Raad Schoterland. 30 October. Dokterswoning te Jubbega. Deze zaak komt uu nogmaals ter tafel. B. en W. zijn nu tot overeenstemming gekomen: Hun advies luidt: de huurtoelage van de gemeente inplaats van f 300 te stollen op 'f 400. Dan moet dr. Donker beialen f 35 0 huur 's jaars. B. en W. achten het wensr-hclijk, dat de dokterswoning eigendom wordt vau het Burgerlijk Armbestuur. De dokter -'moet zich verplichten de woning voor 5 jaar te huren. Dr. Donker is bereid f 350 huur te betalen. De raad gaat met dit advies mee. --- Er moet zuivering komen. De Voorz. komt terug op do in do vorige ' ring genoemde üil g van den heer V. d. Dam. die zei, dat dr. Donker hem had gezegd, dat B. en W. hem hadden misleid en bedrogen. B. en W. zitten hier nu in de positie van bedriegers en leugenaars. Spr. hoopt, dat er door een verklaring va ii dr. Donker een gezuiverde atmosfeer komt. Weth. Gerritsma merkt op. dat dr. Donnheid moet zoeken om ' en W. contact te krijgen om de zaak n oplossing te rbrengen. heer V. d. Dam zegt, geen verdachtgen te hebben 'oedoeld. ' hebt in openbare vergaderitig gezegd, wat dr. Donker tegen u ge:n had. Als de dokter dit niet intrekt, kunnen wij niet met hem samenwerken. --- Bijzonder Vervolgonderwijs. B. en W. stellen voor tot het. verleenen 'der bijdragen ten behoeve van 't bijzonder Vervolgonderwijs. Aan de vereen, t. stichting en instandhouding van een school met den bijbel te Katlijk f 150.63; idem te Oudehome i' 505.37; idem te Jubbega•ega f 233.25. Alzoo besloten. --- Gronden onder Delfstrahuizen. De totstandkoming van de voorgenomen ruilverkaveling van gronden onder Delfstrahuizen, waartoe B. en W. bereid waren mede te werken, heeft vertraging ondervonden, doordat de Diaconie van St. Johannesga c.a. niet het eigendom der gemeente wilde erkennen op een/ strook gronds. v/elke kadastraal aan de gemeente behoort, doch sedert jaren door die diaconie werd verhuurd. Dit stuk is groot 1.18.05 H.A.. gelegen in de Kattedans en genaamd het Eielmad. Dat perceel staat ten kadaster ten name van de dorpsadministratie van Sint-Johannesga en is volgens die tenaamstelling duf gemeente-eigendom. Niettemin Is ongeveer de helft van dat land jaren reeds verhuurd door de Diaconie van Sint—Tohannesga. en toch heeft dat' door de Diaconie verhuurd gedeelte niet een afzonderlijk nummer; eigendomsbewijzen zijn bij geen der partijen voorhanden. In een vorige raadsvergadering deelden B. en W. reeds mede, en de raad kon zich daar blijkbaar vrijwel mee vereenigen, dat zij niet bereid waren dit door de Diaconie verhuurd land dat — naar allen schijn — aan de gemeente moet hebhen behoord, voor le gemeente terug te koopen. Toen is echter, met het oog op de voorgenomen ruilverkaveling, de w-ensch te kennen gegeven, dat een dading zou worden getroffen, waarbij het land toch aan de gemeente zou komen en is hierbij uitgekomen, dat, indien hèt tot een overeenkomst zou kunnen komen, zoowel de Diaconie van Sint-Johannesga als de gemeente een offer zouden moeten brengen en waarschijnlijk dc Diaconie van Delfstrahuizen (als mede-belanghebbende bij de ruilverkaveling) ook wel een deej van de kosten zou willen bijen. 13. en W. deelen mede, dat. na overleg. bericht is ingekomen van de Diaconie van Sint-Johannesga, dat dit college bereid ihoudens vereischte machtiring van Kerkelijke Colleges), den eigendom der gemeente op het geheele perceel land te erkennen, indien van de getaxeer-1 • waarde eenderde gedeelte door de gechoterland en eenderde gedeelte liaconie der Ned. Herv. Gemeente •an Delfstrahuizen zou w-orden betaald, [e waarde van het betwiste stuk land __ ,-; :i Sint-Johannesga rdo vergoed krijgen en dus deel' prijs geven. >ben B. en W. geen ij hebben met afgevaardig- Dia.conieën een conferentie — in aanmerking nemende rijzen bij publieke veiling van Land — de waarde van het iet onderling goedvinden is ld op t' 525. De i dan dus een vergoeding hebben uit te keeren van f 175 en dan erkend worden als eigenares van het «1 land. B. en W. njcenen, dat zij thans moeten voorstellen in deze regeling te treden, te daar de toestand, zooals die nu is, niet kan blfjven voortduren waar de gemeente als eigenares ten kadaster aangeslagen wordt in de grondbelasting en in de .polderlasten van den Veenpolder Delfstrahuizen en dus het in haar belang is, dat in elk geval aan het geschil een eind komt. ' De raad gaat. met dit advies mee. --- Politiei-eglemeat — Keuring v. autobussen. Het geldt hier een zaak in het belang van de veiligheid van het verkeer. De afd. Friesland van de Vereen, van Ned. Gemeenten heeft een brief gericht aan B. en W. inzake de keuring op de autobussen. Het bedoelde schrijven luidt aldus: ..Hoewel de ingestelde keuring der autobussen veel heeft bijgedragen tot de veiligheid van het verkeer met die voertuigen in ons gewest, achten wij deze aangelegenheid toch niet afdoend geregeld. Autobussen toch, dié niet de vereischte goedkeuring/van 't Gemeentebestuur van Leeuwarden kunnen bekomen, kunnen buiten het grondgebied van die gemeente rijden zonder dat do bestuurder