RAAD HASKERLAND 30 Juni. De grenswijziging. De Voorz. leest het telegram voor, dat »an den Raad mededeeling doet van de grenswijziging der gemeente Haskerland. Met ingang van morgen zal dan onze gemeente mst Nijehaske verkleind en met Schoterlanda Westhoek worden vergroot. Na de wijziging zal het aantal inwoners circa 9800 bedragen. Zoo is dan eindelijk aldus de Voorz., aan den ongewenschten toestand van onzekerheid een einde gekomen en Is deze beslissing verheugend te noemen. Hoewel men zich het tot een plicht heeft gerekend tot deze oplossing mede te werken en in den afstand van Nijehaske te berusten, is het toch met een gevoel van weemoed, dat apr. een woord wijdt aan dit scheldende deel. Itr een rijk kjdocumenteerd betoog schetst »pr. de opkomst en ontwikkeling van Nijehaske en omstreken, welke te danken zijn aan de turfgraverlj. Een groote invloed in dezen is ook uitgegaan van het Hagkerklooeter. Eertijds was hier een meer en veel woeste gronden. 24 Juni 1551 werd een overeankomit gesloten tusschen den prior van het Haskerconvent en Pieter van Dekerna Inzake verveningen. O.a. werd de Heeresloot gegraven en een welvarende streek met nette burgerwoningen en flinke boe.rehuizingen ontstonden in Nijehaske. Heerenveen, Knijpe. Met ontwikkeling van Nijehaske steeg ook het aantal inwoners van Heerenveen. In de Haskerschans stichtte men eer. tijds ~een huis voor den godsdienst", dajt in 1735 werd vergroot. In 1795 kwam er voor in de plaats het kerkje met het spitte torentje. Noode zien we, aldus spr., Nijehaske vertrekken. Onze beste wenschen vergezellen het ~n — dat het offer van Haskerland het ten goede zal komen! Het nieuwe gedeelte (Westhoek Schotsr. land) komt, niet uit eigen beweging, doch voor het algemeen belang. Haskerland zal niets nalaten wat het kan strekken tot groei en bloei van het nieuwe deel, maar men onderschatte daarbij niet den nood dezer tijden. We hopen te kunnen rekenen op de hoogere bestuurscolleges en op het volledig eendrachtelljk samenwerken van oud- en nieuw Haskerland, een samenwerking onmisbaar voor den bloei en welvaart der gemeente. --- Herbenoeming Burgemeester. Medegedeeld wordt, dat met ingang van 1B Juli a.s. opnieuw is benoemd tot burgemeeeter Jhr. P. B. J. Vegelln van Claerbergen. Wethouder Dlkkerboom spreekt ook namen» den geheelen Raad, zn blijdschap uit over deze herbenoeming. Hij wenscht den burgemeester toe, dat God hem de noodige wijsheid, lust en kracht mag schenken, die hem mogelijk maken de taak te vervullen, waarvan in deze moeilijke tijden zooveel gevraagd wordt. De heer Van Riesen spreekt namens de .drie Nijehasker raadsleden. Het verheugt spr. dat Heerenveen-één thans een feit is gsworden. Uit het geschiedkundig overzicht van den burgemeester bleek ook hoe steeds de belangen Nljehaeke-Heerenveen paralel liepen en belde plaatsen altijd al min of meer een eenheid vormden. Thans Is de grens vervallen, de drie-deeligheid van Heerenveen opgeheven. Spr. brengt den raad dank voor zijn houding, de burgemeester voor zn correcte leiding en de wijze waarop hij steeds In dezen de zaak objectief gesteld heeft. Wij appreciëren dit zeer. We hebben U. burgemeester, leeren kennen als iemand, die steeds op de bres stond, waar het de belangen Uwer gemeente gold. We feliciteeren U met Uw herbenoeming en hopen dat een aangename herinnering aan den ouden raad bij U levendig mag blijven. Daarna spreekt de Voorz. een woord van dank voor den steun en de hulp, die hem tsn deel vielen in den tijd waarin de moeilijkheden toenamen. --- BIJ de mededeelingen wordt verder vermeld, dat het besluit van Ged. Staten, o.a. tot opheffing van de O.L. school te Haskerhorne Is vernietigd. De heer Korsten wenscht Haskerland geluk met dit besluit en spreekt er zn blijdschap over uit. De heer Grondsma sluit zich hierbij aan en meent dat een woord van dank aan den heer Lemke en Schoolbestuur wel op zn plaats is --- Bureau burgerlijken stand Haskerdijken, Stobbegat. In verband met de grenswijziging en het geringe aantal aangiften van geboorte en overlijden bij bovengenoemd bureau, meenen B. en W. dat dit niet meer is te handhaven en stelt voor in dit gedeelte geen bureau te vestigen. De heeren Korsten en v.d. Hoek bepleiten instandhouding. De Voorz. zegt dat twee bureaux uitzondering, en bestendiging onverantwoordelijk is. Bij stemming wordt het voorstel van B. en W. met 7 tegen 6 stemmen aangenomen. Voorstellen van B. en W.: a. betreffende wijziging Reglement voor Burg. Armbesturen; b. overeenkomsten met de N.V. ,Blec. voorziening Heerenveen'" inzake straatverlichting Nijehaske Heerenveen; C. bouw