuur om zich niet met dergelijke minderwaardige praktijken op te houden. We kennen meerdere boeren, die, vóór ze beginnen te maaien, eerst het terrein verkennen, om dan bij verschillende nesten kentekens te plaatsen. Op die manier is het mogelijk de nesten voor vernieling te bewaren. Ook sommige eierzoekers zijn nog niet van het nut van een streng gehandhaafde gesloten tijd overtuigd. Toch zullen ook zij, de ondervinding hebben opgedaan, dat sommige terreinen, die wat aard en constructie betreffen ongeveer gelijk r.ijn gebleven, en die vroeger vaak een rijke oogst aan kievitseieren opleverden, thans zo goed als verlaten zijn door deze vogels. Meestal is dit het gevolg van een uitgemergelde vogelstand daar. Mij is eert poldertje bekend, waar jaar in jaar uit' een rijk vegelleven heerste, De eigenaar gaf slechts enkele goede vrienden gelegenheid om hier te zoeken. Voor de rest was het streng verboden terrein. Toen tijdens de bezettingsjaren de normen van wat mocht en niet mocht anders gesteld werden, toen ook de politie in het algemeen géén toezicht hield, ook niet in de gesloten tijd, liep het hier mis. Een categorie dorpelingen meende nu een zekere compensatie te kunnen vinden voor wat ze jaren als hun goed reent hadden beschouwd, maar niet konden erlangen. Tot ver in de verboden tijd werd het poldertje dagelijks afgestroopt. Geen ei werd er uitgebroed met het treurige gevolg, dat geen kievitpaar het sindsdien heeft aangedurfd hier nog eens zijn tenten op te slaan. Dit voorbeeld zal zeer zeker ook voor andere gebieden gelden. Vandaar, dat het zo moeilijk is een schatting te maken van de vogelstand in het algemeen over een bepaald gebied. Dan is er nog een kwestie, waarover nog wel het één en ander valt te zeggen en dat is: het zoeken en rapen van eendeneieren. Jaren terug was het eenden eieren zoeken bij de wet toegestaan. Om de eendenstand te handhaven werd het echter nodig geoordeeld het zoeken en rapen van eieren te verbieden. Kunnen de meeste eierzoekers de gesloten tijd als zodanig respecteren, van het nut eendeneieren ongemoeid te laten, zijn ze niet zo doordrongen. „Waarom is wel de jacht op eenden toegestaan en waarom mogen de eieren niet worden gezocht," is meestal de redenering. In de strenge winter 1946—1347 had de eendenstand het zwaar te verduren en de gelederen werden gedecimeerd. ledereen verwachtte een jachtverbod voor sommige gedeelten van ons land, maar niets gebeurde", was de ontboezeming van een oud-eierzoeker, die géén goed woord had voor de gang van zaken. Volgens zijn opinie, die ook door veel beroepsjagers wordt onderstreept, komt er van het eerste legsel van de eend weinig terecht Als van de 12 eieren er twee kuikens tot wasdom komen, gaat het heel goed. De oorzaak hiervan is het ontbreken van dekking voor de jonge vogels in de sloten. * Verordeningen zijn er om nageleefd te worden, maar, als zij, die er ten naawsta bij betrokken zijn, zelf niet van het nut ervan overtuigd zijn, kan het niet anders of er wordt de hand mee gelicht. Öók ik* geloof, dat het verbod om eendeneieren te zoeken en te rapen, mee het effect sorteert, dat er van .verwacht is Dit, ondanks nauwlettende controle van politie en vogelwacht. --- Groot geschenk voor Artis. De Nederlandse industrieel Bernhard van Leer heeft een groot aantal vertegenwoordigers uit de Afrikaanse dierenwereld aan de Amsterdamse dierentuin geschonken. Van de komende vier transporten zijn als voorproefje reeds vier pinguins per K.L.M.