strafbaar Js. Ten aanzien van het getal personen, dat tegelijk met de autobus vervoerd mag worden, de vulling van het beuzine-reservoir, cle aanwezigheid van met benzine gevulde bussen in het rijtuig, het plaatsen van goederen ijl de gangpaden enz. bestaan geen strafbepalingen', althans niet voor de bussen, die geen openbaar middel van vervoer zijn. Wij zijn van gevoelen, dat de veiligheid van het verkeer het wenschelijk maakt, dat omtrent dergelijke onderen ook strafbepalingen in het leven worden geroepen. Wij achten dit mogelijk, als de gemeenteraden een artikel van den volgenden inhoud in de politie-verordening hunner gemeente opnemen: „De bestuurder van een motorrijtuig, dat ingericht is voor het vervoeren van meer dan acht personen en zich bevindt op een weg als bedoeld in artikel 1, 2e der Motoren Rijwielwet, is verplicht op de eerste vordering van een der ambtenaren van politie een geldig bewijs te toonen dat het motorrijtuig voor het gebruik op die wegen door Burgemeester en Wethouders is goedgekeurd. De in het eerste lid opgelegde verplichting vervalt, indien de bestuurder een geldig bewijs toont, dat het motorrijtuig voor het gebruik op die wegen door Burgemeester en Wethouders van Leeuwarden is goedgekeurd. Een goedkeuringsbewijs wordt geacht niet geldig' to zijn, indien niet de daarbij gestelde voorwaarden worden in acht genomen of de geldigheidstermijn daarvan is' verstreken". . Waar het hier het belang der geheele Provincie betreft, vertrouwen wij, dat het Gemeentebestuur van Leeuwarden wel bereid zal zijn de vereischte voorwaarden aan het goedkeuringsbewijs te verbinden, terwijl wij van bevoegde zijde zijn ingelicht, dat niet-naleving dier voorwaarden tot veroordeeling zal leiden. Plet vorenstaande geeft ons aanleiding TJ in overweging te geven den Raad uwer gemeente voor te stellen vorenomschreven artikel in de politie-verordening op te nemen en de niet-naleving daarvan strafbaar te stellen". B. en W., zeggen zich wel te kunnen vereenigen met de meening van het Afdeelingsbestuur en stellen voor in het belang van de veiligheid van het verkeer een voorschrift als hierboven genoemd, in het politie-reglement- op te nemen. Alzoo besloten. --- Ontslag leerkrachten Ulo, Heerenveen. Het aantal leerlingen aan de Ulo-school te Heerenveen is zoodanig, dat het vaststaat, dat over het komend Jaar 1,92ö door het rijk voor twee leerkrachten nsn die school geen salarisvergoeding aan de gemeente zal worden uitgekeerd. Ingaande 1 Januari 1926 zullen dus aan die school twee boventallige leerkrachten werkzaam zijn. Blijven zij aan cle school Verbonden, dan komt hun salaris voor gemeenterekening, terwijl de gemeente dan ooi: voor hei. bijzonder Ulo-onderwijs eventueel twee boventa-llige leerkrachten moet vergoeden. B. en W. zien tegen deze kosten op en stellen voor met 1 Jan. a.s, aan twee leerkrachten eervol ontslag te verleenen met recht op wachtgeld. B. en W. dragen voor dat ontslag voor de heeren J. Cancrinus en B. Sijtsema. De heer Cancrinus heeft geen bezwaar tegen de getroffen regeling; de keuze op den heer Sijtsema is enkel bepaald door omstandigheden, verband houdende met de bevoegdheden van bet onderwijzend personeel en de vakken van onderwijs aan de school. De lieer De Boer is tegen het ontslag vau Sijtsema. Het is algemeene regel in dergelijke gevallen, dat de jongsten in aanmerking komen. Die regel is voor de lagere school, maar voor de ulo verkeerd. De bevoegdheden van Sijtsema staan bovenaan bij de onderwijzers aan de uloschool. Daarom is spr. legen ontslag van Sijtsema. Dc belangen der school worden gediend door behoud van de onderwijzers met de meeste bevoegdheden. Dat is de heer Sijtsema. Men moet de wachtgelders zoeken uit hen, die de minste bevoegdheden hebben. In het belang van het onderwijs moeten die krachten, die meer. op leeftijd zijn, voor ontslag worden voorgedragen. Spr. stelt voor den oudste in jaren, den heer Kort, op wachtgeld te stellen. Weth. Gerritsma is niet bereid dit voorstel te steunen. De heer Kort is over de jongste jaren heen en op grond daarvan wil de "heer De Boer Kort afzetten. Maar Kort is een uitstekende kracht, en is dat steeds geweest. Eenonderwijzer met zijn staat van dienst mag niet in de plaats komen voor Sijtsema. De heer Dc Boer wijst nog op de gymnastiek-acte van den heer Sijtsema. De Voorz. zegt, dat de beer Kort. de eenige geschikte kracht is voor onderwijs in planten dierkunde, wat hij, al lange jaren met succes heeft gedaan. Bovendien gaat dit voorstel op advies van hoofd en inspecteur. Weth. De Vos wijst op het onaangename van deze zaak. De inspecteur en het hoofd zijn toch wel in staat om te óordeelen. B. en W. konden dus niet met een ander advies komen. • Overal waar ongevraagd ontslag moet .worden verleend, worden steeds de jongeren daarvoor aangewezen. Sijtsema is nog jong, hij kan beter een andere plaats krijgen dan een andere onderwijzer. Het is jammer, dat Sijtsema niet heeft gesolliciteerd voor een der vacatures voor hoofd der school in de gemeente. ~^\ Het voorstel van B. en W., in