elec. bewogen basculebrug over de Engelenvaart; d. vaststelling grenzen bebouwde kommen der gemeente in verband met de bouwverordening worden eveneens aangenomen. De jaarwedde van den sub-armvoogd voor het aan deze gemeente toe te voegen gebied wordt vastgesteld op f2OO. --- Benoemingen In de plaats van de aftredende leden van het Burg. Armbestuur te Nijehaske, de heeren F. Boersma, J. Hospes en Sj. Steen■ma, dis door den Voorz. dank werd gebracht voor de bewezen diensten, werden als nieuwe leden benoemd de heeren J. F. de Vries, Rotsterhaule, J. B. Lenos, Oudehaske en P. Nijdam, Haskerdijken. --- Rondvraag. De heer Grondsma spreekt de hoop uit dat Haskerlands bestuur niet zal tornen aan de gewijzigde steunregeling. Verder vraagt hij of subsidie voor landbouw, waarmede in enkele gemeente proeven zijn genomen, ook iets voor Haskerland is. De Voorz. zegt dat men bij Menaldumadeel geïnformeerd heeft, doch de proef nog te kort duurt om een oordeel te vernemen. De heer Peetsma verwondert zich over het niet-collecteeren van ..Zonnestraal" in Haskerland. Aan vereenigingen buiten de gemeentewordt a!s roerwaarde van toestemming gesteld: 10 % der opbrengst storten in het Crisisfonds. De heer van Riesen belicht het goede werk, de bestrijding der T.8.C., van de vsreen, „Zonnestrfral". Stelt het crisisfonds daarbij in de schaduw en bepleit hulp voor „Zonnestraal" met volle hand. De Voorz. deelt op een vraag mede, dat het werk (rioleeren, herstraten met aan* leg, trottoirs) aan de stationsweg te Nijehaske gegund is aan den laagsten inschrijver, J. Krist en Zn., te Heerenveen voor f 4509. Aan 't einde der vergadering spreekt wethouder Borkent den Burgemeester toe. Hij noemt het voor den burgemeester een belangrijk moment. Het bestuur dat gevoerd is, ook over het gedeelte Nijehaske, strekt tot groote tevredenheid. Een en ander, aldus spr., werpt een gunstig licht op Uw bestuur, zoowel als op dat van Uw geslacht, waarvan zoovele het ambt van burgemeester waarnamen. Met het loslaten van Nijehaske hebt U eigenlijk een erfgoed afgestaan en is dit een historisch moment te noemen. Steeds hebt U het met trouwe zorg bestuurd en U kunt er dan ook met genoegdoening aan terug denken. Officieel is ons afscheid nog niet en m'n afscheidswoorden dus betrekkelijk, aldus spr. Hij hoopt de maanden, die nog restten met onvermoeide ambitie het belang der gemeente te dienen. Ook d« heer Korsten sprak een woord van waardeerfng en dat hij zich tot het laatste aan den eed gebonden wist. --- Onderwijs. Mej A. J. Bruinsma, onderwijzeres aan de O.L. school te Tijnje, vraagt, haar met ingang van 1 Aug. a.s., eervol ontslag te verleenen, wegens huwelijk. Dit verzoek wordt ingewilligd. Daarna is aan de orde de benoeming van een onderwijzeres aan de 0.1. sohool te Tijnje. De voordracht luidt: 1. Mej. H. v.d. Meulen te Wolvega; 2. Mej. A. Witvoet te Ijangedljke; 3. Mej. J. Hanje te Tjalleberd. Met 12 stemmen wordt benoemd mej, H. v.d. Meulen te Wolvega, Mej. Witvoet verkrijgt 3 en me.l. Hanje 1 stem. --- Salarissen. Met ingang van 1 Juli a.s. zal 10% moeten worden verhaald voor pensioensbijd.ragen. Indertijd werd door de Commissie voor georganiseerd overleg geadviseerd om dit jaar geen grooter verhaal toe te passen dan 5% van den met f5OO verminderden pensioengrondslag, B. en W./hebben thans nog geen voorstel gereed erl zouden dit punt daarom willen aanhouden, opdat eerst nog nadere inlichtingen kunnen worden ingewonnen. De heer Roorda wil aan het advies van de Commissie voor georganiseerd overleg vasthouden en verklaart zich tegen een hooger verhaal. Spr. stelt voor dat de Raad thans reeds in principe daartoe besluit. Ds Voorzitter zegt, dat zulks niet gewenscht is. Of B. en W. in hun voorstel van het gegeven advies zullen afwijken Is niet te zeggen. Tenslotte wordt besloten dit punt aan te houden. --- Controleur steunregeling. Door den Minister van Sociale Zaken wordt er bij de gemeentebesturen op aan gedrongen om een strenge controle te doen houden op de aanvragen om steun ingevolge de rijksregeling. B en W. achten het daarom noodzakelijk, dat het personeel, verbonden aan het bureau voor werkverschaffing en steunregeling, wordt uitgebreid. Benoeming van een ambtenaar die speciaal belast wordt met de controle over steunaanvragen is wenschelijk. Dit werk kan niet voldoende worden verricht door de ambtenares die thans belast is met de werkzaamheden en die slechts bijgestaan wordt door een schrijver. De te benoemen controleur zou dan tevens moeten worden benoemd tot agent der arbeidsbemiddeling. Deze ambtenaar zal niet uitsluitend administratief werk