-lijntoestel op Schiphol aangekomen en doorgereisd naar Artis. Met de „Nijkerk" van de Holland— Afrikalijn komen binnenkort een aantal grote dieren, zoals leeuwen, zebra's, kangoeroes, antilopen en poema's. Begin Juni worden de dieren in de hoofdstad verwacht. Met de „Van 't Hof" komen spoedig daarna een aantal giraffen, olifanten, struisvogels, nijlpaarden en chimpan sé's. --- Monument voor ruim 300 bezettingsslachtoffers. Op initiatief van de Vereniging voor Facultatieve Lijkverbrandng is in het Vijverpark van het crematorium te Velsen een bakstenen monument gebouwd, dat in het midden van zijn rood-handvormstenen lijst een relief bevat, uitgevoerd door de Haagse beeldhouwster mevr. Fransen—Heslenseld. Het monument wordt in Juni ingewijd als een memento voor 324 slachtoffers der Duitse concentratiekampen en gaskamers, wier lichamen op last van de bezetter in Velsen werden gecremeerd. De as van 99 hunner is op de plaats, waar thans het monument is verrezen, gestrooid. Het monument in zijn geheel werd ontworpen door de bouwkundig-tekenaar van het Velsense crematorium. --- Corlogsvaartuigen in dienst van de vrede. Op de scheepswerf „Welgelegen" te Harlingen arriveerde dezer dagen een Amerikaans marinevaartuig, welke tot een moderne coaster zal worden omgebouwd. Bovendien zullen wederom twee landingscrafts naar Harlingen komen. De beide schepen liggen thans nog in Schotland, doch zullen over enige weker: naar Holland worden overgebracht. --- Nederlandse parlementsleden naar Engeland. De uitnodiging van de beide Huizen van het Engelse Parlement aan leden der Staten-Generaal om op bezoek te komen, is thans door beide Kamers aanvaard. Behalve de- beide voorzitters, prof. Kranenburg en mr. Van Schaik, zullen van de Eerste Kamer aan dit uitstapje deelnemen de heren Kropman, De Zwaan en Van de Kieft en van de Tweede Kamer de heren Joekes, Serrarens, Roolvink, Schmal, Bruins Slot en mevrouw Fortanier—de Wit. Het gezelschap zal per vliegtuig Maandag 3 Mei op Londen-Airport arriveren. Allereerst staat op het programma eer bezoek aan het Lagerhuis. De voorzitter van dat Huis zal een diner aanbieden en ook minister Bevin biedt een maaltijd aan. Voorts zullen de parlementsleden worden ontvangen door de Lord-Mayor van Londen-en de Nederlandse ambassadeur. Zaterdag 8 Mei wordt 't parlementaire gezelschap op Schiphol terug verwacht. --- BIJ ONZE JONGENS IN INDIË II Voedselprallemen bij de Marine in Faeralaya AARDAPPELEN VOOR TWEE GULBEN PER KILO Op het vliegveld Kemajoran te Batavia krijgt men dezelfde koffie en koekjes als op Schiphol, maar op Schiphol heeft men geen vervoer van witte kool. ledere dag vertrekt er een speciaal vliegtuig met witte kool, keurig verpakt in manden, elk bevattende 20 stuks, bestemd voor de troepen in Padang en Palcmbang, waar groot gebrek aan verse groente is. De vliegtocht Batavïa-Soerabaya duurt Z''2 uur. I-let landschap is een opvallend waterland met slootjes en nog eens slootjes, net als het polderland in Nederland. De ontvangst in Soerabaya was zeer hartelijk. De marine, die als gastheer optrad, bood een lunch aan in „Modderlust'Y de officiersmess van de marine. De geschiedenis van „Modderlust" en Soerabaya is nu even nauw verweven als de geschiedenis van