stemming gebracht, wordt aangenomen met 14 tegen i stem (tegen: De Boer; afw. Wind en Akkerman). Aan de school no. 6 te Jubbega, 3e sluis, is werkzaam mej. Swanenburg—Hoekstra, ook deze wordt op wachtgeld gesteld. Commissie onderzoek gemeente- en armbestuursrekeningen 1924. Benoemd tot voorzitter de heer S. Kromhout, na 3 stemmingen; tot leden de heeren W. Nijenhuis en E. de Vries bij eerste stemming, de heer J. de Boer bij tweede stemming, de heer Mol bij derde stemming. Commissie onderzoek gemeentebegroo'ting. Benoemd worden: tot voorzitter de heer W. Nijenhuis, bij tweede stemming; tot leden de heeren P. Plantinga, bij eerste stemming en K. de Vries bij tweede stemming. Commissie onderzoek armbestuurs-begrootingen. Benoemd worden: tot voorzitter de heer J. de Boer bil' derde stemming; tot leden, de heeren Tj. v.d. Dam bij tweede stemming en J. Heida bij derde stemming. --- Interpellatie-Dijkstra. De heer Dijkstra acht het gewcuscht het waarschuwingsbord, bepalende de maximumsnelheid, dat thans bij dc Ambachtsschool staat, verplaatst wordt tot 100 a 150 meter voorbij café Meester. Het is daar een druk verkeer en ook gevaarlijk met het oog op het kruispunt Bottum. Spr. vraagt of B. en W. moeite .willen doen verplaatsing te bevorderen. De Voorz. zegt dat -in 1923 deze zaak ook reeds ter sprake is gekomen. Een dergelijk verzoek moet tot het ministerie van Waterstaat worden gericht. B. en W. hebben toen het verzoek niet gedaan, omdat ze er geen resultaat van verwachtten. De heer Dijkstra. Het, is daar sinds 1923 drukker en gevaarlijker geworden. We kunnen het nog eens probeeren. De Voorz. denkt dat het vechten tegen windmolens zal zijn. We moeten ons aan w-ettelijke voorschriften houden. Het bord moet een zeker aantal meters van de bebouwde kom staan en de bebouwde kom eindigt bij de Verlengde Dracht. De heer Plantinga is er ook voor dat het bord tot voorbij Meester wordt geplaatst, 't Is daar op dat stuk weg erg gevaarlijk en sinds 1923 zijn er veel huizen bijgebouwd. Het verkeer is er verbazend druk, een vijftal autobusdiensten passeeren er 4 of 6 maal daags. . » De Voorz. meent dat deze uitweiding niet noodig is en zegt den heer Dijkstra toe, dat B. en W. de kwestie nog eens ernstig zullen overwegen. De heer Dijkstra vraagt nu of B. en W. er bij het Rijk op aan willen dringen om achter de boomeneen voetpad voor wandelaars aan te leggen. Er js geen plaats en ruimte voor wandelaars op den straatweg en er is nu veel oude steen aanwezig, die voor het pad gebruikt zou kunnen worden. De Voorz. zegt overweging toe. --- Interpellatie-Knobbe. De heer Knobbe vraagt of hot waar is dat B. en W. een aangevraagde conferentie van het Hoofdbestuur der Landarbeidersbond hebben afgewezen. AVaren B. en W. in hun afwijzing eenstemmig? De Voorz. stemt toe dat de conferentie is aangevraagd, maar de meerderheid heeft afwijzend beschikt, omdat zij van meening was, dat de ambtenaren en werklieden in gemeentedienst ten allen tijde hun belangen bij B. en W. kunnen,voordragen. Ook gold bij de afwijzing de overweging, dat zij een conferentie met buiten de gemeente w (ie menschen niet noodzakelijk acht. De heer De Vos wenschte wel de conferentie toe te staan. De heer Knobbe zegt dat dan met twee maten gemeten wordt. Tusschen de beide aanvragen van de landarbeiders, die beicle zijn afgewezen, hebben B. en W. een conferentie gehad met een hoofdbestuurslid van het Overheidspersoneel. De heer Knobbe vindt dit niet recht en billijk. Weth. Gerritsma. Met dit onderscheid dat de geweigerde conferentie geen verband hield met werklieden in gemeentedienst. De heer Knobbe. De landarbeiders 'zijn toch ook gemeentenaren. Weth. Gerritsma betoogt uitvoerig dat hij van conferenties geen nut verwacht. Spr. w-eet dit uit ervaring. Weth. De Vos, meent juist, dat conferenties èn voor de gemeente èn voor de arbeiders zijn nut kan hebben. Het standpunt van de meerderheid wordt door de meeste gemeentebesturen niet gedeeld, noch door Ged. Staten en Rijk. De Voorz. sluit eindelijk de vergadering met de opmerking, , dat het interpellatierecht niet moet leiden tot uitvoerige debatten. --- BAAD OLDEMARKT. 27 Oct. Door den Voorzitter werd medegedeeld, dat pogingen zullen worden aangewend tot aansluiting van de buurtschappen IJsselharo en' Hare en de woningen staande langs den Dijk en de Lakeweg aan het electrisch net te Oldemarkt. Bij algemeene medewerking van de belanghebbenden is dit zeer goed mogelijk. T)a TirrJ-nnHm" vnorr 10°fi "werd 'l'-ior At\r\ KaacJ behandeld en vastgesteld; op voorsrei van de Commissie van onderzoek werd een voorgestelde verhooging van f 150 van de jaarwedde van de 2e ambtenares ter secretarie geschrapt en werd de post onderhoud meubelen gemeentehuis teruggebracht -van f 500 op f 150. Overigens werd de begroeting vastgesteld, zooals zij door B. en VV". was aangeboden. Aan Jan Lok te Kalenberg werd vergunning verleend tot verdere vervening van di: ïlogewegsloot indien de daartoe noodige. vergunning door Ged. Staten wordt verleend. Mededceling werd gedaan van de voorgenomen verlaging