verrichten, doch zal door persoonlijk bezoek contact moeten zoeken met werkgevers e.d. Voorgesteld wordt de belooning te bepalen op f 1500. De heer De Groot acht de belooning aan de hooge kant. waarna de Voorzitter opmerkt, dat zulks niet het geval Is, wanneer men nagaat wat deze ambtenaar zal moeten doen. Het moet iemand zijn, die alle werkzaamheden zelfstandig kan verrichten. ■De heer Aardema juicht het voorstal toe en is van meening. dat er op deze manier nog wel iets te bereiken valt. Bij de discussies over dit voorsbel komt ook ter sprake de nieuwe steunregeling, welke 1 Juli a.s. zal worden ingevoerd. De heer Potthoff viraagt daarover inlichtingen, terwijl de heeren Roorda en Douma van meening zijn. dat de nieuwe regeling weer een vermindering beteekent. De Voorz. merkt op, dat de steunregeling niets te maken heeft met het voorstel dat thans aan de orde is. Spr. zegt voorts, dat bij de lezing van de nieuwe voorschriften niet blijkt, dat de regeling een vermindering geeft. Dat zal pas blijken wanneer alle gevallen zijn berekend. Het is niet mogelijk daarover thans reeds een oordeel te vellen. Spr. zal na afloop van de vergadering de leden in de gelegenheid stellen kennis te nemen van de regeling. De heer Roorda, die eerst geen bezwaar had tegen aanstelling van een controleur, zegt tenslotte, dat hem gebleken Is, dat de benoeming van de nieuwe functionaris hoofdzakelijk is om na te gaan of er onder de steuntrekkenden ook zijn, die er iets bij verdienen. Spr wil daarom aan dit voortitel niet meewerken. De Voorzitter merkt op, dat er thans vele onjuiste opgaven worden verstrekt, hetgeen aanleiding geeft tot onbillijkheden, omdat nu soms menschen woirden geplaatst die daarop minder recht hebben dan anderen, die mischien niet geplaatst worden. Het voorstel wordt tenslotte aangenomen met 12 tegen 4 stemmen. Tegen de 3 communisten en de heer v.d. Vegt. --- Diversen. E n voorstal van B. en W. om een halve sloot van het perceel grond waarop de Fröbelschool te Gorredijk staat, over te dragen aan Geveke aldaar, tegen afstand van het recht van reed en leiding over dat perceel, gaf aanleiding tot discussie, omdat enkele leden er zich niet mee konden veren, dat het Departement Gorredijk van het Nut van het Algemeen een tegemoetkoming van f 100 had verleend in de kosten van demping van die sloot. De heer Spruyt merkt op, dat het Departement wel degelijk belang heeft dat er in 't vervolg niet mieer over het terrein gereden kan worden, omdat dit gewenscht is met het oog op de veiligheid der kinderen. Het voorstel wordt tenslotte aangenomen met 13 tegen 3 stemmen. T's-en de heeren Rinzema, Roorda en Douma. . Voorts Is Ingekomen een beschikking van Ged. Staten, waarbij is goedgekeurd het plan tot aanleg van den weg Lippenhuizen—Nijeberkoop. De voorzitter deelt mede, dat de uitvoering van het plan wacht op de beslissing welke in laatste instantie door dien Minister van Sociale Zaken moet worden genomen. --- RAAD OPSTERLAND 22 Juni. Onderzoek geloofsbrief. In de vacature Mulder Is thans benoemd de heer M. Heidmga te Uretsrp, die de benoeming heeft aangenomen. Op verzoek van den Voorzitter belasten de heeren Fotthoff, v.d. Soha*f en Andringa zich met het onderzoek der stukken en adviseeren daarna tot toelating. Hiertoe wordt besloten. --- RAAD GIETHOORN. 2 9 Juni I)en verzoek van het gemeentebestuur van Raalte om mede te werken tot instelling van een commissie uit dè gemeenteraden, welke bij den betrokken Minister zal aandringen op verlaging der waterleidings-tarieven en waarin anderzijds de wanscheiijkheid wordt uitgesproken, dat in den raad van commissarissen der waterleiding-maatschappij niet uitsluitend burgemeesters worden benoemd, ontlokte eenige bespreking. B. en W. stelden voor, het verzoek voor kennisgeving aan te nemen. Enkele leden becritiseerden de besluiten van den raad van commissarissen, alsmede het besluit van den raad van aandeelhouders, om het salaris van den directeur der maatschappij op f 11000 te handhaven. Een hunner achtte het wenschelijk, dat in het bestuur In plaats van burgemeesters meer veehouders zitting hebben Andere leden onderschreven ten deele de critiek der vorige sprekers, doch waren van meening, dat het In het verzoek omschreven doel langs anderen weg moet worden1 bereikt. Het voorstel van B. en W. wordt tenslotte met 6 tegen 1 stem aangenomen. Met algemeene stemmen werd conform het voorstel van B. en W. afwijzend beschikt op het verzoek van den landarbeider H. Bakker om toekenning van een voorschot ingevolge de Landarbelderswet, groot f 1280, voor de verkrijging van een plaatsje, waarvan