Soerabaya en de koninklijke marine. Het begin van de geschiedenis van Soerabaya als marine-basis begon met een wachtschip voor de kust. Twee jaar later verrees het eerste deel van „Modderlust" in de vorm van een steigertje aan de wal in het land van slik en modder. Generaal Kruis heeft Soerabaya definitief tot een marine-basis gemaakt, waaruit tenslotte langzaam en moeizaam het maritiem commando Soerabaya is gegroeid. De hypermoderne marine-basis Soerabaya was in 1939 de tweede marine-stad van het koninkrijk. Vanuit Soerabaya vertrok op 26 Februari 1942 om zes uur 's avonds de vloot van Doorman, bestaande uit Nederlanders, Indonesiërs, Engelsen en Amerikanen. Dezelfde mensen, die de basis bouwden, legden haar in as. en thans bouwen dezelfde mensen deze basis weer op. Het nieuwe „Modderlust" kreeg in 1945 een foto van H.M. de Koningin, prinses Juliana, en de prinsesjes van 1G42, welke in 1942 gevonden en clandestien in het kamp was bewaard tot de bevrijding. De taak van de marine is thans politietoezicht ter zee, aldus de commandant. Het betekent dezelfde voldoening, want de vervulling van deze taak betekent het behoud van de economische rijkdom van dit land. De marine behoedt dit land tegen roof door lieden, die hun eigen portemonnaie belangrijker achten dan het land. De marine zal zo nodig vechten voor het behoud van de samenwerking tussen Nederland en Indonesië. --- Het eeuwig nieuwe wonder van de Lente. --- Abe Lenstra eerste president van de „Vrijstaat Friesland”. Bespottelijke berichtgeving in Djogja's dagblad „De Patriot”. Onlangs heeft de Nederlandse correspondent van het te Batavia verschijnende republikeinse blad „Berita Indonesia" uitvoerig aan zijn blad melding gemaakt van de beweging in Friesland, die een „aparte status" ten opzichte van het overige Nederland wil. Als reactie hierop schreef „De Nieuwsgier" een -sarcastische geschiedenis van de Fries-Republikeinse toenadering, waarin het blad o.m. zegt, dat Abc Lenstra president van de Friese Vrijstaat zou worden en het de vraag stelt of nu een republikeinse ambassade in Leeuwarden zou worden geopend. „De Nieuwsgier" van heden vermeldt, dat het Djogjase dagblad „De Patriot" serieus hierop inging in een artikel over twee kokimmen met vetgedrukte kop, waarin het gehele verhaal van „De Nieuwsgier" met bronvermelding werd aangehaald. „De Nieuwsgier" schrijft: „Zo is men dan in de republiek ook te weten gekomen, dat de republikeinse regering overweegt haar buitenlandse betrekkingen uit te breiden met de republikeinse ambassade in Leeuwarden en dat zij de Friese taal te Djogja gaat onderwijzen." „De Patriot" schrijft, dat het mogelijk is, dat Friesland de republiek zal erkennen. Wat het blad van „De Nieuwsgier" niet overneemt, is de mededeling dat een aantal fokstieren op de Afsluitiijk zou worden neergezet bij wijze van demarcatielijn. ~De Nieuwsgier" zegt: „dat vertrouwde De Patriot blijkbaar niet". --- Vijf en negentigste Bondsfeest van de C.J.M.V. In een bijzonder nummer van de „Jongeman", 't weekblad van het Nederlands Jongelings Verbond C.J.M.V., speciaal gewijd aan de 95ste bonds bij eenkomst op 5 en 6 Mei a.s., roept burgemeester mr. A. J. d'Ailly „reeds nu een hartelijk welkom toe" aan de tienduizenden jonge mannen, die op genoemde dagen in de hoofdstad bijeenkomen. Op 5 Mei vangen te 11 uur een zestal sectievergaderingen aan. Om