van de tarieven van de stroomlovering' door de ~I'Jsselcentralc", Deze verlaging kan echter nog niet leiden tot vermindering van de gemeentelijke tarieven. Besloten werd adhaesie te betuigen aan een ad; es van het Gemeentebestuur van Steenwijk, tegen opheffing van het registratiekantoor aldaar, indien deze opheffingniet is een onderdeel van een. plan tot reorganisatie van de Rijks belasting-administratie. Besloten werd voor den tijd van twee jaren vrijstelling aan te vragen van de verplichting tot het geven van onderwijs in de lichamelijke oefening aan de 0.1. scholen in de gemeente. Aan D. Oosten te Ossenzijl en J. van Essen eervol ontslag verleend, wegens opheffing hunner betrekking, resp. als lantaarnopsteker te Ossenzijl en ambtenaar belast met de uitbetaling van pensioenen. --- RAAD KOLLUMERLAND c.a. 29 October, B. en W. werden gemachtigd tot verkoop van de populieren, staande aan den kunstweg Kollum—de lOuisweg, tweede bocht voorbij het huis van den heer R. Eskes. Het is de bedoeling in de plaats daarvan iepen boomen te planten. Eveneens werd B. en W. machtiging verleend tot verkoop van perceelen hakhout. Ten aanzien van een adres van het bestuur der,afd. Kollum van Volksonderwijs om een onderzoek te willen instellen of schoolvoeding en -kleeding betreffende sommige kinderen in deze gemeente wensohelijk is en eventueel schoolvoeding en -kleeding te verstrekken, deelden B. en W. mee, dat in de raadsvergadering van 2 5 Oct. 1919 is besloten, de hoofden der scholen te verzoeken onmiddellijk mededeeling te doen aan hun college, indien hun een geval van ondervoeding — of gemis aan voldoende kleeding —■ bij een schoolgaand .kind bekend was. Naar aanleiding van deze berichten werd aan B. en W. machtiging verleend, in overleg met den betrokken armmeester hierin te voorzien, in dier voege, dat, zoo noodig, aan het gezin ondersleuning of meerder ondersteuning vanwege het burgerlijk armbestuur zou worden verleend. Onder verwijzing naar genoemde beslissing van den Raad stellen B. en W. voor, als beschikking op het ingekomen adres, de hoofden der scholen in deze gemeente nogmaals bij circulaire aan een en ander te herinneren. Over dit punt ontspon zich een drukke discussie. De beide S.D.A.P.-ers pleitten voor schoolvoeding en, -kleeding, terwijl de heer Sikkema (vrijheidsbonder) er meer voor gevoelde, dat particulieren het initiatief daartoe nemen, zooals te Westergeest reeds wordt godaan. De rechtsche groepen sympathiseerden met het voorstel van B. en W., dat aangenomen werd met. 11 tegen 2 stemmen, die van do heeren Detmar en de Boer. Bij raadsbesluit van 17 Sept. werd besloten -tot aankoop van een perceel weiland te Kollumerzwaag, ter grootte van ongeveer 0.5 bij 30.75 are, voor een som van f 16 per are. Sindsdien is gebleken, dat de door den verkooper gevraagde koopsom niet f IG, doch f 18 per are bedraagt. Op grond, dat dit land vrijwel geheel in cultuur is en met een ander, door de gemeente reeds gekocht perceeltje land, een geheel kan uitmaken, werd de koopsom nader bepaald op f 18 per are. Voor 1925 bedroeg het gemiddeld aantal leerlingen van da 0.1. sch'ol.to Kollum 109. In aanmerking nemende, dat het hoofd dier school tevens is hoofd der U.1.0.-school aldaar, zuilen vanaf 1 Jan. 1926 de salarissen van slechts drie onderwijzers aan die school voor Rijksvergoeding in aanmerking komen, terwijl aan die school vier onderwijzers werkzaam zijn. B. en W. stellen voor, te besluiten een der onderwijzers, thans werkzaam aan de 0.1. school to Kollum, met ingang van 1 Jan. 1926 eefvol te ontslaan en hün op te dragen in .deze een nader'voorstel te doen. De o. 1. school te Kollumerzwaag had over 1925 een gemiddeld aantalleerlingen van 23. Vanaf 1 Jan. 1926 zal dus het salaris van nog slechts één leerkracht aan die school door het Rijk' worden vergoed. B. en W. stellen voor, met ingang van 1 Jan. 192 6 aan mej. F. Oegema eervol ontslag te verleenen als onderwijzeres aan die school. Het ligt in hunne bedoeling te zijner tijd voor te stellen met ingang van denzelfden datum, mej. F. Oegema te benoemen tot onderwijzeres in de nuttige hanclw. aan die school. De 0.1. school te 'Westergeest had over 192 5 een gemiddeld aantal leerlingen van 2.9%. Bij raadsbesluit dd. 4 Dec. 1924 is bepaald, dat aan o. 1. scholen met slechts één leerkracht en meer dan 32 leerlingen tellende, een assistent(e) zou worden aangesteld. In dezelfde vergadering werd besloten aan do 0.1. school te Westergeest een assistente aan te stellen, omdat het gemiddeld aantal leerl. over 1925 aan die school 32% had bedragen, terwijl als zoodanig werd'benoemd mej. S. 