de totale kosten worden geraamd op f 1475. B. en W. zijn van meening, dat het plaatsje geen voldoende ondorpand voor de hypotheek is. Voorloopig vastgesteld werd de rekening van het electriciteitsbedrljf 1933, welke sluit met een batig saldo van f 1993,38. Aan stroom werd ontvangen! voor liehtaansluitingen f 10453,69, straatverlichting fl5OO, krachtaansluitingen f 1800,13. Het bedrijf telt 455 lichtaansluitlnigen, 11 krachtaansluitingen en 80 lantaarns voor straatverlichting. Het stroomvsrlies bedroeg 16 %. In 1933 werd de stroomprljs voor llchtverbruik van 40 cent teruggebracht tot 35 et. per K.W.U. In verband met de wijziging der Pensioenwet 1922, strekkende tot imperatief pensioen-verhaal stelden B. en W. voor om, waar de salarissen van het gemeentepersoneel zeer aan den lagen kant zijn en derhalve redelijkerwijze niet kunnen worden verlaagd, de wedden te verhoogen met een bedrag gelijk aan het bedrag, dat wegens pensioenen zal worden verhaald, welk voorstel z.h.s. werd aangenomen. Op een desbetreffend verzoek van den gemeente-geneesheer werd besloten dezen wegens waarneming van de verloskundige praktijk tijdens de ziekte van de gemeentevroedvrouw, een vergoeding toe te kennen van f 7,50 per bevalling. De Voorz. deelde mede, dat de gemeente-vroedvrouw op 1 Juli a.s. weder in functie zal treden. B. en W. werden gemachtigd de gemeente-eigendommen weder op de gebruikelijke wijze to verpachten. --- Ingezonden. WERKLOOZENZORG VANWEGE DEN RAAD DER KERKEN. Leer- en Werkkamp in Gaasterland. De werkzaamheden op' het voormalig sportterrein der Belgische geïnterneerden in Gaasterland zijn thans zoover gevorderd, dat het kamp vermoedelijk in de week van 16 Juli officieel in gebruik genomen kan worden. Behalve het groote gebouw van het Kompas en eenige kleine bijgebouwen zullen er zes woonbarakken zijn met woonkamer en twee slaapkamers. Elke barak biedt plaats voor 8 personen, zoodat in bet geheel ongeveer 50 deelnemers geborgen kunnen worden. Het kamp staat onder beproefde leiding, die alles in het werk zal stellen om het verblijf voor de deelnemers tot een geestelijke en lichamelijke verkwikking te maken. Er zal worden gewerkt (aanleg terrein, schilderen der barakken), maar ook gesport (spelen, zwemmen, fietstochten) en bij dit alles zullen de geestelijke belangen natuurlijk niet uit het oog verloren worden (godsdienstoefening, avondtoespraken, lezingen, excursies). Het eerste kamp zal gehouden worden, naar wij hopen, van 23 Juli tot 4 Augustus. Laat ieder, die voor plaatsing in aanmerking wenscht te komen, zich zoo spoedig mogelijk opgeven bij mr. G. Haselager, "Villemskade 22, Leeuwarden, onder vermelding van naam, adres, leeftijd, beroep en eventueel vakvereeniging. Nadere berichten over plaatsing in dit of eventueel volgend kamp zullen dan met de noodige inlichtingen zoo spoedig mogelijk worden gezonden aan degenen, die zich hebben aangemeld. Het Prov. Comité voor Friesland, Ds. M. .1. C. VISSER, L'warden, Voorz. A. RUNIA, Leeuwarden, Secr. G. GRONDSMA, L'warden. Penningm., Giro 60010. Ds. H. BOITEN, St. Anna Parochie. W. H. VAN EI.TCK VAN HESLINGA, W. ELGERSMA, burgemeester van Eranekeradeel. T>. POPPINGA. burgem. van Hét Bildt. C. VAN RA AU, Leeuwarden. M. TERPSTRA, Leeuwarden. Prof. dr. C. G. WAGENAAR, L'warden. Vertegenwoordiger: mr. G. HASELAGER, Leeuwarden. --- Korte Mededeelingen. — Het aantal inwoners van Den Haag bedroeg op 1 Mei j.l. 470.801, waarvan 217.477 mannen en 253.324 vrouwen. —Op de spoorlijn tussciien Weesp en Amsterdam is de 30-jarige wegwerker J. Heek, wonende te Diemen, door een trein gegrepen en op slag gedood. De man was gehuwd én vader van een kind. — De Rotter damsche meenteraad heeft de voorstellen betreffende het invoeren van bezuinigingen op het onderwijs raa de volksontwikkeling en de herziening van de straatbelasting aangenomen. Op den electrischen stoel in de Sing-Sing-gevangenis te New-York is eene vrouw, moeder van drie kinderen, terechtgesteld, die, om het verzekeringsgeld in handen te krijgen, haar echtgenoot had vermoord. Na haar werden haar twee medeplichtigen, aan wie zij 800 dollar had beloofd, terechtgesteld. —Te Utrecht is gepromoveerd mej. Jeanette Voet, assistente van prof, dr. A. Klarenbeek (Kliniek voor kleine huisdieren) Mej. Voet, die te Overveen werd geboren, werd in December 1930 tot dierenarts bevorderd en was toen de eerste vrouwelijke dierenarts van ons land. Thans is zij tevens de eerste vrouwelijke doctor in de Veeartsenijkunde geworden. — De rechtbank te Den Bosch heeft twee firmanten eener schoenfabriek te Kaatsheuvel — vader en zoon — in verband met