twee uur volgt de grote huishoudelijke vergadering in Krasnapolsy. De tweede dag van dit 95ste jaarfeest begint met kerkdiensten in een drietal kerken. Na afloop daarvan gaan de deelnemers in vier marsformaties naar evenzovele zalen voor de te houden bondsvergaderingen. De grote middagvergaderingen worden gehouden in vijf zalen. Voor de massale sluitingsbijeenkomst is het Museumplein gekozen. Verscheidene excursies zijn voor de deelnemers georganiseerd. Tijdens het congres wordt tot tweemaal uitgevoerd het bondsappèl „CJMV trek uit". --- OPA TALEN 85 JAAR. HEERENVEEN. 21 April. Maandag 26 April a.s. hoopt Geert R. Talen zijn 83ste verjaardag te vieren. Talen werd 26 April 1863 in de gemeente /Sngwirden geboren. Hij ging daar op school en kwam vervolgens in de leer bij een turfmaker in zijn woonplaats Luinjeberd. Na enige tijd voor zich zelf te hebben gewerkt, ging hij in het bedrijf te Oldeouwer. Des zomers werkte hij in de hooiing bij verschillende boeren. Hij trouwde 12 Mei 1888. Uit het huwelijk werden zes kinderen geboren, die allen getrouwd en nog in leven zijn. Zijn vrouw ontviel hem in 1931. Nadien heeft hij steeds zijn eigen huishouding gevoerd en zelf voor zijn potje gezorgd. Bij mooi weer kan men hem nog vaak voor ..Crackstate" in het zonnetje aantreffen. Talen geniet nog een goede gezondheid en is verzot op een lekker pijpje tabak. Het zal Maandag wel druk worden in zijn woning aan de Paul Krü°erkade. --- Aardappel-problemen De cantmedicnst van de marine zorgt voor de voeding en kleding van de marine in Ncd.-Indië. Bij de voeding van leger en vloot in Indië vormt de aardappel een probleem. De prijs van een kilo aardappelen bedraagt in Indië twee gulden, daarom "worden gedroogde aardappelen gebruikt, doch deze zijn slecht van smaak. De marine in Tndiö heeft thans — in samenwerking met de hoofdintendant — bewerkstelligd, dat er verse aardappelen uit Holland worden geïmporteerd, zodat de marine thans viermaal per week verse aardappelen eet en het leper eenmaal in de week. De geïmporteerde aardappels kosten ƒ0.39 Per kg. Driemaal per week wordt er rijst gegeten. Het gebrek aan vitamine wordt bestreden door iedere dap citroenpoeder en suiker te verstrekken ■ hierdoor ,s het mogelijk. aan de geeronde klachten over de voeding bij de marine een emde te maken. De verzorging betreft niet alleen de centra, doch speciale aandacht wordt besteed aan buitenposten te Sabang, Tandioeng Oebang en op Riouw. De waren, zoals suiker margarine, zout, specerijen koffie en theworden in Indië gekocht de rest komt uit Nederland. De Europese bevolking van Soerabava vormt, ongeacht welke hun functie werkkring, rang of onderdeel bij de strijdmacht is, een grote familie. „Modderlust" biedt gelegenheid tot lidmaatschan, ook aan het leger, de officieren en particulieren Soerabaya maakt als stad een meer Europese indruk dan Batavia. Er ziin echte winkelstraten en lunzen met verdie-gingen, hoewel deze tamelijk verwaarloosd zijn De woningpositie is aanzienlijk beter dan die te Batavia. De sanering van de stad baart zorgen. De waterleiding functionneert over het algemeen goed. Het klimaat is zeer warm. Soerabaya schonk Egypte tiidens de aldaar heersende choïera-epidemie. toen daar gebrek was aan DDT. een zending, die bestemd was voor Soerabaya. N --- Prins Bernhard weer naar Zwitserland. Naar het secretariaat