'Pynacker. Waar deze school'over 1925 slechts een gemiddeld aantal leerlingen heeft getold van 29%, stellen B. en W. voor, aan mej. S. Pynacker, met ingang van 1 Jan. 1926, eervol ontslag te verleenen als assistente aan die school. Te zijner tijd zullen E. en W. ook ten opzichte van deze school een. voorstel doen, mej. S. Pynacker tijdelijk te benoemen tot onderwijzeres in de nutt. handw. Deze voorstellen worden z. h. st. aangenomen Een adres van het bestuur der afd., Kollum van Volksonderwijs, houdende mededeeling, dat door het verleenen van eervol ontslag aan een onderwijzer der o. 1. school te Kollum, ingaande 1 Jan. 1926. de nog blijvende drie leerkrachten elk voor gemiddeld 40 leerlingen komen to staan, wat voor hot onderwijs nadcclig zal werken; verzoek om aanstelling van assistent, werd gesteld iv handen van B. en W. om advies. Conform het voorstel van B. en W. werd besloten tot onderhandsche verhuring voor den tijd van een jaar van de veldwachterswoning te Kollum en, de woning op cle Leegte onder JJurum, resp. aan G. Schaatma en H. do Vries, tegen een huurprijs van f 150 en f 200; en van de woningen aan de hoofden der o. 1. scholen in deze gemeente voor dezelfde prijzen als verleden jaar. Aangenomen werd het voorstel van B. en W. tot het verleenen van een voorschot uit do gemeentekas aan de vlasvereeniging te WestergoeEt, overeenkomstig art. 13 van het reglement op het subsidieeren van vereenigingen voor vlasbewerking in deze gemeente, tot een bedrag van 75 % van f 644 is f 483; en tot het toekennen aan die vereeniging van een subsidie van f 0.50 per afgewerkten bundel vlas gedurende den winter 1925-1920. Hierna werden achtereenvolgens in- behandeling genomen de verschillende begrootingen voor 1826, al.--: a. van het gemeentelijk elektriciteitsbedrijf,. De Raadscommissie merkt, op, dat nog lang alle perceelen niet zijn aangesloten, die daarvan kunnen profiteeren, ofschoon d.e stroomprijs toch laag is in. evenredigheid met andere gemeenten. Niettegenstaande de verlaging van den stroomprijs wijst de begrooting een winst aan van f 1318.25. Men sympathiseerde met het plan een motor aan to schaffen, ofschoon een der leden er meer voor gevoelde jaarlijks een zeker bedrag aan den chefmonteur te doen toekomen voor het gebruik van een eigen motor. Om het benood'gd materiaal van het centraal inkoopbureau te betrekken, vond bij de meerderheid der commissie instemming. B. en W. zullen nader overwegen de vraag van den heer de Boer of propaganda wel gewenscht is om meerdere aansluitingen bij het electrisch net te verkrijgen door hot zenden van vragenlijsten aan niet-aangeslotenen. P h.-■. - Vrl T' op schappelijke voorwaarden van o.e levering van licht- en krachtstroom aan meer afgelegen boerderijen. B. en W. verklaarden zich in deze materie zoo coneiliant mogelijk. Ze zijn doordrongen van het groote nut, dat de gemeente heeft bij meerdere aansluitingen, waarom ook ieder geval op zich zelf wordt beoordeeld. Voorts werd besloten tot aanschaffing van een motorfiets, welke naar het oordeel van B. en W. ook door den hulpkeurmeesicr in de drukste wintermaanden mag worden gebruikt. Do begrooting werd vastgesteld: baten en lasten 1' 62.612.50; kapitaalsinkomsten en kapitaalsuitgaven f 64.218.25. b. van het burgerlijk armbestuur. Deze begrooting gaf de commissie geen aanleiding tot bijzondere op- of aanmerkingen. De heer Detmar wenschte minder voor de armbedeeling uit te trekken en meer voor de werkverschaffing. De voorzitter antwoordde, dat zulks niet gaat: dan moeten de heeren met een voorstel het volgend jaar bij den raad komen. Vastgesteld in ontvang en uitgaaf op f 45.239.79%. c. van het Tehuis voor ouden van dagen enz. Eenparig acht de commissie het wenscheüjk. dat er voor gehuwden afzonderlijke kamertjes worden ingericht. De Voorzitter gaf toezegging, bij eventueele gevallen B. en W. in die richting werkzaam zullen zijn. De begrooting wordt vastgesteld: inkomsten en uitgaven f 8324.05. De gemeente-begrooting zal in een volgende vergadering worden behandeld. Aan het slot der vergadering vroeg de heer de Boer of er wel de noodige spoed wordt betracht omtrent de aanhangige kwestie der o. 1. school te Westergeest. De Voorzitter zei, dat naar zijn meening spoedig een beslissing is te wachten. B. en W. zijn aan deze vertraging niet debet. --- AFLOOP VERKOOPINGEN. HAULERWIJK, 2 8 Oct. Door not. Cammenga werden bij palmslag verkocht: a. voor R. Dijk diens eigendommen van. bijna 4% H.A. aan A. de Jong te Ureterp voor f 8036. b. voor W. Oving 3.97 H.A., land en heide aan J. de Roos te Bakkeveen voor f 2741. e. voor A. J. Hef, nieuw huis en grooten tuin aan E. Dijkstra te Haule voor f 3355. HARDEGARIJP. Ten overstaan van not. Timmer te Sint Anna parochie als waarnemer van het notaris-kantoor te Hardegarijp, 'werd publiek verkocht: Voor de erven Th. G. vd. Veen: 1. Een huis met hok, erf en bleek onder Rijperkerk nabij Station Hardegarijp aan aan den Rijksstraatweg: kooper F. Rienks t,e Stiens f 2009. 2. Een perceel' hooi- en rietland „het Mad" ond. Rijperkerk bij Hardegarijp, gr. 3S.GO are: kooper R. Mooiweer alhier voor f, 440. 