den fabrieksbrand in Juni van 't vorig jaar en andere misdrijven, veroordeeld tot resp. twee jaar en twee en een half jaar gevangenisstraf. — Een 33-jarig koopman, die fungeerde als zaakwaarnemer, werd van de ten laste gelegde valschheid in geschrifte vrijgesproken. --- Openingsrede van pastoor Ovenneer. Het is de voorzitter een genoegen het welkom te mogen toeroepen aan zoovele heeren geestelijken alsmele de Eerste en Tweede Kamerleden, de leden van Ged. en Prov. Staten en aan den oud-voorzitter van de Frieeehe Bond, mr. A. W. Kocb. Een bijzonder woord van welkom bracht bij aan de leden van het Frieech Staatkundig Jongeren Verbond. Het ie van het Bondsbestuur een goede gedachte geweest om verleden jaar geen landdag te'houden, omdat dan het verschil met het gouden feest te veel in het oog kon loopeh. Een andere reden was ook die der financiën. De bondsfinanciën staan er niet rooskleurig voor en bij de actie tot saneering hebben de steden, aldus de voorz., ons in de steek gelaten. Hadden de steden eenzelfde activiteit betoond als het platteland dan ware de toestand andere. Het is niet billijk het platteland alleen de lasten te laten dragen. Er wacht een tijd van veel werk, ook in verband met de nieuwe reglementen, die :eer spoedig de partijraad zullen bereiken. Ongetwijfeld zullen in de naaste toekomst zware ei6chen worden gesteld aan de leiding van Bonds- en afdeelingebesturen. Spreker wil een enkel woord zeggen over de critiek. Er is gezegd dat de nieuwe bondsvoorzitter bang is voor critiek. Niet tegen hemzelf, maar op de regeering, kamerclub en partij. Spreker vreest geen critiek, maar er is etn welwillende en een afbrekende critiek. De laatste keurt enkel af, zonder ooit de lichtzijden te laten zien en wanneer dag in dag uit in de pers afkeuring wordt uitgesproken, dan ontstaat wantrouwen en daar Is spreker werkelijk bang voor. Spreker wil als voorzitter van de Friesche Bond verklaren dat hij op prijs «telt het vele goede werk, dat door regeering en Kamer en ook door onze Kamerclub ia en wordt tot stand gebracht. En thane iets als voorzitter van de commissie van voorlichting inzake het Katholieke geloof. De commissie heeft brieven ontvangen om feller op te treden tegen de Evangelische Maatschappij. Wij zijn daar niet op ingegaan om de volgende twee redenen: a. omdat de daar geuite beweringen eigenlijk geen antwoord, tenminste geen serieus antwoord waard zijn; b. omdat wij liever niet door allerlei geschrijf meewerken, de gemoederen op godsdienstig terrein tegen elkaar op te hitsen e.i aldus burgerlijke vervreemding te bevorderen. Een vraag zou spr. aan de Evangelische Maatschappij willen stellen: De Maatschappij ie ten zeerste bevreesd voor de toename van de Roomsche invloed. Maar weet zij wel, dat op dit oogenblik de Roomsche jeugd talrijker dreigt te worden dan alle jeugd van het overige tweederde deel? Dat dit reeds het geval is met de jeugd tot en met dertien jaar? Daarvan waren volgene de laatste volketelling 625.000 Katholieken en slechts 610.000 tot de anderen behoorend. Op dit oogenblik geldt dus deze meerderheid voor de kinderen tot en met dertien jaar. Dit ie «n teeken dat de verwording van het huwelijksleven bij ons lang niet zoo groot is als bij de anderen. Spr. wil van deze gelegenheid gebruik maken nu hij kan spreken tot geheel Friesland, om te zeggen dat wij iedere recht erkennen om zijn geloofsovertuiging te propageeren, maar afkeuren de wijze waarop de Evangelische Maatschappij dit doet. Men kan van onze Commissie nooit verwachten dat zij op dezelfde wijze antwoordt. Men kan het vaderland geen grooter kwaad doen dan de fakkel van godsdiensthaat te zwaaien. Zooiets ie in deze tijd een misdaad Indien de Evang. Mij. ook ging werken onder de on-kerkelijken en uitgesproken goddeloozen, dan zou ze geen godsdiensthaat kweeken, maar haar doel beter bereiken en dan zal haar werken ook onze sympathie kunnen hebben. Met de wensch dat Gods zegen moge rusten op deze landdag besluit spr. zijn rede. --- Rede mr. Goseling. Door den voorzitter van de R.K. Staatspartij, mr. C. M. J. F. Goseling, lid der Tweede Kamer, werd vervolgene een rede gehouden met als onderwerp: , --- „Moderne reactie of ware vernieuwing”. Spreker meent te mogen zeggen dat we in de wintercampagne de gelegenheid hebben gehad veel te leeren en wil in deze bijeenkomst rekening houden; Ie met tradities in deze bijeenkomst, waarvan dr. Schaepman de grondslagen heeft gelegd; 2e de bestaande nauwgezetheid en sterke aaneensluiting; 3e de gelegenheid benutten voor een samenvattende beschouwing. Spr. zou zijn taak niet kunnen vervullen, wanneer