van Z.K.H Prins Bernhard mededeelt, is de Prins van Londen, waarheen hij mevrouw Roosevelt m zyn vliegtuig heeft .begeleid rechtstreeks doorgevlogen naar Zwitserland Voor volledig herstel van zijn gezondheid wordt een verlenging van het verblijf in de lucht gedurende korte tijd noodzakelijk geacht. --- Een gemengde bevolking in de Moordoostoolder? Wat het weekblad „De Noordoostpolder” wil Wij schijnen het aan een persoonlijke relatie te danken te hebben, dat het weekblad „De Noordoostpolder" reageert op ons artikel over Friesland en de Noordoostpolder (5 April). De onbekende schrijver van het antwoord verwijt ons, dat we de Noordoostpolder voor Friesland opeisen, dat we de directeur van de polderde heer Smeding, aanvallen in plaats van ons in de Staten-Generaal te uiten (onze relatie weet toch, dat ondergetekende geen Kamerlid is en slechts de pen kan gebruiken om zijn bezwaren te uiten?) en dat we een verkeerde smaak hebben on het gebied van hutspot Onze critiek gold inderdaad de heer Smeding;, went hij heeft het in de polder voor een groot deel te zeggen. Maar zij gold natuurlijk nog méér — en het schijnt noodzakelijk te zijn, dit te verduidelijken — degenen, die het hem laten zeggen! De porderbevoiking is rüp voor meer zeggingschap! En wat die hutspot betreft: „De Noordoostpolder" wil de polderbevo.king afspiegeling doen zijn van de h-Ie Nederlandse bevolking. Ais men, zo beweert het blad. deze hutspot maar voldoende lang op het vuur laat staan en voldoende roert, zal men na verloop de uien niet peer van de wortelen en aardappelen kunnen onderscheiden Dat is nog krasser dan we ons in ons meest pessimistische bespiegelingen hebben voorgesteld! In gemoede, wil men zó de levende volksgroepen van ons land laten samensmelten? Dan zal iedere kerel met gevoel voor eigenwaarde, die anders nog van plan mocht zijn cm naar de polder te gaan, zeggen: Daar trap ik niet m! ik denk er niet aan, me zover te laten metamorfoseren tot ik evenveel van een ui als van een aardappel heb! Een Groninger en een Amsterdammer zouden passen in eenzelfde streekeigen karaktersfeer? Neen, over deze vérstrekkende plannen van het weekblad „De Noordoostpolder zouden zelfs de zakelijke kolonisatie-autoriteiten van het nieuwe land het hoofd schudden! Zó erg -willen ze het nu ook weer niet. Maar wat ze willen, is al erg genoeg. p G --- Gesprekken op de brug METERJALEN FOOR DE PATTEKLIEREN Sint de Jong zei: „As je soa de stad es deur lope. wat binne der alweer 'n pusje dingen hé. daart' je Heden jaar noch om ferlegen satten. As je doe met de skoanmaak je hüs es wat opknappe wouën. dan konnen je noait wat meterjalen besette. En nou, er is weer ferf, er is weer behang en pakjesferf foor de muren. It skeclt toch te feul, hé?" ..Allegaar rommel," zei de burger Krenabcl. „Ja, er binne wel meterjalen, dat sal ik niet ontkenne, mar se binne soadanich dat 'n patteklier dy is er ferlegen met, dy mjerwetse ferf dat is al suk nuver güd. Krek trillebil." „J?.." zei Lindert. „dat hew ik oek al es docht er sit gyn lichum mear in, hé, en it rukt soa besine-achtich." „A man " zei Bouwe Hoot, „dat komt nou allegaar fan 'e Rus of. ja, gerust Rikus, gyn smoesje — fan de Rus." Krine zei: „Nou mvt ik lache. dv Rus dat is altyd de kwaaie Pier teugenswoardich — er kon met ergens op "e. wereld oek mar n klem ontploffinkje weze, os er staat bij me