3. Een perceeltje hooi- en rietland onder Tietjerk, groot 12.40 are, kooper G. W. Westra alhier voor f 71. Voor de wed. P. Prins: 4. Een burgerhuizinge met hok, erf en tuin a.d. Rijksstraatweg in de buurt te Hardegarijp, groot 14.90 are, kooper A. E. Spoor alhier voor f 32 63. De perceelen 1 en 4 werden resp. 64 en 48 maal verhoogd, zoodat voor deze huizen wel animo was. URETERP, 27 Oct. Door not. de Jong Posthumus voor den heer B. F. Schuurman: "Eene saté en landen ten noorden van en aan de vaart alhier, groot 16.36.04 H.A. aan "Wijbe Klazes Weening, landbouwer te Wltveen ond. Oostermeer voor f 23.470. LANGWEER, 28 Oct. Heden wei-d door not. Faber alhier te Balk finaal geveild: Eene saté en landen op de Witakkers onder Oudemirdum. Koopers werden: van perc. 1, boerenhuizinge met schuur enz. voor f 6000; , perc. 2, C.81.30 H.A, (18.5 pm.) weiland, voor f 1C.425; perc. 5, 4.5 G.10 H.A. (.13.25 pm.) weiland, voor f 10.957.75; perc. 6, 4.38.00 H.A. (12 pm.) weiland, voor f 9060; perc. 7, 3.08.50 H.A. (8.4 pm.) weiland, voor 1' 697 2; de mede-eigenaar B. K. Hoekstra te Tie-'kgaast. Perc. 3, 4.63.50 H.A.. (12.6 pm» weiland, voor f 11.298.99 J. H. Alta te Amsterdam. ' Perc. 4, 4.54.90 H.A. (13.2 pm.) weiland, voor f 11.533.61 S. vd. Stoel te Wassenaar. Toiaal f 72.550.35. LANGWEER, 29 Oct. Heden werd door not. Faber alhier te Echten geveild voor: de erven win. den heer C. Vaartjes verschillende vastigheden onder Echten en Delfstrahuizen. Koopers werden van: perc. 1 tot en met 13, boerenhuizinge met 57 % pm. weiland, 21.00.40 H.A. P. G. Visser te Sint Joh.ga voor f 58.946. perc. 17 en 18, 17.30.54 H.A. (20 pm.) hooiland, dezelfde voor f 512 8. perc. 16, 1.31.14 H.A. (3.0 pm) weiland, voor f 3286; perc. 19- tot en met 22 en 27 tot en met 31, boerenhuizinge met plm. 14.80.51 'H.A, (40.7 pm.) wei- en hooiland, voor f 25.051 Kl. A. vd. Meer te Goënga. perc. 14 en 15, 3.14.96 H.A. (B.G pm.) weiland/H. C. Vaartjes te Oldelamer voer f 8169. perc. £3. en 24, 3.82.10 H.A. (10.4 pm.) weiland voor f SS3I; perc. 25, 2G, 33, 34 en 35 plm. 10.39.05 H.A. (28.4 pm.) wei- en hooiland voor f 12.76 G J. A. Jukema te Franeker. perc. 32 plm. 2.79.50 H.A. ' (7.6 pm.) hooiland ,T. V. Pen te Echten voor f 1803.' perc. 36, Rietpolder groot plm. 10 H.A. (26.S pm.) het waterschap „de Lemstersluis" voor f 9 313. perc. 37, 2.01.40 H.A. (5.5 pm.) weiland, A. .1. de Ruiter te Munnekeburen voor f 6609. perc. 38. 1.95.50 H.A. (5.3 pm.) weiland, voor f 5555; perc. 39, 3.80.40 H.A. (4.9 pm.) weiland, voor f 5111 B. Frankema te Echten. perc. 40, 3.14.20 H.A. (8.6 pm.) weiland, S. A. Klijnsma fe Echten voor f 7109. perc. 4 1, 4.58.55 H.A. (12.5 pm.) weiland, K. W. Bosscha to Oosterzee voor f 15.149. perc. 42, arbeidershuizinge met erf en weiiand, gr. plm. 0.47.25 H.A. J. J. Kraak te Echten voor f 1889. perc. 43, hooiland, groot 1.31.20 H.A. (3.6 pm.) op het z.g. Zandhuizerveid ond. Delfstrahuizen, F. .1. Poorte, .1. F. Poorte en O. F. Poorte, allen te Echten, v. f 532. Totaal f 175.247. AKKERWOUDE, 2 9 Oct. Door R. Lettiuga te Leeuwarden is uit dc hand gekocht ecu huis met veestalling, en tuin, groot pm. '1 pondernaat, van dc eigenaar-bewoner A. Posthumus alhier voor f 3400. , HEERENVEEN. Onderhands is verkocht het wiiikelhuis van den heer K. vd. Kooij, 2e Heerenwal, aan den heer H. Kuipers te Katlijk, voor f 6000. --- KORTE MEDEDEELINGEN. — Te 's-G raven zande is de 8-iarige W. vd. P., te Papendrecht de 48-jarige werkman T. Dekker, die per fiets van zijn werk huiswaarts keerde, door een autobus overreden en gedood. —In een tij del i.i k onbewoonde villa Loiuniei-oord, van mevrouw Dudok de Wit, aan den Rijperweg le Bloemendaal, is in den nacht vau Dinsdag op Woensdag ingebroken. Gestolen zijn vele kostbare ringen met briljanten en andere gouden eK zilveren sieraden. Mevr. Dudok de Wit was tegen inbraak verzekerd. — De „S u m a t r a", d e nieuwe Nederlandsche oorlogsbodem, zusterschip van de „Java" welke gereed is, is nu ook. in zooverre klaar, dat men den kruiser naar het IJ heeft overgebracht, waar het proefdraaien is begonnen. Verschillende details aan het schip worden nu nog aangebracht en dan gaat het een proeftocht ondernemen op de Noordzee. #— D e R.K. Bond Si. Rapha ê 1 eu de Prol. Christ. Bond hebben, evenals de Nederlandsche Vereeniging van spooren tramwegpersoneel, de voorstellen der directeuren inzake de nieuwe loonregeling aanvaard. Nu de overgroote meerderheid van het personeel er mede aceoord gaat, zal deze loonregeling met ingang van 1 Januari a.s. — De K o ii., Lucht v a a r t-M aa tschappij heeft hel plan, het volgende jaar van verschillende plaatsen uit goedkoope vliegtochten met luxe-verkeerstoestellen te organiseeren. — De stoker der Zu i de rstoomtram, dè 19-jarïge .1. G. ie Breda, is op den Oosteihoutschenweg, doordat iiij zich te ver buiten de locomotief waagde, met zn hoofd tegen een boom gereden. Bewusteloos en zwaar gekwetst is hij naar hel ziekenhuis vervoerd. — Te' Maastricht was in 1845 het stoffelijk overschot van den toenmaiigen bevelhebber der vesting Maastricht, luiigeneraal baron des Tombe, geplaatst in een speciaal gebouwden grafkelder in een der bastions. Daar de vestingwallen en bastions der vesting moeten verdwijnen, is in overleg met de familie het stoffelijk overschot van den bevelhebber naar een nieuwe rustplaats in het Aldenhofpark overgebracht. Dit heeft Woensdagmiddag met militaire eerbewijzen plaats gehad. — Verschei