hij zijn navigatie niet had ingesteld op de nieuwe etroomingen. De groote rivieren hebben in ons land niet bun oorsprong, die vindt men in Italië en in Duitschland; maar wij hebben wel een zijriviertje. Bij ons is evenwel een intense belangetelling voor de machtige buitenlandsche stroom. Er ie spreker wel eens gevraagd, wat wij moeten doen voor onze geloofsgenooten in Duitschland. En dan antwoordt spr.: het gebed. Maar wij hebben ook toe te zien, dat door die zijtak geen ander water binnenkomt dan zuiver Nederlandsch water. Het zou evenwel futloos zijn alleen maar toe te zien wat anderen doen. Wij hebben te werken voor afweer en tot verdieping van ons eigen werk. Het ie "vaarlijk verheugend wat we door verdieping en versteviging hebben verkregen. Maar wij moeten ons werk voortzetten. ledere dag krachtiger en meer doelbewust. Spr. wil vandaag probeeren niet te treden in de beschouwing van andere groepen. Het is niet gemakkelijk, maar hij wil het probeeren en de vraag stellen: hoe komt het dat die etroomingen een deel van ons volk te pakken hebben. Zooals het steeds is bij een nieuwe beweging, is ook hier een negatief karakter; daar ie natuurlijk niet de nieuwe beweging mee ge- of veroordeeld. Op zijn plaats ie eenige voorzichtigheid. Men heeft een diagnose gesteld betreffende de kwaal van de Staat en deze luidt: --- PITER HINDRIKS †. Ik heb gezien hoe zwart en grauw de aard' te wachten lag Tot weer de zonnelach zou klimmen in een nieuwen dag, Tot ploeg en spade zouden scheuren voren breed en diep En wekken 't léven dat verborgen school en sliep ■ - * * Ik heb gezien hoe ruige paarden zwaar hun spieren spanden Hoe 't ijzer sneed en voor naast voor zich groef door stille landen, En gouden korenkorrels vielen, wijd en breed Gezaaid met liefde en hoop en rijkbevrucht met zweet * * * Ik-heb gezien, hoe rijk hoe duizendvoudig toen de aarde Onsterflijk, schoon in weeld'rig groen weer 't leven baarde, Hoe 't schoot in halm en aar, de wortels diep, naar boven, Om Hem die Leven is en 't leven wekt te loven * * * Coc wil ik nu gedenken hem die zoo gerust te wachten lag Tot ook voor hem zou komen 't lichten van een nieuwen dag, Wiens hand zoo vast, vertrouwend, zaaide op aarde, Wiens hart een rijke oogst van blij „eloof vergaarde. Die in een schoone vlucht zijn kluisters heeft verbroken, Wiens geest in 't Nieuwe Licht ten Leven is ontloken T SWART, Strak komt for my de jountnd oan, Dan giet myn libben hlnne, Mar is myn wirge lea forstoarn, Dan riist In iw'ge sinne. (Gewijd aan de nagedachtenis van den jongen dichter die bovenstaande regels schreef en Donderdag op 23-jarigen leeftijd van ons leenging). --- Katholieke politieke Landdag. Friesche Bond van R.K. Kiesverenigingen. LEEUWARDEN. Het was gdeteren voor de Katholieke politieke organisaties in Friesland weer de groote dag van de Friesche politieke landdag. Gedurende zijn 52-jarig bestaan was dit de 47e landdag. In 1932 ie het gouden feest op luisterrijke wijze gevierd en men had het dienstig gevonden in 1933 de plaats in te ruimen voor de landdag van het Friescb Staatkundig Jongeren Verbond. Nadat des moogens in de St. Bonifaciuekerk een plechtige Hoogmis was opgedragen voor de levende en overleden leden, had 's middags de groote bijeenkomst plaats in de Harmonie. Tegen een uur liep de groote zaal nagenoeg vol. Op het podium hadden, behalve het Bondsbestuur en de sprekers, plaatsgenomen de Tweede Kamerleden de heeren Loerakker en Van der Weiden en het Eerste Kamerlid de heer Visser te Utrecht, benevens eenige geestelijken o.w. de HoogEerw. heeren dekens van Leeuwarden, Heerenveen en Sneek alsmede de Katholieke leden van Ged. en Provinciale Staten. Na het zingen van „Aan U, o Koning der Eeuwen" volgde de --- demo-liberalisme. En nu is het gebruikelijk dat juist datgene trekt, wat men niet bepaald goed begrijpt. Het is niet waar, dat de leer van de volkssouvereiniteit in strijd ie met onze leer, want juist op de grondslag van de encycliek „Immortale Dei" wordt gewerkt voor de medezeggenschap van ons volk. Voelt u, Frieeche Nederlanders, wat een eer het voor ons ie dat wij ons zelf willen zijn; dat in Nederland het nut van de medezeggenschap wordt bepleit? Dat de burgere zich toch ten volle bewust zijn van de zware taak die zij als plicht hebben te vervullen. Het is gelukkig dat de mensen op de lange duur geen genoegen neemt met het maar aldoor afbreken. Begrijpelijk ie het dan ooi, dat de nieuwe strooming het niet laat bij het negatieve, maar ook het positieve zoekt en daarom draagt zij aan --- het sterke gezag en de corporatieve maatschappij. Spr. wil deze