krante: „Wij fermoede dat komunnenlsten ac hant op het spelt hewwe." Hoe w ? -n°K-, e Rus syn skuld weze dat de ferf trillebil is, dat wü ik wel es wete. Kanne je er soms met ontplofte?" „Ne," zei de burger Tippersma, „mar wél wat anders, daar sal ik jou 'n skets fan geve, f leden week " „Ja, mar, de Rus — de Rus. . " ..De Rus," zei B. Hoot, „nou, dat is doadlenfouoich, dat sal ik jou bewize. Goeie terf fraech daar de fakman mar nae, dy mvt lynoalje befatte. Echte suivere lynoalje, en dy mvt de Rus ons levere, want dat is fearwech de beste. Mar dat doet hy niet, ne, want lynoalje dat is oek in meterjaal foor munysje." „Haha." zei krine, „had ik it niet docht, loof ik niks fan. As je nou seiden — om de gewearen glad te houwen " „Nou, love os niet, mar it is om myljelère doeleinden. En daarom blyft alle lynoalje dy blyft achter it izeren gerdyn. En de patteklier wudt de groate dupo " „Ha jonge ja, jawis," zei Tippersma, „en dat wü ik nou soakrekt fertelle. Wat er bij ons buren foorfallen is, naast ons op it streekje, daar hadden se 'n paar fan dy gele gatsjematsjestoelen en dy waren skurf, doe segge se teugenmekander: late we se wit ferve, sêgge se, en dan Sundachs in 'e bleek, dan pareart dat wel aerich." Goed, hij haalt su'n buske en daar met an 't griemen. Nou, doe wudden se al 'n bitsje deilis, want hij strook it o soa dun üt, en dat mvt oek fansels, mar sij seit heeltyd weer: „it mvt dikker, want it skynt noch üt 'n blauwens.' Mar dy stoelen waren soa glad, daar kon hy noait skrep op houwc. Afijn, se kwammen klaar en hij gaet middachs nae de Murk toe nae syn setangels. Wat het nou dy frou te doen? Dy haalt noch sun buske en dy strykt se noch es omraak in, want dat güd waer soa mar drooch, sei se. En nou Sundachmiddach kwam it groate drama. Haha. met de mets." „Nou," zei Rikus, „doe satten se niet butendeur, wel?" „Né ju, in 'e kamer, flak bij 't toestel hé, krek as wy allegare. ja, as de hele stad, sech mar, ja. as it hele laan." Verschillende sprekers: „Ja, jawis, wat anders." „An 'e rust toe." zei Tippersma, „doe bleef alles igael. Mar doe eefkes later, na de rust, wudt it twee-één foor de Bels hé? Nou, we hewwe it allegaar metmaakt hé. je waren beroerd. Mar je drage it ongelyk, mar hij, buurman, ry kon it in 'e hüs niet goed make, hij is seneachtich. dat hij dwaelt ut e kamer wech en hij fait in 'e bleek del op su'n wit stoeltsje. As 'n blok. „Fergemi", seit hy, „nou kan Abc noch allienich mar ütkomst bringe " Sprekers: „Nou, nou dat is toch soa dat was de waarheid. Abc de earste en de laeste " „Jawis ju, mar doe eefkes later doe flycht syn frou butendeur en roept: „goal — goal" en hij sal overend, oek overstuur, en ïerd..... daar blyft dat witte stoeltsje — dat blyft hem an syn derrejerre hangen. Ja, hangen Soa kleefde dat kring hij daanste evenstewel de bleek deur " „Sust wel lige." „Né, wrachtich niet de hele broek bedurven — fyftien punten en twintich guldens " „Haha", zei Rikus, „wat sal hy hem ansteld hewwe?" „Wie, dy buurman? Niks hoar! Dy seit: „Nóch su'n broek bedurven, as se mar één puntsje winst make." Nou, dat is er niet fan komen. En hij wist doe noch niet, dat syn frou de saak ferknoeid hadde. Mar dochs, de ferve is niks waerd, nikster. It is trillebil, daar wü ik op wize." „Ja," zei Krine, „och hearken, hearken — en dat leit him an de Sou-fjetten ik mvt lache." B a. ---