de n e jaren geleden toen te Amsterdam de „Elta" werd gehouden, zou een man met een parachute een vliegmachine verlaten. Hij durfde op het beslissende oogenblik niet en moest toen met geweld gedwongen worden, zich te laten vallen. Thans is de man op andere wijze „gevallen". Hij zond zich zelf een post- Wissel a f 1.05, veranderde het bedrag in f 49.05 en trachtte dit te innen, 't Werd bemerkt, de mah is gearresteerd en er is nu 1 jaar en 3 maanden gevangenisstraf tegen hem geëiseht. —In de gemeente Grootebroek werd over 1923/24 bij vergissing niet door allen naar eenzelfde maatstaf gemeentelijke belasting, betaald. Een deel der ingezetenen was aangeslagen naar een vermenigvuldigingscijfer van één, dat voor andere inwoners juist tweemaal zoo hoog was. Een besluit van den Raad om aan de laatste categorie de helft der betaalde belasting terug te geven, werd ioor Ged. Staten niet goedgekeurd. Thans heeft echter de raad, mei instemming van Ged. Staten, een regeling getroffen, volgens welke in verband met den gunstigen financieelen toestand de terugbetaling alsnog zal geschieden. — In den laatsten tij d zij n te Rotterdam tal van inbraken gepleegd, voornamelijk in scholen en kerken, maar ook bij particulieren. Ten slotte heeft -een gevonden sleuteltje tot het geleid van de drie daders, die reeds in hechtenis zijn genomen. In de woningen van twee der aangehoudenen zijn ledige portefeuilles, gouden kettingen, zilveren, vulpenhouders, vijlen, enz. gevonden, alle van deze inbraken afkomstig. Aan geld is bij de verschillende inbraken ruim f 1000 gestolen, waarvan niets is terecht gekomen. Belangrijk is de schade door vernieling veroorzaakt bij het inbreken. Alleen in de school op de Kruiskade zijn een 30 "kasten met geweld opengebroken. Bij de inbraak op het kantoor van de Unie- Maatschappij te Schiedam is een brandkast van het kantoor over een lengte van bijma 50 meter naar een koffiezolder gesleept. De inbrekers zijn er echter niet in geslaagd, de brandkast fe openen. --- Nederlandsche Hypotheekbanken. De belegging van gelden als hypotheek of onderzetting is in ons land, vooral onder landerijen, altijd als een solide beschouwd, indien er n.l. voor gezorgd wordt, dat er voldoende overwaarde is. Met het otfg hierop zijn in ons vaderland in den loop der tijden vele hypotheekbanken opgericht, eigenlijk te veel, zou men zeggen. De oudste zijn de Nationale en de Rotterdamsche hypotheekbanken. Gewoonlijk marcheeren de zaken ' goed, vandaar dat' er zoon groot aantal bestaat. Aan het hoofd er van staan meestal een of meer directeuren, gerugsteund door een raad van commissarissen, waarvoor men liefst kiest menschen van hooge positie en klinkenden naam. Daarna moeUhet aandeelen-kapitaal gecreëerd worden. Nemen wij aau, dat men dit stelt op een millioen, verdeeld in 1000 aandeelen van f 1000, dan wordt hierop gewoonlijk 10 % gestort. De voorzichtigheid 'gebiedt, met het oog op de mogelijkheid, dat de aandeelen volgestort moeten worden, dat men niet ieder als aandeelhouder aanneemt. De statuten van dergelijke banken houden gewoonlijk de clausule in, dat men het 10-voud van het maatschappelijk kapitaal, niet van het gestorte bedrag, mag uitgeven aan pandbrieven. Als het zoo ver is, kan men beginnen te werken. De winst der hypotheekbanken bestaat voornamelijk hierin, dat de rente van de hypotheeknemers hooger is dan die uitgekeerd wordt aan de pandbriefhouders. Deze winst kan hoog worden doordat, zooals wij hebben aangetoond, het bedrag aan pandbrieven dikwijls 100 maal het gestorte kapitaal bedraagt. Een jaarlijksche'uitkeering van 10 a 20 % op het gestorte aandeelenkapitaal is dan ook geen zeldzaamheid. Het directeurschap van een goede hypotheekbank is een zetr begeerd ambt. Soms ziet men daarbij een soort erfopvolging toegepast als bij vorstenhuizen. Wij hoorden eens van een schalkschen ouden heer in verband hiermede zeggen: Wanneer een jonge man gesjochten is, kan hij Uvee dingen doen om er spoedig weder bovenop te komen: Een rijk huwelijk sluiten óf directeur eener hypotheekbank worden. Evenwel blijft een geldbelegging in pandbrieven van eene oude hypotheekbank, die flinke reserves heeft, en in ons land op onroerend goed gelden uitzet, een solide vorm van geldbelegging, als men maar niet vergeet,'dat men daardoor slechts eene coticurreerende vordering op de hypotheekbank heeft zonder pandrecht of preferentie. Anders wordt de geschiedenis, wanneer, het betreft pandbrieven van vreemde in den vreemde werkende hypotheekbanken. Wij denken hierbij aan de vele houders van pandbrieven van verschillende Hongaarscn. hypotheekbanken, ook in onze provincie, wier stukken nu waarde-doos zijn geworden en waarschijnlijk nooit eenige waarde zullen herkrijgen. Dit laatste geldt ook, voor Russische -taatsfondsen en sporen en Duitsche marken, het mogen dan groene of roode zijn. Weer anders tvordt de zaak, wanneer het betreft Nederlandsche hypotheekbanken, werkende in vreemde landen, als de Vereenigde Staten, Canada, Argentinië of Zuid- Afrika. Hiervan geldt „fier fen 't goed, 'n bulte noed". Een vruchtbaar terrein voor deze instellingen zijn in de eerste plaats geweest de Vereenigde Staten én Canada. Naar het voorbeeld der oudste hypotheekbank op dit gebied, „de Ned.