restrictie maken, dat wij hebben te aanvaarden, dat alle gezag komt van God en van God alleen. Het ie niet aannemelijk, ja niet waar, dat die nieuwe ordening zoo spontaan indruk op one volk heeft gemaakt. Zeker, de crisis kan daar iets toe hebben bijgedragen, maar laten we maar eens terugdenken en dan ie de geestelijke ontreddering meer de schuldige. Zij, die redding meenen te moeten brengen, zijn de zichzelf opwerpende leidere. Daarmee zijn de leidere en hun bedoelingen niet aangetast, maar daarmee ie het eteleel veroordeeld. Een stelsel Is het echter niet, alleen de figuur wordt aanvaard. Moderne reactie. Spr. kiest dat woord omdat het is een teruggang, omdat bet nooit kan zijn een opgang en zeker niet voor een Katholiek en vooral niet voor Katholiek Nederland. Met grillige tusschenpoozen zal de vloed van hoera's worden gevolgd door een eb van berusting, totdat komt de springvloed van verweer. Zonder regelmatige controle door het volk zijn de burgers geheel afhankelijk van den geest der leidere om van de onderleiders maar te zwijgen. Als spr. het woord vernieuwing noemt, sluit dat in zich, dat vernieuwing noodig is. Dat Is logisch. Spr. heeft toch ook gesproken over geestelijke ontreddering. De crisis in de staat is een gevolg van overbelasting. Men vraagt van de regeering, van de partijen dingen die men niet kan geven. Dit alles 16 niet alleen het gevolg van de crisis. Eisch is dat er komt een ordening die door de organen zelf wordt ter hand genomen, dan behoeft men niet meer te spreken van onduldbare staatsbemoeiïng. Wanneer de Paus spreekt over verbetering der zeden, dan beteekent dit zelfherziening. Het is evenwel moeilijk het midden te vinden tusschen alle deugden en het juiste te kiezen. Spr. wil het scheppen van een nieuwe orde niet te licht achten. Wie wil zeggen, dat het kan met het scheppen van een enkele vorm, misleidt u. Het is wenschelijk, dat de burgers hun invloed blijven uitoefenen. Het individueele element mag niet worden verwaarloosd. Een werkelijk levende nieuwe ordening moet gedragen worden door een gemeenschapsleven. Wïj zullen daar aandacht aan moeten "blijven schenken. Het spreekt vanzelf, dat spr. iets wil zeggen over de ware constructieve partij, de R.-K. Staatspartij. Spr. beweert niet, dat de politieke partijen een soort eeuwigheidswaarde hebben, maar het ie opvallend dat zij, die zich zoo intens met deze dingen bezig houden, niet beginnen met hun plicht te doen voor het land. Het stelsel van de geordende invloed heeft de steun noodig van de besten onder ons. Dat staatkundige werk is de plichtsbetrachting wel waard. Als allen voor dit gemeenschappelijk werk het beste van zichzelf willen geven, dan kunnen zij groot zijn voor hun land en met een dienende gedachte zich geven aan God. Na deze door applaus beloonde rede werd het Wilhelmus gezongen. * * * Na de pauze werd het „Wien Neerlands Bloed" gezongen. Daarop werd het woord gevoerd door den heer Potma, onderwijzer te Roodhuis, die als onderwerp behandelde „Uit het midden der jongeren, tot de jongeren". Door spreker wordt geschilderd de verhouding welke bestaat tusschen het Friesch Staatkundig Jongeren Verbond en de Friesche Bond. Ook worden enkele woorden van critiek gesproken, maar zooals spr. zeidë, wil hij het beschouwd zien als critiek van de eersta soort, d. i. opbouwende critiek. B.v. een blad dat spreekt van verderf door bioscoop, natuurbaden enz. en terzelfder tijd slappe recenties opneemt en schreeuwende advertenties, is niet consequent. Spr. kan zich indenken dat een huisvader nog altijd reikhalzend uitziet naar verlaging van de levensstandaard. Zoo worden nog vele grieven naar voren gebracht. Verder wijst spr. op de plicht der jongeren en hij besluit met te zeggen, dat de beste Katholieken de beste burgers zijn. Met een donderend applaus vooral van het jongere deel in de zaal, werd het gesprokene beantwoord. De voorzitter meende, dat hetgeen de spreker als plicht had voorgehouden aan de jongeren, in niet mindere mate geldt voor da ouderen. --- Rede rector Bots. Thans is het woord aan rector J. F. A, Bots, te Amsterdam, die het onderwerp behandelde: --- „Christus is ook voor de Staten gestorven”. Spr. wil een enkel woord zeggen over het heiligen in de politiek. Ook onze politiek en ons staatkundig streven zullen ijdel zijn als 't niet gedragen wordt door een hoogere gedachte. Geestdrift moet de kracht zijn van onze partij. Dat is niet de fabricatie van onze ministers, maar dat is het aandeel dat ons Katholieke volksdeel moet leveren voor ons volksleven. Het gaat om de redding van de grondgedachte van het Christendom. God