-Amerikaansche", vroeger gevestigd te Uithuizen, thans te Groningen, die vele jaren goede zaken maakte, zijn er vóór den grooten oorlog in ons land hypotheekbanken, in Amerika en Canada werkzaam, als paddestoelen uit den grond verrezen. De hooge hypotheekrente, die in deze verre gewesten gemaakt kan worden, somtijds wel 7 & 8 procent, was hierbij het lokaas. De resultaten hieryan zien wij o.a. bij de Noord-Amerikaansche hypotheekbank, gevestigd te Leeuwarden, waarvan de aan: deelhouders hun duiten kwijt zijn en het nog niet zeker is of de pandbriefhouders hun volle pond zullen terug krijgen. Een groot bezwaar voor elders werkende hypotheekbanken is, dat men in een vreemd land niet zoo goed georiënteerd is als in eigen land en men dikwijls moet zien door den bril van anderen, die niet altijd betrouwbaar blijken te zijn. Daarbij komt dat Amerika en Canada dun bevolkt ziju en er dus veel land beschikbaar is; juist andersom als hier. Niets is geniakkelijiker moeielijker dan daar land te verkoopen. '' wordt dan ook dikwijls een pand, dat gens niet betaalde hypotheekrente d°°r bank wordt overgenomen, een onverko r baar blok aan 't been, dat niets OPl6'6l^ Niet aangenaam is het ook voor de alda* werkzame hypotheekbanken, dat een Aaj rikaan er geen been in ziet, wanneer boerderij niet loopt, alles in den steek la leu en elders opnieuw 1e beginnen. fen slofte is he! boerenbedrijf in Amenv, en Canada veel wisselvalliger dan hieren de opbrengst per acre in verhouding ons land gering. . $ In de laatste jaren bemoeit de regeer»» in Amerika zich met het drijf, hetgeen ook al niet bevorderlijk voor den bloei der particuliere hypothee banken. v, De Holland-la Plata hypotheekbank, we zaaoi in Argentinië, vroeger eene bloeien instelling, is wegens allerlei nioeilijkhed6 als tegenwerking der Argentijnsche refl.n ring, bezig' te liquideeren. Niemand_ M hierbij echter schade. Voor zoover wij * ten, hebben de hypotheekbanken, werkzak in Zuid-Amerika, nog altijd aan hare ve pliehtingen voldaan. Inge 2, --- Staatsbegrooting 1926. Voorloopig verslag Binnonlandsche Zaken en Landbouw. Gevraagd werd of van den minister _ voorstel tot afschaffing van den •/. o ni °r' tij d is te verwachten. Sommige le(l®r wenschten voor het geheele jaar, den Ml*' den-Europeeschen tijd. i De vraag werd gesteld of de minister beJ reid is een wijziging van de K i e sw C uit te lokken, waarbij het visschers en 9? deren, die op den dag van de stemming o^1' tenslands vertoeven, mogelijk wordt geniaal'" hun stem op een anderen dag of op &$ vastgestelden dag bij gemachtigde uit '* brengen. Eenige leden verklaarden zich voOr afschaffing van den sternplicht, alsmede va» het actieve en passieve vrouwenkiesrecht. Geklaagd werd wederom over de kade-, haven-, brug- en liggelden welke verscheiden gemeenten heffen en die aan J 0 binnenschipper ij zware laste0 opleggen. Eenige leden drongen aan op een tr e j>' hondenverbod. Van andere zij*' werd opgemerkt; dat de hond van nat-'8 meer geschikt is' om te trekken dan .°8 mensch. De eischen van de Trekhondenw6 dienden h. i. echter streng in acht te worde0 genomen. Van verschillende zijden werd er op aa"" gedrongen dat het rijk wederom aan de fl' meenten een bijdrage zal verleenen in _ » kosten van verpleging van armlastig krankzinnigen. Andere leden vel" klaarden dezen wensch niet te deelen. Verscheidene leden wenschten de bestrfl' ding der werkloosheid ten volle aan dep. van Arbeid, H. en N. te zien opgedr»' gen. In de werkverruiming behoort me# systeem te worden gebracht. Sommige led te danken aan regeeringsmaatregelen. ,' Gevraagd werd, welk standpunt de min*3" ter inneemt ten aanzien van een wettelijk regeling van het pachtcontract. Op een spo«' dige wettelijke regeling werd aangedrongen Ande-re leden betoogden da* <-* afgeZ'jS van de voorlichting — in het algemeen W\ menging van deu staat den landbouw noo1 veel voordeel heeft gedaan. ._, Gevraagd werd of de minister bereid jj tot- instelling eener commissie voor het D° derzoeken, hoe de positie der land»' beid e r s ware te verbeteren. ._ Wat betreft de uitvoering van de La n » arbeiders wet werd gevraagd, Wg de minister denkt over een nieuwe taxa0 in verband met daling der grondprijzen. J Gaarne zou men vernemen, welk start? punt de tegenwoordige minister inneemt zake het in ond- en klauw''zee1 v raagst u k. _ .l Er werd op gewezen, dat het eenige ml del, dat thans kan worden toegepast om e« gcede behartiging van de belangen yan oe landbouw te verkrijgen, is het spoedig vo? < zien in de vacature van directeur-genera| en liet maken van die functie tot een ie' standige en leidende positie. --- Het Violetta-bloempje. Te Heerenveen en omgeving is hst 17 "j U.her reeds Violetta-dag geweest. Blijkb»ï, zal ook zelfs te Doetinchem voor deze h? rijke instelling een bloemfjjesdag word ( gehouden en wel op den aldaar bijzoH