moet het middelpunt worden van het openbare leven. De gilden, de middeleeuwsche vakorganisaties, waren bezield met deze gedachte. De middeleeuwen kenden geen tegenstellingen tusschen kerk en staat. Het was het tijdperk, dat juist door het samenleven met God haar eigen schoonheid had. Er is geweest een geweldige revolutie. Een maatschappij is gegroeid van een andere structuur. Het zwaartepunt is verlegd van de hemel naar de aarde. Men heeft getracht de materie doel te maken van ons zijn op deze aarde. De grondgedachte van ons leven hebben we verloochend en op zij gezet. Er is een tijd geweest, zelfs onder ons Katholieken, dat men de Christus duldde in huis en in het private leven, maar zoodra Hij kwam in het openbare leven, loochende men Zijn bestaan. Als eenmaal de gedachte over God vertroebeld is, dan vertroebelen alle gedachten. Wij kunnen in Europa geen enkele gedachte vinden die ons samenbindt zonder de) Godsgedachte. Er kan geen geestdrift meer, zijn, omdat ons leven eenzijdig is geworden. Als we vragen hoe kunnen wij medewerken tot oplossing, dan is het antwoord, dat we de zaak beter moeten indenken en bc-< seffen dat het vervullen van onze kiezersplicht nog iets anders ie dan alleen het ui-b* brengen van onze stem. Alle groepen moeten met vertrouwen dei hand kunnen uitsteken naar de regeering. Als het waar is dat er zooveel belangstelling is voor de volkspolitiek, laat men dit dan toonen door als Katholiek volk de vraag te stellen hoe we als Katholieken het idsaal kunnen bereiken. Voorop moet staan de eer van God. Achter de concrete programma-eisenen moet staan de geestdrift om te leeren het leven te vergeestelijken. We maken het ons wel eens wat te gemakkelijk als we wijzen op onze pers, op onze scholen enz., maarj dat zijn slechts middelen; de geest die kunnen we niet geven, die moeten we aan* dragen. Wanneer wij als Katholiek volksdeel menschen kweeken vervuld met de Chrietusge-i dachte, dan zal de Staat op den duur bemerken dat zij Christelijk is geworden. Is onze tijd, nu elke groep de moed ontzinkt* zal de mensch naar Nazareth moeten zien, Hoe noodzakelijk het ook is ons naar buiten te bewegen, we moeten niet verwaarloozen innerlijk beter te worden. Voor allea hebben de Katholieken te zorgen zelf diep principieel te leven en de politiek te heili-' gen door zelf heilig te leven. Nadat door J. TI. Vaas van Leeuwarden het slotwoord was gesproken, waarin hij allen dank bracht die hadde* medegewerkt voor het slagen van deze landdag, werd de vergadering gesloten, waarna spontaan het Friesch Volkslied werd gezongen. --- Prijzen behaald. WOLVEIGA, 2 Juli Het fanfarecortps „Da Harmonie", dir. Joe. Groenendaal, befhaaldèl dn het gisteren door de anuaiekvereen. „Eensgezindhead" te Wormer georganiseerde ooncouns met 129 punten het hoogste aantal en hiermee den eersten prijs in den marschiwladstrijd en met 242 punten een 3d*n prijs; in het concours, afd. „U'i,tmuntendheid,'. --- De eersteling in de nienwe gemeente Heerenveen. HEEREMVERN, 2 Juli. Al» eerste Jonggeborene van de nieuwe gemeente Heeremveen is btedenimorgen ter secretarie ingeschrevten Wigle Sjoerd Overdiep, zoon van den heer en mevr. H. Overdiep-Duieemberg, alhier. --- Rijwiel door de tram vernield. VEENWOUDEN, 28 Juni. Terwijl een col» lectante van het Leger des Heils alhier aan het collecteeren was, had ze haar rijwiel te dicht bij de trambaan neergezet, met het gevolg dat het door de tram werd gegrepen en totaal vernield. --- Groote toename badgasten. GALAMAiDAMMFJN, 30 Juni. De toenam.» van badgasten is de laatste dagen alhier ffloo groot, dat de exploitant reed» moest besluiten tot aanbouw van een flink aantal kleed' hokjes. --- Neitins oan Piter Hindriks. Oan Piter Himdiriks Akkerman Is dit llyits eanlkje wijd: De wylde meaner sloech eyn elaoh, Hat deugd noch jonkheit mijd. De edel ûntteaeh it 6iwalrike f et, To jong wier 't Ikheim óf, Mar lokkich bringt men alles net Fen eyn bistean to hôf Syn geast ©prekt yet yn mannich fere, Soil Jiibje lang hjirnei, Hy tejuget f en Geloof en Hoop En Ljeafde's ïjocbte wei. Hja fynt ús sims op 't libbenspaed, As yen de moed Mkrûpt, En ienifâld as in koest'rjend ekaed Us yn hjar earmeti Kikt. Syn Ebben wier wol koart.... maf goed: Hwa fynt yn H g.reatet fortriet Vet steun en treast en goede moed Ta H ein fen 't libbensfiet? Dit koe vs Piter Hiindriiks dwaen, Hy foun syn sterkt' ym God, Mocht 't foarbyld vs im seine jaen Flor hiel it libbenslot. Lied, Aldeboarnster klokken, Kied Jiimm' biim-bam W-d oer 't geal Hwet ek fo.rstjêrt, bwet ek forgiet, De firucht fen 1 libben nea! Kn. 30-6-34. J. B. ---